II SAB/Sz 129/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia WSA Renata Bukowiecka – Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. D. na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy Świerzno w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia odrzucić skargę E. D. (dalej: "skarżąca"), pismem z dnia 30 lipca 2025 r. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Wójta Gminy z dnia 22 listopada 2024 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy oraz jednocześnie wniosła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Jednocześnie wyraziła swoje niezadowolenie z pracy urzędników oraz Wójta Gminy, którzy w jej ocenie są bezczynni oraz zarzuciła organowi biurokrację, która doprowadziła do sprzecznego z prawem postępowania, które skutkowało umorzeniem w całości postępowania administracyjnego w jej sprawie. Na mocy zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 września 2025r. rozdzielono skargi E. D. zawarte w piśmie z dnia 30 lipca 2025 r. w ten sposób, że: skargę na decyzję Wójta Gminy nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy wpisano pod sygn. akt II SA/Sz 682/25 , z kolei skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy w sprawie ustalenia warunków zabudowy wpisano pod sygn. akt II SAB/Sz 129/25. W piśmie z dnia 28 października 2025 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie wskazało, że decyzja tego organu z dnia 28 czerwca 2025 r. (opatrzona błędną datą 28 czerwca 2024 r.) nr [...] (utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy nr [...] z dnia 22 listopada 2024 r.) została doręczona E. D. w dniu 1 lipca 2025 r., przy czym nie stwierdzono by wymieniona wniosła do Kolegium skargę na wspomnianą decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Badanie merytorycznej zasadności skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania poprzedza analiza czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Ograniczenie zakresu kontroli Sądu wynika z treści art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej "p.p.s.a."), który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegające kontroli sadów administracyjnych. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz.615, z późn.zm), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Mając zatem na względzie powyższe, zważyć należy, że nie każda działalność organów administracji publicznej podlega kontroli sądu administracyjnego. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje bowiem orzekanie w sprawach ściśle przez ustawę określonych. Tym samym wniesienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania dopuszczalne jest jedynie w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na wydane w sprawie decyzje, postanowienia oraz na akty i inne czynności z zakresu administracji publicznej, które zostały wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego na bezczynność i przewlekłość postępowania Wójta Gminy, któremu zarzuciła biurokrację oraz wyraziła swoje niezadowolenie z pracy podległych mu urzędników, których działanie doprowadziło do wydania wadliwej w jej ocenie decyzji. Z treści skargi wynika, że jest to w istocie skarga powszechna, uregulowana przepisami działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej "k.p.a."). Zgodnie bowiem z art. 227 k.p.a., przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Uregulowanie to należy rozpatrywać w kontekście art. 221 § 1 i 2 k.p.a., który określa krąg ich adresatów. Pozwala to na postawienie tezy, że przedmiot skargi został ujęty bardzo szeroko. Przedmiotem skargi może być zatem każda negatywna ocena działalności podmiotu powołanego do wykonywania zadań państwa lub innego podmiotu, któremu zlecono zadania z zakresu administracji publicznej oraz ich pracowników i funkcjonariuszy (por. postanowienie NSA z kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 717/12, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić również należy, że wskazana skarga nie inicjuje postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem indywidualnego aktu lub podjęciem czynności rozstrzygających sprawę dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Rozpoznanie skargi sprowadza się bowiem do oceny działalności danego organu lub jego pracowników i wywiera skutek wyłącznie w odniesieniu do jego stosunków wewnętrznych. Podlega ona rozpoznaniu przez właściwy organ, wskazany w art. 229 k.p.a., a o sposobie jej rozpoznania zawiadamia się stronę skarżącą stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. Postępowanie to ma na celu wyłącznie ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga ta jest więc odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego czy postępowania sądowoadministracyjnego. Oznacza to, że kognicji sądów administracyjnych nie podlega ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników, gdyż jest to wewnętrzna sprawa tych organów. Niedopuszczalna jest więc w konsekwencji również skarga na bezczynność oraz przewlekłość w ww. zakresie (por. postanowienie NSA: z 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09; z 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OW 30/10; z 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 2019/10; postanowienie z 8 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2568/12; postanowienie z 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 318/13, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).). Sprawy te nie zostały poddane kontroli Sądu ani na podstawie art. 3 p.p.s.a., ani na podstawie przepisów ustaw szczególnych. Tym samym wniesiona skarga jako niepodlegająca właściwości sądu administracyjnego podlegać musi odrzuceniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.