II SA/Sz 1348/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę. Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [.......] r., Nr[...] , po rozpatrzeniu odwołania L. W. od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., Nr[...] , w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 87 ust. 1 oraz 92 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), art. 4 lit. g) i lit. k), art. 13 i art. 15 ust. 8 oraz ust. 3 lit. a) i b) rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985 r.), art. 6 ust. 1 oraz art. 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) oraz lp. 10.2. lit. a i b, 10.4. lit. a i. b oraz lp. 11.1. ust. 2 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym, uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [....] zł. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, że dnia [...] r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] miała miejsce kontrola zespołu pojazdów składającego się z pojazdu marki [...] , nr rej. [...] , wraz z przyczepą marki [...] , nr rej. [...] , przeprowadzona przez Inspekcję Transportu Drogowego. Pojazdem kierował M. T.. Ustalono, że w dniu kontroli wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy z [...] do [...] . Na podstawie zeznań świadka - kierowcy, analizy wykresówek oraz oględzin pojazdu stwierdzono, że kierowca poruszał się pojazdem mając otwarty tachograf celem nierejestrowania przez urządzenie jego aktywności. Analiza okazanych wykresówek wykazała, że kierowca kilkakrotnie skrócił dzienny czas odpoczynku oraz przekroczył maksymalny dzienny okres prowadzenia pojazdu. Z przeprowadzonej kontroli sporządzony został protokół nr[...] . W dalszej części uzasadnienia Główny Inspektor Transportu Drogowego przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. Odnośnie naruszenia z lp. 10.2 lit. a i b organ odwoławczy stwierdził, że w dniu [...] r. kierowca M. T. skrócił dzienny czas odpoczynku względem minimalnego skróconego dziewięciogodzinnego możliwego do zrealizowania okresu odpoczynku o godzinę 50 minut, ponieważ rozpoczął najdłuższy dzienny odpoczynek w dniu [...] r. o godz. [...] a zakończył w dniu [...] r. o godz. [...] . Odpoczynek trwał zatem [...] godzin [...] minut. W opisanym przypadku nie stwierdzono adnotacji na wykresówkach uzasadniających odstąpienie od norm czasu pracy kierowców. Kara wynosi 1 x 100 zł + 1 x 200 zł = 300 zł. Odnośnie naruszenia z lp. 10.4 lit. a i b organ odwoławczy zauważył, iż zostało udowodnione ponad wszelką wątpliwość, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci wykresówek M. T., iż kierowca rozpoczął najdłuższy dzienny odpoczynek w dniu [...] godz.[...] , a zakończył w dniu [...] r. o godz.[...] . Odpoczynek trwał [...] godzin [...] minut. Stosownie do decyzji Komisji Europejskiej z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie obliczania dziennego okresu prowadzenia pojazdu, w przypadku odebrania nieprzerwanego okresu odpoczynku dłuższego niż 7 godzin, dzienny okres prowadzenia pojazdu ulega zakończeniu z chwilą rozpoczęcia tego nieprzerwanego odpoczynku. W powyższym okresie M. T. prowadził pojazd łącznie 7 godzin i 30 minut, dzięki czemu nie przekroczył dopuszczalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu. A zatem kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości [...] zł została nałożona niezasadnie. Odnośnie naruszenia z lp. 11.1 ust. 2 lit. c organ odwoławczy stwierdził, że oględziny pojazdu marki [...] nr rej. [...] wykazały, iż kierowca poruszał się pojazdem mając otwarty tachograf, celem nierejestrowania przez urządzenie jego aktywności. Na podstawie zeznań świadka - kierowcy M. T., dokumentacji fotograficznej oraz analizy wykresówki z dnia [...] r. ustalono, że kierowca około godz. 7:40 w dniu kontroli otworzył tachograf, mimo iż prowadził pojazd. Otwarcie tachografu spowodowało nierejestrowanie przez urządzenie aktywności kierowcy. Po przejechaniu około [...] kilometrów kierowca odebrał odpoczynek dwugodzinny, po czym cofnął zegar tachografu do godz. [...] i kontynuował jazdę do chwili zatrzymania do kontroli. Analiza wykresówek z dnia [...] r. wykazała niezgodność przebytych kilometrów opisanych na wykresówkach w stosunku do zapisu kilometrów na liczniku tachografu. Organ odwoławczy zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł tytułem powyższego naruszenia. Organ II instancji nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego w przypadku naruszeń powstałych w wyniku zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, postępowanie ulega umorzeniu. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym wszczęcie postępowania wobec kierowcy nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego także wobec przedsiębiorcy lub podmiotu realizującego przewóz drogowy. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2008 r. w sprawie (sygn. akt II GSK 105/08) oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2006 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1447/06) i wskazał, iż art. 92a ust. 3 ustawy o transporcie drogowym statuuje zasadę odpowiedzialności kierowcy za naruszenie przepisów określonych w ust. 1 tego przepisu, jednocześnie wskazując w ust. 2, iż orzekanie w takich sprawach następuje w trybie określonym w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Natomiast art. 92 ust. 1 tej samej ustawy jednoznacznie stanowi, iż podmioty, które wykonują przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wymienionych w pkt 1-8 podlegają karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15.000 zł. Sankcje zawarte w przepisie art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczą zatem tylko podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane, podmiotami tymi nie są jednakże kierowcy przewoźnika drogowego, lecz sam przedsiębiorca, co wynika z definicji przewozu drogowego zawartej w art. 4 pkt 6a ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję L. W. zarzucił naruszenie prawa procesowego, art. 6, 7 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a., poprzez zaniechanie ustawowemu obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, zwłaszcza okoliczności podnoszonych w odwołaniu co za skutkowało niezbadaniem przez organ zaistnienia przesłanek zastosowania w sprawie art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym. W konsekwencji powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. pkt 2 co do kwoty [...] zł. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie można mu przypisać winy skrócenia dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego o godzinę i 50 minut, bowiem nie miał żadnego wpływu na działania swojego pracownika podejmowane przez niego podczas wykonywania transportu z [...] do [...] . Zdaniem skarżącego organ II instancji niesłusznie stwierdził, że z uwagi na brak adnotacji na wykresówkach uzasadniających odstąpienie od norm czasu pracy kierowców, na stronę należy nałożyć karę pieniężną w wysokości [...] zł. Skarżący podał, że zatrudnił kierowcę, który posiada odpowiednie kwalifikacji i zna odpowiednie przepisy, których powinien bezwzględnie przestrzegać. Ponadto w związku z tym, że M. T. nie przestrzegał ustalonego porządku pracy i nie dochował należytej staranności przy wykonywaniu obowiązków pracowniczych został ukarany karą upomnienia. Nadto skarżący podał, iż wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II ww. rozporządzenia. W ocenie skarżącego nie można było przypisać mu też winy, za bezprawne działania jego pracownika M. T. polegające na "ingerencji w urządzenie rejestrujące: samowolna ingerencję w prace urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wskutek której nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi". Skarżący podkreślił, że nie miał żadnego wpływu na działania swojego pracownika podejmowane przez niego podczas wykonywania transportu z [...] do [...] . W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – dalej zwana ustawą, zgodnie z którym: kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: 1) o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, 1a) o publicznym transporcie drogowym, 2) o czasie pracy kierowców, 3) o odpadach, 4) o ochronie zwierząt, 5) o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, 6) o bezpieczeństwie żywności i żywienia, 7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, 8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Jednocześnie w ust. 4 cyt. przepisu wskazano, iż wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa powyżej oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy, w którym w: - lp.10.2. lit. a i lit. b wskazano wysokość kar za skrócenie dziennego czasu odpoczynku przy wykonywaniu przewozu drogowego, - lp. 11.1. ust. 2 lit. c określono wysokość kar za ingerencję w urządzenie rejestrujące, tj. samowolną ingerencję w pracę urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe, wskutek której nastąpiła zmiana wskazań urządzenia w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi. Stan faktyczny w sprawie, odnośnie zaistnienia naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z ustawy lub przepisów, ustalony został ma podstawie protokół kontroli nr [...] z dnia [...] r. Protokół ten został doręczony skarżącemu wraz z zawiadomieniem o wszczęciu z urzędu postępowania oraz pouczeniem o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie. Skarżący z możliwości tej skorzystał i pismem z dnia [...] r. wyjaśnił, że naruszenia dokonane zostały przez kierowcę, który przyznał się do ich popełnienie. Skarżący podniósł także, że nie miał żadnego wpływu na działania kierowcy. Również w skardze skarżący nie zakwestionował prawidłowości ustaleń organu I instancji w zakresie wskazanych powyżej naruszeń. Zarzucił natomiast organowi naruszenie przepisów art. 6, 7 K.p.a. w związku z art. 77 K.p.a., poprzez zaniechanie ustawowemu obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, zwłaszcza okoliczności podnoszonych w odwołaniu, co za skutkowało niezbadaniem przez organ zaistnienia przesłanek zastosowania w sprawie art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym Przepis art. 92a ust. 4 ustawy posługuje się sformułowaniem braku wpływu podmiotu wykonującego przewóz (przedsiębiorcy) na naruszenie prawa przez kierowcę. Natomiast przepis art. 93 ust. 7 ustawy stanowi o braku możliwości przewidzenia przez przedsiębiorcę zdarzeń lub okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie przez kierowcę przepisów prawa. Z wymienionych przepisów wynika, iż przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa przez kierowcę jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć. Sytuacja taka ma miejsce gdy wyłączną winą za powstanie naruszenia ponosi osoba trzecia (kierowca) lub gdy naruszenie prawa jest wynikiem okoliczności całkowicie niezależnych od przewoźnika. Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytą staranność tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak aby nie dochodziło do naruszenia prawa. Domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności wymienionych w art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy spoczywa na przedsiębiorcy. Należy zaznaczyć, iż oba wymienione przepisy mają charakter wyjątkowy i podlegają interpretacji ścieśniającej. Na przewoźniku spoczywa zatem ciężar wykazania, że dołożył należytej staranności organizując przewóz i nie miał wpływu na naruszenie prawa przez kierowcę przy czym brak takiego wpływu musi istnieć realnie. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 2 czerwca 2009 r. w spr. II GSK 989/08, z 20 października 2010 r. w spr. II GSK 936/09, z 27 sierpnia 2009 r. w spr. II GSK 4/09, z 2 lutego 2011 r. w spr. II GSK 140/10, z 13 października 2009 r. w spr. II GSK 93/09, z 17 listopada 2010r. w spr. II GSK 976/09 i z 24 lutego 2011 r. w spr. II GSK 258/10, a także z 6 kwietnia 2011 r. w spr. II GSK 404/10. W świetle powyższego stanowiska należy uznać, że wskazanie przez skarżącego, iż kierowca przyznał się do stwierdzonych w toku kontroli naruszeń przepisów o czasie pracy oraz zakazu ingerencji w pracę tachografu, nie jest wystarczające do zastosowanie przepisów art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy. Również twierdzenia skarżącego, że wydawał kierowcom odpowiednie polecenie i przeprowadzał regularne kontrole przestrzegania przepisów przez kierowców, uznać należy za niewystarczające do zastosowania ww. przepisów. Celem tych przepisów jest wymuszenie na przedsiębiorcy takiej organizacji pracy oraz kontroli kierowców, aby zapewnić przestrzeganie przez kierowców wszystkich przepisów określających zasady wykonywania transportu drogowego. W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, w przedmiotowej sprawie organ nie tylko zebrał w sposób wyczerpujący ale i ocenił cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 K.p.a.), ustosunkował się do wszystkich twierdzeń strony, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę oddalił.