I SA/Sz 375/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku DaD.D.o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego. Pismem z dnia 7 marca 2011 r. skarżący D.D., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 11 kwietnia 2011 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do uiszczenia należnego wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie 100 zł wraz z pouczeniem, że nieuiszczenie wpisu w terminie 7-dniowym spowoduje odrzucenie skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 15 kwietnia 2011 r. Siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął w dniu 22 kwietnia 2011 r., który to dzień nie przypadał na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy (art. 83 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.). Pomimo upływu zakreślonego terminu wpis od skargi nie został uiszczony. W dniu 26 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż w dniu 15 kwietnia 2011 r. odebrał na poczcie wezwanie do uiszczenia wpisu jednakże z uwagi na brak kontaktu ze swoim mocodawcą w dniu 18 kwietnia 2011 r. poinformował go drogą elektroniczną o konieczności uiszczenia stosownej opłaty. Skarżący odebrał powyższą wiadomość dopiero w dniu 24 kwietnia 2011 r., dokonując niezwłocznie w tym dniu przelewu należnego wpisu na rachunek sądowy. Jednocześnie skontaktował się z pełnomocnikiem informując go o przebywaniu na zwolnieniu lekarskim. Do wniosku dołączono kserokopię zwolnienia lekarskiego ZUS ZLA potwierdzające niezdolność do pracy skarżącego w okresie od dnia 11 kwietnia 2011 r. do dnia 8 maja 2011 r., kserokopię potwierdzenia odebrania wiadomości elektronicznej w dniu 24 kwietnia 2011 r. oraz potwierdzenie dokonania przelewu na rachunek sądowy wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z art. 87 § 1 p.p.s.a. wniosek taki złożyć należy w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodabniając przy tym okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Stosownie do treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu może więc nastąpić jedynie wówczas, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: 1) wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, 2) zainteresowany uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy, 3) dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak choćby jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu. Zgodnie z powyższym, brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Dokonując oceny braku winy sąd uwzględnia wszystkie okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę także uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności prośby o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy prowadzeniu własnej sprawy i szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Należy wskazać, iż przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiały stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie SN z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, publ. LEX nr 50679). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić wówczas, gdy strona we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobni, że mimo całej staranności z przyczyn od niej niezależnych nie mogła dokonać czynności w terminie. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Ze wskazanej powyżej regulacji wynika także, iż warunkiem przywrócenia uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony skarżącej lub jej pełnomocnika. Rozpatrując w pierwszej kolejności spełnienie, wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przywrócenie terminu w terminie siedmiodniowym, od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu wskazać należy, iż według oświadczenia pełnomocnika skarżącego o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu sądowego dowiedział się on w dniu 24 kwietnia 2011 r. W tej sytuacji złożony w dniu 26 kwietnia 2011 r. przez pełnomocnika skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego należy uznać za dokonany w ustawowym terminie określonym w ww. przepisie. Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy dokonać oceny przesłanki braku winy w uchybieniu terminu, która pozwoli na ustalenie, czy niedochowanie terminu zostało spowodowane przez przeszkodę w sposób rzeczywisty uniemożliwiającą dokonanie czynności procesowej w przewidzianym dla niej terminie. W ocenie Sądu pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Jako przyczynę uchybienia terminu pełnomocnik podał przebywanie skarżącego na zwolnieniu lekarskim, które uniemożliwiło kontakt z nim. W ocenie Sądu nie jest to okoliczność, która pozwalałaby na przyjęcie braku winy skarżącego lub jego pełnomocnika i nie uzasadnia przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu. Wskazać należy, iż w orzecznictwie przyjęto pogląd, iż przesłanką przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej może być jedynie choroba nagła, która powoduje niespodziewane pogorszenie stanu zdrowia skarżącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., I SA/Wr 676/99), jednakże tylko w sytuacji, gdy osoba ta nie mogła wyręczyć się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 21 sierpnia 2009 r., II FZ 238/09, Lex nr 552694). Rozważając zatem samą przesłankę choroby, jako okoliczności wyłączającej winę w niedochowaniu terminu w pierwszej kolejności należy wskazać, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany (lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć). Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, określonym okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (np. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/08, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08, postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt I GZ 143/08). Zauważyć należy, że skarżący miał w niniejszym postępowaniu ustanowionego pełnomocnika – doradcę podatkowego, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności procesowych. Osoba działająca przez pełnomocnika działa w taki sposób, jakby sama dokonywała czynności procesowych, tyle że przy wykorzystaniu profesjonalnej pomocy. Skarżącego natomiast obciąża odpowiedzialność związana z wyborem jednostki, której zleciła pomoc prawną, a skutki podejmowanych przez pełnomocnika działań i zaniechań obciążają mocodawcę. Takie twierdzenie znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1571/95, wyrok NSA z 19 grudnia 1997 r. sygn. akt I SA/Gd 1144/97 i wyrok NSA z dnia 25 lipca 1995 r. sygn. akt SA/Sz 1345/95, postanowienie NSA z dnia 29 lipca 2004 r., FZ 110/04, niepubl.). Sąd nie może także badać zakresu relacji pomiędzy pełnomocnikiem i jego mocodawcą w zakresie tego, który z nich miał uiścić należny wpis od skargi. W ocenie Sądu, przyjmując obiektywny miernik staranności, której należy wymagać od każdego pełnomocnika należycie dbającego o interesy swojego mandanta, w tym od doradcy podatkowego będącego pełnomocnikiem skarżącego, należy wymagać właściwego zorganizowania swojej pracy. Również dokonując analizy działań skarżącego sąd kieruje się okolicznościami sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i bierze pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 27 maja 2008 r., I FZ 220/08, LEX nr 478982, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 lipca 2010 r., sygn. akt II FZ 303/10, publ. na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać zatem należy, że w niniejszej sprawie skarżący nie zachował należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. W chwili bowiem wystąpienia choroby, wiedząc o wniesionych do sądu administracyjnego skargach, winien był poinformować swojego pełnomocnika o zaistniałej sytuacji. Ze stanu sprawy nie wynika by skarżący był hospitalizowany – a zatem wrócił on po wizycie u lekarza do domu ze wskazaniem, że może chodzić. Będąc zatem w domu mógł on się z pełnomocnikiem skontaktować i przekazać mu informację, że przebywa na zwolnieniu lekarskim. Obowiązkiem zaś pełnomocnika było dopilnowanie by należny wpis został w terminie uiszczony bowiem to on otrzymał wezwanie do uiszczenia wpisu i jako profesjonalista wiedział o konsekwencjach nieuiszczenia wpisu w terminie. Konkludując zatem należy wskazać, że obowiązkiem pełnomocnika profesjonalnego – a takim jest doradca podatkowy - w razie choroby mocodawcy jest dołożenie należytej staranności w dbałości o jego interesy i dopilnowanie by nie zostały uchybione terminy procesowe, które w razie przekroczenia wywołują negatywne dla strony skutki. Wskazana zatem we wniosku o przywrócenie terminu choroba skarżącego oraz niemożność skontaktowania się z nim nie może stanowić uzasadnienia braku winy pełnomocnika skarżącego w niedochowaniu terminu do uiszczenia wpisu. Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.