I SA/Sz 32/12
WyrokWSA w Szczecinie2012-07-25
Skład orzekający: Zygmunt Chorzępa, Marzena Kowalewska, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, ograniczając się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji zamiast ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę, a także czy decyzja organu pierwszej instancji zawierała wady skutkujące stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, ponieważ nie rozpoznał sprawy ponownie, a jedynie zaakceptował wadliwą decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja organu pierwszej instancji była dotknięta wadą nieważności z powodu braku oznaczenia stron oraz wadliwego uzasadnienia faktycznego i prawnego, w tym błędnego obliczenia powierzchni użytkowej budynku i niezastosowania się do danych z ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym, zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji, również musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.Stan faktyczny
Skarżący otrzymali w darowiźnie nieruchomość zabudowaną budynkiem o funkcji przemysłowej. Burmistrz wszczął postępowanie w celu ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r., opodatkowując budynek według stawki dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, mimo że skarżący twierdzili, iż budynek nie był faktycznie wykorzystywany do tej działalności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi L. Z. i Z. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 r. 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji Burmistrza z dnia 25 sierpnia 2011 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.
L i Z małżonkowie Z otrzymali w darowiźnie (akt notarialny rep. A nr [...]) 31 stycznia 2011 r. prawo własności nieruchomości w postaci działki gruntu o nr 544 o pow. 1,38 ha zabudowanej budynkiem niemieszkalnym ([...]) oraz działki gruntu o nr [...] o pow. 4,33 ha, położonych w miejscowości kolonia H, gmina M. Z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków wynikało, że użytki rolne stanowiły 5,69 ha, nieużytki- 0,02 ha, zaś budynek o funkcji przemysłowej zlokalizowany na działce nr [...] był o pow. 468m2 (akta administracyjne zał. nr 7).
Burmistrz wszczął 2 czerwca 2011 r. postępowanie podatkowe
w celu ustalenia podatnikom wysokości zobowiązania podatkowego w łącznym zobowiązaniu podatkowym za okres od 1 lutego do 31 grudnia 2011 r. (zał. nr 4).
W dniu 4 sierpnia 2011 r. organ podatkowy przeprowadził oględziny nieruchomości i sporządził z nich protokół wraz z dokumentacją fotograficzną (zał. nr 24). Załącznik nr 1 do ww. protokołu zawierał wyliczenie powierzchni budynku na poszczególnych kondygnacjach. Ustalenia kontroli ujęto w komputerowej ewidencji-karcie podatkowej podatników prowadzonej przez organ podatkowy (zał. nr 27).
Burmistrz wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...] na podstawie art. 7, art. 207, art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 5 ust. 1pkt 2a i b, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), art. 1, art. 2, art. 3 ust.1 pkt 1, art. 4 ust.1 pkt 1, art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r., Nr 136, poz. 969 ze zm.) oraz uchwały Rady Miejskiej Nr LVI/333/10 z 25.10.2010r. w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2011 (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego Nr 127, poz. 2525) i uchwały Rady Miejskiej Nr LVI/335/10 z 25.10.2010 r. w sprawie podatku rolnego (Dz. Urz. Województwa Zachodniopomorskiego Nr 127, poz. 2527), w której ustalił łączne zobowiązanie pieniężne od 1 lutego do 31 grudnia 2011 r. w kwocie [...] zł i określił terminy płatności oraz wysokość poszczególnych rat.
W uzasadnieniu organ podatkowy podał, że Z Z jest przedsiębiorcą, wpisanym w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Burmistrza od 1998 r.
Organ podatkowy przytoczył treść art. art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wskazał, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę budynku, budowli i gruntu skutkuje, że jest on związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nabyty przez podatników budynek po byłej gorzelni jest budynkiem przemysłowym. Organ wskazał, że nie potrzeby badać budynek jest zajęty faktycznie na prowadzenie działalności gospodarcze, gdyż wystarczające jest ustalenie, iż jest on w posiadaniu przedsiębiorcy.
W trakcie oględzin tego budynku ujawniono w nim lokal mieszkalny, dla opodatkowania, którego zastosowano stawkę podatkową jak dla budynków mieszkalnych lub ich części.
Organ podatkowy podał, że grunty rolne opodatkowane są co do zasady podatkiem rolnym, chyba, iż nastąpiło faktyczne zajęcie takiego gruntu na działalność gospodarcza inną niż działalność rolnicza. Organ podatkowy przytoczył treść art. 1a ustawy o podatku rolnym. Organ wskazał, że grunty należące do podatników nie są zajęte na działalność gospodarczą w związku z tym podlegają podatkowi rolnemu, oprócz gruntów klasy V, VI i N, gdyż one są zwolnione z ww. podatku na mocy art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym oraz art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Organ podatkowy przedstawił wyliczenie należnego od podatników podatku od nieruchomości i podatku rolnego za wskazany okres.
Podatnicy złożyli odwołanie i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili organowi I instancji naruszenie art. 210 § 1 pkt 3 O.p., tj. brak oznaczenia strony
w decyzji. Ponadto, zdaniem podatników, organ błędnie zakwalifikował budynek znajdujący się na przedmiotowym gruncie jako budynek związany z działalnością gospodarczą przedsiębiorcy, którym jest Z Z. Budynek ten nigdy nie był ujęty jako środek trwały w ewidencji podatnika, nie dokonywano odpisów amortyzacyjnych z tytułu jego posiadania, również koszty związane z jego utrzymaniem nie stanowiły kosztów działalności gospodarczej podatnika. Podatnicy wskazali,
że przedmiotem darowizny było gospodarstwo rolne zabudowane budynkiem niemieszkalnym znajdujące się na ww. gruntach. Nadto, Z Z oprócz działalności gospodarczej prowadzi gospodarstwo rolne w N Gm. P.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu [...] r. decyzję na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 2 i 17 ustawy z dnia
12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r.,
Nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania podatników od decyzji Burmistrza z [...] r. w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011r. na kwotę [...]zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny w sprawie. Organ podkreślił, że podatek od nieruchomości jest podatkiem od posiadanego majątku nieruchomego, a nie od działalności podatnika, czy też sposobu wykorzystania majątku nieruchomego przez podatnika. Organ przytoczył treść art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wskazał, że o związaniu budynku z działalnością gospodarczą decyduje sam fakt posiadania go przez przedsiębiorcę. Z Z jest przedsiębiorcą. Powyższa okoliczna ma decydujące znaczenie przy zastosowaniu stawki podatkowej jak dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Bez znaczenia pozostaje, według organu odwoławczego, fakt, że w ww. budynku nie jest prowadzona działalność gospodarcza prze podatnika, ani fakt, iż ww. budynek znajduje się w posiadaniu małżonków, z których tylko jeden z nich jest przedsiębiorca. Organ odwoławczy wskazał, że przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowią, że budynki i grunty, będące we współwłasności są odrębnym przedmiotem opodatkowania, a odpowiedzialność za podatek jest solidarna (art. 3 ust. 4 ww. ustawy, art. 369 Kc, art. 206 Kc). Ponadto, organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, bowiem w decyzji organu I instancji wyraźnie wskazane i oznaczone są strony, którym ją doręczono.
L i Z małżonkowie Z złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję i wnieśli o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wskazali na naruszenie przez organ podatkowy art. 210 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej przez nieoznaczeni stron decyzji. Zdaniem skarżących, wada ta nie może być konwalidowana, przez oznaczenie stron w treści uzasadnienia decyzji podatkowej, ani prze fakt doręczenia ww. decyzji stronom. Ponadto, zarzucili organom podatkowym naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący wskazali, że ww. budynek nie był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej Z Z, a sam fakt, iż jest on przedsiębiorcą nie może przesądzać o zastosowaniu przy opodatkowaniu tego budynku wyższej stawki podatkowej, jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto, skarżący podali, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych budynki gospodarczej i ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej i będące w posiadaniu rolnika są zwolnione od podatku od nieruchomości. Z Z umową darowizny nabył ww. nieruchomość na powiększenie posiadanego przez siebie gospodarstwa rolnego (N, gm. P), zaś L Z oświadczyła,
że gospodarstwo rolne będzie prowadziła przez okres co najmniej 5 lat.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
WojewódZ Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną (§ 1). Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności ( § 2).
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, wyrażoną w art. 127 ustawy z dnia
29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwaną dalej "o.p.", organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Nie może więc ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, ale obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Istota administracyjnego toku instancji polega na 2-krotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów postawionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji.
W niniejszej sprawie, organ odwoławczy ograniczył się do wyjaśnienia pojęcia "zajęcia na działalność gospodarczą" budynku w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy
o podatkach i opłatach lokalnych, zwanej dalej "u.p.o.l". Organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na fakt, że przedmiotem sprawy jest łączne zobowiązanie podatkowej, tj. podatek od nieruchomości i podatek rolny. Organ odwoławczy nie przeanalizował sposobu wyliczenia ww. podatków i zaakceptował decyzję organu I instancji, która była wadliwa.
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył swoim działaniem zasadę dwuinstancyjności.
Zgodnie z art. 210 § 1 o.p., decyzja zawiera:
1) oznaczenie organu podatkowego;
2) datę jej wydania;
3) oznaczenie strony;
4) powołanie podstawy prawnej;
5) rozstrzygnięcie;
6) uzasadnienie faktyczne i prawne;
7) pouczenie o trybie odwoławczym - jeżeli od decyzji służy odwołanie;
8) podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego.
Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa (§ 4).
W niniejszej sprawie, organ podatkowy I instancji naruszył ww. przepis. Decyzja organu I instancji nie zawiera oznaczenia stron, zaś uzasadnienie faktyczne i prawne nie odpowiada prawu.
Oznaczenie strony w decyzji powinno zostać zawarte w decyzji w sposób zupełny, tzn. przy osobach fizycznych z podaniem imienia i nazwiska, miejsca zamieszkania. W wyroku z dnia 25 lutego 2003 r. NSA wyjaśnił, iż każdego ze współwłaścicieli nieruchomości jako podatnika (art. 134 § 1 o.p.) należy uznać za stronę postępowania podatkowego, co oznacza, że wszyscy współwłaściciele powinni być wymienieni w decyzji ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i wszystkim ta decyzja powinna być doręczona (sygn. akt I SA/Łd 1086/01, ONSA 2004, nr 1, poz. 33). Z kolei w orzeczeniu z dnia 11 sierpnia 2009 r. WSA w Rzeszowie podkreślał, że "adresat decyzji nie może być oznaczony w sposób dorozumiany i miejscem jego oznaczenia nie może być to, w którym wskazuje się osoby, które decyzję otrzymują" (sygn. akt I SA/Rz 335/09, LEX nr 513069).
W decyzji organu podatkowego powinno znaleźć się przytoczenie przepisów prawa, które stanowiły podstawę podjęcia decyzji. Powinny to być zarówno unormowania o charakterze procesowym, jak i przepisy prawa materialnego.
Zgodnie z zasadami prawidłowo prowadzonego postępowania administracyjnego (także prowadzonego na podstawie przepisów ordynacji podatkowej), decyzja powinna wskazywać ustalony przez organ administracyjny stan faktyczny, określać przesłanki zastosowania tej, a nie innej kwalifikacji prawnej i ustalać, jakie okoliczności stanu faktycznego odpowiadają którym z fragmentów normy prawnej zastosowanej w sprawie. Uzasadnienie decyzji winno być zrozumiałe dla strony i umożliwiać kontrolę tej decyzji, zarówno administracyjną, jak i sądową.
W niniejszej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji nie wykazał w jaki sposób obliczył powierzchnię użytkową budynku, będącą podstawą opodatkowania. Wymiary poszczególnych pomieszczeń zawarte zostały w załączniku do protokołu kontroli i stanowiły podstawę do obliczenia tej powierzchni zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne
i kartograficzne (Dz. U. z 2010r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.), podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte
w ewidencji gruntów i budynków. Jak wynika z wypisu z rejestru gruntów na dzień
8 czerwca 2011 r. (zał. nr 7) na działce nr [...] znajdował się budynek o funkcji przemysłowe o powierzchni zabudowy 468m2. Działka gruntu nr [...] o pow. 1.38 ha, składała się z użytków [...], N, gdzie zgodnie z § 67 pkt 5 i § 68 ust.1 pkt 1,2 i 5 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), zwanego dalej "rozporządzeniem", oznacza: N- nieużytki, R- grunty orne o określonej klasie użytków rolnych, S-R- sady, oznaczone symbolem złożonym z litery "S" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego cześć składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, B-R- grunty rolne zabudowane, oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego cześć składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki.
Na podstawie § 65 ust.1 rozporządzenia, ze względu na podstawową funkcję użytkową, budynki dzieli się na następujące rodzaje:
1) budynki mieszkalne,
2) budynki przemysłowe,
3) budynki transportu i łączności,
4) budynki handlowo-usługowe,
5) zbiorniki, silosy i budynki magazynowe,
6) budynki biurowe,
7) budynki szpitali i zakładów opieki medycznej,
8) budynki oświaty, nauki i kultury oraz budynki sportowe,
9) budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa,
10) inne budynki niemieszkalne
Przedmiotowy budynek, znajdował się na gruncie rolnym, jednakże jego funkcja określona została jako przemysłowa i zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne były to dane wiążące organ podatkowy przy wymiarze podatków.
Powyższa okoliczność uniemożliwiała organowi podatkowemu zastosowania zwolnienia podatkowego z art. 7 ust.1 pkt 4 pkt b u.p.o.l., na które powołują się skarżący. Na jego podstawie zwolnione są od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolnej, a jak wskazano wyżej funkcja budynku nie została określona w ww. ewidencji jako budynek gospodarczy dla rolnictwa.
Ta sama okoliczność uniemożliwiała organowi podatkowemu dokonania wymiaru podatku od nieruchomości przez ustalenie podatku od budynków mieszkalnych lub ich części od ustalonej powierzchni użytkowej, bowiem jak wskazano wyżej funkcja budynku (lub jego części) nie została określona w ww. ewidencji jako mieszkalna.
Na marginesie wskazać należy, że odnośnie powierzchni mieszkalnej, ustalonej przez organ podatkowy w wysokości 113,68 m2, do tej powierzchni organ zaliczył pomieszczenie na parterze, o pow.19 m2, według oświadczenia podatników, które nie zostało pomierzone w czasie ww. kontroli (zał. nr 24).
Zdaniem Sądu, organy podatkowe w toku postępowania rażąco naruszyły art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie uwzględniając zapisów ewidencji gruntów i budynków.
Wskazać należy, że art. 4 ust. 1 u.p.o.l. określa, iż podstawę opodatkowania dla budynków lub ich części stanowi powierzchnia użytkowa, tj. powierzchnia mierzona po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach, z wyjątkiem powierzchni klatek schodowych oraz szybów dźwigowych; za kondygnację uważa się również garaże podziemne, piwnice, sutereny i poddasza użytkowe (art. 1a ust.1 pkt 5 u.p.o.l.). Dane dotyczące powierzchni budynku wynikające z ww. ewidencji nie są wiążące, gdyż dotyczą pola zabudowy w m2, tj. pola powierzchni figury geometrycznej określonej przez kontur. Dane ewidencyjne budynku stanowiącego część składową gruntu określa § 63 rozporządzenia, gdzie pole powierzchni użytkowej dotyczy jedynie lokali i pomieszczeń im przynależnych (§ 63 ust. 1 pkt 8 i 13 oraz ust. 2 i 3). Wobec powyższego, zdaniem Sądu, organ podatkowy mógł dokonać własnych ustaleń w zakresie powierzchni użytkowej budynku.
Pomimo, iż organ podatkowy pierwszej instancji nie powołuje się w decyzji na art. 4 ust. 2 u.p.o.l., to jednak zastosował go przy obliczeniu powierzchni użytkowej budynku związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Ww. powierzchnię użytkową (inną niż mieszkalna) organ ustalił na 490,45 m2. Jednakże podsumowanie powierzchni użytkowej (innej niż mieszkalna) na podstawie ww. załącznika do protokołu kontroli – 75,06 m2 (pomieszczenia na piętrze)+ 342,27 m2 (pomieszczenia na parterze)+ 146,23 m2 (piwnica+ kotłownia), wynosi 564,56 m2.
Z zapisu w protokole kontroli, wynika, że "średnia wysokość piwnicy i kotłowni stanowi 2.20 m2". Powyższe miało przełożenie na obliczenia powierzchni użytkowej części budynku, tj. piwnicy i kotłowni, do której zastosował organ art. 4 ust.2 u.p.o.l.,
i przyjął wielkość ww. powierzchni w wysokości 50%, tj. 73,115 m2.
Tym samym otrzymał organ otrzymał wielkość powierzchni użytkowej budynku (oprócz mieszkalnej) w wysokości ujętej w decyzji [75,06 m2 (pomieszczenia na piętrze)+ 342,27 m2 (pomieszczenia na parterze)+ 73,12 m2 (piwnica+ kotłownia) = 490,45 m2].
Zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji, przyjmując "średnią wysokość" pomieszczeń piwnicy i kotłowni, naruszył w sposób rażący art. 4 ust.2 u.p.o.l. Powyższy przepis nie zawiera w swojej treści możliwości uśrednienia wysokości pomieszczeń przy dokonywaniu pomiarów pomieszczeń, czy to przez organ podatkowy, czy też podatnika. Możliwości "uśrednienia" wysokości pomieszczeń nie przewidują też inne przepisy tej ustawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu, tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. I tak jest w niniejsze decyzji, bowiem art. 4 ust. 2 u.p.ol. stanowi, że powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40m, powierzchnię tę pomija się.
Z uwagi na fakt utrzymania w mocy, przez organ odwoławczy, decyzji organu I instancji, dotkniętej wadą nieważności, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego musiała zostać również wyeliminowana z obrotu prawnego.
Sąd zgodził się z organem podatkowym pierwszej instancji, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne,
z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, podstawę opodatkowania ww. podatkiem stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Ponadto na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 tej ustawy zwalnia się od tego podatku użytki rolne klasy V i VI, zaś na podstawie art. 7 ust.1 pkt 10 u.p.o.l nieużytki są zwolnione z podatku od nieruchomości
Zakwalifikowanie gmin, miast oraz dzielnic w miastach do okręgów podatkowych normuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 10 grudnia 2001 r. w sprawie zaliczenia gmin oraz miast do jednego z czterech okręgów podatkowych (Dz. U. Nr 143, poz. 1614) oraz załącznik do tego rozporządzenia (powiat wałecki, gmina M-II okręg podatkowy). Aby ustalić podstawę opodatkowania w podatku rolnym
w gospodarstwach rolnych (liczbę hektarów przeliczeniowych), należy przemnożyć faktyczną powierzchnię użytków rolnych, gruntów pod stawami lub sadami, wyrażoną
w hektarach fizycznych, przez przypisany dla danego terenu przelicznik powierzchni użytków rolnych zawarty w tabeli ust. 5 omawianego artykułu.
Z uwagi, że powierzchnia gruntów rolnych nie została zajęta przez podatnika na cel działalności gospodarczej, prawidłowo organ podatkowy dokonał określenia podatku rolnego od pow.2,23 ha.
Sąd podzielił także pogląd organów podatkowych związany z wykładnią art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.
Sąd stwierdził, że o tym, czy nieruchomość podlega opodatkowaniu stawkami podatkowymi w podwyższonej wysokości decyduje sam fakt posiadania jej przez przedsiębiorcę, a nie sposób, w jaki jest ona wykorzystywana. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowym. Z treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. wyraźnie wynika, że jedynym czynnikiem decydującym o uznaniu nieruchomości za związaną
z prowadzeniem działalności jest kryterium posiadania i to w znaczeniu o jakim mowa w przepisach prawa cywilnego, wobec braku definicji posiadania w ustawie podatkowej. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2009r., sygn. akt II FSK 1786/07, dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa podatkowa nic nie mówi o funkcji czy sposobie wykorzystania nieruchomości. Zdaniem Sądu, w świetle przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. i wyżej wskazanej wykładni organ podatkowy w celu określenia prawidłowej stawki podatkowej jest uprawniony jedynie do ustalenia statusu podatnika i charakteru gruntu lub budynku, natomiast nie jest uprawniony do badania rodzaju związku łączącego nieruchomość z prowadzoną przez właściciela czy właścicieli nieruchomości działalnością gospodarczą, czy sposobu wykorzystania nieruchomości.
Tak więc obiekt nawet niewykorzystywany faktycznie w danym momencie do prowadzenia działalności gospodarczej uznaje się już za związany z działalnością, bowiem definicja ustawowa nie nawiązuje do przesłanki wykorzystywania nieruchomości na cele związane bezpośrednio z działalnością gospodarczą. Wyjątkiem od uznania, że grunty, budynki czy budowle są związane z działalnością gospodarczą są względy techniczne.
Wyłączyć z opodatkowania podwyższoną stawką mogą jedynie względy techniczne, które należy rozumieć jako trwałą i obiektywną przeszkodę
w wykorzystywaniu gruntu, budynku, budowli do prowadzenia działalności gospodarczej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, np.: z dnia 1 czerwca 2011r. II FSK 151/10, z dnia 10 czerwca 2011r. II FSK 226/10, z dnia 12 kwietnia 2011r. II FSK 2128/09 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 14 października 2009r. II FSK 747/08 Lex nr 571608, wojewódZch sądów administracyjnych: we Wrocławiu z dnia 28 marca 2011r. I SA/Wr 125/11, Lex nr 785784, z dnia 17 czerwca 2009r. I SA/Wr 64/09, Lex nr 563436, w Bydgoszczy z dnia 14 września 2010r. I SA/Bd 659/10, Lex
nr 747050, w Gdańsku z dnia 10 września 2009r. I SA/Gd 137/09, Lex nr 525706
i z dnia 9 października 2008r. I SA/Gd 867/07, Lex nr 499086). W stanie faktycznym sprawy taka sytuacja nie zachodziła. Powyższa interpretacja art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.ol. jest prawidłowa również, gdy jednym ze współwłaścicieli jest osoba nieprowadząca działalności gospodarczej, a więc tak jak w stanie faktycznym sprawy. Regulacja prawna zawarta w art. 3 ust. 4 ustawy – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – wyklucza bowiem różnicowanie stawek podatku dla nieruchomości (będącego zobowiązaniem solidarnym) dla poszczególnych podatników (por. wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 741/11).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ podatkowy winien dokonać pomiaru wszystkich pomieszczeń budynku i ustalić w sposób właściwy ich powierzchnię użytkową, a następnie dokonać w sposób prawidłowy określenia podatnikom należnych podatków lokalnych. Decyzja podatkowa winna, zaś odpowiadać przesłankom z art. 210 o.p.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 134 § 2 oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz.270).
O kosztach orzeczono, na podstawie art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło