I SA/Wa 489/23
WyrokWSA w Warszawie2023-06-19
Skład orzekający: Dariusz Pirogowicz, Jacek Mrozek, Nina Beczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, wydane w oparciu o fikcję doręczenia na podstawie art. 44 § 4 k.p.a., jest zgodne z prawem, jeśli skarżący kwestionuje prawidłowość procedury awizacji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Fikcja doręczenia na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. została zastosowana prawidłowo, ponieważ operator pocztowy dochował wymaganej procedury dwukrotnego awizowania przesyłki. Termin do wniesienia odwołania upłynął, a skarżący nie wykazał winy w uchybieniu terminu.Stan faktyczny
Skarżący K.P. wniósł skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Decyzja organu I instancji została przekazana do doręczenia w dniu 14 czerwca 2022 r. i dwukrotnie awizowana (21 czerwca i 29 czerwca 2022 r.). Skarżący zapoznał się z decyzją podczas przeglądania akt sprawy w dniu 22 sierpnia 2022 r. i wniósł odwołanie z wnioskiem o przywrócenie terminu, argumentując nieskuteczność doręczenia z powodu błędów w procedurze awizacji. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Pirogowicz, sędzia WSA Jacek Mrozek (spr.), asesor WSA Nina Beczek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 28 grudnia 2022 r. nr 715/2022 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem nr 715/2022 z dnia 28 grudnia 2022 r. Wojewoda Mazowiecki (dalej jako "Wojewoda", "organ II instancji") stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez K. P. (dalej jako "skarżący") odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy (dalej jako "Prezydent", "organ I instancji") nr 243/SD/2022 z dnia 10 czerwca 2022 r. odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. "[...] Nr [...] rej hip. [...]", który stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją nr 243/SD/2022 z dnia 10 czerwca 2022 r. organ I instancji odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do powyżej wskazanej nieruchomości.
Z akt sprawy wynika, iż decyzja ta w dniu 14 czerwca 2022 r. została przez organ przekazana operatorowi pocztowemu w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. z 2022 r., poz. 896 ze zm.) celem doręczenia na adres zamieszkania skarżącego znajdujący się w aktach sprawy. Pierwsza awizacja miała miejsce w dniu 21 czerwca 2022 r., zaś kolejne awizo operator pocztowy sporządził w dniu 29 czerwca 2022 r.
Z treścią powyższej decyzji skarżący zapoznał się podczas przeglądania akt sprawy w dniu 22 sierpnia 2022 r. Następnie skarżący dnia 29 sierpnia 2022 r. przesłał do Wojewody odwołanie, z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wniosek ten uzasadnił, że z treścią decyzji zapoznał się dopiero podczas przeglądania akt sprawy w dniu 22 sierpnia 2022 r. Jego zdaniem, z dokumentu śledzenia przesyłki wynika, że doręczenie decyzji było nieskuteczne wobec błędów awizacji. Podkreślił, że pierwsza awizacja miała miejsce w dniu 21 czerwca 2022 r., zaś kolejne awizo zostało sporządzone w dniu 29 czerwca 2022 r., a więc po upływie ośmiu dni, a nie po upływie siedmiu dni. Zatem to błędne awizo spowodowało, iż decyzja o zwrocie przesyłki nastąpiła w dniu 6 lipca 2022 r.
W ocenie skarżącego, zgodnie z art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej "k.p.a.", osobie fizycznej można doręczyć pismo m.in. w jej mieszkaniu, a w razie nieobecności adresata, dopuszczalne jest przekazanie pisma dorosłemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu, na warunkach określonych w art. 43 k.p.a. Jeżeli nie ma możliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i art. 43 k.p.a. powinno się korzystać z doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 k.p.a. W takim przypadku, operator pocztowy, który doręcza pismo, przechowuje je w swojej placówce przez 14 dni, przy czym w oddawczej skrzynce pocztowej adresata powinno się zostawić zawiadomienie o tym, że pismo będzie znajdować się w placówce pocztowej i może zostać odebrane w terminie 7 dni, licząc od dnia pozostawienia tego zawiadomienia, a w razie niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni od pozostawienia pierwszego zawiadomienia, należy pozostawić powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki na poczcie, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od daty pierwszego zawiadomienia.
Skarżący podniósł także, że również w § 34 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (operatorem wyznaczonym jest Poczta Polska S.A.) stwierdzono, że zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki musi być pozostawione z informacją o terminie jej odbioru oraz adresie placówki, w której dana przesyłka jest przechowywana. Jeżeli adresat pisma nie odbierze przesyłki, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego wyżej 14-dniowego okresu.
Ponadto, skarżący przytoczył orzecznictwo sądowoadmninistracyjne, w którym podkreśla się, że skuteczność zastępczego doręczenia pisma jest uzależniona od zachowania wymogów określonych w art. 44 k.p.a. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje niemożność skutecznego powołania się na domniemanie doręczenia. Adresat musi być zawiadomiony w sposób niebudzący wątpliwości o pozostawieniu pisma na poczcie, miejscu, gdzie może je odebrać oraz o terminie odbioru (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 listopada 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1270/17, LEX nr 2411107). Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz tego, gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru, dołączonego do doręczanej przesyłki. Zwrotne potwierdzenie odbioru musi być wypełnione czytelnie wraz z podpisem listonosza (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 31 stycznia 2018 r., sygn. II SA/Go 1081/17, LEK nr 2435760). Według skarżącego, z uwagi na błędną procedurę awizacji, bezpodstawnym było uznanie przesyłki za skutecznie doręczoną.
Dodatkowo skarżący zakwestionował fakt obu prób doręczenia. Nadmienił, iż w dniach awizacji oraz w godzinach awizacji, w domu przebywał dorosły domownik (z uwagi na pracę zdalną), wobec czego nie było podstaw, aby listonosz dokonywał doręczenia za pomocą awiza, skoro w domu przebywał dorosły domownik. Skarżacy powołał się również na fakt, iż w dniu 2 czerwca 2022 r. odbierał awiza w zakresie innych decyzji doręczonych mu przez organ (nr 213 i nr 214), lecz przesyłka z decyzją o nr 243/SD/2022 nie została mu wydana. Ponadto wskazał, iż toczące się sprawy administracyjne mają dla niego osobisty i życiowy charakter, wobec czego wszelką korespondencję traktuje jako priorytetową i zawsze ją odbiera. Stwierdził, że pierwszy raz spotykał się z taką sytuacją, której nie sposób inaczej wyjaśnić, jak tylko pomyłką Poczty Polskiej. Z tych przyczyn uchybienie terminu do wniesienia odwołania według skarżącego nastąpiło bez jego winy.
Dla udowodnienia swoich twierdzeń skarżący dołączył oświadczenie z dnia [...] sierpnia 2022 r. A. P. informujące, że w dniach 21 czerwca 2022 r. oraz 29 czerwca 2022 r. pracowała ona zdalnie z mieszkania przy ul. [...], a także pismo z dnia [...] sierpnia 2022 r. Poczty Polskiej S.A. stanowiące odpowiedź na skargę reklamacyjną skarżącego. W piśmie tym wskazano, że "w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że przesyłka o numerze [...] została wydana do doręczenia w dniu 21 czerwca 2022 r. Z powodu nieobecności adresata osoba doręczająca wystawiła awizo. Powtórne awizo wystawiono w dniu 29 czerwca 2022 r. FUP [...] w dniu 6 lipca 2022 r. podjął decyzję o zwrocie przesyłki do nadawcy".
Wojewoda, po rozpatrzeniu wniosku skarżącego, postanowieniem nr 714/2022 z dnia 28 grudnia 2022 r. odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta, zaś kolejnym postanowieniem nr 715/2022 z dnia 28 grudnia 2022 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania.
W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda wskazał, że stosownie do art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Nadmienił przy tym, że organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji prawidłowo pouczył strony o tym terminie.
Organ odwoławczy wskazał, że powyższa decyzja została przekazana do doręczenia skarżącemu w dniu 14 czerwca 2022 r. na adres jego zamieszkania znajdujący się w aktach sprawy. Wobec nieobecności adresata w miejscu zamieszkania przesyłka zawierająca decyzję Prezydenta była dwukrotnie awizowana w dniach 21 czerwca 2022 r. i 29 czerwca 2022 r., o czym umieszczono zawiadomienie w skrzynce do doręczania korespondencji. Na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 14 dni od daty pierwszego awiza została ona zwrócona organowi. Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a. stanowiło to podstawę do uznania, że doręczenie dla skarżącego było skuteczne i zostało dokonane z upływem 7 lipca 2022 r., a wobec tego 14-dniowy termin na złożenie odwołania przez K. P. minął w dniu 20 lipca 2022 r. Odwołanie zaś wniesione zostało przez stronę w dniu 29 sierpnia 2022 r., a więc po upływie wymaganego terminu.
Organ podkreślił, że konsekwencją odmowy przywrócenia skarżącemu terminu do wniesiena odwołania była konieczność pozostawienia odwołania bez jego merytorycznego rozpatrzenia, gdyż – jak stwierdził orgn – rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowiłoby rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżając postanowienie w całości zarzucił organowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, tj. nieprzeprowadzenie w sposób rzetelny, wyczerpujący i kompletny postępowania dowodowego, a także naruszenie art. 40 k.p.a. w zw. z art. 43 k.p.a. oraz art. 44 k.p.a. poprzez uznanie za skutecznie doręczoną przesyłkę z dnia 14 czerwca 2022 r. Mając to na uwadze, skarżący wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Wojewody nr 715/2022 z dnia 28 grudnia 2022 r. oraz uznanie wniesienia odwołania od decyzji Prezydent m. st. Warszawy nr 243/SD/2022 z dnia 10 czerwca 2022 r. za wniesione w terminie.
W uzasadnieniu skargi powtórzył argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, sporządzonego w dniu 29 sierpnia 2022 r., z powołaniem się na stosowne przepisy k.p.a. oraz orzeczenia sądów administracyjnych w zakresie trybu doręczania pism organów administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się zaś do argumentacji zawartej w skardze, organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji, Sąd uznał wniesioną skargę za niezasadną, bowiem organ II instancji nie naruszył prawa.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Na podstawie art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Natomiast w myśl art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Tryb doręczenia przesyłek kierowanych przez organy administracji za pośrednictwem operatora pocztowego w postępowaniu administracyjnym przewidziany w art. 44 § 1-4 k.p.a. jest przykładem fikcji prawnej. W ramach tego trybu, pomimo braku fizycznego dotarcia przesyłki do adresata może dojść do uznania ją za doręczoną ze wszystkimi związanymi z tym skutkami, także w zakresie biegu terminów procesowych.
Fikcje prawne znane już były prawu rzymskiemu. Służą one w szczególności uchyleniu niepewności co do stanu prawnego, dyscyplinowaniu uczestników obrotu, a także przyspieszeniu i ułatwieniu ustaleniu stanu faktycznego – A. Wolter (red.), Prawo cywilne. Zarys części ogólnej, Warszawa 1999, s. 83.
Przesłanki omawianej instytucji doręczenia zastępczego jako wyjątku od doręczenia umożliwiającego zapoznanie się przez adresata z treścią pisma muszą być wykładane ściśle, a poprawność czynności doręczenia musi być rygorystycznie przestrzegana. Sekwencja czynności warunkujących powstanie fikcji doręczenia jest uregulowana w przepisach art. 44 § 1-3 k.p.a. W art. 44 § 1 posłużono się sformułowaniem "niemożność doręczenia", która odnosi się do braku podstaw albo faktycznej możliwości doręczenia pisma w sposób określony w art. 42 i art. 43 k.p.a. Niemożność tę wyczerpuje, po pierwsze, nieobecność adresata bądź dorosłego domownika w miejscu zamieszkania w momencie podjęcia próby doręczenia i brak osób wyczerpujących pojęcie sąsiada albo dozorcy. Po drugie, niemożność doręczenia zachodzi w sytuacji, gdy wprawdzie takie osoby są obecne, ale wyraźnie odmówiły podjęcia się przekazania przesyłki adresatowi albo nie są zdolne ze względów psychofizycznych, by to uczynić – zob. G. Łaszczyca (w:) G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010, s. 454.
Druga przesłanka doręczenia zastępczego dotyczy czynności podmiotu, któremu powierzono czynności doręczenia. W przypadku doręczenia przez pocztę obejmuje ona pozostawienie pisma na okres 14 dni w placówce pocztowej. Zgodnie z dyspozycją art. 3 pkt 15 ustawy z 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 896) placówka pocztowa stanowi jednostkę organizacyjną operatora pocztowego lub agenta pocztowego, w której można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub która doręcza adresatom przesyłki pocztowe lub kwoty pieniężne określone w przekazach pocztowych, albo inne wyodrębnione i oznaczone przez operatora pocztowego miejsce, w którym można zawrzeć umowę o świadczenie usługi pocztowej lub odebrać przesyłkę pocztową lub kwotę pieniężną określoną w przekazie pocztowym.
Trzecia przesłanka obejmuje złożenie zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej. Zawiadomienie należy umieścić w skrzynce oddawczej albo – gdy nie jest to możliwe – w drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję. Kolejność miejsc, w których można pozostawić awizo, jest bezwzględnie obowiązująca, co oznacza, że doręczający powinien umieścić zawiadomienie w skrzynce na korespondencję, a tylko w przypadku braku takiej możliwości w innych miejscach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3420/14, Lex nr 2205306). Treść zawiadomienia powinna zawierać informację o fakcie i dacie, w której doręczenie osobiste nie powiodło się oraz o tym, że przesyłka zostanie złożona w placówce pocztowej na okres siedmiu dni, i możliwości jej odebrania przez adresata w tym terminie. Niestawienie się adresata po odbiór przesyłki obliguje doręczyciela do ponowienia zawiadomienia i zakreślenia 14-dniowego terminu od dnia pierwszej próby doręczenia. Wymagania te korespondują z § 34 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 29 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków wykonywania usług powszechnych przez operatora wyznaczonego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1026). Przepis ten przewiduje, że "zawiadomienie o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej wraz z informacją o terminie jej odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka ta jest przechowywana, operator wyznaczony pozostawia w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Zawiadomienie to ma postać papierową". W zakresie usług świadczonych przez Pocztę Polską S.A. treść zawiadomienia reguluje § 24 ust. 1 pkt 1 załącznika nr 2 do uchwały nr 48 /2018 Zarządu Poczty Polskiej S.A. z 20 marca 2018 r. "Regulamin świadczenia usług powszechnych". W myśl tego przepisu zawiadomienie sporządza się na odpowiednim formularzu. Jego treścią jest informacja o próbie doręczenia przesyłki, o terminie odbioru i adresie placówki oddawczej, w której przesyłka jest przechowywana. W przypadku pozostawienia zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki pocztowej w innym miejscu niż skrzynka oddawcza adresata miejsce to odnotowywane na przesyłce pocztowej. W § 24 ust. 1 pkt 2 wspomnianego regulaminu przewidziano dodatkową możliwość skierowania zawiadomienia w formie elektronicznej (SMS albo e-mail), jeżeli adresat złożył w placówce oddawczej żądanie otrzymywania zawiadomień w formie elektronicznej. W orzecznictwie przyjęto, że w zawiadomieniu o przesyłce należy precyzyjnie podać miejsce poprzez określenie nazwy podmiotu, który przesyłkę przechowuje, oraz jego adresu. Zawiadomienie powinno zawierać także szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 1870/16, Lex nr 2339611). Przyjmuje się, że nieodnalezienie awiza przez stronę w miejscu, w którym według deklaracji doręczyciela awizo zostało pozostawione, nie wpływa na prawidłowość skutecznego doręczenia (zob. wyrok NSA z 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11, Lex nr 1403125). Okoliczność ta może jednak uzasadniać przywrócenie terminu uchybionego na skutek takiego zdarzenia.
Podnoszone w niniejszej sprawie twierdzenia skarżącego o tym, że nie został on poinformowany o fakcie pozostawienia przesyłki na poczcie oraz że dorosły domownik przebywał podczas prób doręczenia pod jego adresem zamieszkania pozostają gołosłowne. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił nawet takiego uchybienia, poza pisemnym oświadczeniem domownika. Poza tym z odpowiedzi Poczty Polskiej S.A. na złożoną przez skarżącego reklamację jasno wynika, że operator pocztowy prawidłowo przeprowadził procedurę doręczenia.
Na uwagę zasługuje fakt, że decyzja została przesłana na adres wskazywany przez skarżącego w sporządzonych przez niego pismach. Na znajdujących się w aktach sprawy kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieją stosowne adnotacje, oraz podpisy dokumentujące daty, jak również fakt dokonania poszczególnych czynności składających się na doręczenie zastępcze.
Ostatnia przesłanka doręczenia zastępczego obejmuje nieodebranie przesyłki w miejscu jej pozostawienia w wyznaczonym terminie. Przesyłkę uważa się za doręczoną wraz z upływem 14-dniowego terminu od dnia pierwszej próby doręczenia. Dwukrotne zawiadomienie o przesyłce jest bezwzględną przesłanką prawidłowości doręczenia. Natomiast przedwczesność (jak i spóźnienie) drugiego zawiadomienia nie musi oznaczać bezskuteczności doręczenia, skoro przepis obliguje do dwukrotnego zawiadomienia, nie precyzując, kiedy ma ono nastąpić. Przyjmuje się bowiem, że ustawowy 14-dniowy termin nie składa się z dwóch odrębnych 7-dniowych terminów. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2995/12, Lex nr 1591871, funkcją ponownego zawiadomienia jest przypomnienie stronie o możliwości odebrania pisma, nie zaś otwarcie biegu kolejnego, siedmiodniowego terminu. Upływ tego terminu automatycznie rodzi bezwzględny skutek doręczenia.
Podsumowując, wskazane w zaskarżonym postanowieniu i udokumentowane w materiale dowodowym znajdującym się w aktach sprawy czynności doręczenia decyzji zostały przeprowadzone poprawnie. Bez względu na ustalenie organu, że doręczenie decyzji miało miejsce 7 lipca 2022 r., doręczenie na mocy art. 44 § 4 k.p.a. należy uznać za dokonane w dniu 5 lipca 2022 r., tj. z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu liczonego od dnia pierwszej awizacji, czyli 21 czerwca 2022 r. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Admninistracyjnego z 2 października 2014 r., sygn. akt I OSK 1259/13, Lex nr 1769171). Skarżący więc nie złożył odwołania w terminie 14 dni od daty skutku doręczenia przedmiotowej decyzji, tj. do 19 lipca 2022 r.
W związku z tym, nawet w przypadku późniejszego wydania adresatowi pisma (np. w 15. dniu od pierwszej awizacji) byłoby ono bezskuteczne procesowo (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2647/16, Lex nr 2582267, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2017 r., sygn. akt II OSK 244/16, Lex nr 2400058). Dokonanie ponownej próby doręczenia decyzji należałoby zatem zakwalifikować jako naruszające art. 44 § 4 k.p.a. (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2028/12, Lex nr 1342085; z 2 września 2010 r., sygn. akt II FSK 636/09, Lex nr 745778). Czynności tej nie można więc utożsamiać z doręczeniem. To bowiem przecież już nastąpiło z dniem upływu 14-dniowego terminu, liczonego od złożenia przesyłki na poczcie do odbioru skarżacego.
Z przedstawionych powyżej regulacji wprost wynika, iż ustalenie daty pierwszego awizowania przesyłki ma decydujące znaczenie, albowiem datę skutku doręczenia ustala się względem terminu pierwszego, a nie drugiego awizowania przesyłki. Data zaś skutku doręczenia wynika wprost z art. 44 § 4 k.p.a. a nie z adnotacji o powtórnej awizacji i zwrocie do nadawcy dokonanych na kopercie przez operatora pocztowego.
Podkreślić należy, że w art. 44 § 4 k.p.a. termin przechowywania pisma został jednoznacznie określony na 14 dni, a jedynie w trakcie biegu tego terminu, w razie niepodjęcia pisma w ciągu 7 dni, pozostawia się kolejne zawiadomienie. Zawiadomienie to nie otwiera biegu kolejnego 7-dniowego terminu, a jedynie "przypomina" o biegnącym już terminie, który upływa 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia (por. Katarzyna Celińska-Grzegorczyk, Postulat przejrzystości systemu prawa a regulacja doręczeń zastępczych "przez awizo" w polskich ustawach procesowych, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 5 (38)2011, s. 24).
Skoro zatem zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone 5 lipca 2022 r., to wniesienie odwołania w dniu 29 sierpnia 2022 r. nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. To zaś na podstawie art. 134 k.p.a. obligowało organ odwoławczy do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wydając zatem to postanowienie organ nie naruszył prawa, a formułowane wobec niego zarzuty okazały się niezasadne. Skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega więc oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie kończące postępowanie. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło