II SA/Rz 1377/18

WyrokWSA w Rzeszowie2019-03-21

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Magdalena Józefczyk, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej jest zasadna, gdy dłużnik znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ale jego wiek i stan zdrowia nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia w przyszłości?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego o odmowie umorzenia należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej za prawidłową. Stwierdzono, że trudna sytuacja materialna i rodzinna dłużnika, choć obiektywnie oceniając ją jako trudną, nie stanowiła wystarczającej podstawy do umorzenia należności, ponieważ jego wiek i stan zdrowia nie wykluczają możliwości podjęcia zatrudnienia w przyszłości. Umorzenie należności alimentacyjnych jest instytucją o charakterze wyjątkowym, wymagającą zaistnienia szczególnie uzasadnionych okoliczności, które są niezależne od dłużnika i niemożliwe do przezwyciężenia.
Stan faktyczny
D. D. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej na rzecz jego dzieci, powołując się na trudną sytuację dochodową i rodzinną. Prezydent Miasta odmówił umorzenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. D. D. zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując argumentację o trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, która jego zdaniem nie była wynikiem jego winy. Skarżący zarzucał organom zbagatelizowanie jego sytuacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Piotr Godlewski /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem zaliczki alimentacyjnej -skargę oddala- II SA/Rz 1377/18 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi D. D. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] października 2018 r. nr [...] dotycząca odmowy umorzenia należności wypłaconych tytułem zaliczki alimentacyjnej. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji i pozostałych akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z [...] marca 2018 r. – powołując się na trudną sytuację dochodową i rodzinną – D. D. zwrócił się o umorzenie należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej wypłaconej na rzecz dzieci E. i K. D. Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił umorzenia należności. Wskutek odwołania D. D. decyzja ta została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia mocą decyzji SKO z [...] czerwca 2018 r. nr [...]. Po ponowienie przeprowadzonym postępowaniu Prezydent M. [...] decyzją z [...] lipca 2018 r. nr [...] – działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2018 r., poz. 554 ze zm., dalej: u.p.o.u.a.) - odmówił umorzenia należności w wysokości 4 641 zł z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej na rzecz uprawnionych E. D. i K. D. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskodawca ma 54 lata, jest rozwiedziony, mieszka z matką i bratem, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Nie pracuje zawodowo ani dorywczo, nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy. Rodzina nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej. Aktualna sytuacja zdrowotna wnioskodawcy jest dobra; w aktach sprawy nie zalega żadna dokumentacja medyczna, zaświadczenia lekarskie, orzeczenia o niepełnosprawności czy niezdolności do pracy, które potwierdzałyby, że leczy się przewlekle lub pozostaje w stałym leczeniu. W ocenie organu, w okolicznościach sprawy nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 30 ust. 1 i 2 u.p.o.u.a. Materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności pozwalające na umorzenie zaległości. Wprawdzie aktualna sytuacja finansowa wnioskodawcy jest trudna (jako osoba bezrobotna znajduje się na utrzymaniu matki), jednakże jego wiek (54 lata) oraz stan zdrowia (brak orzeczenia o niepełnosprawności bądź niezdolności do pracy) nie oznacza, że w przyszłości nie znajdzie pracy i nie będzie mógł spłacić zadłużenia. W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca zarzucił, że jego problemy i obecna sytuacja finansowa jest wynikiem czynności podejmowanych przez komornika. Jego pobory były w całości zajmowane i z tego powodu często tracił pracę. Obecnie pozostaje na utrzymaniu matki i kolegi. Zawnioskował o umorzenie zaległości. SKO wskazaną na wstępie decyzją z [...] października 2018 r. – wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 30 ust. 1 i 2 u.p.o.u.a. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazując na treść art. 30 ust. 1, 2 i 3 u.p.o.u.a. podkreśliło, że uprawnienie organu do umorzenia należności alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej realizowane jest w ramach uznania administracyjnego, które uzależnione jest od zaistnienia okoliczności związanych z sytuacją dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego. Zaznaczyło, że trudna sytuacja materialna dłużnika w dacie orzekania w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia tych należności. Kontrolując zaskarżoną decyzję SKO uznało, że organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego, dokonując prawidłowej analizy sytuacji materialnej i życiowej odwołującego. Zdaniem organu prawidłowe ustalenia dotyczące sytuacji rodzinnej, dochodowej i zdrowotnej odwołującego a zarazem brak wywiązywania się przez niego z ciążącego względem swoich dzieci obowiązku alimentacyjnego powodowały, że organ I instancji był uprawniony do odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconej na rzecz uprawnionych zaliczki alimentacyjnej. Wynikające z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. przesłanki umorzenia należności to szczególne, o wyjątkowym charakterze okoliczności w zakresie sytuacji życiowej, dochodowej i rodzinnej, niemożliwe do przezwyciężenia nawet przy dołożeniu najwyższej możliwej staranności i wysiłku. Istotne jest, by te okoliczności były wynikiem czynników obiektywnych, niezależnych od dłużnika. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Kolegium złożył D. D., wnioskując o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o umorzenie wypłaconej zaliczki alimentacyjnej wraz z odsetkami. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu podkreślając, że organ zbagatelizował jego trudną sytuację rodzinną i materialną. Wskazał, że problemy finansowe powstały nie z jego winy. W dużej mierze do trudnej sytuacji rodzinnej i materialnej przyczynił się komornik. Wyjaśnił, że gdy pracował, alimenty regulował na bieżąco. Od października 2017 r. pozostaje bez pracy. W wyniku zajęcia przez komornika wynagrodzenia pozostał bez środków do życia, dlatego zmuszony był wrócić do Rzeszowa i pozostaje na utrzymaniu matki. Obecnie intensywnie poszukuje pracy. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem kontroli Sądu pozostaje decyzja SKO z [...] października 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta M. [...] z [...] lipca 2018 r. o odmowie umorzenia skarżącemu należności w kwocie 4 641 zł z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, podstawę do jej wypłaty na rzecz uprawnionych dzieci wnioskodawcy (E. i K. D.) stanowiła decyzja Prezydenta M. [...] z [...] października 2007 r. nr [...] wydana na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz o zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 ze zm.). Oceniając we wskazanym wyżej zakresie zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa uzasadniających ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Tym samym zawarte w nich rozstrzygnięcia – mimo braku ich akceptacji przez skarżącego - należy uznać za prawidłowe. Przepisy u.p.o.u.a. zawierają dwie regulacje mogące stanowić podstawę do umorzenia należności alimentacyjnych. Pierwszej dotyczy art. 30 ust. 1, zgodnie z którym organ właściwy dłużnika może umorzyć należności o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy /m.in. powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie w/w ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r./, w łącznej wysokości: 1) 30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Druga natomiast związana jest z ust. 2 tego artykułu, stosownie do którego organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną; mimo że nie wynika to z treści tego przepisu – odmiennie niż w ust. 1 – należy podkreślić, że przez umorzenie należności "z funduszu alimentacyjnego" należy rozumieć również należności powstałe pod rządami obowiązującej do 30 września 2008 r. ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2017 r. I OSK 3340/15 - LEX nr 2450741 i z 16 listopada 2011 r. I OSK 1095/11 - LEX nr 1131469). W kontekście wniosku skarżącego u umorzenie należności wypłaconych tytułem zaliczki alimentacyjnej orzekające w sprawie organy przedmiotem rozważań uczyniły przesłanki zwarte zarówno w ust. 1 jak i 2 wskazanego artykułu, czemu dały wyraz w podstawie prawnej wydanych decyzji. W obu przypadkach decyzja organu odnośnie umorzenia należności oparta jest o tzw. uznanie administracyjne, o czym świadczy określenie "może". To bowiem do oceny organu administracji ustawodawca pozostawił odmowę lub uwzględnienie wniosku dłużnika alimentacyjnego. Oznacza to, że organ administracji mając na względzie ogólne zasady udzielania wsparcia z pomocy społecznej, ma co do zasady swobodę w podjęciu decyzji co do przyznania takiej pomocy, jak i jej wysokości. Zatem nawet wówczas, gdy zostaną spełnione przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy, umorzenie należności nie jest obligatoryjne. Uznanie to nie oznacza dowolności, bowiem warunkowane jest dokonaniem w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych oraz wymogiem należytego i przekonującego uzasadnienia rozstrzygnięcia. Uznanie nie może mieć charakteru dyskryminującego oraz powinno zostać oparte na jasnych i czytelnych, a więc poddających się kontroli kryteriach. O ile bowiem samo uznanie administracyjne nie podlega kontroli Sądu, skoro z woli ustawodawcy organy administracji publicznej zostały wyposażone w pewien zakres swobody decyzyjnej, to kontroli podlega sposób skorzystania z tego uprawnienia, który wyznaczają normy kompetencyjne organu administracji oraz zgodność rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego. W sprawie nie ulega wątpliwości – i nie jest to kwestionowane przez skarżącego – że nie spełnia warunków do umorzenia należności w trybie art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., stąd szczegółowa analiza związanych z tym okoliczności jest zbędna (jak wynika z udzielonej przez komornika na potrzeby rozpatrzenia sprawy informacji, względem skarżącego prowadzona jest egzekucja należności alimentacyjnych, obecnie bezskuteczna). Zasadnie zatem orzekające w sprawie organy w uzasadnieniach wydanych decyzji skoncentrowały się na spełnianiu przez skarżącego kryteriów o jakich mowa w ust. 2 tego artykułu, tj. jego sytuacji dochodowej i rodzinnej, do których wprost muszą nawiązywać uzasadnienia decyzji. W ocenie Sądu, analiza tej sytuacji i wyciągnięte przez organy na jej podstawie wnioski jawią się jako trafne, a odzwierciedlająca je argumentacja nie daje podstaw do stwierdzenia przekroczenia granic uznania administracyjnego. Jako punkt wyjścia w tym zakresie należy wskazać ugruntowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, że umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. należy traktować jako sytuację szczególną, wręcz całkowicie wyjątkową, możliwą do zastosowania tylko wtedy, gdy sytuacja dochodowa i rodzinna zobowiązanego nie pozwala na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a stan taki jest skutkiem czynników obiektywnych, tj. takich, na które zobowiązany nie miał wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych (por. m.in. wyrok NSA z 4 września 2018 r. I OSK 2604/16, LEX nr 2567304). Z akt sprawy wynika, że skarżący aktualnie zamieszkuje wraz z matką i bratem. Jedyne źródło ich utrzymania stanowi świadczenie rentowe matki, które wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1 619 zł (z tego wydatki związane z zakupem jej leków, utrzymaniem mieszkania i opłatą za telefon oscylują w granicach 750 zł miesięcznie). Skarżący, nie posiadający żadnego majątku, od października 2017 r. pozostaje bez pracy, deklarując jej intensywne poszukiwanie (status bezrobotnego przysługuje także jego bratu, który dodatkowo pozostaje zarejestrowany w urzędzie pracy). Mimo że obiektywnie sytuację skarżącego i osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe należy ocenić jako trudną, prawidłowo uznały organy, że sama w sobie nie stanowi ona dostatecznej podstawy do uwzględnienia jego wniosku, nawet biorąc pod uwagę, że oprócz należności z tytułu zaliczki alimentacyjnej ciąży na nim zadłużenie z funduszu alimentacyjnego, wynoszące na dzień [...] lipca 2018 r. 21 100 zł wraz z odsetkami 18 399 zł (WSA w Rzeszowie wyrokiem z 13 listopada 2018 r. II SA/Rz 799/18 oddalił skargę na decyzję SKO z [...] czerwca 2018 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta M. [...] o odmowie umorzenia tych należności). Mimo niskich dochodów, rodzina nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Dzięki pobieranej przez matkę rencie, skarżący (także jego brat) mają zabezpieczone podstawy egzystencji (dochód z tego tytułu - wynoszący w przeliczeniu na osobę 539 zł miesięcznie - przekracza kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie w wysokości 528 zł, obowiązujące od 1 października 2018 r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, Dz. U. poz. 1358). Przy zabezpieczonych bieżących potrzebach życiowych skarżącego istotne pozostaje, że na jego utrzymaniu nie pozostają inne osoby. Nie ciąży też już na nim obowiązek łożenia na utrzymanie swoich dzieci, w związku z czym - abstrahując od odsetek od zaległości - jego zobowiązania alimentacyjne nie powiększają się o kolejne wypłacane na rzecz uprawnionych kwoty. Trafnie stwierdziły orzekające w sprawie organy administracji, że wprawdzie skarżący jako osoba bezrobotna nie posiada aktualnie własnych dochodów umożliwiających spłatę zadłużenia, niemniej ani wiek (54 lata) ani stan zdrowia (brak jakichkolwiek przeciwwskazań zdrowotnych) nie eliminują go z rynku pracy jako potencjalnego pracownika i nie wykluczają podjęcia zatrudnienia (w tym związanego z przekwalifikowaniem się), zwłaszcza że jak wskazał do protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku, będąc z wykształcenia muzykiem, pracował już w innych zawodach, w tym marketingu i ochronie; w myśl wyroku NSA z 29 listopada 2017 r. I OSK 724/17 (LEX nr 2454711), sam fakt bezrobocia osoby zobowiązanej nie jest sytuacją nadzwyczajną uzasadniającą zastosowanie instytucji umorzenia z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Takim argumentem nie jest również brak lub uzyskiwanie niskich dochodów, gdyż co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny wobec którego egzekucja okazała się bezskuteczna, nie uzyskuje wystarczających dochodów do wywiązania się z ciążących na nim zobowiązań. Jak wskazano w wyroku NSA z 21 czerwca 2018 r. I OSK 278/18 (LEX nr 2513906), sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych; w opisanym zakresie sytuacja skarżącego na tle innych dłużników alimentacyjnych nie jawi się wyjątkowa i szczególnie zła, o czym świadczy informacja uzyskana przez niego od Prezydenta M. [...] na skutek wniosku o udzielenie informacji publicznej (pismo z [...] stycznia 2018 r.), w którym wskazano, że od stycznia 2012 r. do grudnia 2017 r. jedynie w 5 przypadkach podjęto decyzje o częściowym lub całkowitym umorzeniu należności (w 2 przypadkach podstawę do tego stanowiła norma z art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. z uwagi na spełnioną przesłankę skutecznej egzekucji alimentów, w pozostałych przypadkach podstawą rozstrzygnięć podjętych na podstawie art. 30 ust. 2 tej ustawy stanowiła bardzo trudna sytuacja dochodowa wnioskodawców spowodowana bardzo złym stanem zdrowia wynikającym z ciężkiej i nieuleczalnej choroby oraz całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji wymagającej stałej opieki i pomocy innych osób). W opisanej sytuacji pozostawania bez pracy trudno zaakceptować stanowisko skarżącego o intensywnym jej poszukiwaniu we własnym zakresie, skoro bez zatrudnienia pozostaje już ponad 1,5 roku (od października 2017 r.), świadomie rezygnując z dodatkowych możliwości jakie w tym względzie stwarza zarejestrowanie się jako osoba bezrobotna w urzędzie pracy. Nawet długotrwały brak ofert spełniających oczekiwania skarżącego nie stoi bowiem na przeszkodzie do podjęcia przez niego jakiegokolwiek zatrudnienia (do czasu znalezienia satysfakcjonującej pracy), co podyktowane jest nie tylko koniecznością spłaty zadłużenia alimentacyjnego, ale także niewątpliwą potrzebą finansowego odciążenia utrzymującej go od tego czasu matki. Sąd nie podziela podnoszonej przez skarżącego argumentacji, że to prowadzona w stosunku do niego egzekucja komornicza należności alimentacyjnych stanowi główną przeszkodę, dla której potencjalni pracodawcy nie chcą go zatrudnić, a tym bardziej że stanowiło to bezpośrednią przyczynę dla której wielokrotnie był zwalniany z pracy oraz że nagminnie dochodziło do zajmowania całości jego wynagrodzenia przez komornika, przez co nie był w stanie się utrzymać i kontynuować pracy. Zdaniem Sądu, argumentacja ta została przywołana na potrzeby postępowania w celu uwiarygodnienia złożonego wniosku, gdyż wskazane twierdzenia nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materialne dowodowym. Jak wynika bowiem ze znajdującego się w aktach sprawy pisma komornika z [...] lipca 2018 r., w postępowaniu o egzekucję należności alimentacyjnych od skarżącego prowadzonym od [...] stycznia 2007 r. oprócz trzech dobrowolnych wpłat po 200 zł, doszło do ustalenia i zajęcia [...] września 2017 r. przysługujących mu wierzytelności z ZUS oraz jednorazowo wpłynęła kwota 228 zł tytułem potrącenia z urzędu skarbowego (uzyskano także informację, że Bank w którym dokonano zajęcia rachunku bankowego nie prowadzi takiego dla osoby wskazanej w zajęciu). Ponadto, wg znajdującej się w aktach sprawy karty z "Rejestru dłużników FA i ZA" – czemu dano wyraz w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji – na poczet spłaty należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego komornik sądowy przekazał do organu łącznie tylko 1 554,93 zł. W konsekwencji, wskazywane przez skarżącego oraz ustalone przez organy okoliczności dotyczące jego sytuacji dochodowej i rodzinnej nie czynią jej wyjątkowej względem innych dłużników alimentacyjnych, niemożliwej - przy wykazaniu należytej chęci i staranności – do przezwyciężenia. Tym samym przyznanie skarżącemu dochodzonego zwolnienia (w całości lub w części) w sposób nieuprawniony stawiałoby go w sytuacji znacząco korzystniejszej od pozostałych dłużników, którą to możliwość trafnie wykluczyły względem niego orzekające w sprawie organy. Wiązałoby się to bowiem z jego nieuprawnionym zwolnieniem od konsekwencji niewywiązywania się z ustawowego obowiązku łożenia na utrzymanie swoich dzieci. Skoro zasadą wynikającą z art. 133 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017., poz. 682 ze zm.) jest obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, wszelkiego rodzaju ulgi w tym zakresie (mające w rozpoznawanej sprawie charakter wnioskowanego zwolnienia od zastępczej formy realizacji tego obowiązku, tj. od świadczeń wypłaconych tytułem zaliczki alimentacyjnej) powinny mieć charakter zupełnie wyjątkowy. Odmienne uznanie wiązałoby się z "przerzuceniem" kosztów utrzymania dzieci skarżącego na pozostałych członków społeczeństwa; nie jest to wykluczone w sytuacji zaistnienia okoliczności uzasadniających, które jednak w tym przypadku nie wystąpiły. Reasumując, złożony przez skarżącego wniosek o umorzenie należności nie zasługiwał na uwzględnienie. Orzekające w sprawie organy obu instancji w oparciu o materiał dowodowy spełniający kryteria określone w art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. prawidłowo oceniły stan faktyczny sprawy (uwzględniając wszystkie okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego), dając temu w sposób wyczerpujący - adekwatnie do wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 K.p.a. - wyraz w uzasadnieniach wydanych decyzji. Nie przekroczyły tym samym granic uznania administracyjnego, zaś fakt nieuwzględnienia złożonego wniosku – odmiennie niż zapatruje się na to skarżący - nie świadczy o wadliwości wydanych decyzji. Dokonując bowiem wykładni art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. nie można skoncentrować się tylko na aktualnej sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, gdyż prowadziłoby to do nadużyć związanych z celowym unikaniem płacenia alimentów oraz wiązało się w praktyce z koniecznością uwzględniania większości składanych wniosków, zaprzeczając wyjątkowemu charakterowi tej instytucji. Dlatego też równolegle do aktualnej niezbędna jest perspektywiczna ocena możliwości poprawy tej sytuacji, która w przypadku skarżącego z uwagi na wiek i stan zdrowia jest całkiem realna. W tym zakresie Sąd nie podzielając argumentacji skarżącego o zbagatelizowaniu przez organy jego sytuacji rodzinnej i materialnej pragnie zwrócić uwagę na alternatywne możliwości, jakie celem ułatwienia wywiązania się przez dłużnika alimentacyjnego z ciążących na nim zobowiązań stwarza (oprócz umorzenia) przepis art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., a to odroczenie terminu ich płatności albo rozłożenie na raty. Stosownie do powyższego, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło