I SA/Sz 8/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-04-09

Skład orzekający: Kazimierz Maczewski, Patrycja Joanna Suwaj, Elżbieta Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku małżonków posiadających rozdzielność majątkową i prowadzących odrębne gospodarstwa rolne, możliwe jest nadanie im dwóch odrębnych numerów identyfikacyjnych producenta rolnego, mimo obowiązującego w dacie składania wniosku art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, który przewidywał nadanie jednego numeru?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W dacie wydawania decyzji obowiązywał art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, który przewidywał nadanie jednego numeru identyfikacyjnego małżonkom, niezależnie od posiadania przez nich odrębnych gospodarstw rolnych czy ustroju majątkowego. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego odraczające utratę mocy obowiązującej tego przepisu oznaczało, że nadal podlegał on stosowaniu do określonego terminu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych. Organ pierwszej instancji odmówił wpisu, wskazując, że jej małżonkowi nadano już numer identyfikacyjny, a zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, małżonkom nadaje się jeden numer. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy tę decyzję, argumentując, że mimo orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego niezgodność art. 12 ust. 4 z Konstytucją, przepis ten nadal obowiązywał do czasu upływu 18-miesięcznego okresu odroczenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów unijnych i krajowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski Sędziowie Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu do ewidencji producentów rolnych oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia z 31 października 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwany: "Dyrektorem ARiMR") utrzymał w mocy decyzję o odmowie wpisu do ewidencji producentów z dnia 18 września 2014 r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w [...] (dalej zwany: "Kierownikiem Biura Powiatowego ARiMR w "[...]). Powyższe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu 20 sierpnia 2014 r. złożyła do Biura Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o wpis do ewidencji producentów, określając rodzaj producenta jako "producent rolny". Do wniosku została dołączona umowa w postaci aktu notarialnego Repertorium umowa majątkowa małżeńska - rozdzielność majątkowa. Wnioskodawczyni, w wykonaniu wezwania organu, złożyła korektę wniosku, uzupełniając go poprzez podanie danych współmałżonka. Decyzją z dnia 18 września 2014 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w odmówił wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego . W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r poz. 86), zwana dalej: "ustawą", kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 przywołanej ustawy. Organ pierwszej instancji podniósł, że art. 13 ust. 1 ustawy wskazuje na dwie możliwe przesłanki odmowy nadania numeru ewidencyjnego, tj. niespełnianie przez wnioskodawcę definicji producenta lub też, gdy uprzednio został już nadany mu numer w ewidencji producentów. Zdaniem organu I instancji w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka nadanego już uprzednio numeru producenta, nie bezpośrednio wnioskodawcy lecz jej małżonkowi, natomiast na gruncie przepisu art. 12 ust. 4 ustawy, wskazanego przez organ pierwszej instancji, taki numer jest traktowany jako jeden numer. W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła: 1. obrazę przepisu art. 2 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. L 316 z 2.12.2009, str. 65), polegające na jego błędnej wykładni przejawiającej się w uznaniu przez organ pierwszej instancji, że przedmiotowa definicja (pojęcia "producenta rolnego") nie znajduje zastosowania w przedmiotowym postępowaniu zastosowania, gdy w rzeczywistości zgodnie z zasadą pierwszeństwa stosowania prawa Unii Europejskiej określona w art. 2 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 definicja producenta rolnego posiada prymat stosowania nad przepisami państwa członkowskiego; 2. obrazę przepisu art. 3 pkt 3 lit. b ustawy, polegającą na jego błędnym zastosowaniu przejawiającym się w uznaniu przez organ pierwszej instancji, iż przedmiotowa definicja wskazana tym przepisem nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie, gdy w rzeczywistości znajduje ona bezpośrednie zastosowanie na tle niniejszego postępowania. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor ARiMR orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, wskazał na treść przepisów ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, określających tryb dokonywania wpisu w ewidencji producentów (art. 11 ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 12 ust. 4, art. 13 ust. 1 ), a także na cel tej regulacji oraz cele systemu wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej, określone w art. 33 (obecnie art. 39) Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Następnie wskazał na niezasadność zarzutu strony odnoszącego się do kwestii definicji producenta rolnego, w tym przypadku rolnika i nie przyjęcia jej w przedmiotowym postępowaniu, podczas gdy powodem odmowy był uprzednio nadany już numer małżonkowi wnioskodawczyni, tj. spełnienie drugiej przesłanki określonej w art. 13 ust. 1 ustawy, natomiast na gruncie przepisu art. 12 ust. 4 ustawy, wskazanego przez organ pierwszej instancji, taki numer jest traktowany jako jeden numer. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa unijnego, w szczególności w zakresie niezastosowania bezpośrednio definicji rolnika. Dyrektor ARiMR, odwołując się do treści uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2013 (sygnatura akt P 40/12), dotyczącego art. 12 ust. 4 ustawy i jego niezgodności z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 18 Konstytucji, w zakresie w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne, uznał, że bez znaczenia, jest fakt ustanowienia przez małżonków rozdzielności majątkowej umową przedłożoną do wniosku o wpis do ewidencji producentów, tym bardziej, że na jego podstawie nie można stwierdzić, że małżonkowie prowadzą samodzielne odrębne gospodarstwa rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. Według organu odwoławczego, odroczenie na podstawie ww. orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, utraty mocy obowiązującej art. 12 ust. 4 ustawy o 18 miesięcy oznacza dopuszczalność wydawania na podstawie ww. przepisu decyzji odmownych w zakresie wpisu do ewidencji producentów małżonków, w przypadku, gdy jeden z małżonków posiada już nadany numer, do czasu zmiany przepisów, która umożliwi wprowadzenie mechanizmu weryfikacji wniosków składanych przez małżonków o wpis do ewidencji producentów, służącego ochronie interesów gospodarczych Unii Europejskiej. Zdaniem organu, art. 12 ust. 4 ustawy jest nadal przepisem obowiązującym i musi być stosowany do czasu jego uchylenia lub do czasu upływu wskazanych wyżej 18 miesięcy. Na potwierdzenie stanowiska przytoczono wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych i Naczelnego Sądu Administracyjnego wydane zarówno przed jak i po wydaniu orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w zakresie stosowania 12 ust. 4 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów. W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 31 października 2014 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Skarżąca, zaskarżonej decyzji zarzuciła, analogiczne jak w odwołaniu, naruszenie art. 2 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r., art. 3 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., poprzez błędną ich wykładnię i niezastosowanie, a także dodatkowo art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, polegające na przyjęciu przez organ II instancji, że Trybunał Konstytucyjny nie dopatrzył się naruszenia art. 12 ust. 4 ustawy o ewidencji producentów w odniesieniu do prawa Unii Europejskiej, gdy w rzeczywistości Trybunał Konstytucyjny, przy orzekaniu związany jest granicami pytania prawnego. Zdaniem skarżącej prawo do ubiegania się o numer identyfikacyjny przez współmałżonka wynika z przepisów unijnych i z orzecznictwa ETS, które mają prymat nad przepisami krajowymi, tj. art. 12 ust. 4 ustawy, wprowadzającym zakaz posiadania numeru identyfikacyjnego przez rolnika, którego współmałżonek posiada numer ewidencyjny. Według stanowiska sądów administracyjnych oraz poglądów doktryny istnieje możliwość nadania małżonkom dwóch odrębnych numerów identyfikacyjnych, uznając ich za odrębnych producentów rolnych. W ocenie skarżącej, treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 grudnia 2013 r. sygn. akt P 40/12 , nakazuje uznać art. 12 ust. 4 za niezgodny z Konstytucją, a tym samym za niemogący wywoływać skutków prawnych nawet w krajowym porządku prawnym. Odnosząc się z kolei do 18 miesięcznego okresu utraty obowiązywania przepisu uznanego wskazanym wyrokiem za niekonstytucyjny, skarżąca wskazała na uchwalę Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2014 r. Sygn. akt 1 KZP 30/13 i obowiązek organu dokonania oceny skutków oparcia rozstrzygnięcia na niekonstytucyjnym przepisie mimo faktu trwania jeszcze okresu jego funkcjonowania w obowiązującym porządku prawnym. Ponadto skarżąca argumentowała, że nie można uznać za organem, że Trybunał Konstytucyjny nie dopatrzył się naruszenia prawa Unii Europejskiej, skoro nie to było przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego ani też sytuacje, w których nie istnieje pomiędzy stronami stosunek rozdzielności majątkowej. Dyrektor ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa procesowego ani materialnego. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ( Dz. U. z 2012 r., poz. 86; przywoływanej poniżej jako "u.k.s.e.p."). Zgodnie z jego brzmieniem, na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.k.s.e.p. wg jego brzmienia na dzień wydawanej decyzji, kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, dokonania tego wpisu, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. Należy zauważyć, że wpis do ewidencji producentów rolnych oraz nadanie numeru identyfikacyjnego są koniecznymi warunkami ubiegania się o świadczenia objęte programami pomocowymi wynikającymi z uregulowań prawnych Unii Europejskiej. Ewidencja producentów zawiera między innymi numer identyfikacyjny producenta rolnego, a jego nadanie następuje jednocześnie z wpisem do ewidencji. Funkcją tego przepisu jest między innymi eliminowanie sytuacji nieuprawnionego pobierania środków przez podmioty aplikujące o uzyskanie pomocy. Wykładnia przywołanego przepisu art. 12 ust. 4 u.k.s.e.p. wskazuje, że małżonkowie mogą wyłącznie posiadać jeden numer identyfikacyjny, bez względu na fakt posiadania przez nich oddzielnych gospodarstw rolnych oraz bez względu na obowiązujący ich ustrój majątkowy. W razie, gdy jednemu z małżonków nadano już numer identyfikacyjny, wyłączone jest przyznanie takiego numeru drugiemu z małżonków, nawet wówczas, gdy posiada on osobne gospodarstwo rolne w ramach majątku odrębnego, czy też gdy małżonkowie pozostają w separacji. Komentowany przepis nie przewiduje żadnych odstępstw od tej reguły. Zaprezentowany pogląd należy uznać za przeważający w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 11 czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK 2430/13, z 3 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 886/11, z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 94/10, z 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 802/09, z 27 sierpnia 2009 r., sygn. akt II GSK 23/09 i z 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1092/08). W omawianej materii wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. P 40/12, w punkcie I orzekł, że art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne - nie jest niezgodny z wynikającymi z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadami zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa oraz poprawnej legislacji, lecz jest niezgodny z art. 32 ust. 1 w związku z art. 18 Konstytucji RP. Jednakże zarazem Trybunał orzekł, na mocy art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, że wymieniony przepis we wskazanym zakresie traci moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw RP. Oznacza to, że ww. przepis art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności jest nadal obowiązującym przepisem i musi być stosowany do dnia 13 czerwca 2015 r. (zob. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn.. akt II GSK 2430/13 – publ. w internetowej bazie orzeczeń NSA: www.nsa.gov.pl). W tym miejscu godzi się zauważyć należy, że kwestia skutków odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu dla możliwości jego stosowania nie jest jednolicie postrzegana zarówno w orzecznictwie, jak i piśmiennictwie. Według pierwszej grupy poglądów, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma moc powszechnie wiążącą z mocy art. 190 ust. 1 Konstytucji. Moc ta odnosi się do wszelkich orzeczeń Trybunału, a zatem również do tych, które wydawane są na podstawie art.190 ust. 3 Konstytucji RP. W przypadku odroczenia utraty mocy wiążącej danego przepisu, niekonstytucyjny przepis w okresie, na który została odroczona utrata jego mocy, obowiązuje i powinien być stosowany, także przez sądy (pogląd taki prezentowany jest m.in. w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 2006 r., IV CSK 28/06, OSNC z 2007 r., nr 2, poz. 31, z dnia 20 kwietnia 2011 r., I CSK 410/10, OSNC z 2012 r., nr 1, poz. 14, z dnia 20 kwietnia 2006 r., IV CSK 38/06, LEX nr 39845, por. też B. Nita, glosa do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2005 r., III KK 318/05, Przegląd Sejmowy z 2006 r., nr 3, s.164, M. Kamiński, Konsekwencje intertemporalne orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, powołane za SIP LEX). Zwolennicy tego poglądu argumentują, że przyjęcie poglądu o braku wpływu odroczenia utraty mocy przepisu na temporalny zakres jej stosowania jest sprzeczne z literalną treścią art. 190 ust. 3 Konstytucji i prowadzi do podważenia normatywnego sensu konstrukcji odroczenia. Takie stanowisko konsekwentnie prezentuje także sam Trybunał Konstytucyjny (w wyrokach z dnia 2 lipca 2003 r., K 25/01, OTK-A z 2003 r., nr 6, poz. 60, z dnia 27 kwietnia 2005 r., P 1/05, OTK-A z 2005 r., nr 4, poz. 42). Druga grupa poglądów opiera się na założeniu, że obalenie domniemania konstytucyjności przepisu przez orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, wyklucza możliwość uznania takiego przepisu za podstawę orzeczenia w bieżącym procesie stosowania prawa. Przepis jest bowiem niezgodny z Konstytucją od momentu jego wejścia w życie. Odroczenie mocy ma na celu umożliwienie ustawodawcy zmianę prawa. Przedstawiciele tego poglądu zwracają uwagę, że niecelowym byłoby stosowanie przez sądy przepisu, którego zgodność z ustawą zasadniczą została obalona tylko po to, aby po utracie jego mocy obowiązującej wznawiać postępowania na podstawie procedur, o których mowa w art.190 ust.4 Konstytucji. Stanowisko takie zostało zaprezentowane m.in. w wyrokach Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r.,III UK 96/08, (LEX nr 1001327), z dnia 23 stycznia 200 7r., III PK 96/06 (OSNP z 2008 r., nr 5-6, poz.61), w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia17 czerwca 2011 r., I OSK 1892/10, z dnia 9 marca 2010 r., I FSK 105/09, z dnia 15 lipca 2009 r.,I FSK 1168/08 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), a także w piśmiennictwie (por. M. Jaśkowska, Skutki orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego dla procesu stosowania prawa wobec zasady bezpośredniego stosowania konstytucji (w:) I. Skrzydło-Niżnik i in. (red.), Instytucje współczesnego prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Józefa Filipka, Kraków 2001, s. 282, M. Wilbrandt-Gotowicz, Zakres temporalny mocy wiążącej rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie pytań prawnych, Oficyna 2007, ze SIP LEX). Z kolei według trzeciej grupy poglądów (prezentowanej m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2012r., I FSK 4/12, a także w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2007 r., K 8/07-OTK-A z 2007 r., nr 3, poz. 26) orzeczenie Trybunału odraczające utratę mocy obowiązującej przepisu nie powoduje automatycznego skutku w postaci czy to obowiązku dalszego stosowania tego przepisu przez sądy, czy też odmowy jego stosowania. Należy zawsze rozważyć powody, dla których Trybunał odroczył utratę mocy przepisu naruszającego zasady konstytucyjne, rodzaj tego naruszenia i znaczenie tego przepisu dla systemu prawa. Trzeba także mieć na względzie to, czy odmowa stosowania przepisu nie będzie prowadziła do wtórnej niekonstytucyjności, poprzez naruszenie innej zasady konstytucyjnej, którą przepis uznany za niezgodny z Konstytucją chronił czy realizował. Organy stosujące prawo winny wówczas ocenić sytuację i wybrać środek naprawczy, który należy w ich ocenie zastosować (tak w wyroku Trybunału K 8/07). Sąd stosujący przepis, którego zgodność z Konstytucją została obalona winien ocenić skutki wyroku Trybunału i wybrać odpowiednie instrumenty i strategie działania, mając na uwadze istnienie i efektywną ochronę założonego przez Trybunał celu (por. K.Gonera, E.Łętowska, Odroczenie utraty mocy niekonstytucyjnej normy i wznowienie postępowania po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Państwo i Prawo z 2008 r., nr 6, s.6). Odraczając utratę mocy obowiązującej art. 12 ust. 4 u.k.s.e. Trybunał Konstytucyjny wskazał, że wyeliminowanie z porządku prawnego art. 12 ust. 4 ustawy o systemie ewidencji w zakresie, w jakim nie przewiduje dopuszczalności nadania osobnych numerów identyfikacyjnych każdemu z małżonków, w sytuacji gdy istnieje między nimi rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne nie jest wystarczające do przywrócenia stanu zgodności z Konstytucją. Niezbędna jest interwencja ustawodawcy. Zatem w sytuacji jaka występuje w rozpoznawanej sprawie nie jest możliwe proste pominięcie zakwestionowanej przez Trybunał regulacji, skoro wg Trybunału powinna zostać ona zastąpiona inną. Ponadto wskazać należy, że po wejściu w życie nowej regulacji uwzględniającej treść orzeczenia Trybunału Skarżąca będzie mogła złożyć nowy wniosek o wpis do ewidencji producentów, poprzednio dokonana odmowa wpisu nie jest bowiem przeszkodą w ponownym rozpoznaniu wniosku. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, Skarżąca na chwilę składania wniosku o wpis do ewidencji producentów rolnych była małżonką , któremu nadano już numer ewidencyjny producenta rolnego i dokonano jego wpisu do ewidencji na podstawie art. 12 ust. 4 u.k.s.e., wykluczone zatem było w nadal obowiązującym na chwilę dokonywania wpisu, porządku prawnym nadanie odrębnego numeru producenta rolnego - Skarżącej. Za niezasadne należy także uznać zarzuty Skarżącej dotyczące obrazy przepisu art. 2 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. oraz przepisu art. 3 pkt 3 lit. b ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Ponownie wskazać należy, że wobec zaistnienia przesłanki negatywnej do wpisania podmiotu do ewidencji producentów (nadanie już numeru producenta rolnego małżonkowi Skarżącej) organ nie badał istnienia przesłanek pozytywnych, tj. spełniania definicji rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 czy producenta rolnego w rozumieniu art. 3 pkt. 3 lit b ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych (...). W obowiązującym na chwilę wydania zaskarżonej decyzji stanie prawnym, nie było możliwości nadania małżonkom dwóch numerów identyfikacyjnych także w sytuacji istnienia między nimi rozdzielności majątkowej i prowadzenia przez nich dwóch odrębnych gospodarstw rolnych. Pomijając kwestię braku wykazania przez Skarżącą rzeczywiście posiadania i prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego, w systemie obowiązującym do dnia 15 marca 2015 roku nie było przepisu wprowadzającego wyjątki od regulacji, że małżonkom nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Marginalnie jedynie wskazać należy, że obecne brzmienie art. 12 ust. 4 u.k.s.e jest następujące: w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się: 1) jeden numer identyfikacyjny temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę; 2) odrębny numer identyfikacyjny od numeru, o którym mowa w pkt 1, jeżeli wnioskodawca prowadzi samodzielnie odrębne gospodarstwo rolne stanowiące zorganizowaną całość gospodarczą. Do art. 12 u.k.s.e dodano także ust.4a, stosownie do którego, wnioskodawcę, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, wpisuje się do ewidencji producentów i nadaje mu się odrębny numer identyfikacyjny. Sąd podziela także stanowisko organu, że żaden z przepisów unijnych nie wskazuje, że wszystkie podmioty, które spełniają definicję wynikającą z przepisu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 mają prawo do uczestniczenia w systemie dopłat i pomocy finansowej z udziałem środków finansowych z budżetu Unii. Tym samym nie doszło również do wskazywanego naruszenia zasady prymatu prawa unijnego nad krajowym. Oceniając zarzut naruszenia art. 66 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym, wskazać należy, że stosownie do tego przepisu: "Trybunał orzekając jest związany granicami wniosku, pytania prawnego lub skargi". Jest to zatem przepis procesowy kierowany do Trybunału Konstytucyjnego, a nie do Agencji, z tego oczywistego powodu Dyrektor ARMiR nie mógł go naruszyć. Dla porządku jedynie wskazać należy, że w omawianym wyroku Trybunał wskazał, że przepisy UE nie były przedmiotem ani wzorcem kontroli, jednak zauważył, że mają one istotne znaczenie z punktu określenia celu kwestionowanej regulacji, co wpłynęło na rozstrzygnięcie w przedmiocie jej zgodności z Konstytucją. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło