I SA/Sz 775/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 26 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. z siedzibą w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku spółka wyjaśniła że jest tzw. spółką celową, która nie prowadzi działalności gospodarczej, a została utworzona do realizacji projektu inwestycyjnego na nieruchomości wniesionej do spółki aportem przez jednego z udziałowców w 2008 r. Wkład pokryty gotówką przez drugiego udziałowca spółki został w całości przeznaczony na realizacje projektu inwestycyjnego na ww. nieruchomości (projekty budowlane, pozwolenia na budowę, wyburzenie istniejących, zdewastowanych obiektów przemysłowych na nieruchomości, itd.). Spółka oświadczyła, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi oraz że w związku z zaplanowanym w 2012 r. zakończeniem projektu inwestycyjnego spółka złożyła w dniu 28 września 2012 r. zgłoszenie identyfikacyjne w celu rejestracji spółki jako podatnika podatku VAT i dochodowego. Do tego dnia nie była podatnikiem ww. podatków i nie sporządzała zeznania podatkowego CIT8 o wysokości osiągniętego zysku lub straty z działalności gospodarczej. Wraz z wnioskiem spółka przedłożyła: - bilans za lata 2008-2011, - rachunek zysków i strat za lata 2008-2011, - zgłoszenie identyfikacyjne (podatkowe). Dodatkowo na urzędowym formularzu spółka podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi [...] zł (co zgodne jest z przedłożonym odpisem z KRS), wartość środków trwałych wynosi [...] zł, a za ostatni rok wartość zysku wynosi 0,00 zł. Spółka wskazała, że nie posiada rachunku bankowego. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z powyższego wynika, że nawet w razie wykazania przez osobę prawną ubiegającą się o prawo pomocy, że nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, wniosek może być rozpatrzony negatywnie. Podkreślić należy, że opłaty sądowe, do których zalicza się także wpis od skargi, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli (por.: M. Niezgódka – Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 594). Z akt sprawy wynika, że skarżąca Spółka została utworzona w 2008 roku. Wspólnikami spółki są dwie spółki: F. oraz N. Kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł. Jak wynika z odpisu z KRS przedmiotem działalności Spółki jest m.in. przygotowanie terenu pod budowę, roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych, niemieszkalnych, wykonywanie pozostałych instalacji budowlanych, zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie od tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 27 września 2011 r. sygn. akt II GZ 434/11 oraz z 19 stycznia 2010 r., sygn. akt I GZ 1/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Podnoszona w uzasadnieniu wniosku okoliczność utworzenia spółki do realizacji projektu inwestycyjnego na nieruchomości wniesionej aportem przez jednego z jej udziałowców nie ma wpływu na ocenę złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zasadność wniosku referendarz sądowy/Sąd rozpatruje w dwóch aspektach – z uwzględnieniem z jednej strony wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w postępowaniu, z drugiej strony wysokości środków, którymi ona dysponuje lub powinna dysponować. Zdaniem referendarza, strona skarżąca nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wskazać należy, że na skarżącej Spółce ciąży aktualnie obowiązek uiszczenia wpisów od skarg w zainicjowanych trzech postępowaniach przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie, t.j. w sprawach o sygn. I SA/Sz 773- I SA/Sz 775 w łącznej kwocie [...] zł. Spółka oświadczyła, że nie ma rachunku bankowego, nie ma środków finansowych na uiszczenie wpisu sądowego. Oświadczyła też, ze nie prowadzi działalności gospodarczej. Takie okoliczności należy uznać za niewystarczające do uznania, że spółce należy przyznać prawo pomocy. Z akt sprawy wynika bowiem, że na koniec 2011 r. Spółka wykazała w bilansie należności długoterminowe o wartości [...]zł od jednostek powiązanych oraz rzeczowe aktywa trwałe o wartości [...]zł. Wskazać w tym miejscu należy, powołując się na pogląd orzecznictwa sądów administracyjnych ( postanowienia NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. akt FZ 463/04, z 23 lutego 2010 r. sygn. akt I FZ 5/10 i z 13 września 2011 r. sygn. akt I FZ 215/11, z 27 września 2012 r. sygn. akt I GZ 251/12), że nie można uznać, iż skarżąca dysponująca wciąż majątkiem, którego wartość wielokrotnie przekracza wysokość wpisu, powinna zostać zwolniona z kosztów postępowania. Zgodzić się też należy z poglądem orzecznictwa i doktryny, że osoba prawna oraz inna jednostka organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich mimo, że podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Wyd. 2, Warszawa 2006, s. 504, postanowienia NSA z 29 marca 2011 r. sygn. akt I OZ 191/11, z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt II GZ 337/12, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl ). Należy zwrócić uwagę na możliwość pozyskania przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością środków finansowych w szczególny sposób, jakim jest zobowiązanie wspólników do dopłat. Zgodnie z art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.), umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Jak podkreśla się w doktrynie, dopłaty mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (por. A. Kidyba, Kodeks spółek handlowych. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1–300, wyd. VII). Z uwagi na fakt, że dopłata jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, należy stwierdzić, że może być ona wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez Spółkę (por. postanowienie NSA z 7 września 2012 r., sygn. akt II FZ 737/12 dostępne w internetowej bazie orzeczeń www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze wszystko powyższe należy stwierdzić, że Spółka nie wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Dlatego, mając na uwadze powyższe, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.