II SA/Sz 30/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-04-06
Skład orzekający: Maria Mysiak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budowa linii kablowej energetycznej 110 kV wraz z liniami teletransmisyjnymi, służącej obsłudze farmy wiatrowej, może zostać zakwalifikowana jako inwestycja celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy Prawo budowlane i zagospodarowanie przestrzenne oraz art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Budowa linii kablowej energetycznej 110 kV wraz z liniami teletransmisyjnymi, służącej obsłudze farmy wiatrowej, nie może być automatycznie uznana za inwestycję celu publicznego. Konieczne jest wykazanie, że inwestycja ta ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne i służy zaspokojeniu zbiorowych potrzeb społeczności, a nie wyłącznie interesowi prywatnemu inwestora. Sama realizacja celów wymienionych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest wystarczająca, jeśli nie towarzyszy jej udowodnienie znaczenia dla wspólnoty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która uchyliła decyzję Wójta Gminy B. ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowych 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi. Stowarzyszenie podnosiło liczne zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych oraz błędnej kwalifikacji inwestycji jako celu publicznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił zaskarżoną decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i decyzję SKO, wskazując na potrzebę ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wytycznych dotyczących kwalifikacji inwestycji jako celu publicznego oraz weryfikacji obszaru inwestycji.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Stowarzyszenia A. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia A. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] r. nr [...] ustalającą na rzecz A. Spółki z o.o. z siedzibą w L. lokalizację inwestycji celu publicznego, polegającą na budowie linii kablowych 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi ( światłowodowymi) relacji SE 400/220/110 [...] gmina B. na terenie działek [...] - obręb [...] , nr [...] – obręb B. , nr [...] - obręb K. , nr [...] – obręb [...] , w części dotyczącej:
- pkt 3 .1) warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego - nie dotyczy
i w tym zakresie orzekło :
- warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego;
- długość odcinka linii objętej wnioskiem - 9,4 km;
- kanalizacja teletechniczna na głębokości 0,6m-1,0m;
- głębokość ułożenia linii od 1,0 do 1,5m ppt;
- kabel energetyczny 110kV- materiał z żyłami aluminiowymi XRUHAKXS i żyłą powrotną z drutów miedzianych lub aluminiowych, dopuszcza się też stosowanie kabla z żyłami miedzianymi;
- kable z włóknami światłowodowymi zostaną wciągnięte w kanalizacje teletechniczną.
2. w pozostałej części decyzję utrzymało w mocy.
Z uzasadnienia decyzji oraz załączonych do skargi akt administracyjnych sprawy wynikało, że wnioskiem z dnia [...] r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w L. zwróciła się do Wójta Gminy B. o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowych 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi (światłowodowymi). Do wniosku załączono m.in. wykaz działek i ich właścicieli, komplet map zasadniczych w skali 1:1000 obejmujących teren, którego wniosek dotyczy oraz projekt trasy przebiegu linii na kserokopiach map w skali 1:1000. Charakteryzując planowaną inwestycję wskazano, iż długość linii objętej wnioskiem wynosi 9,4 km, zaś całkowita długość to ok.18,3 km, przy czym w obszarach objętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ok.8,9 km; głębokość ułożenia linii- 1,0 do 1,5m ppt, kanalizacja teletechniczna na głębokości 0,6m-1,0m; kabel energetyczny 110kV - materiał z żyłami aluminiowymi XRUHAKXS i żyłą powrotną z drutów miedzianych lub aluminiowych, dopuszcza się też stosowanie kabla z żyłami miedzianymi; kable z włóknami światłowodowymi zostaną wciągnięte w kanalizacje teletechniczną.
Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] r. ustalił na rzecz A. Sp. z o. o. z siedzibą w L. , warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie linii kablowych 110kV wraz z liniami teletransmisyjnymi (światłowodowymi) relacji SE 400/220/110 [...] , gm. B. , na części działek w obrębie [...] - nr [...] ; w obrębie [...] - nr [...] w obrębie B. - nr [...] ; w obrębie [...] nr [...] ; w obrębie [...] nr [...] W wyniku odwołania Stowarzyszenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r., nie uznając Stowarzyszenia stroną postępowania, umorzyło postępowanie odwoławcze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S., wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt. II SA/Sz 818/12, uchylił decyzję z dnia 28 maja 2012 r.
W tej sytuacji Kolegium przeanalizowało, zarzuty odwołującego się, podnoszące naruszenie następujących przepisów:
1/ art. 28 i art. 29 w związku z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie stron postępowania; w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania i w rozdzielniku do decyzji wskazano zamiennie trzy różne podmioty, jako strony postępowania: Gminę B. , Gminne Służby Techniczne i Komunalne Urzędu Gminy w B. i Urząd Gminy B. ;
2/ art. 39, 40 § 1, art. 42 § 1, art.43, art. 44 § 2, § 3, § 4 i art. 45 k.p.a., poprzez błędne doręczenie decyzji osobie fizycznej, tj. Prezesowi Stowarzyszenia w miejscu jego zamieszkania, a nie w siedzibie organizacji w P. i doręczenia jej za pośrednictwem firmy kurierskiej, zamiast za pośrednictwem operatora publicznego Poczta Polska;
3/ art.53 ust. 1 u.p.z.p., nakazującego informowanie właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości o czynnościach organu na piśmie, zaś pozostałe strony postępowania w drodze obwieszczenia oraz w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości; Stowarzyszenie zostało nieprawidłowo zawiadomione o wydaniu decyzji, gdyż decyzję doręczono Prezesowi Stowarzyszenia a nie Stowarzyszeniu jako organizacji społecznej w jej siedzibie; nadto zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie były podawane do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie organu i na stronie BIP Urzędu, albo podawano je po upływie zbyt długiego okresu, który wykluczał możliwości wniesienia jakichkolwiek wyjaśnień czy zarzutów na danym etapie postępowania;
4/ art. 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędne ustalenie i oznaczenie przedmiotu postępowania oraz art. 7, 10, 11, 77 w związku z art. 84 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie zlokalizowania planowanej inwestycji, w tym numerów działek, przez które ma przebiegać planowana inwestycja, albowiem - w ocenie Stowarzyszenia - istnieją rozbieżności w numeracji i obrębach ewidencyjnych działek wskazanych we wniosku inwestora i wymienionych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] r.;
5/ art. 49, art. 76 § 1 i § 2, w związku z art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne, o wszczęciu którego społeczeństwo zostało poinformowane na podstawie dwóch różnych zawiadomień, z których wynikały różne okoliczności dotyczące sposobu podania do publicznej wiadomości i terminu jego opublikowania; na zawiadomieniu z dnia [...] r. o podaniu do publicznej wiadomości nie wskazano w jakich dniach (od kiedy do kiedy) zostało ono wywieszone aby określić datę 14-dniowego terminu do złożenia wniosków i zastrzeżeń;
6/ art. 96 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 77 K.p.a., poprzez sprzeczne ze zgromadzonym materiałem stwierdzenie, iż planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie naruszy integralności tego obszaru. Ponadto w odwołaniu Stowarzyszenie zaskarżyło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] r. w sprawie opinii o stwierdzeniu braku obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko podnosząc, iż postanowienie to nie zostało doręczone Stowarzyszeniu jako stronie w tym postępowaniu.
7/ art. 106 k.p.a., poprzez pozbawienie możliwości wniesienia ewentualnych środków zaskarżenia w odniesieniu do wydanych postanowień uzgadniających; ponadto strony nie otrzymały postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] r., a ponieważ nie służy od niego środek zaskarżenia, strona może zaskarżyć go tylko w odwołaniu od decyzji.
Na mocy art. 25 k.p.a. Stowarzyszenie wniosło też o wyłączenie Wójta Gminy B. z niniejszego postępowania, gdyż właścicielem działek o numerach: [...] obr. [...] ; [...] obr. [...] . i nr [...] obr. [...] jest Gmina B. .
Jednocześnie w odwołaniu Stowarzyszenie na podstawie art. 142 k.p.a. zaskarżyło postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] r. orzekające o nie nakładaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar NATURA 2000 p.p. "[...] ".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. postanowiło:
1. uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej:
- pkt 3 .1) warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego - nie dotyczy i w tym zakresie orzec :
- warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego;
- długość odcinka linii objętej wnioskiem - 9,4 km;
- kanalizacja teletechniczna na głębokości 0,6m-1,0m;
- głębokość ułożenia linii od 1,0 do 1,5m ppt;
- kabel energetyczny 110kV- materiał z żyłami aluminiowymi XRUHAKXS i żyłą powrotną z drutów miedzianych lub aluminiowych, dopuszcza się też stosowanie kabla z żyłami miedzianymi;
- kable z włóknami światłowodowymi zostaną wciągnięte w kanalizacje teletechniczną.
2. w pozostałej części decyzję utrzymać w mocy.
Kolegium stwierdziło, iż złożony wniosek spełnia wymogi ustawowe: zawiera niezbędne dane charakteryzujące planowaną inwestycję; zawiera informację, iż inwestycja nie zalicza się do przedsięwzięć oddziaływujących ani do mogących zawsze albo potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko; do wniosku dołączono niezbędne kopie map w skali 1:1000, obrazujące trasę przebiegu planowanej linii kablowej oraz wypisy z ewidencji gruntów działek, po których planowana linia będzie przebiegać.
Wykonując dyspozycję art. 53 ust. 1 u.i.p.z.p. organ zawiadomieniem z dnia [...] r. poinformował strony postępowania w drodze obwieszczenia wywieszonego na okres 14 dni [...] r.) w siedzibie organu oraz na tablicy ogłoszeń sołectw: [...] . W taki sam sposób organ zawiadomieniem z dnia [...]r. wywieszonym w okresie od [...] r. poinformował ustalony krąg stron postępowania, iż zgodnie z art. 10 k.p.a. mogą zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, oraz o wydanej w dniu [...] r. decyzji, tj. poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń poszczególnych sołectw i w siedzibie organu w okresie od [...] r. Wywieszenie ww. zawiadomień zostało potwierdzone podpisami sołtysów poszczególnych sołectw. Zawiadomienia zostały również opublikowane na stronie BIP Urzędu Gminy B. . Natomiast władający nieruchomościami, po których przebiegać będzie linia kablowa (lista obejmuje 23 strony), informowani byli przez organ indywidualnie poprzez doręczanie im zawiadomień: o wszczęciu postępowania (pismo z dnia [...] r.); o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo z dnia [...] r.) i o wydaniu zaskarżonej decyzji poprzez doręczenie stronom decyzji.
W myśl art. 53 ust. 3 u.p.z.p. dokonano analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji oraz analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych. Z analizy tej wynika, iż granice obszaru inwestycji w granicach Gminy B. obejmuje [...] arkuszy kopii map zasadniczych w skali 1:1000; inwestycja projektowana w granicach administracyjnych Gminy B. , przebiegać będzie po gruntach rolnych z przejściami pod rzeką [...] , pod drogami publicznymi: krajową, powiatową i gminną oraz gazociągiem wysokiego ciśnienia; w części przebiegać będzie przez obszary objęte miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego. W analizie wskazano stan prawny poszczególnych działek (właścicieli), po których linia będzie przebiegać, oraz wskazano, iż działki te są wyłączone z użytkowania rolniczego (obszar przez który przebiegać będzie inwestycja nie wymaga zgody na zmianę ich przeznaczenia na cele nierolnicze i nieleśne).Odnosząc się do przepisów odrębnych wskazano organy, z którymi należy dokonać uzgodnień oraz podkreślono, iż nie występuje sprzeczność inwestycji z przepisami odrębnymi.
Po dokonaniu ww. analizy został sporządzony projekt decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego przez osobę uprawnioną, o której mowa w art. 50 ust. 4 u.p.z.p., który to projekt, na podstawie art. 54 ust. 4 u.p.z.p. został poddany uzgodnieniom z:
1/ Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. - postanowienie z dnia [...] r.;
2/ Generalną Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w S. - postanowienie z dnia [...] r.
3/ Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w S., Delegatura w K. - postanowienie z dnia [...] r.;
Jednocześnie organ w oparciu o art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska o ocenach oddziaływania na środowisko, mając na uwadze znajdujący się w sąsiedztwie inwestycji obszar Natura 2000 nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wniosku wraz z kartą informacyjną przedsięwzięcia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w S., celem zasięgnięcia jego stanowiska co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar "NATURA 2000 pn. [...] ", zawieszając postępowanie do czasu uzyskania stanowiska w tym zakresie (postanowienie z dnia [...] r.). Po otrzymaniu postanowienia RDOŚ w S. z dnia [...],r., nie nakładającego na inwestora obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na ww. obszar NATURA 2000, organ podjął zawieszone postępowanie (postanowienie z dnia [...] r.) informując o tym ustalony krąg stron postępowania jako właścicieli nieruchomości, po których przebiegać będzie linia kablowa.
W dniu [...] r. do udziału w postępowania zgłosiło się Stowarzyszenie . Organ I instancji w odniesieniu do Stowarzyszenia nie zastosował przepisów art. 31 § 2 k.p.a., niemniej jednak wystosował do niego pismo z dnia [...] r. informujące, iż będzie ono zawiadamiane o wszystkich czynnościach.
Zaskarżona decyzja w znacznej jej części spełnia wymogi art. 54 u.p.z.p. W pkt 1 i 2 wskazano rodzaj inwestycji, oraz jej teren, wyszczególniając poszczególne działki, przez które linia kablowa będzie przebiegać, wskazując na zlokalizowane tam cieki wodne oraz drogi publiczne; w pkt 3 decyzji jako warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikające z przepisów odrębnych, wskazano, m.in na uwarunkowania wynikające z przepisów dotyczących projektowania tego rodzaju budowli; wskazano warunki zabudowy wynikające z dokonanych uzgodnień; określono wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji szeroko opisał dokonane wszystkie czynności prawem przewidziane, o których zawiadamiane każdorazowo były strony postępowania oraz wspomniał o piśmie Stowarzyszenia z dnia [...] r. wnioskującego o czynny udział w przedmiotowym postępowaniu. Załącznikiem do decyzji jest kopia mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 w 19 arkuszach, na których wskazano linie rozgraniczające teren inwestycji. Decyzja i załączniki podpisane są przez osobę uprawnioną do wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, posiadają pieczęć organu, zaś na załączniku określono jakiej decyzji on dotyczy. Zdaniem SKO, decyzja określająca w swej sentencji rodzaj inwestycji winna zawierać dokładniejszą jej charakterystykę. W związku z tym Kolegium, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., dokonało rozstrzygnięcia merytoryczno-reformacyjnego w tym zakresie, w części decyzji dotyczącej jej pkt 3.1.
Pozostałe zarzuty odwołania Kolegium uznało za niezasadne i niemające wpływu na istotę rozstrzygnięcia. Z rozdzielnika decyzji wynika, iż wymieniono tam tylko jedną gminną jednostkę, tj. Gminne Służby Techniczne i Komunalne w B. u, natomiast wymienienie innych jednostek organizacyjnych gm. B. w rozdzielnikach do zawiadomień o czynnościach organu, może wynikać z potrzeb organizacyjnych organu, np. opublikowanie przez właściwą osobę zawiadomień na stronie BIP czy też ich wywieszenie na tablicach ogłoszeń sołectw. Natomiast doręczenie decyzji i zawiadomień Prezesowi Stowarzyszenia w jego miejscu zamieszkania nie świadczy o wadliwości decyzji. Niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 49, art. 76 § 1 i § 2, w związku z art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez nie wskazanie na zawiadomieniu z dnia 2 lutego 2011 r. o podaniu do publicznej wiadomości wszczętego postępowania od kiedy do kiedy zostało ono wywieszone. Każde z zawiadomień wywieszonych na tablicy ogłoszeń poszczególnych sołectw zawiera adnotację sołtysa o terminie jego wywieszenia. Materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy świadczy jednoznacznie, iż te strony postępowania, które są właścicielami nieruchomości, po których będzie przebiegać przedmiotowa linia kablowa, byli informowani o czynnościach organu w drodze indywidualnych pism, oraz doręczono im decyzję, czego dowodem są ich zwrotne poświadczenia odbioru. Pozostałe strony postępowania były zawiadamiane w drodze obwieszczeń oraz przez opublikowanie zawiadomień na stronie BIP Urzędu Gminy B. . Wskazane rozbieżności w numeracji i obrębach ewidencyjnych działek wskazanych we wniosku inwestora i wymienionych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. z dnia [...] r. nie mając wpływu na istotę rozstrzygnięcia, gdyż Wójt Gminy B. w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów u.p.z.p. o wydanie decyzji ustalającej warunki lokalizacji przedmiotowej inwestycji opierał się na danych zawartych we wniosku inwestora, gdyż organ związany jest jego treścią. Natomiast RDOŚ w S. swoje postanowienie oparł na przepisach ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, które zostało wydane w ramach zupełnie innego postępowania. Kolegium podkreśliło, że nie jest organem wyższego stopnia w stosunku do RDOŚ w S. , dlatego też nie posiada kompetencji do rozpatrywania zażalenia na jego postanowienie z dnia z dnia [...] r. Odnosząc się do zarzutu o naruszeniu art. 106 k.p.a. poprzez pozbawienie stron możliwości wniesienia ewentualnych środków zaskarżenia w odniesieniu do wydanych postanowień uzgadniających Kolegium poinformowało, iż w myśl przepisów art. 53 ust. 5 u.p.z.p., uzgodnień co prawda dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., z tym że zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
Zdaniem Kolegium, w sprawie nie zachodziły przesłanki powodujące wyłączenie Wójta Gminy B. , o których mowa w art. 25 k.p.a.
Stowarzyszenie w skardze na powyższą decyzję zarzuciło naruszenie:
1) art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez brak działania ze strony organu zmierzającego do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;
2) obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy -art. 6, 7, 8, 9, 11, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia w sprawie na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący;
3) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie podanie wszystkich dowodów na potwierdzenie okoliczności stanowiących podstawę faktyczną podjęcia rozstrzygnięcia;
4) art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. oraz z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez przyjęcie, że planowana inwestycja realizuje cel publiczny, bez podania art. 2 ust. 5 cyt. ustawy jako podstawy prawnej decyzji, co stanowi, iż decyzja została wydana z pogwałceniem art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.;
5) art. 28 i art. 29 w związku z art. 107 §1 K.p.a. poprzez błędne ustalenie i oznaczenie stron wszczętego postępowania administracyjnego;
6) art., 39, 40 § 1, 42 § 1, 43, 44 § 1 pkt 1 i 2, 44 § 2, 44 § 3, 44 § 4, art. 45 k.p.a. poprzez błędne doręczenie decyzji osobie fizycznej, tj. Prezesowi Stowarzyszenia w miejscu jego zamieszkania, zamiast organizacji społecznej oraz wadliwe doręczenie decyzji za pośrednictwem firmy kurierskiej, zamiast Poczty Polskiej;
7) art. 1 pkt 1 k.p.a., poprzez błędne ustalenie i oznaczenie przedmiotu wszczętego postępowania administracyjnego oraz art. 7, 10, 11, 77 k.p.a. w związku z art. 84 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nie przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zakresie zlokalizowania planowanej inwestycji, w tym numerów działek, przez które ma przebiegać planowana inwestycja;
8) art. 49, art. 76 § 1 i § 2 w związku z art. 6, 7, 8 i 9 k.p.a., poprzez wydanie decyzji kończącej postępowanie administracyjne, o wszczęciu którego społeczeństwo zostało poinformowane na podstawie dwóch różnych zawiadomień, z których wynikały różne okoliczności dotyczące sposobu podania do publicznej wiadomości i terminu jego opublikowania;
9) art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 77 k.p.a., poprzez sprzeczne ze zgromadzonym materiałem stwierdzenie, iż planowana inwestycja nie będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie naruszy integralności tego obszaru, pomimo iż obszar oddziaływania i realizacji inwestycji będzie pokrywał się z granicami obszaru chronionego;
10) art. 106 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wynikające z faktu, że w art. 53 ust. 5 u.p.z.p. stanowi się, że uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a., co tym samym oznacza że do trybu wyrażania stanowiska przez inny organ, jak również zawiadamiania stron o rozstrzygnięciach zapadłych w następstwie zajęcia stanowiska przez właściwe organy winna mieć zastosowanie forma pisemna, co z kolei oznacza, że decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem art. 10 w związku z 106 k.p.a. poprzez pozbawienie stron prawa zajęcia stanowiska w sprawie, w tym w szczególności możliwości wniesienia ewentualnych środków zaskarżenia bądź wypowiedzenia się w sprawie w stosunku do wydanych w procedurze wyrażania stanowiska postanowień;
11) przepisów k.p.a., poprzez stwierdzenie, że nie zachodzą przesłanki z art. 25 k.p.a. wyłączenia Wójta Gminy B. od wydawania decyzji w sprawie, w której Gmina B. jest jedną ze stron postępowania administracyjnego;
12) art. 65 § 1 k.p.a., poprzez nie przekazanie do organu właściwego zażalenia wniesionego przez Stowarzyszenie na podstawie art. 142 k.p.a. na postanowienie RDOŚ w S. z dnia [...] . znak: [...] dotyczące wydania opinii o stwierdzeniu obowiązku, lub jego braku, przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 planowanego przedsięwzięcia sytuacji kiedy Kolegium stwierdziło, iż nie posiada kompetencji do rozpatrywania zażalenia na postanowienie RDOŚ, ani nie wskazanie Wójtowi gminy B. , w stosunku do którego SKO w K. jest organem wyższego stopnia, sposobu załatwienia sprawy oraz nie powiadomienie Stowarzyszenia o przekazaniu zażalenia na postanowienie RDOŚ do organu właściwego.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wskazało, że planowana inwestycja nie mieści się w zakresie celu publicznego, ale jest wyłączną inwestycją podmiotu prywatnego realizującego interesy komercyjne. Nie wskazano jaki jest charakter planowanej inwestycji, czy ma on charakter lokalny, czy ponadlokalny w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., oraz nie odniesiono się do art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nie wskazano "celów publicznych". Powyższe świadczy o tym, że niniejsza decyzja rażąco narusza art. 6, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w sposób, mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz art. 2 pkt 5 u.p.z.p.
Zdaniem Stowarzyszenia, elektrownia wiatrowa nie jest celem publicznym o jakim mowa w art. 6 pkt 3 u.g.n. Celem publicznym zgodnie z art. 6 pkt 2 u.g.n. jest min. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W tak określonej definicji inwestycji celu publicznego należy zwrócić szczególną uwagę na dwa istotne zwroty, tj.: działanie o znaczeniu lokalnym i budowa przewodów służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, którymi ustawodawca wskazuje dokładnie przeznaczenie tego typu inwestycji. Inwestycja celu publicznego musi mieć znaczenie (niekoniecznie zasięg) lokalne, ponadlokalne lub krajowe. Po drugie lokalizowane w trybie inwestycji celu publicznego przewody muszą służyć do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej. Poprzez użycie słów "przesyłanie" i "dystrybucja" ustawodawca wskazał szczególny rodzaj działalności, której mają służyć przewody.
Poprzez przesyłanie energii elektrycznej należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, transport energii elektrycznej sieciami przesyłowymi w celu jej dostarczania do sieci dystrybucyjnych lub odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci przesyłowych. Natomiast poprzez dystrybucję energii elektrycznej należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo energetyczne, transport energii elektrycznej sieciami dystrybucyjnymi w celu jej dostarczania odbiorcom. W tym przypadku ustawodawca użył dwóch istotnych zwrotów, tj.: sieć przesyłowa, sieć dystrybucyjna, dostarczanie do sieci dystrybucyjnych i dostarczanie odbiorcom, które wskazują czym powinny być i jakie funkcje powinny realizować przewody służące do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej. Ponadto bardzo istotne znaczenie ma użycie zwrotu "transport energii elektrycznej", który jest pojęciem pierwotnym w stosunku do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej.
Poprzez sieć przesyłową należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 11a ustawy Prawo energetyczne, sieć elektroenergetyczną najwyższych lub wysokich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu przesyłowego. Natomiast poprzez sieć dystrybucyjną należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 11b ustawy Prawo energetyczne, sieć elektroenergetyczną wysokich, średnich i niskich napięć, za której ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego. W tym przypadku ustawodawca użył dwóch istotnych zwrotów, tj. operator systemu przesyłowego i operator systemu dystrybucyjnego, które wskazują kto może zarządzać przewodami służącymi do przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej.
Poprzez operatora systemu przesyłowego należy zaś rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 24 ustawy Prawo energetyczne, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie przesyłowym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci przesyłowej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. Ponadto, zgodnie z art. 9k ustawy Prawo energetyczne, operator systemu przesyłowego działa w formie spółki akcyjnej, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa.
Natomiast poprzez operatora systemu dystrybucyjnego należy rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 25 ustawy Prawo energetyczne, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w. systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi.
Mając na względzie wymienione powyżej uregulowania zawarte w ustawie Prawo energetyczne należy uznać, że planowana do wybudowania przez A. Sp. z o.o. kablowa linia energetyczna 110 kV wraz z liniami teletransmisyjnymi (światłowodowymi) nie jest inwestycją celu publicznego.
Inwestycją celu publicznego może być tylko taka inwestycja, która jest technicznie niezbędna do realizacji celu publicznego, a nie taka, która ma mu tylko sprzyjać. Ubiegając się o decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego wnioskodawca powinien udowodnić, że realizacja planowanej przez niego inwestycji nie stanowi zaspokojenia interesu prywatnego - indywidualnego lub grupowego.
Zgodnie z informacjami o podmiotach ubiegających się o przyłączenie do sieci energetycznej, które są publikowane przez Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A., A. Sp. z o.o., wprawdzie posiada zawartą umowę o przyłączenie do publicznej sieci energetycznej (zawartą w dniu [...] r.) i określone warunki przyłączenia, jednakże warunki przyłączenia farmy wiatrowej zostały określone w dniu [...] r., zaś ich ważność określono na 2 lata. Tak więc A. Sp. z o.o. nie posiada ważnych warunków przyłączenia przedmiotowej inwestycji do publicznej sieci energetycznej, co podaje w wątpliwość zasadność i legalność dalszej realizacji procedury, gdyż bez takich dokumentów planowana przez A. Sp. z o.o. linia kablowa 110 kV w ogóle nie będzie mogła służyć do przesyłania energii elektrycznej, a tym bardziej do przesyłania energii elektrycznej do publicznej sieci energetycznej, w której mogłaby być ona dobrem wykorzystywanym publicznie. W związku z powyższym obciążanie prywatnych nieruchomości gruntowych nakazem lokalizacji planowanej przez A. Sp. z o.o. linii kablowej 110 kV jest w chwili obecnej bezzasadne i być może bezprawne.
Mając zaś na względzie to, że niektóre nieruchomości gruntowe, na których A. Sp. z o.o. planuje budowę kablowej linii energetycznej 110 kV, są własnością publiczną szczególnego znaczenia nabiera ochrona tych nieruchomości przed utratą ich funkcjonalności bądź wartości.
Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
O oddalenie skargi wniósł także uczestnik postępowania A. Spółka z o.o.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r. II SA/Sz 709/14 oddalił skargę Stowarzyszenia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowane jest stanowisko, że podmiot prywatny również może być adresatem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, tj. może być podmiotem realizującym inwestycję celu publicznego. Nawet komercyjny charakter tej działalność nie stoi temu na przeszkodzie. W wyroku NSA z dnia 3 września 2008 r., II OSK 989/07 jednoznacznie stwierdzono, iż "dla rozstrzygnięcia, czy zamierzenie budowlane wymaga decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego bez znaczenia pozostaje to, czy inwestorem jest podmiot prywatny, czy też publiczny. Nie ma także znaczenia okoliczność, iż inwestor jest zainteresowany w realizacji inwestycji z powodów czysto merkantylnych. O tym, czy mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego w istocie decyduje normatywne uregulowanie, a więc czy mieści się ona - stosownie do art. 2 pkt 5 u.p.z.p. - w pojęciu działań o znaczeniu lokalnym (gminnym) lub ponadlokalnym /powiatowym, wojewódzkim i krajowym/, stanowiących realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami".
Przywołany wyżej art. 2 ust. 5 u.p.z.p. został znowelizowany na podstawie art. 70 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. nr 106, poz. 675), i uzyskał obecne brzmienie, definiując inwestycje celu publicznego jako działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i regionalnym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. Z brzmienia powyższego przepisu wynika zatem, że podmiotowa kwalifikacja inwestora (tj. czy jest to podmiot publiczny czy też prywatny) oraz źródeł finansowania (środki publiczne lub środki prywatne) jest bez znaczenia, jeżeli tylko mamy do czynienia z inwestycją, którą można przypisać do jednego z celów publicznych wymienionych w art. 6 u.g.n. Art. 6 pkt 2) u.g.n. stanowi, iż celem publicznym jest m.in. "budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Tym samym budowa linii elektroenergetycznej, która służy do przesyłu energii elektrycznej z jej źródła do odpowiedniego punktu poboru spełnia wymagania umożliwiające zakwalifikowanie jej do katalogu celu publicznego, a tym samym w pełni dopuszczalne było wydanie w stosunku do takiej Inwestycji decyzji o ustalenia lokalizacji celu publicznego. Istotna jest tu funkcja realizowanej inwestycji w tym wypadku przesyłu energii. Linia elektroenergetyczna, która objęta została zaskarżoną decyzją, jest elementem sieci łączącej zespół elektrowni wiatrowych z siecią elektroenergetyczną przez którą energia elektryczna ma być przesyłana w dwóch kierunkach tj. z krajowego systemu elektroenergetycznego do zespołu elektrowni wiatrowych na jej potrzeby własne oraz z zespołu elektrowni wiatrowych do krajowego systemu elektroenergetycznego. Taka jej funkcja w pełni odpowiada warunkom definicji zawartej w art. 6 pkt 2 u.g.n., gdyż służy do przesyłania energii elektrycznej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdził, że jakkolwiek organ I instancji nie wydał formalnego postanowienia o dopuszczeniu Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, to jednak Stowarzyszenie uczestniczyło w przedmiotowym postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony, na co wskazuje całość akt sprawy i zgromadzonego w nich materiału dowodowego. Wskazanie w rozdzielniku tej decyzji jako strony postępowania Prezesa Stowarzyszenia zamiast samego Stowarzyszenia było błędne ale uchybienie to nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik postępowania. Powyższy sposób doręczenia spowodowany był działaniem samego Stowarzyszenia, którego Prezes Zarządu zwrócił się o kierowanie korespondencji na swój adres. Zatem Stowarzyszenie uczestniczyło w postępowaniu zarówno przed organem I i II instancji jako uczestnik na prawach strony, a jego odwołanie zostało merytorycznie rozpoznane. Okoliczność, że organ I instancji nie wydał w tej kwestii formalnego postanowienia w oparciu o art. 31 § 2 k.p.a. nie miała w tym wypadku pływu na wynik sprawy, co zostało przesądzone w wyroku z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. II SA/Sz 818/12.
W ocenie Sądu, stosownie do art. 39 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia przedmiotowego postępowania, organ I Instancji uprawniony był do doręczania pism za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Organ administracyjny ma swobodę w wyborze podmiotu dokonującego doręczeń, zaś z punktu widzenia adresata wybór określonego podmiotu doręczającego jest kwestią wtórną, zatem zarzut naruszenia art. 39 k.p.a. jest całkowicie nietrafny.
Sąd zwrócił uwagę, że w sprawie zastosowanie miał art. 49 k.p.a., stanowiący, iż strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Przepisem takim jest niewątpliwie art. 53 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Jedynie inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego (do których nie należy Stowarzyszenie), winni być zawiadamiani na piśmie. Stosownie zatem do treści art. 49 k.p.a., organ I Instancji w ogóle nie miał obowiązku pisemnego powiadomienia Stowarzyszenia o treści decyzji, zaś oceny prawidłowości doręczenia Stowarzyszeniu przedmiotowej decyzji należy dokonywać przez pryzmat spełnienia wymogu obwieszczenia oraz zawiadomienia w sposób zwyczajowo przyjęty. Jeżeli zachodzą okoliczności przewidziane w przepisach szczególnych, zawiadomienie w trybie art. 49 k.p.a. jest równoważne zawiadomieniom przewidzianym w art. 39 k.p.a. Doręczenie Stowarzyszeniu przedmiotowej decyzji przez organ I Instancji było zatem fakultatywne i stanowiło zdaniem Sądu wyraz dbałości organu I Instancji o należyte i jak najpełniejsze zawiadomienie wszystkich stron postępowania administracyjnego.
Jeżeli zaś chodzi o zarzut wadliwego informowania społeczeństwa o postępowaniu, poprzez stosowanie dwóch równoległych trybów doręczeń, tj. z art. 39 i art. 49 k.p.a., mimo iż w przedmiotowym stanie faktycznym wyłącznie właściwy był tryb publicznego obwieszczenia, oraz brak wskazania na jaki okres i w jakim terminie zawiadomienia zostały podane do publicznej wiadomości na tablicy ogłoszeń BIP Urzędu Gminy B. , Sąd stwierdził, iż żaden przepis nie zabrania organowi dokonywania, mimo zaistnienia przesłanek stosowania art. 49 k.p.a., innych sposobów doręczenia na rzecz niektórych adresatów. Takie fakultatywne doręczenie wpływa wyłącznie na bieg terminów do podjęcia określonych działań przez adresata. Przyjęta przez organ I Instancji praktyka równoległych doręczeń nie była więc sprzeczna z dyspozycją art. 53 ust. 1 u.p.z.p.
Wbrew stanowisku Stowarzyszenia art. 49 k.p.a. nie nakłada na organ administracji obowiązku wskazania na obwieszczeniu okresu, na który zostało ono wywieszone. Przepisy nie nakładają na organy administracji państwowej żadnych wymogów co do treści obwieszczenia, o którym mowa w art. 49 k.p.a. Ustawodawca nie sprecyzował i nie nałożył na organ stosujący formę zawiadamiania stron przez obwieszczenie o podejmowanych czynnościach żadnych szczególnych wymogów, jakim powinno to obwieszczenie odpowiadać. Termin, z upływem którego obwieszczenie wywiera dla stron skutki doręczenia, wynika bezpośrednio z art. 49 k.p.a. Z obwieszczenia nie musi zatem wynikać, w jakim terminie ogłoszenie będzie wywieszone. Na obwieszczeniu znajduje się natomiast data jego sporządzenia, która może wskazywać na datę jego wywieszenia.
Za bezpodstawny Sąd uznał zarzut braku wskazania umocowania urzędnika Urzędu Gminy B. do podpisu publicznych zawiadomień z upoważnienia wójta gminy. Art. 107 ust. 1 K.p.a., konstytuujący obligatoryjne składniki decyzji administracyjnej, wskazuje, iż decyzja musi zawierać podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jej wydania. Przepis ten nie stanowi, by upoważnienie takie musiało być każdorazowo w decyzji administracyjnej wskazane. Regułę tę należy stosować także do ww. powiadomień.
Podobnie chybiony jest zarzut skargi, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 106 k.p.a. z uwagi na brak pisemnego uzgodnienia treści decyzji przez organy opiniujące oraz brak pisemnego zawiadomienia stron o ich treści, przez co pozbawiono Stowarzyszenie prawa do wniesienia środków zaskarżenia lub zajęcia stanowiska wobec postanowień wydanych w procedurze uzgodnieniowej. Stanowisko to jest całkowicie błędne już choćby z tego powodu, iż uzgodnienie przyjmuje formę postanowienia jedynie pod warunkiem, iż organ uzgadniający przedstawi swoje stanowisko w terminie dwóch tygodni od dnia doręczenia wystąpienia o uzgodnienie. Po upływie tego terminu, stosownie do art. 53 ust. 5 zd. 2 u.p.z.p. przyjmuje się tzw. fikcję uzgodnienia. Forma pisemna nie jest zatem jedyną możliwą formą uzgodnienia, bowiem dopuszczalna jest także "milcząca" forma takiego uzgodnienia.
Poza tym z art. 53 ust. 5 zd. 1 u.p.z.p. wynika, że zażalenie na postanowienia wydane w ramach uzgodnienia przysługuje jedynie inwestorowi. Pozostałym stronom taki środek nie przysługuje, stąd postanowienia te nie są im doręczane, co wynika bezpośrednio z art. 125 k.p.a. W związku z tym ewentualna wiedza o wydaniu postanowienia uzgadniającego lub jej brak pozostaje bez wpływu na działania stron.
Chybiony jest również zarzut dotyczący braku rozstrzygnięcia w przedmiocie zawartego w odwołaniu wniosku Stowarzyszenia o wyłączenie Wójta Gminy B. od wydawania decyzji w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu wniosek ten był oczywiście bezprzedmiotowy, choćby z tego względu, że organ odwoławczy nie może wyłączyć organu I instancji, który nie prowadzi już postępowania. Poza tym przedmiotowa sprawa nie dotyczy interesów majątkowych podmiotów wskazanych w art. 25 k.p.a., wobec czego dyspozycja tego przepisu nie znajduje zastosowania w przedmiotowej sprawie. W obecnym stanie prawnym brak jest podstaw do wyłączenia wójta, burmistrza czy prezydenta miasta od załatwienia sprawy, w której stroną jest gmina. Podstawy takiej nie mogą stanowić przepisy art. 24 i 25 k.p.a., które odnoszą się do pracownika organu i do organu, ale tylko wtedy, gdy sprawa dotyczy jego (a nie gminnych) interesów majątkowych. Ustawodawca, w żadnym z przepisów u.p.z.p. nie wprowadził ogólnej zasady wyłączenia wójta w sprawach, w których stroną stosunku materialnoprawnego jest gmina. Wręcz przeciwnie - ustawodawca w niektórych sprawach przekazał organom gminy upoważnienie do załatwiania takich spraw, czego przykładem jest kompetencja prezydenta miasta lub wójta do wydawania decyzji w zakresie inwestycji celu publicznego w sytuacji, gdy stroną jest gmina. Tak wynika np. z treści art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 u.g.n.
Stowarzyszenie z siedzibą w P. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 151 p.p.s.a. przez jego zastosowanie pomimo braku podstaw;
- art. 141 § 4 oraz art. 153 p.p.s.a.;
- art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, i w zw. z art. 138 § 1 pkt 3, art. 75, 77 i 107 K.p.a. polegające na tym, że Sąd nie rozpoznał wszystkich zarzutów wniesionych przez Stowarzyszenie, a niektóre niejako celowo pominął, niezasadnie oddalając skargę i nie uchylając zaskarżonej decyzji.
Zarzuty dotyczyły również naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n.;
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. II OSK 1529/15 uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 18 grudnia 2014 r. i zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r.
NSA stwierdził, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty w niej zawarte okazały się trafne.
Za usprawiedliwiony należało uznać zarzut dotyczący naruszenia przepisów art. 2 pkt 5 upzp w związku z art. 6 pkt 2 ugn, przez ich niewłaściwą wykładnię, a w konsekwencji wadliwe zastosowanie w niniejszej sprawie.
Podstawowym zagadnieniem spornym ocenianym przez Sąd Wojewódzki była kwalifikacja przedmiotowego przedsięwzięcia jako inwestycji celu publicznego, przez którą w myśl art. 2 pkt 5 u.p.z.p. należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (według brzmienia obowiązującego w czasie orzekania przez organy obydwu instancji).
Wobec wyraźnej treści przepisu oraz ukształtowanego wcześniej orzecznictwa sądów administracyjnych – trafnie stwierdził Sąd Wojewódzki, że dla kwalifikacji danego przedsięwzięcia nie ma znaczenia to, czy inwestorem jest podmiot publiczny, czy też prywatny oraz jakie są źródła finansowania inwestycji. Skutecznie natomiast zakwestionowane zostało stanowisko Sądu, że linia energetyczna o charakterystyce opisanej w zaskarżonej decyzji odpowiada definicji zawartej w art. 6 pkt 2 u.g.n., a tym samym dla jej budowy dopuszczalne było wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodzić się należało z argumentacją strony skarżącej, że wnioskowanie Sądu nie uwzględnia wszystkich uwarunkowań prawnych wynikających z regulacji zawartej w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 6 pkt 2 u.g.n.
Odnosząc się do wykładni wymienionych przepisów, NSA podkreślił, że zasadniczo określenie sposobów i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a wydawanie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek i obejmuje węższy zakres inwestycji spełniających kwalifikowane przesłanki prawne.
Ustalając status prawny danej inwestycji należy mieć na uwadze, że zamierzenia publiczne są uprzywilejowane względem pozostałych inwestycji, co znajduje wyraz m.in. w ułatwieniach proceduralnych, zmniejszonych wymaganiach dotyczących kształtowania ładu przestrzennego, podwyższonej ochronie trwałości decyzji lokalizacyjnej, a zwłaszcza możliwości wywłaszczenia terenów na cele publiczne bądź ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez ich właścicieli. Z tych względów wskazane jest, aby w sposób zawężający interpretowany był katalog sytuacji, w których wydawane są decyzje o lokalizacji celu publicznego. (por. Aspekty prawne planowania i zagospodarowania przestrzennego pod red. W. Szwajdlera Wyd. Lex a Wolters Kluwer business Warszawa 2013 str. 89).
W piśmiennictwie wskazuje się, że o publicznym charakterze inwestycji decyduje tylko i wyłącznie fakt realizacji określonych ustawowo celów, jeżeli ich realizacja służy interesowi publicznemu na poziomie samorządowym, krajowym, a nawet międzynarodowym. Uwidacznia się w tym założenie ustawodawcy, że decyzje o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dotyczyć będą zawsze inwestycji służących ogólnie pojętemu interesowi publicznemu, w oderwaniu od statusu prawnego inwestora, jednak nie każda inwestycja służąca ogólnie pojętemu interesowi publicznemu będzie realizowana na podstawie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego. Wyraźnym zamysłem ustawodawcy jest ograniczenie możliwości wydawania decyzji lokalizacyjnych tak, aby zasadą było wydawanie decyzji o warunkach zabudowy, które z kolei podlegają daleko idącym ustawowym rygorom. Rygorom tym nie podlega decyzja lokalizacyjna, która ma charakter wyjątkowy w tym znaczeniu, że obejmuje ściśle wyliczony katalog inwestycji o znaczeniu publicznym (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego Wydawnictwo C.H. Beck str. 406, Warszawa 2015).
Założenia, o których mowa wyżej, znajdują odzwierciedlenie w definicji inwestycji celu publicznego (art. 2 pkt 5 u.p.z.p.), z której wynikają dwa warunki, które muszą zostać spełnione kumulatywnie, aby dane przedsięwzięcie budowlane mogło zostać uznane za inwestycję celu publicznego, mianowicie:
- dana inwestycja powinna mieć znaczenie lokalne lub ponadlokalne
- przedmiot inwestycji powinien mieścić się w wyliczeniu celów publicznych, zawartym w art. 6 u.g.n.
Znaczenie lokalne lub ponadlokalne danej inwestycji należy powiązać z urzeczywistnieniem konkretnego interesu publicznego, istotnego dla zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym.
NSA stwierdził, że nie każda inwestycja stanowiąca realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n., jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p., a to dlatego, że nie każde przedsięwzięcie kwalifikowane jako cel publiczny jest inwestycją o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym (por. Administracyjnoprawne aspekty inwestycji budowlanych, K. Małysa – Sulińska Wyd. Lex a Wolters Kluwer business, Warszawa 2012 str. 47). Realizacja przedsięwzięcia ujętego w art. 6 u.g.n. nie stanowi automatycznie o dążeniu inwestora do realizacji celu publicznego, jeżeli realizacja przedsięwzięcia nie zmierza do zaspokojenia zbiorowej potrzeby danej społeczności. Jeżeli zatem inwestor nie jest w stanie wykazać dążenia do zaspokojenia istniejącej i niezaspokojonej jeszcze potrzeby, to pomimo, że będzie zmierzał do realizacji jednej z inwestycji wymienionej w art. 6 ugn, nie będzie ona inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 upzp (por. Z. Czarnik, A. S. Tokarz, Potrzeba społeczna istotną cechą pojęcia łączności publicznej jako celu publicznego [w]: Administracja, Teoria – Dydaktyka – Praktyka 3/2011 z. 24 str. 5 – 23).
NSA zwrócił również uwagę, że w orzecznictwie przyjmuje się, że samo zakwalifikowanie określonej inwestycji do celów, o których mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. nie pozwala jeszcze na uznanie, że mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego. Jest to bowiem dopiero wypełnienie pierwszej przesłanki prowadzącej do określenia takiego charakteru inwestycji.
Koniecznym jest natomiast również ustalenie, czy inwestycja ta wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie lokalnym lub ponadlokalnym (v. wyrok NSA z 27 kwietnia 2010 r. II OSK 648/09, wyrok NSA z 8 grudnia 2015 r. II OSK 907/14, wyrok WSA z 8 czerwca 2015 r. IV SA/Wa 1126/15, wyrok WSA z 19 lipca 2012 r. II SA/Wr 272/12).
Powyższe uwarunkowania prawne nie zostały- w ocenie NSA- uwzględnione przez Sąd Wojewódzki, który zaakceptował kwalifikację prawną przedmiotowej inwestycji mimo, że organy obydwu instancji nie poczyniły żadnych ustaleń, czy planowane przedsięwzięcie realizować będzie potrzeby wspólnoty lokalnej lub ponadlokalnej, czy też służy wyłącznie interesowi prywatnemu inwestora.
Znamienne jest to, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji stwierdził tylko, że na podstawie art. 6 pkt 2 u.g.n. zaliczył inwestycję do inwestycji celu publicznego, natomiast w żadnej z wydanych decyzji nie zawarto ustaleń dotyczących unormowania art. 2 pkt 5 u.p.z.p.
Sąd Wojewódzki pominął również w swoich rozważaniach ten aspekt sprawy i ograniczył się tylko do stwierdzenia, że z uwagi na funkcję planowanej linii elektroenergetycznej (przesył energii) należało ją zaliczyć do celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n.
Wobec powyższego NSA zgodził się z zarzutami kasacyjnymi, że w zaskarżonym wyroku brak jest wystarczającej analizy obu przesłanek, które w myśl art. 2 pkt 5 u.p.z.p. determinują kwalifikację danej inwestycji jako inwestycji celu publicznego.
Po pierwsze, nie wykazano doniosłości przedmiotowej inwestycji z punktu widzenia zbiorowości lokalnej lub ponadlokalnej. Po drugie, przyporządkowanie przedmiotowej inwestycji do celu publicznego określonego w art. 6 pkt 2 u.g.n. nastąpiło przy niewłaściwej interpretacji tego przepisu oraz bez dokonania wymaganych ustaleń faktycznych. Mianowicie Sąd Wojewódzki przyjął, że w sprawie mamy do czynienia z budową linii energetycznej służącej do przesyłu energii elektrycznej i będącej elementem krajowego systemu elektroenergetycznego, przy czym dokonując takiej kwalifikacji inwestycji kierował się potocznym rozumieniem takich pojęć jak "przesył energii", "sieć elektroenergetyczna" lub "krajowy system elektroenergetyczny".
Tymczasem słusznie strona skarżąca wskazała w skardze, a następnie w skardze kasacyjnej na związek pomiędzy pojęciami użytymi w wyliczeniu celów publicznych z art. 6 pkt 2 u.g.n. a terminologią stosowaną na gruncie ustawy z 10 kwietnia 1997 Prawo energetyczne i aktów prawnych z nią związanych.
W rozpoznawanej sprawie wnikliwej analizy wymagała charakterystyka planowanej budowy linii kablowej (energetycznej) wraz z liniami teletransmisyjnymi (światłowodowymi), mającymi służyć obsłudze elektrowni wiatrowych (farmy wiatrowej).
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd zaznaczył, że linia elektroenergetyczna objęta decyzją jest elementem sieci łączącej zespół elektrowni wiatrowych z siecią elektroenergetyczną przez którą energia elektryczna ma być przesyłana w dwóch kierunkach, tj. z krajowego systemu elektroenergetycznego do zespołu elektrowni wiatrowych na jej potrzeby własne oraz z zespołu elektrowni wiatrowych do krajowego systemu elektroenergetycznego. W takim stanie faktycznym ocenie podlegało jednak to, czy przedmiotowe linie kablowe odpowiadają zawartym w art. 6 pkt 2 u.g.n. pojęciom "przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej".
Wbrew stanowisku Sądu Wojewódzkiego przy ustalaniu znaczenia poszczególnych zwrotów występujących w art. 6 u.g.n. odwołać się należy do treści przepisów ustaw szczególnych, regulujących dziedzinę z którą związany jest dany cel publiczny. Takie podejście do interpretacji przepisu art. 6 u.g.n. jest konieczne z uwagi na wymogi jednolitości terminologicznej całego systemu prawa (por. Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz, E. Bończak – Kucharczyk, Wyd. Lex a Wolters Kluwer business Warszawa 2013 str. 69; Pojęcie inwestycji celu publicznego w dziedzinie łączności T. Grossmann PiP 2005 nr 9 str. 81 – 91).
W literaturze przedmiotu zgodnie wskazuje się, że doprecyzowanie pojęć użytych w art. 6 pkt 2 ugn musi być dokonywane poprzez użycie definicji i zwrotów zastosowanych m.in. w ustawie Prawo energetyczne. W szczególności podstawowe znacznie mają zamieszczone w art. 3 pkt 4, 5, 11, 11a i 11b definicje następujących określeń: "przesyłanie", "dystrybucja", "sieć", "sieć przesyłowa", "sieć dystrybucyjna". Przyjmuje się też, że budowa sieci – w rozumieniu wymienionych przepisów – z reguły stanowi realizację celu publicznego przez to, że wiąże się z realizacją publicznego obowiązku budowy i rozbudowy sieci (w tym przyłączy), który zgodnie z art. 7 ust. 5 i 6 ustawy Prawo energetyczne spoczywa na przedsiębiorstwie energetycznym zajmującym się przesyłaniem lub dystrybucją energii (v. Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz pod red. S. Kalus, Wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2012 str. 71, 702 – 703).
NSA zwrócił uwagę, że w świetle unormowań szeroko rozumianego Prawa energetycznego należy przyjąć, że budowa przewodów i urządzeń energii elektrycznej może mieć różny charakter: od inwestycji o zasięgu lokalnym charakter, w przypadku sieci niskiego i średniego napięcia, do inwestycji o zasięgu wojewódzkim lub krajowym, w przypadku sieci przesyłowej wysokiego napięcia. Inwestycja lokalna może służyć nie tylko całej gminie, ale też węższemu kręgowi mieszkańców np. jednej lub kilku wsi, bądź może dotyczyć rozbudowy linii energetycznej w wybranym rejonie. Ważne jest, aby taka inwestycja miała znaczenie dla wspólnoty gminnej i zaspokajała potrzeby szerszej grupy odbiorców (por. Administracyjnoprawne uwarunkowania inwestycji celu publicznego, B. Krupa, wyd. Difin Warszawa 2013 str. 88).
NSA podkreślił również, że określone w art. 6 u.g.n. cele publiczne obejmują działania służące zaspokajaniu bieżących potrzeb społeczności i działania niezbędne do jej funkcjonowania na poziomie lokalnym lub ponadlokalnym. W przypadku inwestycji liniowej związanej z przesyłaniem energii konieczne jest zatem jej przyporządkowanie do sieci przesyłowych lub dystrybucyjnych – w rozumieniu Prawa energetycznego – oraz ustalenie, czy budowa określonego odcinka linii kablowych ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne, czy też stanowi jedynie zaspokojenie interesu prywatnego.
NSA zaakcentował, że zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. nie każde przedsięwzięcie budowlane stanowiące realizację celu publicznego wymienionego w art. 6 u.g.n. wymaga wydania decyzji o lokalizacji celu publicznego, leczy tylko takie, które ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne. Ponadto nie każdy przypadek budowy odcinka przewodów kablowych służących do przesyłania energii elektrycznej stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n.
W przypadku infrastruktury technicznej obsługującej elektrownie wiatrowe trudno przyjąć, aby sam fakt wytwarzania energii elektrycznej mógł świadczyć o "znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym" budowy linii kablowej. Nie można bowiem pomijać tego, że w aktualnym stanie prawnym ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym elektrownie wiatrowe nie są zaliczane do urządzeń o których mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Jak zauważył NSA w wyroku z 3 listopada 2010 r. (II OSK 1412/09) o publicznym charakterze inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej nie może przesądzać fakt zakupu przez Zakład Energetyczny energii wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii i wprowadzenia jej do sieci, bowiem produkcja energii elektrycznej jest produkcją taką samą jak produkcja innych towarów, a celem każdego producenta towarów jest wprowadzenie ich do sprzedaży.
NSA wskazał, że z przyczyn wyżej podanych w rozpoznawanej sprawie rzeczą inwestora będzie udowodnienie, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie służy wyłącznie interesowi prywatnemu, lecz ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne. Organ zaś przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokona niezbędnych ustaleń co do charakterystyki technicznej oraz kwalifikacji prawnej zarówno linii kablowej energetycznej, jak też linii teletransmisyjnej objętej wnioskiem. Niedokonanie tego w dotychczasowym postępowaniu warunkowało uchylenie kontrolowanych decyzji.
Jako zasadny NSA uznał zarzut dotyczący nieodniesienia się przez Sąd Wojewódzki do zarzutu niezweryfikowania przez organy obu instancji obszaru inwestycji, dla której ustalono warunki lokalizacji.
NSA podkreślił, że już w odwołaniu sformułowano szczegółowe zarzuty co do niezgodności numeracji ewidencyjnej działek gruntowych podanych we wniosku inwestora, a następnie w postanowieniu RDOŚ z [...] r. oraz decyzji organu pierwszej instancji z [...] r. Organ odwoławczy zamiast dokonać wyjaśnień w tym zakresie, stwierdził tylko w uzasadnieniu decyzji, że podane rozbieżności w numeracji działek nie miały wpływu na istotę rozstrzygnięcia, gdyż Wójt Gminy wydając decyzję lokalizacyjną opierał się na danych zawartych we wniosku, którego treścią jest związany, natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał swoje postanowienie na podstawie przepisów ustawy z 3 października 2008 r., a więc "w ramach zupełnie innego postępowania".
Powyższą ocenę organu odwoławczego NSA uznał za nieuprawnioną, gdyż związanie wnioskiem co do wskazanego terenu inwestycji nie oznacza, że jego określenie w decyzji nie powinno być poprzedzone sprawdzeniem wymaganej dokumentacji obrazującej lokalizację inwestycji (mapy) w zestawieniu z aktualną numeracją działek wynikającą z ewidencji gruntów i budynków.
Niewątpliwie zweryfikowanie przebiegu przewodów linii energetycznej i teletransmisyjnej było konieczne dla stwierdzenia dopuszczalności inwestycji oraz warunków jej lokalizacji. Odpowiednich ustaleń wymagało też określenie zasięgu inwestycji przez RDOŚ, który postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Wskazane postanowienie wydane zostało wskutek tego, że w trakcie trwającego postępowania organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia RDOŚ dokumentów w celu określenia czy planowana inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, w tym obszar Natura 2000. W takiej sytuacji oczywista jest potrzeba zbadania zgodności przebiegu inwestycji liniowej opiniowanej przez RDOŚ, a tą która ma być objęta decyzją lokalizacyjną czego żaden z organów orzekających w sprawie nie dokonał.
NSA odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej stwierdził, że Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił przebieg postępowania i odniósł się w uzasadnieniu wyroku do istotnych kwestii proceduralnych dochodząc do trafnych wniosków co do niezasadności zarzutów zawartych w skardze.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. wydało rozstrzygniecie tożsame z tym, które zawierała decyzja tego organu z dnia [...] r.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny i prawny sprawy oraz odniosło się do wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 18 maja 2016 r. II OSK 1529/15.
Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotem decyzji nie jest inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowych powszechnie nie uznawanych w orzecznictwie za inwestycje celu publicznego, które Kolegium podziela, lecz inwestycja polegająca na budowie linii kablowej elektroenergetycznej, która będzie dostarczana z GPZ D. jak i odprowadzana do GPZ w D., należącego do Operator SA Oddział w K. czyli przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się lokalna dystrybucją energii elektrycznej, odpowiedzialnego w rejonie [...] za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację remonty, niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi. W ocenie Kolegium, budowę infrastruktury elektroenergetycznej powiązanej z lokalną infrastrukturą dystrybucji energii elektrycznej w rejonie koszalińskim należało uznać za inwestycję celu publicznego zaspokajającą zbiorowe potrzeby społeczności lokalnej przypisanej rejonowi koszalińskiemu. Inwestycja lokalna może służyć nie tylko gminie ale węższemu kręgowi mieszkańców.
Kolegium po przeanalizowaniu przepisów prawa oraz akt sprawy doszło do przekonania, ze wniosek inwestora z dnia 19 stycznia 2012 r. spełniał wymogi ustawowe a procedura została przeprowadzona zgodnie z art. 53 u.p.z.p. i art. 10 k.p.a. Organ odwoławczy dokonał również analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizacje inwestycji oraz analizę warunków i zasad zagospodarowania terenu. Projekt decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego został sporządzony przez osobę uprawnioną, o której mowa w art. 50 ust. 4 u.p.z.p. oraz poddany uzgodnieniom zgodnie z art. 54 ust. 4 tej ustawy. Na inwestora został nałożony obowiązek przedłożenia wniosku wraz z karta informacyjna przedsięwzięcia RDOŚ celem uzyskania stanowiska tego organu co do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 "[...] ".
Zarzuty odwołania Kolegium uznało w większości za niezasadne i pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W kwestii zarzutu dotyczącego rozbieżności numeracji i obrębach działek wskazanych we wniosku inwestora i wymienionych w postanowieniu RDOŚ z dnia [...] r. Kolegium stwierdziło, że organ jest związany treścią wniosku inwestora, natomiast z pisma RDOŚ z dnia [...] r. wynikało, że postępowanie tego organu oprócz działek wymienionych we wniosku inwestora zostało rozciągnięte na działki objęte planem miejscowym.
Kolegium wskazało nadto, że nie jest organem wyższego stopnia nad RDOŚ, zaś zgodnie z art. 53 ust. 5 u.p.z.p., od uzgodnień wydanych na podstawie art. 106 k.p.a. zażalenie przysługuje wyłącznie inwestorowi.
Organ odwoławczy powołując się na treść art. 25 k.p.a. stwierdziło, ze nie zachodzą przesłanki do wyłączania z postępowania Wójta Gminy B. jako reprezentanta właściciela działek objętych wnioskiem inwestora.
Stowarzyszenie wniosło skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Stowarzyszenie zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a., obrazę przepisów art. 6,7,8,9,i 11 oraz 77 § 1 i 80 k.p.a., art. 6,7 i 77 § 1 w związku z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. oraz art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. bez podania art. 2 pkt 5 u.p.z.p. jako podstawy prawnej decyzji.
W ocenie Stowarzyszenia, organ II instancji nie odniósł się do naruszenia art. 28 i art. 28 w związku z art. 107 § 3 k.p.a., art. 39, 40 § 1 i art. 42 § 1, 43, 44 § 1 pkt 1 i 2 art. 44 § 2 , § 3, § 4, art. 45 k.p.a. w kwestii błędnego doręczenia decyzji, art. 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne oznaczenie przedmiotu postępowania, art. 7,10,11 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie zlokalizowania planowanej inwestycji. Zarzuty dotyczyły również naruszenia art. 49, 76 § 1 i 2 w związku z art. 6,7,8 i 9 k.p.a. w kwestii poinformowania społeczeństwa o wydaniu decyzji kończącej postępowanie, art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w związku z art. 77 k.p.a., art. 106 k.p.a. oraz art. 25 tej ustawy. Został również podniesiony zarzut naruszenia art. 65 § 1 k.p.a poprzez nieprzekazanie zażalenia skarżącego na postanowienie RDOŚ z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie przytoczyło, wynikające z wyroku NSA z dnia 18 maja 2015 r., zarzuty stanowiące powód uchylenia wyroku WSA z dnia 18 grudnia 2014 r. oraz decyzji SKO w K. z dnia [...] r., i wskazało, że organ odwoławczy nie wykonał wytycznych zawartych w tym wyroku oraz przedstawiło własną interpretację pojęcia inwestycja celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. i art. 6 u.g.n. Skarżący zarzucił również Kolegium brak znajomości prawa energetycznego oraz podkreślił komercyjny charakter przedsięwzięcia objętego wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Stowarzyszenie wskazało również, że uprawnienia wynikające z decyzji o lokalizacji celu publicznego wykraczają poza te, które przysługują na podstawie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego czy decyzji o warunkach zabudowy, albowiem umożliwiają wywłaszczenie właściciela nieruchomości poprzez ograniczenie sposobu korzystania z niej.
Skarżący podniósł również, ze A. Spółka z o.o. Nie posiada ważnych warunków przyłączenia do sieci publicznej, co poddaje w wątpliwość zasadność i legalność dalszej realizacji procedury.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:
Wniesiona skarga okazała się zasadna, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Jednocześnie sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Natomiast obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, w czym sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji. Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz.718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", zaś w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., tj. w razie stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Jednocześnie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a.- ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Nie przestrzeganie tego przepisu, w istocie podważałoby obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadziłoby do niespójności działania systemu władzy publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 2016 r. II OSK 1529/15 jednoznacznie wskazał, że zasadny jest zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów art. 2 pkt 5 u.p.z.p. w związku z art. 6 pkt 2 u.g.n. ze względu na niewłaściwą wykładnię tych przepisów oraz ich zastosowanie.
NSA podkreślił wyjątkowy charakter decyzji o lokalizacji celu publicznego oraz wskazał na konieczność uzasadnienia przez organ uprzywilejowania danej inwestycji względem pozostałych, zwłaszcza w kontekście możliwości wywłaszczania terenów na cele publiczne, bądź sposobu ograniczania sposobu korzystania z nieruchomości przez ich właścicieli. Zwrócił również uwagę, że nie każda inwestycja stanowiąca realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. jest inwestycją celu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 5 u.p.z.p. a to dlatego, że nie każde przedsięwzięcie kwalifikowane jako cel publiczny jest inwestycją o znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym. Samo zakwalifikowanie inwestycji do celów wymienionych w art. 6 pkt 2 u.g.n. jest niewystarczające. Koniecznym jest również ustalenie, czy inwestycja wiązać się będzie z urzeczywistnieniem potrzeb określonych wspólnot na poziomie lokalnym lub ponadlokalnym. W ocenie NSA, organy nie poczyniły żadnych ustaleń w tym zakresie, czy planowane przedsięwzięcie realizować będzie potrzeby wspólnoty, czy służy wyłącznie interesom prywatnego inwestora. Wymaga to - zdaniem NSA- pogłębionej analizy z punktu widzenia obu przesłanek determinujących kwalifikację danej inwestycji, tj. określonej w art. 6 pkt 2 u.g.n. jak i art. 2 pkt 5 u.p.z.p., której organy nie przeprowadziły. Interpretacja przepisu art. 6 pkt 2 u.g.n. została przeprowadzona bez dokonania wymaganych ustaleń faktycznych.
NSA zwrócił również uwagę na konieczność przeprowadzenia wnikliwej analizy charakterystyki planowanej budowy linii kablowej (energetycznej) wraz z liniami transmisyjnymi (światłowodowymi), mającymi służyć obsłudze elektrowni wiatrowych z uwzględnieniem terminologii stosowanej na gruncie ustawy Prawo energetyczne i aktów prawnych z nią związanych nie zaś wyłącznie na podstawie art. 6 pkt 2 u.g.n. Skoro linia elektroenergetyczna objęta decyzją jest elementem sieci łączącej zespół elektrowni wiatrowych z siecią elektroenergetyczną przez którą energia elektryczna ma być przesyłana w dwóch kierunkach, tj. z krajowego systemu elektroenergetycznego do zespołu elektrowni wiatrowych na jej potrzeby własne oraz z zespołu elektrowni wiatrowych do krajowego systemu elektroenergetycznego, to w takim stanie faktycznym ocenie podlegała okoliczność czy przedmiotowe linie kablowe odpowiadają zawartym w art. 6 pkt 2 u.g.n. pojęciom "przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej". Przy ustalaniu znaczenia poszczególnych zwrotów występujących w art. 6 u.g.n. odwołać się należy do treści przepisów ustaw szczególnych, regulujących dziedzinę z którą związany jest dany cel publiczny. Takie podejście do interpretacji przepisu art. 6 u.g.n. jest konieczne z uwagi na wymogi jednolitości terminologicznej całego systemu prawa.
NSA zwrócił również uwagę, że zgodnie z art. 2 pkt 5 u.p.z.p. nie każde przedsięwzięcie budowlane stanowiące realizację celu publicznego wymienionego w art. 6 u.g.n. wymaga wydania decyzji o lokalizacji celu publicznego, leczy tylko takie, które ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne. Ponadto nie każdy przypadek budowy odcinka przewodów kablowych służących do przesyłania energii elektrycznej stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. W przypadku infrastruktury technicznej obsługującej elektrownie wiatrowe trudno przyjąć, aby sam fakt wytwarzania energii elektrycznej mógł świadczyć o "znaczeniu lokalnym lub ponadlokalnym" budowy linii kablowej.
W rozpoznawanej sprawie rzeczą inwestora będzie udowodnienie, że realizacja przedmiotowej inwestycji nie służy wyłącznie interesowi prywatnemu, lecz ma znaczenie lokalne lub ponadlokalne. Organ zaś przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokona niezbędnych ustaleń co do charakterystyki technicznej oraz kwalifikacji prawnej zarówno linii kablowej energetycznej, jak też linii teletransmisyjnej objętej wnioskiem.
Za zasadny NSA uznał zarzut niezweryfikowania przez organy obu instancji obszaru inwestycji, dla której ustalono warunki lokalizacji.
Już w odwołaniu sformułowano szczegółowe zarzuty co do niezgodności numeracji ewidencyjnej działek gruntowych podanych we wniosku inwestora, a następnie w postanowieniu RDOŚ z [...] r. oraz decyzji organu pierwszej instancji z [...] r. Organ odwoławczy zamiast dokonać wyjaśnień w tym zakresie, stwierdził tylko w uzasadnieniu decyzji, że podane rozbieżności w numeracji działek nie miały wpływu na istotę rozstrzygnięcia, gdyż Wójt Gminy wydając decyzję lokalizacyjną opierał się na danych zawartych we wniosku, którego treścią jest związany, natomiast Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wydał swoje postanowienie na podstawie przepisów ustawy z 3 października 2008 r., a więc "w ramach zupełnie innego postępowania".
Powyższą ocenę organu odwoławczego należało uznać za nieuprawnioną, gdyż związanie wnioskiem co do wskazanego terenu inwestycji nie oznacza, że jego określenie w decyzji nie powinno być poprzedzone sprawdzeniem wymaganej dokumentacji obrazującej lokalizację inwestycji (mapy) w zestawieniu z aktualną numeracją działek wynikającą z ewidencji gruntów i budynków.
Niewątpliwie zweryfikowanie przebiegu przewodów linii energetycznej i teletransmisyjnej było konieczne dla stwierdzenia dopuszczalności inwestycji oraz warunków jej lokalizacji. Odpowiednich ustaleń wymagało też określenie zasięgu inwestycji przez RDOŚ, który postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zaznaczyć należy, że wskazane postanowienie wydane zostało wskutek tego, że w trakcie trwającego postępowania organ pierwszej instancji nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia RDOŚ dokumentów w celu określenia czy planowana inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko, w tym obszar Natura 2000. W takiej sytuacji oczywista jest potrzeba zbadania zgodności przebiegu inwestycji liniowej opiniowanej przez RDOŚ, a tą która ma być objęta decyzją lokalizacyjną.
Kontrolując legalność rozstrzygnięcia w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Sąd stwierdził, że SKO w K. nie podporządkowało się wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA z dnia 18 maja 2016 r. II OSK 1529/15, a jest to główne kryterium oceny poprawności nowo wydanej decyzji.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że organ odwoławczy nie poczynił w postępowaniu odwoławczym ustaleń, co później znalazło wyraz w treści zaskarżonej decyzji, w kwestii zaliczenia inwestycji objętej wnioskiem A. do inwestycji celu publicznego. Kolegium ponownie, bez głębszej analizy, uznało fakt dostarczania energii do i z GPZ Dunowo, należącej do przedsiębiorstwa energetycznego zajmującego się lokalną dystrybucją energii elektrycznej i odpowiedzialnego za ruch sieciowy, bezpieczeństwo funkcjonowania systemu eksploatację, konserwacje remonty i rozbudowę sieci, w tym połączenia z innymi dystrybutorami, za wystarczający do uznania, że objęte wnioskiem inwestora linie kablowe należy zakwalifikować do inwestycji celu publicznego. Wbrew wytycznym NSA Kolegium nie dokonało oceny przedsięwzięcia w oparciu o przepisy ustawy Prawo energetyczne oraz definicje w niej zawarte, dotyczące pojęć: przesyłanie, dystrybucja, sieć przesyłowa, sieć dystrybucyjna.
Słusznie wskazało w skardze Stowarzyszenie, że inwestycja, której dotyczy decyzja polega na budowie linii kablowych 110 kV wraz z liniami teletransmisyjnymi ( światłowodowymi) a nie na budowie czy rozbudowie GPZ D.. Za rozbudowę sieci przesyłowej odpowiada bowiem operator systemu przesyłowego.
Kolegium nie wykazało również, że inwestycja planowana przez A. ma charakter lokalny lub ponadlokalny oraz z czego wynika publiczny charakter przedsięwzięcia. Nie dokonało nadto oceny, czy linia kablowa ma służyć inwestorowi na potrzeby farmy wiatrowej, czy też ma zaspokoić potrzeby społeczności lokalnej.
Podsumowując, Kolegium miało obowiązek dokonania ustaleń co do charakterystyki technicznej oraz kwalifikacji prawnej zarówno linii kablowej energetycznej, jak też linii teletransmisyjnej objętej wnioskiem, jednakże ustalenia zawarte w zaskarżonej decyzji są nadmiernie lakoniczne, nie poparte głębsza analizą co powoduje, że kwestia, czy wnioskowane przez inwestora przedsięwzięcie spełnia przesłanki do zaliczenia go do inwestycji celu publicznego nie została przez organ wyjaśniona.
Odnosząc się do zarzutów skargi o charakterze proceduralnym, tożsamych z zarzutami opisanymi w skardze do WSA w S. na decyzję SKO w K. z dnia [...] r., wskazać należy, że do zarzutów tych Sąd odniósł się w wyroku z dnia 18 grudnia 2014 r. II SA/Sz 709/14, zaś NSA w wyroku z dnia 18 maja 2016 r. stwierdził, że " Sąd Wojewódzki prawidłowo ocenił przebieg postępowania i odniósł się w uzasadnieniu wyroku do istotnych kwestii proceduralnych dochodząc do trafnych wniosków co do niezasadności zarzutów zawartych w skardze". W tym stanie rzeczy, w sytuacji związania zarówno Sądu jak i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu z dnia 18 maja 2016 r., ponowne rozpoznawanie takich samych zarzutów- wobec ich bezzasadności- nie znajduje uzasadnienia.
Kolegium ponownie rozpoznając sprawę dokona analizy wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia 18 maja 2016 r., dotyczących merytorycznej oceny sprawy zainicjowanej wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego, dokona kwalifikacji inwestycji i jej charakterystyki technicznej w kontekście przesłanek zawartych w art. 6 pkt 2 u.g.n. oraz art. 5 pkt 2 u.p.z.p. a następnie - w zależności od poczynionych ustaleń - wyda rozstrzygnięcie.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I wyroku. O kosztach Sad orzekł w pkt II na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło