I SA/Sz 1350/13
WyrokWSA w Szczecinie2014-07-02
Skład orzekający: Alicja Polańska, Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może badać zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, w szczególności w kontekście wadliwego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzut wadliwego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego nie jest dopuszczalny w postępowaniu egzekucyjnym, ponieważ oznaczałoby to ponowne merytoryczne badanie sprawy administracyjnej, co jest zarezerwowane dla postępowań zwykłych lub nadzwyczajnych. Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń, w tym odsetki, przedawniają się po upływie 10 lat od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej te należności, zgodnie z art. 84 ust. 7 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a nie na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Dyrektora Izby Skarbowej (będącego jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym) na podstawie dwóch tytułów wykonawczych dotyczących zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego i odsetek. Zarzuty dotyczyły braku wymagalności należności z powodu wadliwego doręczenia decyzji, przedawnienia odsetek oraz wadliwego oznaczenia podstawy egzekwowanej należności w tytule wykonawczym. Organy egzekucyjne odmówiły uznania zarzutów za uzasadnione, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych prowadzi, jako wierzyciel i organ egzekucyjny, na podstawie tytułów wykonawczych postępowanie egzekucyjne wszczęte na podstawie decyzji zobowiązującej [...] do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego z funduszu chorobowego przez [...] za okres od [...] r. do ...] r. w kwocie [....] zł oraz należnych odsetek od tego zasiłku w kwocie [...] zł.
Pismami z dnia [...] r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Jako podstawę prawna zarzutów wskazał przepisy art. 33 pkt 1 - pkt 3 i pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2005.229.1954 ze zm.), dalej zwanej "u.p.e.a.".
Uzasadniając zarzuty, zobowiązany podniósł - w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...] - brak wymagalności należności, gdyż decyzję stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego odebrała [...], tj. osoba nieuprawniona do jej odbioru, a nadto, że dochodzona należność w części obejmującej odsetki liczone od [...] r. jest przedawniona, gdyż termin jej przedawnienia upłynął [...] r., dlatego nie było podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego [...], a wszczęte, powinno zostać umorzone. Natomiast, w odniesieniu do tytułu wykonawczego nr [...], zobowiązany podniósł, że w tytule wskazano jako podstawę dochodzonej należności orzeczenie z dnia [...]r., jednak wobec niego w tej dacie nie wydano żadnego orzeczenia zobowiązującego go do zapłaty należności na rzecz ZUS, chociaż z porównania kwoty wskazanej w tytule wykonawczym i w upomnieniu z dnia [...]r. można wnosić, iż jest to kwota należności odsetkowych, które powstały na dzień [...]r. Wobec tego, według zobowiązanego, dochodzona należność jest przedawniona, gdyż termin przedawnienia upłynął najpóźniej [...]r., bowiem odsetki naliczone zostały za okres [...], dlatego też nie było podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a wszczęte, powinno zostać umorzone. Nadto, zobowiązany ponowił także zarzut braku wymagalności roszczenia, gdyż decyzję stanowiącą podstawę wystawienia tytułu wykonawczego odebrała [...], tj. osoba nieuprawniona do jej odbioru.
Po raz trzeci rozpoznając zarzuty zobowiązanego (poprzednio dwukrotnie Dyrektor Izby Skarbowej uwzględnił zażalenia zobowiązanego i uchylił postanowienia organu egzekucyjnego oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia), organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...]odmówił uznania je za nieuzasadnione.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie, organ egzekucyjny wskazał, że zarzut braku wymagalności obowiązku objętego tytułami egzekucyjnymi z powodu wadliwego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych nie może być uznany za uzasadniony, gdyż taki zarzut nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem oznaczałoby to badanie zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi.
W przedmiocie zarzutu przedawnienia odsetek liczonych od [...]r. (zarzut dot. tytułu wykonawczego nr [...]), organ egzekucyjny wskazał, że odsetki te - na podstawie przepisu art. 84 ust. 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2009.205.1585), dalej zwanej "u.s.u.s" - przedawniają się po upływie 10 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej te należności, a decyzja z dnia [...]r., którą ustalono należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń uprawomocniła się [...]r. Według organu, przepisy Kodeksu cywilnego znajdują zastosowanie w sprawie jedynie w zakresie wysokości i zasad naliczania odsetek, na mocy art. 84 ust. 1 u.s.u.s., zatem odsetki te nie przedawniły się.
Co do zarzutu wadliwego wskazania jako podstawy dochodzonej należności orzeczenia z dnia [...]r. (zarzut dot. tytułu wykonawczego nr [...]), organ egzekucyjny przyznał, że w tytule wykonawczym błędnie wskazano jako podstawę egzekwowanej należności orzeczenie z dnia [...]r., gdyż prawidłową podstawą jest decyzja z dnia [...] r., jednak pozostałe elementy należności, jak: okres, rodzaj należności i kwota należności jednoznacznie identyfikują należność, i wyjaśnił, że wykazana w tytule kwota [...]zł jest kwotą odsetek objętych decyzją z dnia [...]r., stanowiącą odsetki naliczone od należności głównej w kwocie [...] zł za okres od [...] Zobowiązany, pismem z dnia [...]r., złożył zażalenie na ww. postanowienie, w którym wniósł o jego uchylenie i umorzenie postepowań egzekucyjnych, zarzucając naruszenie przepisów art. 33 pkt 1 - pkt 3 i pkt 6 u.p.e.a., art. 43 k.p.a. w zw. z art. 45 k.p.a. i w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 84 ust. 7 u.s.u.s.
W uzasadnieniu zażalenia zobowiązany w pełni ponowił argumentację podniesioną w uzasadnieniu wniesionych zarzutów, tak w kwestii doręczenia decyzji, jak i wadliwego naliczenia odsetek i błędnego oznaczenia orzeczenia w tytule wykonawczym.
W wyniku rozpoznania zażalenia, organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęta przez organ będący zarazem wierzycielem jak i organem egzekucyjnym - na podstawie wystawionych przez siebie tytułów wykonawczych - dlatego nie ma podstaw do oddzielnego wypowiadania się o zasadności zgłoszonych zarzutów przez wierzyciela.
W odniesieniu do zarzutu braku wymagalności obowiązku w związku z wadliwym doręczeniem decyzji, stanowiącej podstawę wszczęcia egzekucji, organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym, a zarzut niedoręczenia decyzji może zostać weryfikowany jedynie w trybie nadzwyczajnym, w ramach jednej z przesłanek wznowieniowych. Nadto, według organu, samo wystawienie tytułu wykonawczego przez wierzyciela, będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, implikuje twierdzenie, że wierzyciel uznaje istnienie podstawy prawnej egzekwowanej należności. W kwestii dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego i wadliwego doręczenia decyzji, organ odwoławczy podzielił poglądy wyrażone w wyrokach NSA: z dnia 26 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FSK 462/10, z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1434/10.
Co do zarzutu przedawnienia odsetek, które według zobowiązanego uległy przedawnieniu po 3 latach od daty ich wymagalności, na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego, organ podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wyjaśnił, że zobowiązania z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 10 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej należność, co wynika z przepisu art. 84 ust. 7 u.s.u.s., a nie z przepisów Kodeksu cywilnego.
Ustosunkowując się ostatniej kwestii, tj. nieprawidłowego oznaczenia przez wierzyciela decyzji w tytule wykonawczym [...], poprzez podanie błędnej daty orzeczenia (tj. [...]r.), organ odwoławczy stwierdził, że błąd ten nie przesądza o wadliwości tytułu wykonawczego, gdyż pozostałe elementy ujęte w tytule wykonawczym, takie jak: okres, rodzaj należności i kwota zobowiązania pozwalają na jednoznaczna identyfikację należności.
W skardze z dnia [...]r. na ww. postanowienie organu odwoławczego, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów:
- art. 33 pkt 1 - pkt 3 i pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 29 § 1 u.p.e.a.;
- art. 84 ust. 7 u.s.u.s. przez nieuznanie zarzutu przedawnienia odsetek liczonych od dnia [...] r. objętych tytułem wykonawczym oraz w całości odsetek w kwocie [...]zł określonych w tytule wykonawczym [...].
W uzasadnieniu skargi skarżący podtrzymał w całości uzasadnienie zarzutów zgłoszonych pismach z dnia [...] r. oraz w zażaleniu i wskazał, że ustawodawca nie ograniczył możliwości zgłoszenia zarzutu z art. 33 u.p.e.a. od momentu, w którym wystawiono tytuł wykonawczy, zwłaszcza, gdy okoliczności stanowiące podstawy zarzutów zostały ustalone w trakcie postępowania egzekucyjnego.
Dalej, skarżący podniósł, że organ odwoławczy bezkrytycznie zaakceptował nieprawidłowe oznaczenie decyzji w tytule wykonawczym, obejmującym należności odsetkowe, gdyż nie można identyfikować decyzji na podstawie wskazanej w tytule wykonawczym kwoty. Natomiast, w zakresie zarzutu dotyczącego przedawnienia należności odsetkowych skarżący stanął na stanowisku, że odsetki wskazane w tytułach wykonawczych nie stanowią nienależnie pobranych świadczeń, lecz jako należności oznaczone jedynie kwotą lub datą nie stają się nienależnie pobranym świadczeniem i przedawniają się odrębnie. Według skarżącego, skoro ustawodawca w przepisie art. 84 ust. 7 u.s.u.s. literalnie określił, jakie świadczenia ulegają 10-letniemu okresowi przedawnienia, to nie można go interpretować rozszerzająco na należności uboczne, czyli odsetki.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego i poprzedzającego go postanowienia organu egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Istota sporu w sprawie dotyczy oceny zasadności zarzutów wniesionych przez skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym na podstawie 2 tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, będącego w sprawie zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym, w szczególności zaś określonych przez skarżącego zarzutów: przedawnienia egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), braku wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia zobowiązanemu decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu prawidłowego określenia egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) oraz, generalnie, niedopuszczalności egzekucji z powodu tych wad (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.).
Na wstępie podkreślenia wymaga okoliczność, że aczkolwiek skarżący wadliwie zaklasyfikował zarzut niedoręczenia decyzji (konstytutywnej) łącząc go z brakiem wymagalności obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.), zamiast z nieistnieniem obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), to jednak ta wada uzasadnienia zarzutów nie mogła w postępowaniu egzekucyjnym i nie może w postępowaniu sadowoadministracyjnym skutkować nieodniesieniem się do tego zarzutu.
Odnosząc się do tak zakreślonej istoty sporu, na wstępnie należy wskazać, że zobowiązany - na podstawie przepisów art. 33 § 1 u.p.e.a. - może wnieść zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, przy czym podstawą zarzutów mogą być wyłącznie okoliczności (przesłanki) wymienione w tym przepisie w punktach od 1 do 10. Stosownie do tego przepisu, podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6)niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Zarzuty mogą być wniesione do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od otrzymania tytułu wykonawczego, o czym poucza się zobowiązanego w treści tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.)
Zgodnie z przepisem art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Egzekucja powinna być wszczęta po upewnieniu się, że nie doszło do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji oraz po stwierdzeniu, że sam obowiązek podlega egzekucji administracyjnej. Badanie dopuszczalności egzekucji odbywa się, w szczególności na etapie rozpatrywania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji, albowiem stanowią one środek ochrony zobowiązanego, gdy postępowanie egzekucyjne narusza istotne zasady tego postępowania lub, gdy egzekucja jest niedopuszczalna. Badanie dopuszczalności egzekucji nie może polegać na badaniu zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oczywistą jest również kwestia, że organ egzekucyjny, na mocy art. 29 u.p.e.a., może stwierdzić nieistnienie obowiązku już przed wszczęciem egzekucji, co będzie skutkowało przeszkodą do jej prowadzenia, jak i w toku postępowania. Stwierdzenie nieistnienia lub wygaśnięcie obowiązku wiąże się z pewnym sensie z wniknięciem w meritum sprawy, przy czym nie chodzi tu o podważenie aktu administracyjnego nakładającego ten obowiązek, ale wyłącznie o wykazanie nieistnienia obowiązku. Wyjątkiem było do dnia [...] r. badanie, w przypadku egzekucji z nieruchomości, czy decyzja, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, jest ostateczna, zgodnie z przepisem art. 110 § 2 u.p.e.a., który na mocy art. 111 pkt 43 lit. a ustawy z dnia ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz.U.2013.1289, art. 111), został uchylony.
Analizowanie zatem prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, i to niezależnie od tego czy jest to decyzja konstytutywna, czy też decyzja deklaratoryjna, w konsekwencji oznaczać będzie badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym, czy zobowiązanie w kwocie w niej ustalone lub określone w ogóle zaistniało (powstało) lub czy stało się wymagalne. Zatem, gdyby zgodzić się ze skarżącym i dopuścić możliwość badania skuteczności doręczenia stronie decyzji przez organ egzekucyjny, to tak jakby zgodzić się, aby organ egzekucyjny ponownie badał sprawę pod względem merytorycznym, co czyniłoby ten organ quasi trzecią instancją.
Nadto, z zestawienia przepisów art. 29 § 1 u.p.e.a. in fine i art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wynika, że zarzut nieistnienia obowiązku jest następstwem okoliczności pojawiających się po wydaniu tytułu wykonawczego. Odmienny pogląd prowadziłby do rozpoznawania zarzutów z naruszeniem przepisu art. 29 § 1 u.p.e.a.
Celem postępowania egzekucyjnego w administracji jest, poprzez zastosowanie odpowiednich środków egzekucyjnych, realizacja obowiązku o charakterze publicznoprawnym; nie może ono zastępować postępowania administracyjnego zwykłego czy nadzwyczajnego. Postępowanie egzekucyjne w administracji ma charakter wykonawczy, co oznacza że chodzi w nim o wykonanie nałożony obowiązków w postępowaniu zwykłym lub nadzwyczajnym (jurysdykcyjnym). Postępowanie jurysdykcyjne zmierza natomiast do wydania aktu administracyjnego autorytatywnie określającego prawa i obwiązki stron. Nie jest więc dopuszczalne wykorzystywanie przez zobowiązanego uprawnień wynikających z u.p.e.a., które doprowadziłyby do ponownej weryfikacji i merytorycznej oceny sprawy administracyjnej. Do tego celu służą środki dostępne w toku postępowania jurysdykcyjnego zwykłego (odwołanie, zażalenie) bądź nadzwyczajnego w razie wystąpienia kwalifikowanych wad aktu (m.in. skarga o wznowienie postępowania, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji).
Wskazany zakaz przekraczania uprawnień organów administracji publicznej - które, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., są wprawdzie zobowiązane do badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, jednakże nie mogą badać zasadności i wymagalności obowiązków objętych tytułami wykonawczymi - nie pozbawia strony możliwości podnoszenia w toku postępowania egzekucyjnego kwestii niedopuszczalności egzekucji ze względów merytorycznych w ogóle. Jednak, zarzut wadliwego doręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych nie jest dopuszczalny, także w przypadku gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem. Dopuszczenie poglądu przeciwnego spowodowałoby możliwość podważania ostatecznych decyzji poza trybami nadzwyczajnymi, a w konsekwencji badanie czy decyzja weszła skutecznie do obrotu prawnego.
Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyrokach: NSA z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1576/12, z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK1378/08, z dnia 10 września 213 r. sygn. akt II FSK 2383/11, z dnia
27 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1221/11, z dnia 20 marca 2008 r. sygn. akt II FSK 172/07 – orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia. nsa.gov.pl. Znacząca część tych orzeczeń wydana została na gruncie stosowania przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a., tj. zarzutu dotyczącego nieistnienia zobowiązania, jednak pozostają one także aktualne w kontekście zarzutu braku wymagalności zobowiązania (art. 33 pkt 2 u.p.e.a.) i niedopuszczalności egzekucji (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.). Stanowisko to jest aktualne i nie jest uzależnione od podstawy oraz uzasadnienia sformułowanego zarzutu.
Zatem, ocenić należy, że zarzut nieistnienia obowiązku wskutek niedoręczenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, nie mógł zostać uznany przez organy obu instancji za uzasadniony.
Odnosząc się dalej do zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogu prawidłowego określenia egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 3 u.p.e.a.), wskutek wskazania daty [...] r., jako daty wydania orzeczenia, zamiast daty [...] r., w pełni należy podzielić ocenę tej wady dokonaną przez organ egzekucyjny i organ odwoławczy uznając, że nie jest to uchybienie, które uniemożliwia zidentyfikowanie podstawy należności. Takie dane jak: okres, rodzaj należności i kwota zobowiązania pozwalają na jednoznaczną identyfikację należności. Nadto, sam skarżący wnosząc zarzuty przyznał, że z porównania kwoty wskazanej w tytule wykonawczym i w upomnieniu z dnia [...] r. można wnosić, iż jest to kwota należności odsetkowych, które powstały na dzień [...] r. Nie ulega więc wątpliwości, że także dla skarżącego zidentyfikowanie podstawy należności nie przedstawiało trudności.
Odnosząc się natomiast do zarzutu przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) w części obejmującej odsetki liczone od [...]. (w skardze skarżący zmodyfikował ten końcowy termin wskazując datę [...] r.), gdyż termin ich przedawnienia upłynął [...] r., stąd nie było podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego [...] r. - należy na wstępie wskazać, że kwoty nienależnie pobranych świadczeń ustalone decyzją oraz kwoty odsetek i kosztów upomnienia, zwane są w u.s.u.s "należnościami z tytułu nienależnie pobranych świadczeń", o czy stanowi, m.in. art. 84 ust. 4 u.s.u.s., natomiast art. 84 ust. 7 u.s.u.s. przewiduje, że należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń (w tym odsetki) ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji ustalającej te należności.
Nadto, wskazać należy, że - wbrew stanowisku skarżącego - świadczenia z ubezpieczeń społecznych nie są świadczeniami cywilnoprawnymi, a zatem nie mają do nich zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, więc nie przedawniają się z upływem lat 3. Wprawdzie, art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego kwalifikuje sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych do spraw cywilnych, jednakże unormowanie to przesądza jedynie o stosowaniu w czasie sporów wynikłych na tle tych roszczeń przepisów zawartych w Kodeksie postępowania cywilnego, a więc reguluje zasady i tryb postępowania przed sądami w tych sprawach, natomiast nie ma znaczenia dla oceny charakteru świadczeń z ubezpieczeń społecznych. Przyznać należy, że przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych odsyłają w niektórych przypadkach do przepisów prawa cywilnego (np. art. 84 ust. 1 u.s.u.s.), jednak dotyczy to jedynie sytuacji, gdy przepis ustawy wyraźnie na to wskazuje. Natomiast, termin przedawnienia należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego (w tym odsetek) został uregulowany w sposób zupełny w art. 84 ust. 7 u.s.u.s. i nie mają do niego zastosowania przepisy art. 118 - 120 Kodeksu cywilnego, regulujące termin przedawnienia.
Mając na uwadze te uwagi ogólne, należy uznać stanowisko organu egzekucyjnego i organu odwoławczego za prawidłowe i podzielić ich ocenę, że odsetki od należności głównej nie przedawniły się na dzień wystawienia tych tytułów [...]r., bowiem decyzja ustalająca należności uprawomocniła się [...]., zatem w dniu ich wystawienia 10-letni termin przedawnienia jeszcze nie upłynął.
W konsekwencji nieuznania zasadności wniesionych przez skarżącego zarzutów, nieuprawniony jest także zarzut niedopuszczalności egzekucji w ogóle (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.).
Mając na względzie podniesioną argumentację, sąd - na podstawie przepisu art. 151 u.p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło