I SA/Sz 665/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-11-16
Skład orzekający: Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Jolanta Kwiecińska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można wznowić postępowanie sądowe zakończone prawomocnym postanowieniem o umorzeniu postępowania, jeżeli podstawą wznowienia są okoliczności faktyczne, które istniały przed wydaniem postanowienia, ale zostały ujawnione dopiero po jego wydaniu?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania, uznając, że późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych, które istniały przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania, ale nie były znane stronie w poprzednim postępowaniu, nie stanowi podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 PPSA. Podobnie, przesłanka z art. 273 § 3 PPSA nie została spełniona, ponieważ prawomocne orzeczenie, które miałoby stanowić podstawę wznowienia, nie istniało przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem WSA z dnia 7 listopada 2012 r. o sygn. akt I SA/Sz 806/12, którym umorzono postępowanie w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą podatku VAT. Skarżący powołał się na przesłanki z art. 273 § 2 i § 3 PPSA, wskazując na późniejsze wykrycie nieważności decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz istnienie "konkurencyjnych" orzeczeń sądowych. Sąd uznał, że podnoszone okoliczności nie spełniają wymogów PPSA do wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska,, Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi V.W. w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 7 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 806/12 oddala skargę.
V. W. (dalej: "Podatnik", "Skarżący"), pismem z dnia 25 lipca 2017 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (dalej: "Sąd", "WSA") skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 7 listopada 2012 r. o sygn. akt I SA/Sz 806/12, którym umorzono postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Podatnika na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2009 r. oraz styczeń 2010 r.
I. Zgodnie z aktami sprawy oraz informacjami posiadanymi przez Sąd z urzędu, złożenie powyższej skargi nastąpiło w następujących okolicznościach.
1. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w S. (dalej: "Dyrektor UKS") określił Podatnikowi, prowadzącemu w okresie od listopada 2009 r. do stycznia 2010 r. działalność gospodarczą pod nazwą [...] V. W., w podatku od towarów i usług za listopad 2009 r. i styczeń 2010 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy wskazany przez Podatnika, natomiast za grudzień 2009 r. nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Podatnika, Dyrektor Izby Skarbowej w S. (dalej: "Dyrektor IS") utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję organu pierwszej instancji.
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2011 r. o sygn. akt I SA/Sz 85/11, Sąd oddalił skargę Podatnika na ww. decyzję Dyrektora IS.
Wyrokiem z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1216/11, Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") uchylił w całości ww. wyrok WSA, przekazując sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Przed ponownym rozstrzygnięciem sprawy przez WSA, działając w trybie autokontroli, Dyrektor IS w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił w całości decyzję własną z dnia [...] r. oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora UKS z dnia [...] r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, oraz zwrócił się do Sądu z wnioskiem o umorzenie postępowania sądowego zainicjowanego skargą Podatnika.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. o sygn. akt I SA/Sz 806/12, WSA umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Podatnika na decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r.
W tym stanie sprawy, uwzględniając zalecenia organu odwoławczego, decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor UKS określił Podatnikowi w podatku od towarów i usług za listopad 2009 r. i styczeń 2010 r. kwotę do zwrotu na rachunek bankowy i kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy oraz za grudzień 2009 r. kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy.
Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor IS utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.
Podatnik zaskarżył ww. decyzję organu odwoławczego do WSA, który wyrokiem z dnia 23 września 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 134/15 oddalił skargę.
Podatnik wywiódł od powyższego wyroku skargę kasacyjną do NSA, a sprawa zainicjowana tą skargą została zarejestrowana pod sygn. akt I FSK 2330/15.
2. Podatnik, niezadowolony z opisanego powyżej stanu rzeczy, podjął działania, których celem było unicestwienie ww. działań organów podatkowych.
2.1. Pismem z dnia 12 czerwca 2014 r., Podatnik wniósł do WSA skargę kasacyjną na postanowienie Sądu z dnia 7 listopada 2012 r. o sygn. akt I SA/Sz 806/12 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 4 lipca 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 806/12, WSA odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt I FZ 283/14, NSA oddalił zażalenie Podatnika na powyższe postanowienie.
Wobec powyższego, postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r. o sygn. akt I SA/Sz 806/12, WSA odrzucił skargę kasacyjną Podatnika na postanowienie Sądu z dnia 7 listopada 2012 r.
Postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I FZ 46/15, NSA oddalił zażalenie na ww. postanowienie WSA.
2.2. Pismem z dnia 18 grudnia 2014 r., Podatnik wniósł do NSA skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienie WSA z dnia 7 listopada 2012 r. o sygn. akt I SA/Sz 806/12.
Ostatecznie, postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2016 r. o sygn. akt I FNP 2/15, NSA odrzucił ww. skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem.
2.3. Pismem z dnia 7 maja 2014 r., Podatnik zwrócił się do Dyrektora IS o stwierdzenie nieważności "autokontrolnej" decyzji tego organu z dnia [...] r., nr [...]
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor IS odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji, a następnie - po rozpatrzeniu odwołania - decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1483/14, po rozpoznaniu skargi Podatnika na decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r., WSA oddalił skargę.
Podatnik wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, która została zarejestrowana w NSA pod sygn. akt I FSK 1261/15.
2.4. Pismami z dnia 11 września 2014 r., Podatnik złożył do Dyrektora IS wnioski o stwierdzenie nieważności dwóch decyzji, tj. Dyrektora UKS z dnia [...] r. nr [...] oraz Dyrektora IS z dnia [...] r.
nr [...]
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor IS odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Podatnika, Dyrektor IS utrzymał w mocy własną decyzję wydaną w zakresie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o stwierdzenie nieważności.
Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 486/15, WSA uwzględnił skargę Podatnika i uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r.
Dyrektor IS wywiódł skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA, która została zarejestrowana w NSA pod sygn. akt I FSK 2209/15.
3. NSA rozstrzygnął sprawy skutecznie zainicjowane skargami kasacyjnymi Podatnika.
3.1. W dniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. NSA ogłosił:
1) wyrok w sprawie o sygn. akt I FSK 1261/15, którym uchylił w całości wyrok WSA z dnia 5 marca 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 1483/14, uchylił decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...] oraz stwierdził nieważność decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...];
2) wyrok w sprawie o sygn. akt I FSK 2330/15, którym uchylił w całości wyrok WSA z dnia 23 września 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 134/15 oraz stwierdził nieważność decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora UKS z dnia [...] r. nr [...] [...]
3.2. W dniu 12 października 2017 r. NSA wydał wyrok w sprawie o sygn. akt I FSK 2209/15, którym oddalił skargę kasacyjną Dyrektora IS od wyroku WSA z dnia 20 sierpnia 2015 r. o sygn. akt I SA/Sz 486/15.
II. W złożonej do WSA skardze z dnia 25 lipca 2017 r., wskazując na wystąpienie przesłanek z art. 273 § 2 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Skarżący wniósł o:
1) wznowienie postępowania sądowego prowadzonego przed WSA pod sygn. akt I SA/Sz 806/12, zakończonego prawomocnym postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. o umorzeniu postępowania sądowego, oraz uchylenie tego postanowienia;
2) rozpoznanie skargi Podatnika na decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora UKS z dnia [...] r. nr UKS [...], a w konsekwencji uchylenie ww. decyzji organów podatkowych i umorzenie postępowania podatkowego;
3) przeprowadzenie dowodu z:
a) akt postępowań prowadzonych przed WSA pod sygn.: I SA/Sz 85/11, I SA/Sz 134/15, I SA/Sz 1483/14 oraz I SA/Sz 486/15,
b) dokumentów załączonych do niniejszej skargi, na okoliczności szczegółowe wskazane w treści skargi.
4) zasądzenie od Dyrektora IS na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu Skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg zdarzeń, wskazując na kolejne składane przez Skarżącego pisma, decyzje podejmowane przez organy podatkowe oraz orzeczenia zapadłe przed WSA i NSA, i stwierdzając,
że w konsekwencji wyroków NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r. w obrocie prawnym pozostają:
1) decyzja Dyrektora IS z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora UKS z dnia [...] r.;
2) wyrok NSA z dnia 4 lipca 2012 r. o sygn. akt I FSK1216/11, którym uchylono wyrok WSA z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 85/11, oddalający skargę Skarżącego na ww. decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r., oraz przekazano WSA sprawę do ponownego rozpoznania;
3) postanowienie WSA z dnia 7 listopada 2012 r. umarzające postępowanie sądowe prowadzone pod sygn. akt I SA/Sz 806/12 ze skargi Skarżącego na ww. decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r.
Zdaniem Skarżącego, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym, na przeszkodzie przed ponownym rozpoznaniem sprawy ze skargi Podatnika na ww. decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r., po wyroku NSA z dnia [...] r., stoi jedynie wskazane postanowienie WSA z dnia [...] r. o umorzeniu postępowania sądowego.
Skarżący wskazał, że w sprawie zachodzą dwie przesłanki wznowienia postępowania sądowego, o jakich mowa w art. 273 § 2 i § 3 p.p.s.a.
Odnośnie do przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a., Skarżący wskazał, że okoliczność faktyczna, iż "autokontrolna" decyzja Dyrektora IS z dnia [...] r. jest nieważna i nie wywołuje skutków prawnych od początku (ex tunc) wykryta została w dniu 27 kwietnia 2017 r., kiedy to NSA dokonał publikacji wyroku w sprawie o sygn. akt I FSK 1261/15, którym m.in. stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...], tak więc jest to okoliczność:
- nowa i wcześniej nieznana;
- mająca istotne znaczenie dla wyniku rozstrzygniętej sprawy, albowiem gdyby organ podatkowy nie wydał "autokontrolnej" decyzji z dnia [...] r., to WSA nie umorzyłby postanowieniem z dnia 7 listopada 2012 r. postępowania sądowego;
- która istniała w dacie orzekania o umorzeniu postępowania sądowego postanowieniem WSA z dnia 7 listopada 2012 r. 7 listopada 2012 r. o umorzeniu postępowania sądowego;
- z której Skarżący nie mógł skorzystać, albowiem okoliczność ta ujawniła się dopiero wraz z publikacją przez NSA w dniu 27 kwietnia 2017 r. wyroku w sprawie o sygn. akt I FSK1261/15.
Natomiast co do przesłanki z art. 273 § 3 p.p.s.a., Skarżący podniósł, że w aktualnym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, po wyeliminowaniu ex tunc z obrotu prawnego "autokontrolnej" decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r., istnieją w obrocie prawnym niejako "konkurencyjne" w stosunku do siebie dwa orzeczenia sądowe: (1) wcześniejszy prawomocny z dniem ogłoszenia wyrok NSA z dnia 4 lipca 2012 r. o sygn. akt I FSK 1216/11, oraz (2) prawomocne, późniejsze, postanowienie WSA z dnia 7 listopada 2012 r. o sygn. akt I SA/Sz 806/12. Oba te konkurencyjne orzeczenia dotyczą tej samej sprawy, a więc zachodzi między nimi tożsamość stron postępowania (skarżący - Podatnik oraz organ - Dyrektor IS) i przedmiotu postępowania (skarga Podatnika na decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r.).
Skarżący wskazał także, że w sprawie zachowany został trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, o którym mowa w art. 277 p.p.s.a., gdyż o opisanej powyżej okoliczności będącej przyczyną wznowienia Skarżący powziął wiadomość najwcześniej w dniu 27 kwietnia 2017 r., tj. w dniu ogłoszenia wyroku NSA w sprawie o sygn. akt I FSK 1261/15. Ponadto w sprawie nie upłynął przewidziany w art. 278 p.p.s.a. termin pięcioletni, ponieważ postanowienie WSA o umorzeniu postępowania sądowego prowadzonego pod sygn. akt I SA/Sz 806/12 zostało wydane w dniu 7 listopada 2012 r.
Do złożonej skargi Skarżący dołączył:
1) pismo Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...],
2) postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] r. nr [...] o zaliczeniu wpłaty,
3) postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2016 r. sygn. akt I FNP 2/15,
4) wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt I FSK 1261 /15,
5) wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r., sygn. akt I FSK 2330/15.
Obecny na rozprawie pełnomocnik Skarżącego poparł skargę i wniósł o przeprowadzenie wniosków dowodowych.
Sąd postanowił przeprowadzić dowód z akt postępowań WSA o sygn. I SA/Sz 85/11, I SA/Sz 1483/14, I SA/Sz 134/15 oraz I SA/Sz 486/15 i odmówić przeprowadzenia dowodu z dokumentów dołączonych do skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga o wznowienie postępowania sądowego nie jest zasadna.
Instytucja wznowienia postępowania umożliwia rozpoznanie sprawy, w której zapadło prawomocne rozstrzygnięcie. Wznowienie postępowania może jednak nastąpić wyłącznie w przypadkach przewidzianych w Dziale VII p.p.s.a. Powyższe wynika z treści art. 270 p.p.s.a.
Skarga o wznowienie postępowania, zgodnie z art. 277 i 279 p.p.s.a., powinna: 1) być wniesiona w terminie trzymiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia; 2) zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia;
3) zawierać podstawę wznowienia i jej uzasadnienie; 4) zawierać okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do jej wniesienia; 5) zawierać żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia.
Zdaniem Sądu, skarga o wznowienie postępowania wniesiona przez stronę spełnia wszelkie formalne przesłanki pozwalające na jej merytoryczną ocenę.
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego odwołuje się do podstawy określonej w art. 273 § 2 i 3 p.p.s.a. Wskazując tę podstawę wznowienia, Skarżący podał, odnośnie do przesłanki z art. 273 § 2 p.p.s.a., że okoliczność faktyczna, iż "autokontrolna" decyzja Dyrektora IS z dnia [...] r. jest nieważna i nie wywołuje skutków prawnych od początku (ex tunc) wykryta została w dniu 27 kwietnia 2017 r., kiedy to NSA dokonał publikacji wyroku w sprawie o sygn. akt I FSK 1261/15, którym stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...]
Zgodnie z przepisem art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Wbrew temu, co twierdzi skarżący powoływane w skardze o wznowienie postępowania "nowe okoliczności" nie spełniają przesłanek z art. 273 § 2 p.p.s.a.
Przesłanka, o której mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. dotyczy zatem takich okoliczności faktycznych, które: 1) istniały w poprzednim postępowaniu, tj. istniały przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, której dotyczy wniosek o wznowienie; 2) zostały wykryte po prawomocnym zakończeniu postępowania; 3) mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a więc niezbędne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy okolicznościami faktycznymi, a treścią prawomocnego orzeczenia Sądu; 4) strona nie mogła z tych okoliczności faktycznych skorzystać w poprzednim postępowaniu, a więc nie były one znane stronie. Wymogi określone w art. 273 § 2 p.p.s.a. muszą być spełnione łącznie.
Rozpatrując zaistnienie ww. przesłanki wznowienia postępowania wskazać,
że w literaturze oraz orzecznictwie podkreśla się, że podstawą wznowienia postępowania w oparciu o ww. przepisy mogą być tylko takie okoliczności faktyczne
i dowody, które istniały już przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej,
w której ma nastąpić wznowienie postępowania (zob. A. Kabat w: B. Dauter,
B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2006, wyd. II).
W wyroku z dnia 3 września 2004 r., OSK 446/04 Naczelny Sąd Administracyjny (ONSA WSA 2005, nr 1, poz. 13) stwierdził, iż "stosownie do mającego w niniejszym postępowaniu zastosowanie przepisu art. 403 § 2 K.p.c. w związku z art. 59 ustawy o NSA podstawę wznowienia może stanowić wyłącznie późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a które istniały w dacie wydania wyroku, lecz mimo to strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu."
Unormowanie zawarte w art. 273 § 2 i art. 281 p.p.s.a. jest powtórzeniem unormowania zawartego w art. 403 § 2 i art. 411 Kodeksu postępowania cywilnego, a zatem dotychczasowe orzecznictwo tak Sądu Najwyższego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowane na tle przepisów K.p.c. zachowuje swoją aktualność przy stosowaniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ze sformułowania użytego w art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika, że "wykrycie" odnosi się do okoliczności faktycznych lub środków dowodowych nieujawnionych w poprzednim postępowaniu z tego powodu, że nie były stronom znane. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku, nie stanowi podstawy wznowienia postępowania (por. uchwała 7 sędziów SN z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68, OZNCP 1969, nr 12, poz. 208).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że z porównania daty postanowienia o umorzeniu postepowania sądowego – 7 listopada 2012 r. z datą wydanego w dniu 27 kwietnia 2017 r. wyroku NSA, w którym stwierdzono nieważność decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...], jednoznacznie wynika, że zostało ono wydane po zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie może być podstawą wznowienia postępowania na podstawie art. Art. 273 § 2 p.p.s.a.
W kontekście powyższego bez znaczenia pozostaje podnoszona przez Skarżącego okoliczność, że "autokontrolna" decyzja Dyrektora IS z dnia
[...] r. jest nieważna i nie wywołuje skutków prawnych od początku
(ex tunc), w sytuacji gdy okoliczność ta wykryta została w dniu 27 kwietnia 2017 r., kiedy to NSA dokonał publikacji wyroku w sprawie o sygn. akt I FSK 1261/15.
Natomiast co do przesłanki z art. 273 § 3 p.p.s.a., Skarżący podniósł,
że w aktualnym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy, po wyeliminowaniu
ex tunc z obrotu prawnego "autokontrolnej" decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r., istnieją w obrocie prawnym niejako "konkurencyjne" w stosunku do siebie dwa orzeczenia sądowe: (1) wcześniejszy prawomocny z dniem ogłoszenia wyrok NSA z dnia 4 lipca 2012 r. o sygn. akt I FSK 1216/11, oraz (2) prawomocne, późniejsze, postanowienie WSA z dnia 7 listopada 2012 r. o sygn. akt I SA/Sz 806/12. Oba te konkurencyjne orzeczenia dotyczą tej samej sprawy, a więc zachodzi między nimi tożsamość stron postępowania (skarżący – Podatnik oraz organ – Dyrektor IS) i przedmiotu postępowania (skarga Podatnika na decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r.).
Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, że w podstawie przewidzianej przepisem art. 273 § 3 p.p.s.a. chodzi o istnienie bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom. Innymi słowy orzeczenie, o jakim mowa w tym przepisie musi być prawomocne, zanim zapadło orzeczenie w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona (zob. A. Kabat (w) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Komentarz do p.p.s.a., Zakamycze 2005, str. 645). Taką też wykładnię wskazanego przepisu przyjmuje orzecznictwo. W wyroku z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt
II FSK 976/10 (LEX nr 1070021), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził,
że "podstawę skargi o wznowienie postępowania stanowić może tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia żąda strona" (zob. także postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OSK 983/08, czy też Sądu Najwyższego z dnia 5 maja 1967 r., sygn. akt I PZ 20/67, OSNC 1967,
nr 11, poz. 209).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy ta podstawa wznowieniowa również nie występuje, co jednoznacznie wynika ze zrekonstruowanego stanu faktycznego. Otóż w dacie wyrokowania przez WSA, tj. 7 listopada 2012 r. w sprawie I SA/Sz 806/12, nie istniał wyrok NSA stwierdzający nieważność decyzji Dyrektora IS z dnia [...] r. nr [...], która była podstawą wydania przez WSA postanowienia o umorzeniu postępowania sądowego. Powyższe przesądza zatem o tym, że analizowane postanowienie w chwili wydawania go przez WSA było zasadne i prawidłowe, a zatem nie istnieją podstawy do wznowienia tego postępowania sądowego.
W niniejszej sprawie nie zachodzą również przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie przepisu art. 271 § 1, art. 272 § 1, art. 273 § 1 oraz art. 274 p.p.s.a
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Z uwagi jednak na słusznie podnoszoną przez Stronę okoliczność, że aktualnie w obrocie pozostają, w konsekwencji wyroków NSA z dnia 27 kwietnia 2017 r.:
1) decyzja Dyrektora IS z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora UKS z dnia [...] r.;
2) wyrok NSA z dnia 4 lipca 2012 r. o sygn. akt I FSK1216/11, którym uchylono wyrok WSA z dnia 27 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Sz 85/11, oddalający skargę Skarżącego na ww. decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r., oraz przekazano WSA sprawę do ponownego rozpoznania, a zatem istnieją przesłanki do rozpoznania skargi Skarżącego na ww. decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r., wyjaśnić należy, że kwestionowane przez Skarżącego postanowienie nie stoi na przeszkodzie rozpoznaniu ww. skargi.
Wyjaśnić należy, że powagę rzeczy osądzonej mogą mieć tylko orzeczenia sądowe rozstrzygające co do istoty sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tj. tylko wyroki. Jak wskazuje się w literaturze przedmiotu, one jedynie zawierają ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu lub czynności organu administracji publicznej i rozstrzygają o dalszym obowiązywaniu lub utracie mocy wiążącej w czasie tego aktu lub czynności (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. Tadeusza Wosia, wyd. 4 Komentarze LexisNexis, Warszawa 2011, str. 781). Żadne prawomocne postanowienie sądu nie korzysta powagi rzeczy osądzonej, dotyczy to także postanowień kończących postępowanie, w tym umarzających postępowanie sądowe na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Oceny tej nie zmienia przepis art. 166 p.p.s.a., zgodnie z którym do postanowień stosuje się odpowiednio przepisy o wyrokach, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Nie można bowiem przyjąć, aby na podstawie tego unormowania do postanowień znalazł zastosowanie art. 171, kategorycznie odnoszący się tylko do wyroków. Na ww. ocenę nie wpływa także przepis art. 170 p.p.s.a., w myśl którego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W kontekście tego ostatniego przepisu wprawdzie tak organy, jak i sądy obowiązane są brać pod uwagę postanowienie sądu o umorzeniu postępowania sądowego, ale nie oznacza to, że na gruncie tego przepisu wskazany rodzaj postanowienia stoi na przeszkodzie w przeprowadzeniu postępowania sądowego w sytuacji, gdy podstawa umorzenia odpadła. Przepis art. 170 p.p.s.a. oznacza jedynie, że takie postanowienie nie może być zmienione, bądź uchylone. Warto dodać, że postanowienie sądu o umorzeniu postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., choć jest poprzedzone oceną dotykającą zagadnień merytorycznych (z uwagi na treść art. 60 p.p.s.a), to jednak nie wypowiada się precyzyjnie (ze wskazaniem konkretnych przepisów prawa) o prawidłowości decyzji, która była objęta skargą, nie wywiera więc żadnego oddziaływania na możliwość dalszego prowadzenia postępowania sądowego w sytuacji, gdy akt stanowiący podstawę umorzenia został wyeliminowany, czyli jak w przedmiotowej sprawie stwierdzono jego nieważność.
Z tego też względu, skarga Strony na decyzję Dyrektora IS z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora UKS z dnia [...] r., po skierowaniu na rozprawę, podlega rozpoznaniu.
Sąd odmówił przeprowadzenie dowodów załączonych do skargi.
Zgodnie bowiem z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Przedłożone przez Skarżącego wydruki wyroków nie są dowodami, lecz elementami stanu faktycznego, a nadto znane są Sądowi z urzędu. Natomiast informacja uzyskana przez Skarżącego od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K. z [...] r. wraz z załącznikami nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło