I SA/Wa 2492/20

WyrokWSA w Warszawie2021-05-06

Skład orzekający: Joanna Skiba, Monika Sawa, Łukasz Trochym

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość zajęta pod drogę publiczną i pozostająca we władaniu jednostki samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r., która nie stanowiła jej własności, nabyła z mocy prawa własność ta jednostka na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wszystkie przesłanki z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione. Nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego, była zajęta pod drogę publiczną, a także pozostawała we władaniu publicznoprawnym w dniu 31 grudnia 1998 r. W związku z tym, nieruchomość nabyła z mocy prawa własność Powiat B. Skarga została oddalona.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Zarządu Powiatu B. o stwierdzenie nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę powiatową. Wojewoda wydał decyzję stwierdzającą nabycie własności, którą następnie Minister Rozwoju utrzymał w mocy po uchyleniu wcześniejszej decyzji Wojewody i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Właścicielka nieruchomości, M. M., wniosła skargę do WSA, kwestionując spełnienie przesłanek nabycia z mocy prawa, w szczególności zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz pozostawanie w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu jednostki samorządu terytorialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, Sędziowie sędzia WSA Monika Sawa (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2020 r., znak: [...], Minister Rozwoju po rozpoznaniu odwołania M. M. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2020 r., znak [...], stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat B., prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,0155 ha, położonej w obrębie 0008 [...], gm. L, zajętej pod drogę powiatową nr [...]. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Zarząd Powiatu B. wystąpił w dniu 11 czerwca 2019 r. z wnioskiem, znak: [...], do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia, z dniem 1 stycznia 1999 r, przez Powiat B., prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną powiatową nr [...] B, położonej w obrębie 0008 [...], gm. L., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0155 ha. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (dalej: “p.w.u.r.a.p."), decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak [...], stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat B., prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,0155 ha, położonej w obrębie 0008 [...] , gm. L., zajętej pod drogę powiatową nr [...] relacji: L. - L. (O.) - G. - S. - S. (obecne nr [...]). Pismem z dnia 2 września 2019 r., odwołanie od tej decyzji wniosła właścicielka przedmiotowej nieruchomości Pani M. M., podnosząc, iż ww. decyzja Wojewody [...] narusza obowiązujące przepisy prawa, a w szczególności art. 73 ust. 1 i 4 p.w.u.r.a.p., kwestionując zajętość ww. nieruchomości pod drogę publiczną oraz kwestię władania nieruchomością przez Powiat B. Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., znak [...], uchylił w całości ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie spełnienia przesłanki zajęcia ww. działki pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., znak [...], Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat B., prawa własności nieruchomości, oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,0155 ha, położonej w obrębie 0008 [...].gm. L., zajętej pod drogę powiatową nr [...]. Od powyższej decyzji pismem z dnia 6 lipca 2020 r. odwołała się M. M., nie zgadzając się z ustaleniami organu I instancji oraz podnosząc kwestię związaną z odszkodowaniem. Organ podkreślił na wstępie, że zgodnie z art. 73 p.w.u.r.a.p., nabycie własności nieruchomości z mocy prawa nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r., spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną oraz nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego. Organ wskazał, iż w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. W dniu 31 grudnia 1998 r. właścicielką nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...], z której została wydzielona działka nr [...], była H. W., na co wskazuje akt własności ziemi z dnia [...] maja 1975 r., nr [...]. H. W. zmarła [...] lutego 2012 r. Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że obecnie właścicielką ww. działki jest M. M.. Podstawą tego wpisu jest postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...], o stwierdzeniu nabycia spadku po H. W. Organ powołał się również na fakt, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną (nr [...] relacji: L. K. - L. (O.) - G. - S. - S. Wskazuje na to rozporządzenie Ministra Komunikacji z dnia [...] lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim. Zgodnie zaś z art. 103 ust. 3 p.w.u.r.a.p., ww. droga [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową, a uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych na terenie województwa podlaskiego (Dz. U. Woj. Podlaskiego nr 137, póz. 2937) drodze powiatowej nr [...] nadano nr [...]. Ponadto, mapa z projektem podziału nieruchomości, przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2018 r., pod nr [...], na której geodeta uprawniony – M. D. przedstawiła granice pasa drogowego zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r., potwierdza, że działka [...] (wydzielona z działki nr [...]), zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r., znajdowała się w pasie drogowym drogi publicznej. Organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym, dowodem na zajętość działki w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 73 p.w.u.r.a.p. jest mapa sytuacyjna do celów prawnych sporządzona przez geodetę uprawnionego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjno-wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego, włączona do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego wraz z adnotacją, iż przedstawia stan urządzenia drogi i pasa drogowego na dzień 31 grudnia 1998 r. Organ wskazał również, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość pozostawała we władaniu publicznym, o czym świadczą: - decyzja Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. z dnia [...] marca 1997 r. zezwalająca na prowadzenie robót w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...], - decyzja Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. z dnia [...] marca 1997 r. zezwalająca na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania przyłącza wodociągowego na drodze wojewódzkiej nr [...], - postanowienie Naczelnego Dyrektora Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. z dnia [...] stycznia 1998 r. zezwalające na wykonanie zjazdu gospodarczego zlokalizowanego przy drodze wojewódzkiej nr [...], - protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] stycznia 1999 r. wraz z wykazem przyszłych dróg powiatowych, w tym drogą nr [...]. Organ stwierdził, iż w niniejszej sprawie zostało wykazane, że działka nr [...] znajdowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu publicznoprawnym. Podkreślił także, że dla spełnienia tej przesłanki istotne jest, aby jednostka samorządu terytorialnego wykonywała faktyczne władztwo, a nie posiadanie nieruchomości w rozumieniu kodeksu cywilnego. W ocenie organu, zarządca drogi wykonywał cyklicznie czynności faktyczne dotyczące drogi publicznej, w pasie której znajduje się przedmiotowy grunt, w okresie przed dniem 1 stycznia 1999 r. Stwierdził, iż skoro przedmiotowa działka znajdowała się w pasie drogi publicznej, pozostającej we władaniu publicznym, nie sposób jest uznać, aby władztwo publicznoprawne nie rozciągało się również na tę działkę. Organ podkreślił także, że art. 73 p.w.u.r.a.p. reguluje wywłaszczenie nieruchomości prywatnych zajętych pod drogi publiczne i ma charakter porządkujący stany faktyczne, które zaistniały przed końcem 1998 r. Wskazał, że realizacja tego przepisu następuje poprzez dwie odrębne sprawy administracyjne. W jednej z nich wojewoda potwierdza w drodze decyzji o charakterze deklaratoryjnym, że konkretna nieruchomość została wywłaszczona z mocy prawa na podstawie art. 73 p.w.u.r.a.p, a w drugiej, odrębnej, na wniosek byłego właściciela takiej nieruchomości, złożony w terminie do dnia 31 grudnia 2005 r., starosta orzeka o wysokości odszkodowania za utraconą własność. Niezależność wskazanych spraw administracyjnych powoduje, że brak jest bezpośredniego związku decyzji wojewody wydawanej na podstawie art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. z możliwością złożenia wniosku o odszkodowanie. Tym samym w niniejszym postępowaniu nie jest możliwe orzekanie w kwestiach odszkodowawczych, gdyż kwestia odszkodowania stanowi przedmiot odrębnego postępowania, które należy do właściwego starosty. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. M.. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że działka o nr [...] o pow. 0,0155ha z dniem 1 stycznia 1999 r. nie mogła stać się z mocy prawa własnością Powiatu B, ponieważ niespełnione zostały przesłanki wskazane w p.w.u.r.a.p. w postaci zajęcia pod drogi publiczne oraz pozostawania w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej: “u.s.a"), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 u.s.a.). Polega więc ona na zbadaniu, czy organ administracji publicznej dokonał naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kontrola ma trójwymiarowy charakter, bowiem składa się na nią ocena zgodności rozstrzygnięcia bądź działania z prawem materialnym, dochowania wymaganej prawem procedury oraz respektowania reguł kompetencji. Ocena ta dokonywana jest według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Postępowanie sądowoadministracyjne cechuje się zasadą oficjalności, na co wskazuje art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: “p.p.s.a."). Oznacza to, że Sąd nie jest związany zarzutami skargi, przez co zobowiązany jest do rozważenia wszelkich naruszeń prawa mogących mieć miejsce w danej sprawie, a także analizy wszystkich przepisów, które powinny mieć zastosowanie. Zgodnie z treścią art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Według tej zasady organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, Nr 1, poz. 45). Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarga nie jest zasadna. Organy obu instancji, wydając kwestionowane decyzje, nie uchybiły wymienionym przepisom prawa. W niniejszej sprawie przedmiot postępowania administracyjnego dotyczył kwestii przejścia z dniem 1 stycznia 1999 r. na Powiat B. własności nieruchomości oznaczonej jako działka [...] o pow. 0,0155 ha, położonej w obrębie 0008 [...], gm. L. zajętej pod drogę powiatową nr [...]. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. Zgodnie z jego treścią, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa zatem normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że określone w nim grunty stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Przesłankami tymi są władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, które nie stanowią ich własności oraz faktyczne zajęcie tych gruntów pod drogi, istniejące w tej dacie. W niniejszej sprawie niesporne jest, że w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego. Ustalenia organu w tym zakresie nie były przez skarżącą kwestionowane. Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu własności ziemi z dnia [...] maja 1975 r., nr [...], wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność H. W.. Obecną właścicielką przedmiotowej nieruchomości, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w B. II Wydział Cywilny z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...] , jest M. M., co potwierdza zapis ujawniony w księdze wieczystej nr [...]. Skarżąca zakwestionowała fakt zajętości nieruchomości pod drogę publiczną oraz fakt publicznego władania przedmiotową nieruchomością przez jednostkę samorządu terytorialnego. Artykuł 73 p.w.u.r.a.p. nie zawiera definicji drogi publicznej, w związku z tym, definicję tę należy ustalić na podstawie ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r.). Zgodnie z art. 1 tej ustawy, za drogę publiczną może być uznana droga spełniająca dwa warunki: musi to być droga zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, a ponadto z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami oraz wyjątkami wskazanymi w ustawie bądź innych przepisach szczególnych. Reasumując, nie każda droga, która spełnia funkcję ciągu komunikacyjnego, może być zakwalifikowana jako droga publiczna. Aby droga otrzymała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego z niej korzystania. Zatem zawarte w art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. (zob. także wyrok NSA z dnia 30 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 513/00, LEX nr 54529). Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, że na mocy rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia [...] lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim, droga nr [...] relacji L.-K. - L. (O.) - G.-S. - granica województwa – (S.) zaliczona została do kategorii dróg wojewódzkich. Na podstawie art. 103 ust. 3 p.w.u.r.a.p., ww. droga [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą powiatową, a uchwałą Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] marca 2003 r. w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych na terenie województwa [...], drodze powiatowej nr [...] nadano nr [...]. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przestrzenny zasięg działania powołanego przepisu art. 73 p.w.u.r.a.p. w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dacie 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1191/15, LEX nr 2552124). Zgodnie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., pojęcie drogi utożsamiane z pojęciem pasa drogowego, to także "wydzielony pas terenu przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu". Z kolei ulica oznaczała drogę na terenach zabudowy miast i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzielonymi liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczenia urządzeń technicznych na związanych z ruchem pojazdów lub pieszych (art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych). W przypadku dróg publicznych od dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego, a więc jezdnie wraz z poboczami, zatokami, ciągami dla pieszych, rowami odwadniającymi i pasem izolacyjnym. W aktach administracyjnych znajduje się mapa z projektem podziału nieruchomości oraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] maja 2018 r., pod nr [...]. Z mapy tej wynika, że działka [...] (wydzielona z działki nr [...]) zajęta była pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. W ocenie Sądu przedmiotowa mapa w kształcie w jakim znajduje się w aktach administracyjnych pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że działka nr [...] o pow. 0,0155 ha znajdowała się w pasie drogi publicznej według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. Na mapie znajduje się wyraźne oznaczenie pasa drogi publicznej na dzień 31 grudnia 1998 r. z wyraźnym oznaczeniem nieruchomości. Sporządzenie projektu podziału nieruchomości dla tego postępowania administracyjnego w trybie art. 73 p.w.u.r.a.p. oznacza wydzielenie w granicach użytkowania pasa drogowego według stanu na 31 grudnia 1998 r. Powyższe dokumenty potwierdzają fakt zajętości nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2006 r., sygn. akt I OSK 1331/05 (publ. CBOSA) zgodnie z którym operat techniczny, sporządzony przez upoważnionego funkcjonariusza publicznego - geodetę, korzysta - jako dokument urzędowy - z domniemania prawdziwości zawartych w nim oświadczeń i zapisów, w tym także oświadczeń woli o charakterze cywilnoprawnym. W ocenie Sądu, brak jest podstaw do podważenia mocy dowodowej dokumentowi sporządzonemu przez uprawnionego geodetę i włączonemu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto, należy wskazać, że władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, iż istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności jedynie na konkretnych działkach. Nie można wymagać, aby zarządca drogi wskazywał wykonawcy numery ewidencyjne działek, które mają być utrzymywane. Ze wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego wynika, że służby drogowe wykonują czynności odśnieżania na całym odcinku drogi jako pasa terenu przeznaczonego do ruchu i postoju pojazdów oraz pieszych. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 381/12, LEX nr 1271051, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1961/12, LEX nr 1333278, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 601/12, LEX nr 1271120). Użyte w art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. pojęcie "władanie" oznacza faktyczne sprawowanie władztwa, zbliżone do posiadania. Do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie służącego podmiotowi publicznoprawnemu jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1255/19, LEX nr 3053022). Podstawowe znaczenie ma to, czy Skarb Państwa bądź gmina przez swoje jednostki organizacyjne w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę wykonywały faktyczne czynności związane m.in. z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami czy remontami (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 września 2020 r., II OSK 1460/20, LEX nr 3075593). Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów obu instancji, zgodnie z którym o wykonywanym przez jednostkę samorządu terytorialnego władztwie nad przedmiotową nieruchomością świadczą następujące dokumenty: decyzja Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. z dnia [...] marca 1997 r. zezwalająca na prowadzenie robót w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...], decyzja Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. z dnia [...] marca 1997 r. zezwalająca na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania przyłącza wodociągowego na drodze wojewódzkiej nr [...], postanowienie Naczelnego Dyrektora Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. z dnia [...] stycznia 1998 r. zezwalające na wykonanie zjazdu gospodarczego zlokalizowanego przy drodze wojewódzkiej nr [...] oraz protokół zdawczo - odbiorczy z dnia [...] stycznia 1999 r. wraz z wykazem przyszłych dróg powiatowych, w tym drogą nr [...]. Niezasadny jest zarzut skarżącej, jakoby potwierdzeniem władania publicznego przez jednostkę samorządu terytorialnego nie mogła być decyzja Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w B. z dnia [...] marca 1997 r. zezwalająca na zajęcie pasa drogowego w celu wykonania przyłącza wodociągowego na drodze wojewódzkiej nr [...], ponieważ w żaden sposób nie ogranicza to przez nią gospodarowania własnością nieruchomości. Ustawa wymaga wykonywania przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego władztwa publicznego, które nie musi oznaczać działań, wiążących się jedynie z negatywnymi skutkami dla dotychczasowych właścicieli nieruchomości. Ponadto, jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela w sposób uniemożliwiający realizacji czynności związanych z zarządem drogi, istnieje domniemanie, iż zarządca drogi wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1265/19, LEX nr 3078890, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2020 r., I SA/Wa 1171/19, LEX nr 3157679, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 400/13, LEX nr 1376636, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 163/13, LEX nr 1608049). Należy uznać, że na fakt nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego własności przedmiotowej nieruchomości nie ma wpływu powołany przez skarżącą zarzut, jakoby nie została ona poinformowana o zamierzonym podziale działki nr [...]. Podział nieruchomości został dokonany w odrębnym postępowaniu administracyjnym i wynikał z faktu, że tylko część nieruchomości została zajęta pod drogę publiczną, którą powiat białostocki nabył z mocy prawa. Warto podkreślić, iż art. 73 ust. 1 p.w.u.r.a.p. stanowi o nabyciu z mocy prawa, zaś wydana następczo przez Wojewodę [...] w dniu [...] sierpnia 2019 r. decyzja, znak [...], ma wyłącznie charakter deklaratoryjny. Reasumując, w ocenie Sądu zarzuty skargi są nieuzasadnione, bowiem organy dokonały wszechstronnej oceny dowodów i w konsekwencji prawidłowo przyjęły na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki art. 73 p.w.u.r.a.p., w tym został wykazany zarówno element zajętości jak i władania przedmiotową nieruchomością na dzień 31 grudnia 1998 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło