I SA/Wa 2274/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Przemysław Żmich sędzia WSA Monika Sawa asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 września 2023 r. nr KOC/5510/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia 27 lipca 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz A. W. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako "Kolegium" lub "organ") decyzją z 21 września 2023 r. nr KOC/5510/Sr/23, po rozpatrzeniu odwołania A. W. (dalej jako "skarżąca"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako "Prezydent") z 27 lipca 2023 r. nr XI-WSZ/000713/2023 odmawiającą skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Skarżąca w dniu 9 czerwca 2023 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną matką – B. C. Do wniosku załączyła orzeczenie Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 kwietnia 2004 r., z którego wynika, że jej matka została zaliczona trwale do osób całkowicie niezdolnych do pracy i do samodzielnej egzystencji. Skarżąca przedłożyła również oświadczenie z 6 czerwca 2023 r., że z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązuje się do zawieszenia otrzymywanego świadczenia emerytalnego. Prezydent decyzją z 27 lipca 2023 r. odmówił skarżącej przyznania ww. świadczenia podnosząc, że z orzeczenia o niepełnosprawności matki urodzonej w 1932 r. wynika, że niepełnosprawność istnieje od kwietnia 2004 r., czyli powstała w 72 roku życia, a w konsekwencji nie została spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 390 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.ś.r." Dodatkowo skarżąca ma ustalone prawo do emerytury, a zatem zaistniała negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o jej uchylenie, zarzucając Prezydentowi naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 (OTK-A 2014/9/104) doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. przez uznanie, że fakt nabycia przez nią prawa do emerytury jest negatywną przesłanką do przyznania świadczenia, bez uwzględnienia wykładni prokonstytucyjnej ww. przepisu. Kolegium decyzją z 21 września 2023 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z 27 lipca 2023 r. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że z uwagi na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, odmowa przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z powodu daty powstania niepełnosprawności uznana być musi za niezasadną. Odnosząc się zaś do zastosowania art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. z uwagi na przysługujące skarżącej prawo do emerytury, Kolegium zauważyło, że choć sądy administracyjne wskazują na możliwość wyboru świadczenia, to jednak żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie umożliwia przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pod warunkiem (np. późniejszej rezygnacji z prawa do emerytury albo złożenia wniosku o zawieszenie tego prawa). Organy nie mają również narzędzi prawnych, by przyznać świadczenie pielęgnacyjne, jednocześnie zobowiązując stronę do rezygnacji z innych przysługujących jej świadczeń. Skoro więc art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do emerytury, to niezależnie od wysokości świadczenia emerytalnego, dopóki świadczenie to przysługuje (nie zostało zawieszone) nie ma podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało również, że z art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez opiekuna osoby niepełnosprawnej w celu sprawowania tej opieki. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie, czy istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Należało ustalić, czy niepodejmowanie zatrudnienia wynika z rzeczywistej potrzeby opieki i pomocy, której zakres wyklucza jakąkolwiek aktywność zawodową skarżącej, w tym choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ wskazał, że bezspornie matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Natomiast kwestią sporną jest ocena spełnienia przez skarżącą przesłanki niepodejmowania zatrudnienia, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., bowiem prawo do emerytury przysługuje jej od 1 stycznia 2019 r. i od tego czasu nie wykazała ona, by była aktywna zawodowo bądź wykazywała wolę i chęć podjęcia dowolnej formy zatrudnienia. Brak jest więc związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia a sprawowaniem opieki nad matką. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Organom zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. poprzez uznanie, że fakt nabycia przez skarżącą prawa do emerytury jest negatywną przesłanką do przyznania świadczenia. W uzasadnieniu skargi wskazano, że choć językowa wykładnia ww. przepisu może prowadzić do wniosku, że skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie przysługuje, to jednak zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że nie wyłącza on możliwości przyznania ww. świadczenia. Na potrzebę przyjęcia dyrektyw wykładni systemowej, celowościowej oraz funkcjonalnej w odniesieniu do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. zwracają uwagę sądy administracyjne, które wskazują, że zastosowanie powyższych reguł interpretacyjnych wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo do emerytury nie w całości, ale do wysokości tej emerytury. Skarżąca nie odnajduje takich przesłanek, które uzasadniałyby zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych, polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w sytuacji, gdy świadczenie to jest znacznie niższe od świadczenia pielęgnacyjnego. Jeżeli chodzi o cel świadczenia pielęgnacyjnego to nie budzi wątpliwości, że jest nim rekompensowanie braku dochodów z pracy zarobkowej z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Pozbawienie prawa do całości świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę w niższej wysokości niż to świadczenie powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 17 ust. 1 u.ś.r. stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury (...). W rozpoznawanej sprawie Prezydent odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia twierdząc, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. oraz art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Z kolei Kolegium wyraziło odmienny pogląd odnośnie do przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., ale jednocześnie podzieliło stanowisko, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., pobieranie przez skarżącą emerytury wyklucza przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało jednocześnie, że w jego ocenie, w sprawie brak jest związku przyczynowego między sprawowaną opieką nad matką a niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia, stąd w sprawie nie wypełniono również przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii zastosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazać należy, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), powoływanej dalej jako "Konstytucja". W kwestii skutków cytowanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego istnieje ugruntowana linia orzecznicza sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów i wyrażają stanowisko o konieczności uchylenia decyzji (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 8/19, z 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I OSK 923/16, czy z 4 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 1578/16; https://cbois.nsa.gov.pl). Sąd podziela więc stanowisko dotyczące możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego bez względu na czas powstania niepełnosprawności osoby niepełnosprawnej, uznając za błędny pogląd organu pierwszej instancji w tym zakresie. Odnosząc się natomiast do wskazywanej przez organy przesłanki negatywnej wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. zauważyć należy, że problem zaistniały w niniejszej sprawie był już przedmiotem orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, który początkowo opowiadał się za wykładnią ww. przepisu wykluczającą zarówno możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie mającej prawo do emerytury (renty), jak i możliwość wyboru korzystniejszego w danym momencie świadczenia (por. wyroki z 10 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 134/18, z 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2950/15, z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 3269/15, https://cbois.nsa.gov.pl). W orzeczeniach tych powoływano się na wykładnię językową art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., wskazując także na odrębność systemu ubezpieczeń emerytalno-rentowych i świadczeń rodzinnych. Powyższy pogląd prawny jednak ewoluował. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela argumentację wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19 (LEX nr 3036869), w którym Sąd ten dostrzegł potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. wynikami wykładni celowościowej i funkcjonalnej. Wprawdzie proces wykładni prawa zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to jednak nie można się jedynie do nich ograniczać. Zastosowanie bowiem dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej. Należy więc zwrócić uwagę, że zgodnie z wyrażoną w art. 8 ust. 2 Konstytucji zasadą bezpośredniego stosowania jej przepisów, rzeczą organów władzy publicznej jest dokonywanie prokonstytucyjnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., pozwalającej na realizację zasad: równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), obowiązku udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zd. drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). Obowiązkiem sądu administracyjnego sprawującego wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, jest zaś prokonstytucyjna interpretacja przepisów. Jak wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r., istotną cechą osób, będących adresatami zawartej tam normy prawnej określającej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i związana z tym rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. może wskazywać na bezwzględne wyeliminowanie z kręgu osób, które spełniają powyższą przesłankę tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w tym przepisie. Sam jednak Trybunał Konstytucyjny przyjął, że różnicowanie sytuacji prawnej osób rezygnujących z pracy w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi w oparciu o przyjęte przez ustawodawcę kryterium posiadania przez takie osoby ustalonego prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy jest niedopuszczalne. Prowadzi ono bowiem do wyłączenia opiekunów-rencistów z kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych, pomimo że sytuacja faktyczna takich osób sprawujących opiekę nad niepełnosprawnymi (gdy nie podejmują oni zatrudnienia, które mogli podjąć przy jednoczesnym pobieraniu świadczenia rentowego) jest tożsama z sytuacją osób zdolnych do pracy, lecz rezygnujących z niej w celu opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem. Jednocześnie Trybunał dostrzegł, że realna wysokość renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy może być zdecydowanie niższa niż wysokość świadczenia pielęgnacyjnego, jak ma to miejsce w przypadku skarżącej. W systemie świadczeń rodzinnych brak jest z kolei rozwiązana pośredniego, które pozwoliłoby tę sytuację rozwiązać dzięki np. obniżeniu wysokości przyznanego świadczenia proporcjonalnie do wysokości pobieranej renty. Sprzeczna z zasadą równości jest jedynie sytuacja, gdy samo przyznanie prawa do takiej renty skutkuje odebraniem świadczenia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, OTK-A 2019, nr 36). W konsekwencji, zdaniem Sądu, wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., pozbawiająca w każdym przypadku prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osoby, którym przysługuje prawo do świadczenia emerytalnego czy rentowego, naruszałaby konstytucyjną zasadę równości, zgodnie z którą wszystkie podmioty prawa (adresaci norm prawnych), charakteryzujące się daną cechą istotną (relewantną) w równym stopniu, mają być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Odstępstwa od nakazu równego traktowania podmiotów podobnych muszą zawsze znajdować podstawę w odpowiednio przekonujących argumentach. Ustawodawca jest obowiązany precyzyjnie ustalić racjonalne przesłanki, od których uzależni zróżnicowany poziom świadczenia, przyjmując za punkt wyjścia jednakowe traktowanie takich opiekunów. W tej sytuacji Sąd orzekający w niniejszym składzie stoi na stanowisku, że organy winny umożliwić osobie uprawnionej wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. W przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia wybranego przez osobę uprawnioną. Taka regulacja znajduje się w art. 27 ust. 5 u.ś.r., gdzie wskazano, że w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Zbieg uprawnień do świadczeń uregulowany jest również w art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1251 ze zm.), zgodnie z którym w razie zbiegu u jednej osoby prawa do kilku świadczeń przewidzianych w ustawie wypłaca się jedno z tych świadczeń - wyższe lub wybrane przez zainteresowanego. Takiej możliwości skarżącej jednak nie zapewniono. Powyższe jest o tyle istotne, że Kolegium za dodatkową i ostatnią przeszkodę do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia uznało niespełnienie wymogu określonego w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj. brak związku pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą lub rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, a to tylko z tej przyczyny, że skarżąca aktywność zawodową zakończyła w 2020 r. (jak wskazała w oświadczeniu z 6 czerwca 2020 r.), zaś od 1 stycznia 2019 r. uprawniona jest do świadczenia emerytalnego. Badając ww. związek przyczynowo-skutkowy, Kolegium całkowicie pominęło jednak dokumenty zgromadzone w sprawie, jak też okoliczność, że treść orzeczenia o niepełnosprawności (o niezdolności do samodzielnej egzystencji) jest dla organów wiążąca, gdyż determinuje charakter i zakres opieki, jakiej wymaga dana osoba legitymująca się takim orzeczeniem. W badaniu tej kwestii uwzględnić należy okoliczności wynikające z zebranego przez organ materiału dowodowego. I tak, z treści orzeczenia Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 kwietnia 2004 r. wynika, że matka skarżącej, mająca obecnie 92 lata, została w 2004 r. zaliczona trwale do osób całkowicie niezdolnych do pracy i do samodzielnej egzystencji. Jak wynika z akt, opiekę matce zapewnia skarżąca, która w oświadczeniu załączonym do wniosku wskazała, że sprawuje tę opiekę przez całą dobę, wykonuje przy matce wszystkie czynności pielęgnacyjne (mycie, leki, jedzenie, prowadzenie do toalety, smarowanie maściami, masowanie, oklepywanie, mierzenie ciśnienia), jak też załatwia wizyty lekarskie, sprawy urzędowe, opłaca rachunki. Istotne jest również, że w kontrolowanej sprawie został przeprowadzony wywiad środowiskowy, podczas którego pracownik socjalny ustali, że skarżąca mieszka z matką, która cierpi na schorzenia serca oraz narządów ruchu. Matka skarżącej z dużym trudem porusza się w obrębie mieszkania o dwóch kulach ortopedycznych. Cierpi również na depresję jest pod stałą opieką psychiatry. W chwilach przygnębienia i depresji doznaje stanów dezorientacji. Matka skarżącej jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, wymaga pomocy w korzystaniu z toalety, w czynnościach higienicznych, przygotowywaniu posiłków, sprzątaniu, przygotowywaniu i podawaniu leków, umawianiu wizyt lekarskich. Pomoc tę całodobowo zapewnia jej córka. W ocenie pracownika socjalnego, opieka ta sprawowana jest w sposób prawidłowy. Zdaniem Sądu, powyższe wskazuje, że skarżąca nie tylko wykonuje zwykłe czynności dnia codziennego, ale także czynności pielęgnacyjne, które wykonywane są przy opiece nad osobami obłożnie chorującymi, całkowicie zdanymi na pomoc innych osób. Odmienna ocena organu w tej mierze nie znajduje potwierdzenia we wnioskach, jakie nasuwają się Sądowi z ww. dokumentów. Brak jest więc podstaw do kwestionowania kompletności wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Niewątpliwie skarżąca czynności opiekuńcze wobec matki wykonuje codziennie i pozostaje do stałej jej dyspozycji. Zebrany materiał dowodowy nie prowadzi do wniosku, by sprawowana przez skarżącą opieka nie była zgodna z orzeczeniem stwierdzającym niezdolność matki skarżącej do samodzielnej egzystencji. Oczywiste jest, że w ramach sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną będą współwystępowały czynności opiekuna, które zalicza się do tzw. czynności dnia codziennego, jak sprzątanie, gotowanie, robienie zakupów, itp., jak i te, które w większym lub mniejszym stopniu służą poprawie egzystencji osoby niepełnosprawnej poddanej opiece, jak np. pomoc w przemieszczaniu się, czy przy wizytach u lekarza, podawanie leków, pomiary służące ustalaniu stanu zdrowia, ale także typowe czynności pielęgnacyjne wykonywane w ramach opieki nad osobą niepełnosprawną niezdolną do samodzielnej egzystencji, które powołała skarżąca w swoich oświadczeniach z 6 czerwca 2023 r. i 14 czerwca 2023 r. (k-8 i k-16 akt administracyjnych) oraz w trakcie wywiadu środowiskowego. Zdaniem Sądu, informacjom tym Kolegium nie przyznało właściwego znaczenia, a wynika z nich, że skarżąca nie jest w stanie godzić opieki nad matką z podejmowaniem pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Mając na uwadze powyższe ustalenia, należy w ocenie Sądu przyjąć, że niepodejmowanie przez skarżącą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, mogło mieć związek ze stanem zdrowia jej matki i koniecznością sprawowania nad nią opieki. Sąd podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wyznacza ram czasowych dotyczących podejmowania aktywności zawodowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 17 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 623/22, LEX nr 3447628). Brak aktywności zawodowej sam w sobie nie wyklucza przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Gdańsku z 27 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 145/21 i w Szczecinie z 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Sz 130/22, https://cbois.nsa.gov.pl). Nie może być zatem przeszkodą w przyznaniu skarżącej świadczenia. Przyjmuje się bowiem, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. Skarżąca mogłaby natomiast zatrudnienie podjąć w każdym momencie, ale nie podejmuje go z powodu rozmiaru opieki nad niepełnosprawną matką. Sprawowanie opieki stanowi wówczas przeszkodę w podejmowaniu zatrudnienia. Wymaganie od osoby występującej z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wcześniejszego zatrudnienia i rezygnacji z niego właśnie celem sprawowania opieki, doprowadziłoby do sytuacji, że takie osoby podejmowałyby miesięczne zatrudnienie, tylko po to, aby zaraz wypowiedzieć umowę o pracę z uwagi na niemożność pogodzenia zatrudnienia z koniecznością sprawowania opieki (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 11 października 2023 r. sygn. akt III SA/Kr 953/23, LEX nr 3620219). Uwzględniając realia niniejszej sprawy Sąd doszedł zatem do przekonania, że skarżąca sprawuje stałą i bezpośrednią opiekę nad matką (por. wywiad środowiskowy), która jest osobą całkowicie i trwale niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji (por. orzeczenie Lekarza Orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 2 kwietnia 2004 r.), z ograniczoną możliwością samodzielnego poruszania się i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia, nawet dorywczo, czy też w niepełnym wymiarze czasu pracy. Reasumując, stwierdzić należy, że Prezydent niewłaściwie zastosował w sprawie art. 17 ust. 1b i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. Z kolei Kolegium, prócz niewłaściwej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., nie dokonało także prawidłowej oceny materiału dowodowego, naruszając podstawowe zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", a które to naruszenie doprowadziło do błędnego wniosku, że skarżąca nie spełnia przesłanki z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent weźmie pod uwagę przyjętą przez Sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku oceną prawną oraz wykładnię przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i ponownie rozpozna wniosek skarżącej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Pouczy jednocześnie skarżącą (która do wniosku załączyła oświadczenie z 6 czerwca 2023 r., że z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązuje się do zawieszenia otrzymywanego świadczenia emerytalnego) o konieczności zawieszenia prawa do emerytury, wstrzymania jej wypłaty i przedłożenia stosownej decyzji okoliczność tę potwierdzającą. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.). Na powyższe koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w wysokości 480 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ww. ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu, gdy strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka zaś sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, w której skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zaś organ nie sprzeciwił się temu wnioskowi.