I SA/Wa 2082/13

WyrokWSA w Warszawie2014-04-08

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosław Gdesz, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe posiadało tytuł prawny do nieruchomości, który uniemożliwiałby jej komunalizację z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. na rzecz gminy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe nie posiadało odpowiedniego tytułu prawnego do nieruchomości, który uniemożliwiałby jej komunalizację z mocy prawa. Sam fakt korzystania z nieruchomości przez przedsiębiorstwo nie kreuje prawa zarządu. W związku z tym, nieruchomość podlegała komunalizacji z dniem 27 maja 1990 r. na rzecz gminy, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej stwierdzającej nabycie przez gminę prawa własności nieruchomości z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. Wojewoda pierwotnie odmówił stwierdzenia nabycia, wskazując na zarząd nieruchomością przez Polskie Koleje Państwowe. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła decyzję Wojewody i stwierdziła nabycie przez gminę, uznając, że PKP nie posiadało odpowiedniego tytułu prawnego. Skargę na decyzję KKU wniosła spółka PKP S.A., kwestionując wykładnię przepisów ustawy komunalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę. I. Stan faktyczny 1. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę [...] własności nieruchomości położonej we [...] w obrębie [...] i oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że w dacie rozstrzygającej o komunalizacji opisana nieruchomości pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, a zatem brak jest podstaw do komunalizacji tej nieruchomości w trybie art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191, dalej ustawa komunalizacyjna). 2. Po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...] w pkt 1 uchyliła decyzję Wojewody [...] a w pkt 2 stwierdziła nabycie, z mocy prawa, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., przez Gminę [...] własności opisanej nieruchomości położonej we [...]. Ustosunkowując się do twierdzeń odwołującego stwierdziła, iż przedsiębiorstwa państwowego [...] nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości oparty na stosownej decyzji ustanawiającej prawo do nieruchomości np. w postaci prawa użytkowania lub zarządu, który eliminowałby komunalizację przedmiotowego mienia z mocy prawa. W tym stanie rzeczy nieruchomość należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej, do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Przy czym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, dokonując analizy w przedmiocie wyjaśnienia podstawy prawnej, na jakiej oparte było dysponowanie gruntem przez Polskie [...] doszła do wniosku, w szczególności na podstawie bieżącego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przepisy konstytuujące przedsiębiorstwo państwowe [...] takiego tytułu nie tworzą. Podkreślić również trzeba, iż fakt, że na nieruchomości funkcjonuje infrastruktura kolejowa sam z siebie nie tworzy innej jakości w kontekście art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej. Nie istnieje przepis prawa, który wyłączałby z komunalizacji nieruchomości, na których znajduje się infrastruktura kolejowa. II. Zarzuty zawarte w skardze i stanowisko organu 1. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły [...] S. A. w [...], wnosząc o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji (pkt 1 sentencji) oraz o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w zakresie pkt 2 sentencji. Skarżąca wskazała na błędną wykładnię art. 5 ust. 1 ustawy komunalizacyjnej w związku z błędnym uznaniem, iż nieruchomość w dacie 27 maja 1990 r. należała do terenowych organów administracji stopnia podstawowego. Podniosła, że nie zgadza się ze stanowiskiem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, iż [...] nie przysługiwał tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości. W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie zasadności skargi oraz powołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2010 r. sygn. akt I OSK 1401/09, w którym wyrażone zostało stanowisko przeciwne do wykładni dokonanej przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. 2. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. III. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. 1.Sąd wskazuje, że kwestia będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie została rozstrzygnięta w ponad 200 prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skarg skarżącej spółki. Trudno więc Sądowi zrozumieć ciągłą polemikę z utrwaloną linią orzeczniczą i powoływanie się na odosobniony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK1401/09 skoro linia orzecznicza dotycząca interpretacji art. 34 i art. 34a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji PKP jest jednoznaczna (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1711/12; z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/12, sygn. akt I OSK 1211/12, sygn. akt I OSK 1255/12, I OSK 1370/12; z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1091/12; z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 822/12 i I OSK 823/12; z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I OSK 748/12, I OSK 727/12; z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1716/12; z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1697/11, I OSK 1687/11, I OSK 1696/11, I OSK 1698/11; z dnia 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1476/11, I OSK 1503/11, I OSK 1475/11, z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 45/12; z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1941/11 i sygn. akt I OSK 1830/11; z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt. I OSK 282/11). 2. Odstąpienie obecnie od ogólnie przyjętej linii orzeczniczej stanowiłoby czynnik destabilizujący stosunki gospodarcze (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 października 2003 r. P. 3/2003 OTK ZU 2003/8A poz. 82). Zmiana interpretacji prowadziłaby bowiem do naruszenia istotnej wartości jaką jest stabilność stosunków prawnych (por. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 8 kwietnia 1976 r. Sprawa 43/75 Gabrielle Defrenne przeciwko Société anonyme belge de navigation aérienne Sabena LexPolonica nr 1150855). 3. W ocenie Sądu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa zasadnie przyjęła, że na dzień 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego spełniającego przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, PKP nie legitymowało się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, którego istnienie uniemożliwiałoby komunalizację. Strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby zarząd czy użytkowanie. Sam fakt korzystania przez przedsiębiorstwo z nieruchomości nie kreuje prawa zarządu. 4. Wszystkie zarzuty są całkowicie bezzasadne i stanowią polemikę z zawartą w utrwalonej linii orzeczniczej wykładnią prawa oraz wskazówkami co do stosowania powołanych w skardze przepisów. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło