II SA/Sz 839/13

WyrokWSA w Szczecinie2013-10-17

Skład orzekający: Maria Mysiak, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Iwona Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2013 r. może być uznane za spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia warunkującej przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie ustaliły, czy skarżący przed złożeniem wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy pobierał świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 stycznia 2013 r. Przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w poprzednim stanie prawnym, niezależnie od tego, czy podstawą był brak podjęcia zatrudnienia, czy rezygnacja z niego, powinno być traktowane jako spełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niewyjaśnienie tej kwestii doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania i wadliwego zastosowania prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Ł.P. specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę M.P. Organ I instancji odmówił przyznania zasiłku, wskazując na niespełnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że skarżący nigdy nie pracował i nie mógł zrezygnować z zatrudnienia. Skarżący w skardze podniósł, że podjął zatrudnienie od dnia [...] i zrezygnował z niego w celu sprawowania opieki nad matką. Do skargi załączył świadectwo pracy i oświadczenie o rezygnacji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska,, Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną z upoważnienia Wójta Gminy, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, działając na podstawie art. 104 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 16a ust. 1 i art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...], odmówił Ł.P. przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na matkę M.P. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powołując się na zebrany materiał dowodowy w sprawie wywiódł, że wnioskodawca nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jak i nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie podnosząc, że decyzja jest niesłuszna i krzywdząca dla rodziny. W odwołaniu Ł.P. podkreślił, że "zasiłek opiekuńczy" otrzymywał przez 2 lata do dnia [...], zaś wyrejestrował się z Urzędu Pracy, bo taka była potrzebna do sprawowania opieki nad matką, która nie jest osobą samodzielną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16a ust. 1 oraz ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W motywach podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 16a ust. 2 powołanej wyżej ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kryterium dochodowego, tj. w przeliczeniu na osobę 623,00 zł. Według ustaleń organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie dochód trzyosobowej rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł, a zatem jest niższy od kryterium dochodowego wynikającego z powołanego wyżej art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dalej organ podniósł, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem z dnia [...] nr [...], zaliczył M.P. do znacznego stopnia niepełnosprawności do [...]. ustalając, że znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od [...]. Natomiast z oświadczenia Ł.P. z dnia [...] wynika, że w okresie [...], otrzymywał świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką. Przed tym okresem skarżący nigdzie nie pracował i wyrejestrował się z rejestru osób bezrobotnych Powiatowego Urzędu Pracy w celu sprawowania opieki nad matką. Skoro skarżący nigdy nie pracował, nie mógł więc zrezygnować z wykonywania pracy, co przesądza o tym, że przesłanka "rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" warunkująca przyznanie stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego nie została spełniona. Kolegium podkreśliło, że wyłącznie przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych obowiązujące do dnia 1 stycznia 2013 r. dawały możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego również osobom, które "nie podejmowały zatrudnienia" z uwagi na potrzebę opiekowania się osobą w stosunku, do której występował obowiązek alimentacyjny, natomiast przepisy te w obecnym brzmieniu, przyznają prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego jedynie osobom które - przy spełnieniu pozostałych warunków określonych w art. 16a ust. 1 ustawy - rezygnują z zatrudnienia. Ł.P. decyzję Kolegium z dnia [...] zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazując, że podjął zatrudnienie od dnia [...], przepracował miesiąc i zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Do skargi załączył świadectwo pracy z dnia [...] oraz oświadczenie o rezygnacji z zatrudnienia z dniem [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ zaznaczył, że rozwiązanie umowy o pracę na wniosek strony w dniu [...] może co najwyżej uzasadniać złożenie przez skarżącego ponownego wniosku o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad M.P. Obecny na rozprawie w dniu [...] Prokurator Prokuratury Apelacyjnej wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jako wydanych z naruszeniem art. 7, 9, 11 K.p.a. oraz z naruszeniem art. 11 ustawy zmieniającej ustawę o świadczeniach rodzinnych, a także art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższego unormowania wynika, że Sąd w celu dokonania oceny praworządności zachowań organów administracji publicznej zobowiązany jest wziąć pod uwagę wszelkie dostrzeżone przez siebie naruszenia prawa i to niezależnie od żądań i zarzutów skargi. Sądowa kontrola dokonana według kryterium zgodności z prawem i wobec niezwiązania zarzutami skargi, dała podstawę do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z podwodów ujawnionych przez skarżącego. W tym miejscu należy wyjaśnić, że sądowa kontrola zaskarżonego aktu następuje w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji ostatecznej i nie obejmuje okoliczności zaistniałych po jej wydaniu. Dlatego też Sąd w toku sprawowanej kontroli nie mógł uwzględnić wskazanego w skardze i w załączonych do niej dokumentach, faktu rozwiązania umowy o pracę z dniem [...]. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, w której odmówiono skarżącemu przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na niepełnosprawną matkę. Świadczenie w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego uregulowane zostało w art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), który dodano do ustawy z dniem 1 stycznia 2013 r., na mocy art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2012 r. poz. 1548). W wyniku powołanej nowelizacji wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy jako nowe świadczenie występujące obok świadczenia pielęgnacyjnego i jednocześnie dokonano wskazania kryteriów specjalnego zasiłku opiekuńczego i istotnej zmiany kryteriów przyznawania dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego. W myśl art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W niniejszej sprawie organy, rozpoznając wniosek skarżącego z dnia [...], uznały zgodnie, że brak jest podstawy do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż wnioskodawca nie spełnia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wynikającej z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie Sądu, stanowisko organów I i II instancji co do braku podstaw faktycznych i prawnych warunkujących pozytywne załatwienie wniosku skarżącego w konfrontacji z analizą zebranego materiału dowodowego, uznać należy za przedwczesne. Przy rozstrzyganiu sprawy organy administracji publicznej zobowiązane są do przestrzegania zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 – zwanej dalej "K.p.a."), w tym w szczególności do respektowania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy dążenie do ustalenia prawdy obiektywnej, określonej w art. 7 K.p.a., co nakazuje organom podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Przepisem gwarantującym realizację zasady prawdy obiektywnej jest art. 77 § 1 K.p.a., który obciąża organ obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz art. 80 K.p.a., który zobowiązuje organ do dokonania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, następuje w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.), co związane jest z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 K.p.a. Mając powyższe na uwadze zauważyć należy, że w przedmiotowej sprawie organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący w oświadczeniu z dnia [...] wskazał, że od dnia [...] do dnia [...] pobierał świadczenie pielęgnacyjne na niepełnosprawną matkę. Również Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji powołało się na to oświadczenie i wynikającą z niego informację. Jednakże pomimo wyłaniającego się w sprawie faktu posiadania przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad matką jako przyznanego na podstawie poprzednio obowiązującego stanu prawnego (tj. przed 1 stycznia 2013 r.), żaden z organów nie załączył do akt sprawy rozstrzygnięcia o przyznaniu tego świadczenia za ostatni okres jak i nie dokonał oceny prawnej wynikającej z niego okoliczności, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania art. 7, 8, 11, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. ale także do wadliwego zastosowania przepisu art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższe uchybienie dowodzi, że organy nie dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych, a tym samym kompletnej oceny prawnej, która pozwalałaby na wydanie prawidłowej decyzji. Tymczasem dokonanie w sposób wyczerpujący ustalenia w zakresie posiadania przez skarżącego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jako przyznanego na podstawie przepisów w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych może determinować ocenę spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia wynikającej z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nadto może wpływać na ustalenie właściwego stanu prawnego i kwalifikację złożonego przez skarżącego wniosku. Mając na uwadze powołaną w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji przyczynę odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, w pierwszej kolejności należy odnieść się do tej kwestii. Zauważyć należy, że zarówno świadczenie pielęgnacyjne jak i specjalny zasiłek opiekuńczy służą wspólnemu celowi, tj. rekompensacie osobie rezygnacji z zatrudnienia celem sprawowania opieki nad członkiem rodziny niezdolnym do samodzielnej egzystencji z uwagi niepełnosprawność potwierdzoną stosownym orzeczeniem. Przy czym powołana ustawa w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją jak i po nowelizacji, uzależnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Natomiast warunkiem przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego, wprowadzonego z dniem 1 stycznia 2013 r. obok świadczenia pielęgnacyjnego, jest wyłącznie "rezygnacja z zatrudnienia". Podkreślić należy, że w orzecznictwie reprezentowane jest stanowisko, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przepisy prawa obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2013 r. stanowi o spełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. W wyroku z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Bd 523/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wskazał, że osoby, które w poprzednio obowiązującym stanie prawnym (tj. przed 1 stycznia 2013 r.) nie podejmowały zatrudnienia lub zrezygnowały z zatrudnienia i przyznano im świadczenie pielęgnacyjne, nabyły prawo do przesłanki rezygnacji z zatrudnienia w rozumieniu art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odmienne bowiem traktowanie osób wówczas niepodejmujących zatrudnienia i rezygnujących z zatrudnienia, a którym przyznano świadczenie pielęgnacyjne powodowałoby naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (wyrok dostępny na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W kolejnym wyroku tego Sądu z dnia 26 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Bd 458/13 podniesiono, że stwierdzenie przez organ, iż "wnioskodawczyni nie zrezygnowała z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką" nie może pozostawać w sprzeczności z decyzją przyznającą skarżącej świadczenie pielęgnacyjne. Tutejszy Sąd podziela pogląd, że wydanie w poprzednim stanie prawnym decyzji w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - bez względu na to, czy podstawą tego przyznania był fakt niepodejmowania pracy, czy rezygnacji z pracy w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną osobą- świadczy o spełnieniu przesłanki rezygnacji z zatrudnienia warunkującej przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nie do pogodzenia z założeniem o racjonalności ustawodawcy byłoby bowiem wymaganie do osoby, która podejmuje starania o kontynuowanie pobierania świadczenia związanego ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, aby podjęła pracę, żeby następnie z niej rezygnować w celu spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19 września 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 408/13 również podkreślił, że "fikcją byłoby wymaganie od osób niepracujących - bowiem sprawujących faktycznie opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny - podjęcia przez te osoby pracy, po to, by następnie z niej zrezygnować w celu spełnienia przesłanki otrzymania świadczenia, którego celem jest w istocie nie forma podjęcia bądź rezygnacji z zatrudnienia, lecz rekompensata Państwa za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny powodująca w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna" (wyrok dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stanął na stanowisku, że akta sprawy nie wskazują, aby skarżący zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Tymczasem niewątpliwie stwierdzenie, że istnieje w obrocie prawnym rozstrzygnięcie wydane przed dniem 1 stycznia 2013 r. przyznające skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne jako synowi niepełnosprawnej M.P., stanowiłoby o fakcie rezygnacji z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, który powinien być oceniony w aspekcie przesłanki wynikającej z art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd poczynienie powyższych rozważań uznał za konieczne z uwagi na zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji Kolegium wadliwość rozumienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. Nie mniej jednak prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie może mieć przede wszystkim kluczowe znaczenie dla zastosowania właściwego stanu prawnego. Potwierdzenie bowiem, dowodami zgromadzonymi w sprawie, faktu wydania decyzji ustalającej przed dniem 1 stycznia 2013 r. skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, może spowodować konieczność zbadania wniosku z dnia [...] w oparciu o przepisy intertemporalne ustawy nowelizującej, co wiąże się z kolei z obowiązkiem dokonania rozważań w kierunku, czy wniosek ten jako inicjujący postępowanie administracyjne nie stanowi wniosku o kontynuację dotychczas pobieranego świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych. Niewątpliwie ustalenia w tym względzie wyprzedzają, badanie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, o której mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z art. 11 ust. 1 ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. wynika, że osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia [...], jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Z kolei z ust. 2 ww. przepisu ustawy wynika, że w przypadku ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio. Natomiast w ust. 3 wskazano, że wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, zaś w ust. 4, że organ właściwy w rozumieniu ustawy, o której mowa w art. 1, w terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, informuje osoby otrzymujące świadczenie pielęgnacyjne na podstawie przepisów dotychczasowych o wygaśnięciu z mocy prawa decyzji o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i warunkach nabywania prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego obowiązujących od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Natomiast art. 13 stanowi, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, do którego prawo powstało przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, ustalając to prawo za ten okres, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z brzmienia wskazanych przepisów wynika, że zamiarem ustawodawcy było wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego osobom, o których w nich mowa, zachowanie prawa do świadczeń do dnia 30 czerwca 2013 r., bez weryfikacji tego prawa w odniesieniu do wprowadzonych od dnia 1 stycznia 2013 r. zmian do ustawy o świadczeniach rodzinnych. W konsekwencji należy stwierdzić, że w sytuacji powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przed dniem 1 stycznia 2013 r. złożenie wniosku o takie świadczenie, po tym dniu, nie pozbawia wnioskodawcy prawa do otrzymywania świadczenia na dotychczasowych zasadach do dnia 30 czerwca 2013 r., o ile spełnia warunki określone przepisach dotychczasowych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2013 r. w sprawie II SA/Go 506/13, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 8 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Bk 352/13, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 189/13, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 290/13, wyroki WSA w Olsztynie z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 314/13 i 23 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 298/13, wyroki dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tak więc prawidłowe ustalenie co do przysługiwania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przyznanego w poprzednim stanie prawnym warunkuje ocenę sytuacji prawnej strony uzależniając ją od przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dotychczasowych zasadach bądź przyznania nowego świadczenia w postaci specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przy czym z rozważań co do zastosowania przepisów przejściowych nie zwalnia organów fakt, że wniosek został złożony o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, a nie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, skoro na organach, stosownie do art. 7, 8, 9 K.p.a. ciąży obowiązek załatwienia sprawy z uwzględnieniem m.in. słusznego interesu obywateli oraz obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielania niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wyjaśnienie okoliczności, czy skarżący przed złożeniem wniosku wszczynającego niniejsze postępowanie miał przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, nie przesądzając przyszłego rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym, należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, celem uzupełnienia stanu faktycznego poprzez wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i dokonanie ponownej oceny sytuacji prawnej skarżącego z uwzględnieniem wyżej przedstawionych rozważań Sądu. W tym stanie rzeczy orzeczono, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło