I SA/Wa 465/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska (spr.), Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi W. O., Z. O., I. P., M. P., D. P., M. P. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 14 grudnia 2022 r. nr KR VI R 54/22 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz W. O., Z. O., I. P., M. P., D. P., M. P. solidarnie kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 14 grudnia 2022 r., nr KR VI R 54/22 Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (zwana dalej: "Komisją") działając na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa (Dz. U. z 2021 r., poz. 795, ze zm.), dalej również jako: "ustawa", w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej jako "k.p.a.") oraz w zw. z art. 7 ust. 1 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 276), powoływana dalej jako : "dekret warszawski", stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r., nr 190/GK/DW/2016 w całości. Komisja wydała zaskarżoną decyzję w następującym stanie faktycznym i prawnym : Nieruchomość warszawska położona przy ul. [...] objęta była dawną księgą hipoteczną "[...]". Dawna nieruchomość hip. nr [...] stanowi obecnie następujące działki: - nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 2944 m 2, dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], będącą własnością Miasta [...], - część działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 565 m 2, stanowiącej własność Miasta [...], będącej w użytkowaniu wieczystym [...] z siedzibą w [...], - część działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 13 m 2, będącej własnością [...] - ulica [...]. Przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenie działania dekretu warszawskiego. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w [...] nr [...], według stanu na dzień 28 stycznia 1949 r., tytuł własności nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] o powierzchni 3528,43 m 2, położonej przy ul. [...] uregulowany był na rzecz J. i J. J. z S. małż. O. na mocy aktu z [...] maja 1943 r. z nabycia od E. S. poprzedniego właściciela tej nieruchomości. J. O. zmarł w dniu [...] maja 1981 r., a spadek po nim z mocy ustawy nabyli: żona J. O. oraz synowie Z. O. i W. O. w 1/3 części spadku każde z nich - na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...], sygn. akt [...]. J. O. z domu S. zmarła w dniu [...] listopada 1990 r., a spadek po niej z mocy ustawy nabyli: synowie Z. O. i W. O. w 1/2 części spadku każdy z nich - na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...], sygn. akt [...]. Wniosek dekretowy o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości warszawskiej został złożony 23 kwietnia 1948 r. oraz 9 lutego 1949 r. przez J. i J. O.. Umową przelewu zawartą 30 lipca 1959 r. w formie aktu notarialnego za Repertorium nr [...] w Państwowym Biurze Notarialnym w [...] J. i J. małż. O. przelali na rzecz S. i H. małż. P. część swoich praw i roszczeń o przyznanie własności czasowej do ww. gruntu, a mianowicie 1/3 część tych praw i roszczeń za cenę 10.000,00 zł. S. P. zmarł [...] kwietnia 2010 r. Aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym 17 sierpnia 2011 r. w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr [...], spadek po S. P. nabyli z mocy ustawy: żona H. P. w 4/16 częściach, córka M. P. w 3/16 częściach, syn Z. P. w 3/16 częściach, córka D. P. w 3/16 częściach oraz córka I. P. w 3/16 częściach. H. P. zmarła [...] listopada 2015 r. Aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym 3 lutego 2016 r. w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...], spadek po niej nabyły na podstawie testamentu: M. P. w 1/2 części, D. P. w 1/4 części, I. P. w 1/4 części. Aktem poświadczenia dziedziczenia sporządzonym 12 sierpnia 2016 r. w formie aktu notarialnego Rep. A Nr [...], spadek po Z. P. zmarłym [...] października 2020 r. nabył na podstawie ustawy w całości syn – M. P.. W protokole zawartym w formie aktu notarialnego z 10 marca 2021 r., Rep. A numer [...], M. P. oświadczył, że przyjmuje z dobrodziejstwem inwentarza spadek, przypadający mu z mocy ustawy, po swoim ojcu – Z. P. Prezydium Rady Narodowej m.st Warszawy decyzją z 12 lipca 1972 r., nr GKM.IV/6210/393/72/JB, odmówiło J. i J. O. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu o powierzchni 1361 m 2 położonego przy ul. [...], pochodzącego z dawnej nieruchomości hipotecznej, oznaczonej nr hip [...]. Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy decyzją z 12 lipca 1972 r., nr GKM.IV/6210/392/72/JB odmówiło S. i H. małż. P. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do 1/3 części gruntu o powierzchni 1233 m 2 położonego przy ul. [...], pochodzącego z dawnej nieruchomości hip. nr [...], jednocześnie stwierdzając, że zgodnie z art. 8 dekretu warszawskiego wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Państwa. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości warszawskiej przy ul. [...] przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe, spółdzielnię "[...]". Decyzją z 27 lipca 1973 r., nr.GKM.VII.632/465/73, Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy, działając na podstawie art. 7, 8, 12, 13, 53, 55 i 58 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. nr 18, poz. 94) po rozpatrzeniu sprawy o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn., "[...]" o powierzchni 3528,43 m 2 orzekło o ustaleniu odszkodowania za przedmiotową nieruchomość na łączną kwotę 238.409,00 zł, w tym: za grunt - 33.438,00 zł, za zabudowania - 174.899,00 zł oraz rośliny - 30.072,00 zł. Powyższe odszkodowanie przyznano: J. O. i J. O., H. P. i S. P.. Decyzją z 17 września 1976 r., nr. T.III.6210/118/76/KG Naczelnik Dzielnicy [...] po rozpatrzeniu wniosku o przyznanie prawa własności czasowej złożonego 23 kwietnia 1948 r. odmówił J. i J. małż. O. przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w [...], przy ul. [...], hip. nr [...] do reszty gruntu o powierzchni 934,43 m 2 z jednoczesnym przejęciem na własność Państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Decyzją z 31 października 2008 r., nr KOC/74/Go/08 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, powoływane dalej jako: "SKO w Warszawie", "Kolegium" stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 12 lipca 1972 r. GKM.IV/6210/392/72/JB w części dot. cz. działki ew. nr [...] z obrębu [...] (pod budynkiem oznaczonym jako [...]) i cz. działki ew. [...] z obrębu [...] (zieleń osiedlowa i parking). Decyzją z 14 października 2013 r., nr KOC/2876/Go/11 SKO w Warszawie stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 12 lipca 1972 r., nr GKM.IV/6210/393/72/JB w części dotyczącej mienia komunalnego. Decyzją z 14 października 2013 r., nr KOC/2877/Go/11 SKO w Warszawie stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie z 17 września 1976 r., nr T.III.6210/118/1976/EG w części dotyczącej mienia komunalnego. Decyzją z 5 grudnia 2013 r., nr KOC/6746/Go/13, SKO w Warszawie sprostowało błąd pisarski zawarty w decyzji SKO w Warszawie z 14 października 2013 r., nr KOC/2877/Go/11 w ten sposób, że: ilekroć w decyzji jest mowa o "Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie" jako organie, który wydał decyzję z dnia 17 września 1976 r. powinien być wskazany "Naczelnik Dzielnicy [...]"; ilekroć w decyzji powołana jest sygnatura "T.III.6210/118/1976/EG" powinno być "T.III.6210/118/76/EG". Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 28 maja 2015 r., nr 320/GK/DW/2015: - w punkcie 1. ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu o powierzchni 2944 m 2 oznaczonego jako dz. nr ew. [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...], położonego w [...] przy ul. [...], na rzecz : - H. P. w 4/48 częściach; - Z. O. w 20/48 częściach, - W. O. w 20/48 częściach, - M. P. w 1/48 części, - Z. P. w 1/48 częściach, - D. P. w 1/48 części, - I. P. w 1/48 części; w punkcie 2. ustalono "czynsz symboliczny" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w punkcie 1 w wysokości 2944,00 PLN netto. Czynsz symboliczny płatny jest przez osoby wymienione w pkt. 1 z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku na konto Urzędu Dzielnicy [...]. Czynszu tego nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego; w punkcie 3. odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do części gruntu dawnej nieruchomości hip. nr [...] włączonego w granice działki nr ew. [...] z obrębu [...], będącej w użytkowaniu wieczystym [...] SKO w Warszawie decyzją z 7 grudnia 2015 r., nr KOC/4348/Go/15 uchyliło w całości decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z 28 maja 2015 r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Rozpoznając sprawę ponownie Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 7 czerwca 2016 r., nr 190/GK/DW/2016, (dalej również jako : "decyzja reprywatyzacyjna") po rozpatrzeniu wniosku dawnych właścicieli hipotecznych J. i J. O. z 23 kwietnia 1948 r. oraz z 9 lutego 1949 r. o przyznanie prawa własności czasowej gruntu położonego w [...] przy ulicy [...] (dawna [...]), pochodzącego z dawnej nieruchomości hip. nr [...]: w punkcie 1. ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu o powierzchni 2944 m 2 oznaczonego jako działka nr [...] w obrębie [...], uregulowanego w księdze wieczystej nr [...], położonego w [...] przy ul. [...], na rzecz: - Z. O. w 32/96 częściach, - W. O. w 32/96 częściach, - M. P. w 13/96 częściach, - Z. P. w 3/96 częściach, - D. P. w 8/96 częściach, - I. P. w 8/96 częściach; w punkcie 2. ustalił "czynsz symboliczny" z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanego w punkcie 1 w wysokości 2944,00 PLN netto. Czynsz symboliczny płatny jest przez osoby wymienione w pkt. 1 z góry w terminie do dnia 31 marca każdego roku na konto Urzędu Dzielnicy [...]. Czynszu tego nie pobiera się za rok, w którym zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego; w punkcie 3. ustalił, iż rozpoznanie wniosku w pozostałej części dawnej nieruchomości, włączonej w granice działki nr [...] z obrębu [...], nastąpi odrębną decyzją w terminie późniejszym. Ponadto w punkcie 8. decyzji z 7 czerwca 2016 r., nr 190/GK/DW/2016 - Prezydent m.st. wskazał, iż umowa użytkowania wieczystego zostanie zawarta po stwierdzeniu przez Prezydenta m.st. Warszawy, jako wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, wygaśnięcie decyzji z dnia 12.02.1974 r., nr GKM. VII.632/465/73 wydanej przez Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy, w części dotyczącej gruntu o powierzchni 2944 m 2 tj. działki nr [...] z obrębu [...] oraz zwróceniu przez użytkowników wieczystych opisanych w punkcie 1 decyzji zwaloryzowanej części kwot (za 2944 m 2) odszkodowania przyznanego i wypłaconego za grunt przy ul. [...], nr hip. [...]. Postanowieniem z 5 października 2022 r. Komisja wszczęła z urzędu postępowanie rozpoznawcze o sygn. akt KR VI R 54/22 w sprawie decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy dotyczącej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dawna [...]). Postanowieniem z tego samego dnia Komisja zawiadomiła właściwe organy administracji oraz sądy o wszczęciu postępowania rozpoznawczego. Zawiadomieniem z 5 października 2022 r. Komisja poinformowała strony o wszczęciu postępowania rozpoznawczego. W dniu 14 grudnia 2022 r. Społeczna Rada przy Komisji wydała opinię w przedmiocie decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy. Zaskarżoną decyzją z 14 grudnia 2022 r., nr KR VI R 54/22, Komisja uznała, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka determinująca konieczność stwierdzenia nieważności decyzji reprywatyzującej Prezydenta m.st. Warszawy, wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Komisji, decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r., wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przyznawała ona prawa osobom, które stroną decyzji być nie powinny z uwagi na fakt, iż nabyły prawa i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej. Komisja wskazała, że pojęcie strony w świetle art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone wyłącznie z prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia bądź obowiązku, a którą w przedmiotowym przypadku stanowi art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Regulacja ta nie kreuje jednak normy materialnoprawnej dla osób, które nabyły prawa w drodze umowy cywilnoprawnej, jak również takiej normy prawnej nie kreują żadne inne akty prawne. Komisja powołała się na wartości chronione dekretem warszawskim oraz na cel tego aktu prawnego. Zgodnie z twierdzeniami Komisji prawa określone w dekrecie warszawskim były związane ściśle z osobą właściciela nieruchomości, co nie mogło być zmienione nawet przez sam podmiot tego uprawnienia i nie było możliwe wskazanie innego adresata tego uprawnienia. W ocenie Komisji, do kręgu osób, którym może być przyznane prawo użytkowania wieczystego na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego nie należą osoby, które nabyły prawa i roszczenia do danej nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej. Komisja powołała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyrokach z 29 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 2034/20, I OSK 707/20 i I OSK 1717/20, zgodnie z którym przepisy dekretu nie normują skutków prawnych nabycia praw określonych w tym dekrecie przez osoby, które zawarły takie umowy (umowy nabycia udziałów w prawach i roszczeniach wynikających z art. 7 ust. 1 dekretu). Przedmiotem tych umów nie jest bowiem prawo własności gruntu nieruchomości warszawskiej, skoro według art. 1 powołanego dekretu, wszelkie grunty na obszarze m.st. Warszawy przeszły na własność gminy m.st. Warszawy. Skutki prawne wspomnianych wyżej umów w sferze podmiotowej dla wydania decyzji na podstawie dekretu o przyznaniu praw określonych w tym dekrecie należy zatem ocenić przez pryzmat przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. przez pryzmat art. 28 k.p.a., w którym przymiot strony postępowania administracyjnego został oparty przez ustawodawcę na przysługiwaniu interesu prawnego lub obowiązku, którego dotyczy to postępowanie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepisy dekretu nie kreują normy materialnoprawnej przypisującej stronom umowy nabycia praw i roszczeń interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie tego dekretu w celu przyznania praw określonych w tym dekrecie. Takiej normy materialnoprawnej, mającej zastosowanie do dekretu, nie kreują także inne akty prawne. Norma taka nie wynika również z przepisów prawa cywilnego. Sama bowiem podstawa cywilnoprawna zawarcia takiej umowy - w kontekście przedstawionej powyżej analizy - nie tworzy interesu prawnego w procedurze administracyjnej prowadzonej na podstawie dekretu. Umowa taka nie może bowiem modyfikować ustawowo określonego podmiotowego zakresu uprawnień unormowanych w dekrecie, skoro zakres tych uprawnień nie może być wynikiem zgodnych oświadczeń woli stron tej umowy. Przedmiot omawianej umowy nie mieści się również w wartościach chronionych dekretem i w celu, któremu ten dekret służył. Skoro bowiem ustawodawca zadeklarował w dekrecie zrekompensowanie właścicielom gruntów warszawskich pozbawienie ich prawa własności przyznaniem praw określonych w powołanym dekrecie, to podmioty tego uprawnienia nie mogą w wyniku własnej woli zmienić woli prawodawcy i wskazać innego adresata tego uprawnienia. Jak podkreśliła Komisja, NSA stwierdził w powyższych orzeczeniach, że uznanie umów przenoszących roszczenia dekretowe za skuteczną podstawę, w rozumieniu prawa administracyjnego, do przyznania praw powołaną decyzją osobom wskazanym w tych umowach, jako nabywcom praw i roszczeń, stanowiło zatem rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu, określającego podmiotowy zakres przyznania prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej, co wyczerpuje przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. także w powiązaniu z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy. Analizując wyżej opisane wyroki, Komisja doszła do przekonania, iż przedstawione w nich wywody są stanowcze, logiczne i wewnętrznie niesprzeczne. Komisja stwierdziła, że w świetle powyższego stanowiska zawartego w ww. wyrokach NSA beneficjenci decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r., nie mogli być stronami postępowania o ustanowienie użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Jak wskazała Komisja dawni właściciele nieruchomości J. i J. małżonkowie O. zbyli na rzecz S. i H. P. część swoich praw i roszczenia do przedmiotowej nieruchomości, a mianowicie 1/3 część tych praw i roszczeń w drodze umowy z [...] lipca 1959 r. zawartej w formie aktu notarialnego, za Repertorium A/a [...]. W ocenie Komisji, Prezydent m.st. Warszawy błędnie uznał beneficjentów decyzji: W. O., Z. O., M. P., Z. P., D. P. i I. P. za strony postępowania dekretowego, pomimo że nie posiadali oni w tym zakresie interesu prawnego. W rezultacie tego decyzją z 7 czerwca 2016 r. ustanowiono na ich rzecz użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem, osoby te nie mogły skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego określonego w decyzji reprywatyzacyjnej, gdyż umowa z 30 lipca 1959 r. nie legitymowała w rozumieniu prawa administracyjnego osób wskazanych w tej umowie jako nabywców praw i roszczeń w rozumieniu prawa cywilnego, do skutecznego ubiegania się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu warszawskiego. Zdaniem Komisji, tego rodzaju stan rzeczy wskazywał jednoznacznie, że w niniejszej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, co wyczerpuje przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. Zdaniem Komisji, w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki determinujące konieczność stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r. w całości. Organ bowiem ustanowił użytkowanie wieczyste na rzecz osób, którym nie przysługiwał status strony postępowania, tym samym zaktualizowały się przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Komisja wskazała, że uchybienia Prezydenta m.st. Warszawy popełnione przy wydawaniu decyzji z 7 czerwca 2016 r. nr 190/GK/DW/2016 mające charakter rażącego naruszenia prawa, uzasadniały stwierdzenie nieważności decyzji w całości. Jednocześnie, w ocenie Komisji, w sprawie nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne, albowiem prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości nie zostało zbyte na rzecz osób trzecich. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], prawo użytkowania wieczystego nadal przysługuje Miastu [...]. Pismem z 26 stycznia 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komisji wnieśli : W. O., Z. O., I. P., M. P., D. P., M. P.. Zaskarżonej decyzji zarzucili : 1. naruszenie przepisu art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez bezpodstawne stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r., nr 190/GK/DW/2016 jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa w przedmiocie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu ozn. jako dz. ew. nr [...] z obrębu [...], wskutek błędnego uznania przez Komisję, iż w postępowaniu administracyjnym przed Prezydentem m. st. Warszawy, prowadzonym na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego, o przyznanie prawa użytkowania wieczystego (prawa własności czasowej) do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], beneficjentom tej decyzji W. O., Z. O., M. P., Z. P., D. P. i I. P. nie przysługuje interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. i w konsekwencji Prezydent m.st. Warszawy nie mógł przyznać na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego, w sytuacji gdy beneficjentom zakwestionowanej decyzji przysługiwał interes prawny do bycia stroną ww. postępowaniu administracyjnym, ergo nie wystąpiło rażące naruszenie prawa, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; 2. naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez błędną wykładnię tych regulacji oraz bezpodstawne przyjęcie, że interes prawny w postępowaniu o ustanowienie użytkowania wieczystego w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego posiadają jedynie dotychczasowy właściciel bądź jego spadkobiercy, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; 3. naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego poprzez jego błędną wykładnię oraz uznanie, że "następca prawny dawnego właściciela" to wyłącznie osoba, która wstąpiła w ogół praw i obowiązków właściciela w drodze dziedziczenia, w sytuacji gdy nie ma podstaw do zawężania wykładni powyższego pojęcia tylko do spadkobierców dawnego właściciela, oraz wyłączenia z niego osób, które nabyły prawa do nieruchomości w drodze umowy, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; 4. naruszenie art. 30 § 4 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie w sytuacji, gdy z przepisu tego wprost wynika, że w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, jak również brak jest przeszkód do zastosowania wskazanej regulacji w przedmiotowej sprawie, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; 5. naruszenie art. 2, 7 i 64 ust. 1-3 w zw. z art. 8 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez nieuzasadnione niezastosowanie tych regulacji oraz usunięcie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r., nr 190/GK/DW/2016 w sytuacji, gdy decyzja ta potwierdza nabycie przez jej beneficjentów praw do przedmiotowej nieruchomości, jak również została wydana z uwzględnieniem zasad obowiązujących w europejskim państwie prawa oraz porządku prawnego wynikającego z Konstytucji, co skutkowało pozbawieniem Skarżących praw przez nich nabytych tj. ekspektatywy ustanowienia użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; oraz z ostrożności procesowej, podtrzymując powyższe zarzuty, Skarżący podnieśli : 6. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z 9 marca 2017 r. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r., nr 190/GK/DW/2016 w sytuacji, gdy decyzja ta nie była wydana z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności w odniesieniu do skarżących W. O. i Z. O. w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości przy ul. [...], które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinęli zarzuty skargi i podali argumentację na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę Komisja podtrzymała swoje stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wnioskiem z 21 kwietnia 2023 r. Miasto Stołeczne Warszawa zgłosiło swoje przystąpienie do postępowania w charakterze uczestnika tego postępowania na prawach strony. Zarządzeniem z 26 kwietnia 2023 r. Sąd uwzględnił wniosek i uznał, że Miasto st. Warszawa jest stroną na mocy art. 33 § 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.). W dniu 7 czerwca 2024 r. wpłynął wniosek Miłośników Krajobrazu – Stowarzyszenia Właścicieli Lokali w Warszawie o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Podczas rozprawy w dniu 13 czerwca 2024 r. Sąd postanowił dopuścić do udziału w postępowaniu Miłośników Krajobrazu – Stowarzyszenie Właścicieli Lokali z siedzibą w Warszawie. Sąd doręczył Stowarzyszeniu odpis skargi oraz odpis odpowiedzi na skargę. W trakcie rozprawy w dniu 13 czerwca 2024 r. pełnomocnik uczestnika postępowania Miasta st. Warszawy, podobnie jak przedstawicielka uczestnika postępowania Miłośników Krajobrazu – Stowarzyszenie Właścicieli Lokali w Warszawie, wnieśli o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. Rozpoznając niniejszą sprawę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Komisji narusza obowiązujące przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Komisji stanowiły przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich (Dz.U. z 2021 r., poz. 795) powoływanej dalej jako: "ustawa". Ustawa ta ma na celu usuwanie skutków prawnych decyzji dotyczących nieruchomości dekretowych wydanych z naruszeniem prawa. Zadaniem Komisji jest wyjaśnianie nieprawidłowości i uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich oraz występowanie do właściwych organów w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Komisją istnienia okoliczności sprzyjających wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych z naruszeniem prawa lub popełnianiu przestępstw bądź utrudniających ich ujawnianie (art. 3 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że Komisja powinna ocenić decyzję reprywatyzacyjną pod kątem ewentualnych naruszeń prawa przy jej wydawaniu. Ustawodawca przyznał Komisji m.in. prawo do orzekania o niezgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnych czy stwierdzania ich nieważności. Komisja jest bowiem organem administracji publicznej stojącym na straży interesu publicznego, w zakresie postępowań w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich (art. 3 pkt 3 ustawy). Postępowanie przed Komisją jest nadzwyczajnym postępowaniem kontrolnym (nadzorczym), a przepisy tej ustawy stanowią lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca mocą ustawy szczególnej ustanowił więc Komisję jako organ specjalny do kontroli legalności decyzji reprywatyzacyjnych wydawanych w oparciu o przepisy dekretu, a w art. 30 zawarł przepisy określające przesłanki wadliwości decyzji dekretowych. Część z tych przesłanek, jako że zostały recypowane wprost z k.p.a., stanowi zespół norm stosowanych dotychczas przez organy nadzoru na zasadach ogólnych w stosunku do każdej decyzji administracyjnej wydawanej pod rządami przepisów k.p.a. (art. 30 ust. 1 pkt. 1 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 30 ust. 1 pkt. 2 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 2 k.p.a., art. 30 ust. 1 pkt. 3 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., a art. 30 ust. 1 pkt. 4 ustawy odpowiada art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.). Przepis art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Z kolei w art. 30 ust. 1 pkt 1-8 ustawy wskazano przesłanki pozwalające na wydanie przez Komisję decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, w tym przesłankę gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 4). W niniejszej sprawie Komisja, jako podstawę rozstrzygnięcia, wskazała m.in. art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy. Na tej podstawie Komisja stwierdziła nieważność decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r., nr 190/GK/DW/2016. Komisja uznała, że Prezydent m. st. Warszawy ustanowił użytkowanie wieczyste na rzecz osób, którym nie przysługiwał status strony postępowania. W ocenie Komisji W. O., Z. O., M. P., Z. P., D. P. i I. P., jako nabywcy wierzytelności dekretowych, nie mają interesu prawnego w postępowaniu reprywatyzacyjnym i nie powinni być stroną (wnioskodawcą) takiego postępowania. Zdaniem Komisji stanowi to rażące naruszenie prawa, tj. przepisów art. 7 ust. 1 i 2 dekretu oraz art. 28 k.p.a. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że wystąpią nieodwracalne skutki prawne. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 402/10, LEX nr 952029). Zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego w trybie art. 156 § 1 k.p.a. wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja ta w sposób oczywisty naruszała w chwili jej wydania przepis prawa. Zdaniem Sądu, Komisja błędnie wywiodła, że decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta m.st. Warszawy obarczona jest wadą kwalifikowaną, skutkującą koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego ze skutkiem z mocą wsteczną (ex tunc) poprzez stwierdzenie jej nieważności. Wskazana bowiem przez Komisję przyczyna nieważności decyzji reprywatyzacyjnej niewątpliwie nie potwierdziła się w stosunku do W. O. i Z. O.. Jak wynika z akt sprawy przeddekretowymi właścicielami nieruchomości położonej przy ul. [...] (d. [...]) dawne oznaczenie numerem hipotecznym [...] byli małżonkowie J. i J. O. w częściach równych na mocy umowy sprzedaży zawartej w 1943 r. w formie aktu notarialnego. Powyższe potwierdza zaświadczenie Sądu Grodzkiego w [...] nr [...] z treści którego wynika, że według stanu na dzień 28 stycznia 1949 r. tytuł własności nieruchomości oznaczonej nr hip. [...] o powierzchni 3528,43 m 2, położonej przy ul. [...] (obecnie ul. [...]) uregulowany był na rzecz J. i J. O. na mocy aktu z 15 maja 1943 r. z nabycia od E. S. poprzedniego właściciela tej nieruchomości. J. O. zmarł w dniu [...] maja 1981 r., a spadek po nim z mocy ustawy nabyli: żona J. O. oraz synowie Z. O. i W. O. w 1/3 części spadku każde z nich - na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...], sygn. akt [...]. J. O. z domu S. zmarła [...] listopada 1990 r., a spadek po niej z mocy ustawy nabyli: synowie Z. O. i W. O. w 1/2 części spadku każdy z nich - na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...], sygn. akt [...]. Bezspornym zatem jest, że spadkobiercami dawnych właścicieli przeddekretowych (J. i J. O.) są synowie : Z. O. i W. O.. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] lipca 1959 r. w formie aktu notarialnego została zawarta umowa przelewu wierzytelności. Z treści tej umowy wynika, że J. i J. O. przelali na rzecz S. i H. małż. P. część swoich praw i roszczeń o przyznanie własności czasowej do gruntu, a mianowicie 1/3 część praw i roszczeń. Oznacza to, że pozostało im 2/3 części praw i roszczeń o przyznanie własności czasowej do przedmiotowego gruntu. Małżonkowie O. w terminie złożyli wniosek dekretowy o przyznanie im za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Prezydent m.st. Warszawy decyzją z 7 czerwca 2016 r. ustanowił prawo użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu o powierzchni 2944 m 2, położonego przy ul. [...] w [...] na rzecz 6 osób w tym na rzecz: spadkobierców dawnych właścicieli przeddekretowych : Z. O. i W. O., oraz na rzecz M. P., Z. P., D. P. i I. P.. A zatem nie można twierdzić, że Prezydent m.st. Warszawy błędnie ustanowił na rzecz Z. O. i W. O. użytkowanie wieczyste, gdyż byli oni nabywcami praw i roszczeń w rozumieniu prawa cywilnego i nie posiadali w tym zakresie interesu prawnego. Jak wyżej wskazano Z. O. i W. O. są następcami prawnymi dawnych przeddekretowych właścicieli nieruchomości, a zatem są osobami uprawnionymi do skutecznego ubiegania się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego określonego w decyzji reprywatyzacyjnej. Jak wynika z akt sprawy Z. O. i W. O. nabyli powyższe roszczenia na podstawie zdarzeń prawnych powodujących powstanie następstwa prawnego w oparciu o sukcesję generalną, tj. w drodze dziedziczenia. I już sam tylko ten fakt jest wystarczający do uznania, że wydana przez Komisję zaskarżona decyzja z 14 grudnia 2022 r. stwierdzająca nieważność decyzji reprywatyzacyjnej z 7 czerwca 2016 r. jest wadliwa. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Wskazać należy, że ustawodawca założył możliwość zmian podmiotowych wynikających z następstwa prawnego, bowiem wskazał następców prawnych właściciela, jako podmiot legitymowany do wystąpienia z wnioskiem. Odnosząc się do pozostałych czterech osób wskazanych w decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r., tj. M. P., Z. P., D. P. i I. P. podkreślić należy, że są one spadkobiercami małżonków H. i S. P., którzy na podstawie umowy przelewu zawartej 30 lipca 1959 r. nabyli 1/3 część praw i roszczeń o przyznanie własności czasowej do ww. nieruchomości. Stwierdzić zatem należy, że są to spadkobiercy osób, które nabyły prawa i roszczenia z dekretu w drodze umowy cywilnoprawnej. Wskazać należy, że aby można było mówić o rażącym naruszeniu prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji należy ustalić, że treść decyzji pozostaje w takiej sprzeczności z treścią przepisu obowiązującego w dniu jej wydania, która nie może być do zaakceptowana z punktu widzenia praworządności i dlatego decyzja taka powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Sprzeczność, o której mowa powinna być oczywista. Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa jest zatem stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretnym orzeczeniem, obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Stan ten powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez rozbieżności wykładni. W sposób rażący może bowiem zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, a więc taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Jeżeli w przedmiocie oceny możliwości stosowania i wykładni określonej regulacji prawnej mają miejsca kontrowersje, wątpliwości interpretacyjne, nie można w takim wypadku zasadnie mówić o rażącym naruszeniu prawa. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in.: w wyrokach z 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3435/15, oraz z 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 336/16. Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1114/21, wskazał, że: "Ugruntowane jest natomiast zapatrywanie, iż nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku zastosowania jednego z możliwych wariantów wykładni danego przepisu. Tym samym podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie może być przyjęta w tej decyzji wykładnia przepisów prawa, co do której występuje wyraźny spór w judykaturze. W konsekwencji, podstawą stwierdzenia nieważności nie może być także, w przypadku możliwych wariantów wykładni danego przepisu, odmienna wykładnia prawa dokonana w uchwale Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego, różna od wariantu wykładni przyjętej w kontrolowanej decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1994 r., III SA 640/94, POP 1996/3, s. 109, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2006 r., I FSK 439/05; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2018 r., I OSK 1024/18; wyrok NSA z dnia 18 maja 2021 r., III OSK 423/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się do podniesionej przez Komisję kwestii braku legitymacji nabywców wierzytelności dekretowych (ich statusu jako strony) w postępowaniach o ustanowienie, na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu, prawa użytkowania wieczystego, Sąd w składzie orzekającym wskazuje – nie kwestionując stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanego w wyrokach z 29 sierpnia 2022 r. (sygn. I OSK 707/20, I OSK 1717/20, I OSK 2034/20, I OSK 2875/20) – że w sytuacji prawnej istniejącej w dacie wydania kontrolowanej decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta m.st. Warszawy z 7 czerwca 2016 r. nr 190/GK/DW/2016, nie było rozbieżności orzeczniczych, jak i doktrynalnych, co do statusu nabywców praw i roszczeń dekretowych w tego rodzaju postępowaniach. Zauważyć należy, że już w latach 50. XX wieku Sąd Najwyższy zaakceptował praktykę obrotu przewidzianymi w dekrecie prawami i roszczeniami, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 1 marca 2003 r. (sygn. III CZP 6/03), w której poddano analizie charakter uprawnienia przewidzianego w art. 7 dekretu, przywołując w tym kontekście wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 1952 r. (sygn. C 650/50). Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż jest to prawo majątkowe, dziedziczne i zbywalne. Ukształtowane następnie przez wiele lat orzecznictwo sądowe akceptowało singularnych nabywców praw i roszczeń dekretowych jako strony w postępowaniach administracyjnych toczących się w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu (por. chociażby wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 344/9922; 22 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 1788/02; 25 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 220/09; 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1893/11; 8 kwietnia 2015 r., sygn. I OSK 1322/13; 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2214/16 oraz 7 marca 2019 r., sygn. I OSK 1772/18, a ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyrokach z: 23 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1811/11; z 13 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 489/11 oraz z 16 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 959/19). Przewidziane w dekrecie uprawnienie do uzyskania przez byłego właściciela, prawa użytkowania wieczystego (pierwotnie wieczystej dzierżawy, zastąpionej następnie prawem własności czasowej) jako prawo majątkowe, dziedziczne i zbywalne było także powszechnie akceptowane w doktrynie (np. M. Gdesz, 1.5. Przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (prawo zabudowy) [w:] Rewindykacja gruntów warszawskich. Zagadnienia administracyjnoprawne, Warszawa 2012; H. Ciepła, R. M. Sarbiński, K. Sobczyk-Sarbińska, 5.2.2. Legitymacja czynna [w:] H. Ciepła, R. M. Sarbiński, K. Sobczyk-Sarbińska, Roszczenia przysługujące byłym właścicielom tzw. gruntów warszawskich. Sposób ich dochodzenia w postępowaniu administracyjnym i sądowym, Warszawa 2013; Ł. Bernatowicz, IV. Ogólne problemy reprywatyzacji w świetle polskiego ustawodawstwa i praktyki 2. Tryb dochodzenia roszczeń [w:] Reprywatyzacja na przykładzie gruntów warszawskich, Warszawa 2015). Powyższe zagadnienie nie budziło również wątpliwości Trybunału Konstytucyjnego, czemu dał on wyraz, m.in. w uzasadnieniu wyroku z 19 lipca 2016 r. (sygn. KP 3/15), gdzie odwołując się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie jak też doktrynie zauważał: "Nie ulega wątpliwości, że prawo przyznane w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu ma charakter majątkowy. O tym, że ustawodawca nie traktuje tego prawa jako ściśle związanego z osobą "dotychczasowego właściciela", bezpośrednio dotkniętego wywłaszczeniem, świadczy przyznanie uprawnienia jego "następcom prawnym", co znaczy, że prawo to jest zarówno dziedziczne, jak i zbywalne". Powyższe wskazuje, że przed 2022 r. nie było rozbieżności w wykładni treści art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 28 k.p.a. Nie można więc przyjąć, jak uczyniła to Komisja powołując wskazane orzeczenia NSA z 2022 r. – że wydając w 2016 r. decyzję reprywatyzacyjną Prezydent rażąco naruszył prawo. W realiach niniejszej sprawy istotne jest bowiem to, że nawet ewentualnie zarysowana rozbieżność wykładni danego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie może skutkować przyjęciem, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Wobec tego, że stwierdzenie nieważności decyzji mogą powodować jedynie najcięższe jej wady, w orzecznictwie sądowym wskazuje się na konieczność szczególnie ostrożnego korzystania z tej instytucji i ograniczenie jej stosowania tylko do sytuacji wyjątkowych i w szczególnie uzasadnionych przypadkach (np. wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 902/09, wyrok NSA z 9 września 2010 r., sygn. akt I OSK 372/10). W ocenie Sądu, z tego względu zagadnienie odmiennej wykładni art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, w szczególności pojęcia "prawnego następcy właściciela", ukształtowanej kilka lat po wydaniu kontrolowanej decyzji nie może być postrzegana w kategoriach oczywistego, "widocznego na pierwszy rzut oka" naruszenia prawa, czy działania wbrew nakazowi bądź zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa. Trudno bowiem skutecznie zarzucić Prezydentowi, że w 2016 r. wydając decyzję reprywatyzacją rażąco naruszył zarówno treść art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 28 k.p.a., jak i powszechnie wówczas przyjęty sposób rozumienia tychże przepisów prawa. W sprawach z zakresu gruntów warszawskich Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie bowiem podnosił, że odmienne rozumienie przepisu prawa nie może być kwalifikowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 661/19, 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3186/19). Zaznaczyć należy, że Sądowi znana jest treść uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2024 r., sygn. akt I OPS 1/23 i Sąd orzekający jest tą uchwałą związany. Pamiętać jednak należy, że przedmiotowa uchwała nie skutkuje automatycznym przyjęciem poglądu, że dotychczas wydane decyzje na rzecz nabywców praw i roszczeń z dekretu rażąco naruszają przepisy art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Podkreślić należy, że w uzasadnieniu tej uchwały nie zawarto poglądu o tym, że przyznanie praw strony osobie wskazanej w umowie nabycia wierzytelności dekretowych, jako nabywcy tychże praw i roszczeń, stanowiło rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu. Reasumując Sąd uznał, że Komisja, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyła przepisy art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze wszystkie wskazane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję, o czym orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 sentencji wyroku). Na koszty te składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących 480 zł – § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 t.j.) wraz z opłatą za pełnomocnictwo – 17 zł oraz zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi – 200 zł. Ponownie rozpoznając sprawę Komisja uwzględni stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.