I SA/Wa 792/17
WyrokWSA w Warszawie2018-02-08
Skład orzekający: Gabriela Nowak, Elżbieta Sobielarska, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie pracownika zarządcy drogi, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, może stanowić wystarczający dowód na okoliczność władania nieruchomością przez zarządcę drogi w dniu 31 grudnia 1998 r. na potrzeby stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie pracownika zarządcy drogi, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, może stanowić wystarczający dowód na okoliczność władania nieruchomością przez zarządcę drogi w dniu 31 grudnia 1998 r., jeśli nie istnieją inne dowody w sprawie. W związku z tym, organ administracji publicznej prawidłowo zastosował tryb autokontroli, uchylając własną decyzję i utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, co skutkowało oddaleniem skargi J. K.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką, która pierwotnie należała do J. K. Wojewoda wydał decyzję stwierdzającą nabycie własności przez powiat. Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił tę decyzję i odmówił stwierdzenia nabycia. Następnie, w trybie autokontroli, Minister uchylił swoją własną decyzję i utrzymał w mocy decyzję Wojewody, uznając, że przesłanki z art. 73 ustawy reformującej administrację publiczną zostały spełnione, w tym przesłanka władania publicznoprawnego, którą udokumentowano oświadczeniem pracownika zarządcy drogi. J. K. złożył skargę na decyzję autokontrolną Ministra.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.
Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją autokontrolną z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] wobec wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Starostę [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. m [...] uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. m [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej na dzień 31 grudnia 1998r. własność J. K., zajętej pod drogę wojewódzką relacji [...]- granica województwa- [...]-[...] nr [...] ( obecnie nowy nr [...]) i orzekającą o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności ww. nieruchomości
- uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. m [...] oraz
- utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. m [...].
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:
Wnioskiem z 24 sierpnia 2015 r. Zarząd Powiatu w [...] wystąpił do Wojewody [...] o wydanie, w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisu wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez powiat [...] własności nieruchomości położonej w obr. [...], jedn. ewid. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0024 ha, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej na dzień 31 grudnia 1998r. własność J. K., zajętej pod drogę wojewódzką relacji [...]- granica województwa- [...]-[...] nr [...] ( obecnie nowy nr [...]), z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa stała się własnością Powiatu [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. K. zarzucając jej błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy praz naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. oraz naruszenie przepisu prawa materialnego m.in. art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. m [...] Minister Infrastruktury i Budownictwa uchylił ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. i orzekł o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości położonej w obr. [...], jedn. ewid. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod drogę wojewódzką relacji [...]- granica województwa- [...]-[...] nr [...] ( obecnie nowy nr [...]).
W dniu 10 marca 2017 r. Starosta [...] złożył skargę o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r., znak [...], wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. oświadczenia z dnia [...] lutego 2017 r. J. M., pracownika Rejonu Dróg Publicznych w [...] w okresie 1 stycznia 1976 r. – 31 grudnia 1991 r. – pracownika Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...], Zarządu Dróg w [...] w okresie od 15 lutego 1995 r. do 31 grudnia 1998 r. na okoliczność władania nieruchomością przez zarządcę drogi w dniu 31 grudnia 1998 r. Organ dopuścił powyższy dowód i stwierdził co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., z poz. 718 t.j. ze zm.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.
Uwzględnienie skargi w całości oznacza skorygowanie zaskarżonego działania lub bezczynności wyłącznie w kierunku pożądanym przez skarżącego i w całości powinno być zgodne z żądaniem zawartym w skardze.
W niniejszym postępowaniu, uwzględniając zarzuty zawarte w skardze, w trybie autokontroli Minister Infrastruktury i Budownictwa dokonał weryfikacji swojej decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. m [...]. Powyższą decyzją uchylono decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. m [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności nieruchomości, położonej w obrębie [...], jedn. ewid. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z podziału działki nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej na dzień 31 grudnia 1998r. własność J. K., zajętej pod drogę wojewódzką relacji [...]- granica województwa- [...]-[...] nr [...] ( obecnie nowy nr [...]) i orzekającą o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] własności ww. nieruchomości. W uzasadnieniu powyższej decyzji Minister Infrastruktury i Budownictwa podniósł, że wnioskodawca nie udowodnił zaistnienia wszystkich przesłanek, o których mowa w hipotezie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. tj. przesłanki władania publicznoprawnego.
Jednak wobec dołączenia do skargi oświadczenia J. M. z dnia [...] lutego 2017 r. organ uznał, ze udokumentowane zostało w sposób wystarczający sprawowanie przez zarządcę drogi władania publicznoprawnego nad nieruchomością, oznaczoną jako działka [...]. Także pozostałe przesłanki do stwierdzenia nabycia nieruchomości w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną zostały spełnione i w sposób prawidłowy udokumentowane.
Zgodnie bowiem z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:
- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,
- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,
- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.
Przepis art. 73 ust. 1 ma charakter wywłaszczeniowy i dotyczy sytuacji, gdy w dniu 31 grudnia 1998 r. prawo własności były uregulowane na rzecz innych podmiotów prawnych niż Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, przy istnieniu publicznego władztwa nad nieruchomością. Stosując ten przepis organ bada wyłącznie spełnienie przesłanek w nim wymienionych na dzień 31 grudnia 1998 r.
Decyzja wydawana na gruncie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną posiada charakter deklaratoryjny. Oznacza to, że stanowi ono wiążące potwierdzenie dokonanych ex lege zmian w sytuacji prawnej konkretnego podmiotu, co wywołuje skutki ex tunc, czyli od chwili, gdy określony stan prawny zaistniał. Podkreślić należy, iż decyzja tego rodzaju nie tworzy nowego stanu prawnego, potwierdza jedynie stan prawny istniejący w 31 grudnia 1998 r. i jego skutki w dniu 1 stycznia 1999 r.
Stosując ww. art. 73 organ wojewódzki obowiązany jest ustalić stan faktyczny a następnie wykazać spełnienie, bądź niespełnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie.
Z treści działu II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] wynika, że J. K. został ujawniony w ww. księdze wieczystej jako właściciel działki nr [...] na podstawie Aktu Własności Ziemi wydanego przez Urząd Powiatowy w [...] z dnia [...] listopada 1974 r. nr [...]. Zgodnie z wykazem zmian danych ewidencjonowanych z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] działka nr [...] uległa podziałowi na działki nr [...] i [...]. W świetle powyższego organ uznał, iż w dniu 31 grudnia 1998 r., prawo własności przedmiotowej nieruchomości przysługiwało J. K., a zatem ww. nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie była własnością Skarbu Państwa ani jednostek samorządu terytorialnego.
Kolejną przesłanką zastosowania art. 73 ust. 1 - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest zajętość danej nieruchomości pod drogę publiczną.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zawarte w art. 73 ust. 1 - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie " nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, na którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Stosownie zaś do regulacji zawartej w art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. (Dz. U. z 1985 r., Nr 14, poz. 60 ze zm.), drogą publiczną jest droga zaliczona na postawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub w innych przepisach szczególnych.
Z przepisu tego bezspornie wynika, że nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. Aby droga zyskała taki status musi być zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy.
Przedmiotowa nieruchomość oznaczona jako działka nr [...], została zajęta pod drogę publiczną relacji [...]- granica województwa- [...]-[...] nr [...] ( obecnie nowy nr [...]).
Droga ta przed dniem 1 stycznia 1999 r. miała status drogi wojewódzkiej, co wynika z rozporządzenia Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii wojewódzkich w województwach: białostockim, bielskim, ciechanowskim, częstochowskim, katowickim, kieleckim, krośnieńskim, łomżyńskim, nowosądeckim, ostrołęckim, pilskim, piotrkowskim, poznańskim, przemyskim, siedleckim, sieradzkim, suwalskim, rzeszowskim, tarnowskim i zielonogórskim. (Dz. U. Nr 30, poz. Nr 151). Droga ta nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071), a więc zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. stała się drogą powiatową z dniem 1 stycznia 1999 r. Na mocy uchwały Zarządu Województwa [...] z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] droga powiatowa nr [...] otrzymała nowy nr [...] i nazwę "[...]- [...]-[...]-[...]".
Przestrzenny zasięg działania ww. art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych, a więc spełniającego definicję pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1995 r. o drogach publicznych, t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 460 ze zm.).
O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej. W przypadku dróg publicznych o dawna istniejących, granice zajęcia pod drogę odpowiadają granicom jej urządzenia w ramach normatywnie zdefiniowanego pasa drogowego. Zatem przez zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną należy rozumieć nie tylko zajęcie gruntu pod pas drogowy przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów, ale także pod leżące w jego ciągu obiekty inżynierskie (np. kanalizacyjne, energetyczne), place postojowe i parkingi, ścieżki rowerowe, drzewa i krzewy oraz urządzenia techniczne niezwiązane z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu (por. wyrok z dnia 21 sierpnia 2002 r. o sygn. akt I SA 1441/00 LEX nr 137831)
Analizując niniejszą sprawę pod kątem spełnienia przesłanki zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną organ wskazał, że w aktach organu wojewódzkiego znajduje się sporządzona przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii przy Sądzie Okręgowym w [...] mgr inż. T. P. mapa z projektem podziału nieruchomości z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2014 r. pod nr [...], obrazująca jej zajęcia pod drogę publiczną potwierdza również oświadczenie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych R. S. z dnia [...] sierpnia 2015 r., z którego wynika, że działka nr [...] o pow. [...] ha, obr. Nr [...], jedn. ewid. [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. była zajęta pod drogę publiczną relacji [...]- granica województwa- [...]-[...] nr [...], a obecnie stanowi drogę powiatową nr [...].
Powyższe dokumenty potwierdzają, że ww. działka, zgodnie ze stanem na dzień 31 grudnia 1998 r. znajdowała się w pasie drogowym drogi publicznej nr [...] pn. "[...]- granica województwa- [...]-[...] nr [...] ( obecnie nowy nr [...]).
W odniesieniu do oceny stanu zajętości przedmiotowych działek pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r. organ podniósł, iż stosownie do treści art. 34 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, również w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r. odległość granicy pasa drogowego od zewnętrznej krawędzi wykopu, nasypu, rowu lub innych urządzeń wymienionych w art. 4 pkt 1 i 2 powinna wynosić co najmniej 0,75 m, a dla autostrad i dróg ekspresowych – co najmniej- 2 m.
Kolejną z przesłanek zastosowania art. 73 jest zaistnienie przesłanki władztwa publicznoprawnego.
Władanie nieruchomością to dokonywanie określonego rodzaju czynności faktycznych z zakresu prawa publicznego, względem nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne (stationes fisci). Wskazać należy przy tym, iż do spełnienia omawianej przesłanki nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nad nią, nawet wbrew woli jej właściciela.
W materiale dowodowym sprawy znajduje się oświadczenie Dyrektora Zarządu Dróg Powiatowych w [...] R. S. z dnia [...] lutego 2016 r. i z dnia [...] sierpnia 2015 r., z których wynika, iż droga wojewódzka nr [...] była administrowana do dnia 31 grudnia 1998 r. przez Dyrekcję Okręgową Dróg Publicznych w [...], co w ocenie oświadczającego potwierdza protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 31 grudnia 1999 r. sporządzony według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., z którego wynika, że Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w [...] przekazała Zarządowi Powiatu w [...] drogi wraz z załącznikiem oraz mapą sieci dróg powiatowych z uwzględnieniem przedmiotowej drogi.
Do skargi dołączono także oświadczenie J. M. – pracownika Rejonu Dróg Publicznych w [...] w okresie 1 stycznia 1976 r. do 31 grudnia 1991 r. pracownika Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...], Zarządu Dróg w [...] w okresie od 15 lutego 1995 r. do 31 grudnia 1998 r. na okoliczność władania nieruchomością przez zarządcę drogi w dniu 31 grudnia 1998 r. Z powyższego oświadczenia wynika, że do dnia 31 grudnia 1998 r. podmiotem władającym drogą nr [...], w tym działką nr [...] była Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w [...] Zarząd Dróg w [...]. Zarządca drogi w ramach władztwa wykonywał czynności związane z budową, modernizacją, utrzymaniem i ochroną, tj. odśnieżanie i zwalczanie śliskości zimowej, utrzymanie zieleni przydrożnej, modernizacje, remonty orz bieżące naprawy dróg i infrastruktury drogowej, utrzymanie i wymiana oznakowania pionowego, konserwacja rowów przydrożnych i urządzeń odwadniających, koszenie traw na poboczach i skarpach nasypów i wykopów, stożków mostowych.
Władztwo publicznoprawne dotyczy całego odcinka drogi, a nie poszczególnych działek gruntu. Trudno bowiem uznać, że istnieje możliwość wykazania dokonywania czynności związanych z utrzymaniem danej drogi publicznej tylko w stosunku do konkretnych działek. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w licznym orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 381/12, z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1961/12, z dnia 19 czerwca 2012r., sygn. akt. I SA/Wa 601/12, publ. CBOSA).
Wykonywanie faktycznych czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną związanych z jej utrzymaniem odbywa się w formach określonych w ustawie o drogach publicznych. Przy czym w przypadku w przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, który to grunt nie został jednocześnie zagospodarowany przez właściciela, w sposób uniemożlwiający realizację czynności związanych z zarządem drogi (np. poprzez jego ogrodzenie – a taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, co wynika z całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego), istnieje domniemanie, że zarządca drogi wykonywał nad tym gruntem władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych (por. wyroki WSA w Warszawie, z dnia 6 kwietnia 2009 r. ,sygn. akt I SA/Wa 123/09, z dnia 14 sierpnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 163/13, z dnia 11 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 400/13, z dnia 27 września 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 1036/13; publ. CBOSA).
Dlatego też Minister Infrastruktury i Budownictwa uznał, iż zarządca drogi wykonywał cyklicznie czynności faktyczne dotyczące drogi publicznej, w pasie której znajduje się przedmiotowy grunt, w okresie przez dniem 1 stycznia 1999 r. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego udowodniono w wystarczającym stopniu przesłankę związaną z pozostawaniem przedmiotowej nieruchomości we władaniu publicznoprawnym w rzeczonym okresie.
Skoro zatem na gruncie przedmiotowej sprawy zostały spełnione łącznie wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., Minister Infrastruktury i Budownictwa obowiązany był utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., w związku z czym decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
W świetle powyższych ustaleń Minister Infrastruktury i Budownictwa uznając zasadność wniesionej skargi uchylił w całości decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lutego 2017 r. i utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Jednocześnie organ stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy, nie stwierdzono aby miało miejsce działanie bez podstawy prawnej, albo z rażącym naruszeniem prawa. Natomiast dokument kwestionujący ustalenia faktyczne organu, złożono już po wydaniu przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa decyzji z dnia [...] lutego 2017 r.
Na decyzję autokontrolną Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył J. K. nie zgadzając się z jej treścią. Zdaniem skarżącego oświadczenie J. M. o władaniu powyższą drogą nie jest dowodem.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieś istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a.
Kontrolując zaskarżoną decyzję w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem kontroli jest decyzja, która została wydana w trybie autokontroli w oparciu o art. 54 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest jednolity pogląd, zgodnie z którym zastosowanie art. 54 § 3 p.p.s.a. jest możliwe wówczas, gdy organ uznaje za uzasadnione zarówno zarzuty, wnioski jak i wskazaną w niej argumentację, a rozstrzygnięcie czyni zadość żądaniom skarżącego w całości. Jeżeli zatem nie podziela niektórych zarzutów i nie uwzględnia w całości wniosków, kwestionuje przedstawioną w niej podstawę lub ocenę prawną naruszeń, to wówczas nie może wydać rozstrzygnięcia, lecz winien przekazać skargę sądowi do rozpoznania. Warunkiem bowiem zastosowania autokontroli przez organ administracji publicznej jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, a także wniosków (wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1379/13, wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008 r. sygn. akt I OSK 581/07, wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1575/07).
W ocenie Sądu Minister Infrastruktury i Budownictwa wydając zaskarżoną decyzję w sposób prawidłowy zastosował tryb autokontroli przewidziany a art. 54 § 3 p.p.s.a. albowiem uwzględnił w całości skargę Starosty [...] na decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2017 r.
Ocena ta wynika przede wszystkim z charakteru decyzji objętej skargą i zarzutów oraz wniosków w niej przedstawionych. Decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. Minister Infrastruktury i Budownictwa wydał po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez powiat [...] własności nieruchomości położonej w obrębie [...] oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha powstałej z podziału działki nr [...] stanowiącej na dzień 31 grudnia 1998 r. własność J. K. zajętej pod drogę wojewódzką relacji [...] – granica województwa – [...] – [...] nr [...] (nowy nr aktualnie [...]), którą to decyzją organ uchylił powyższą decyzję i orzekł o odmowie nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. wyżej opisanej nieruchomości na powiat [...].
Na decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył powiat [...] za pośrednictwem organu.
Organ uwzględnił zarzuty skargi powiatu [...] z dnia 13 marca 2017 r. podnosząc, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy pozwala na uznanie, że zostały spełnione wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w tym budząca wątpliwości przesłanka władania publicznoprawnego sporną nieruchomością. Należy podkreślić, że przysługiwanie prawa własności do spornej nieruchomości osobie fizycznej, oraz jej zajętość pod drogę publiczną nie budziły wątpliwości ani organu, ani skarżącego.
Zdaniem Sądu dołączenie do skargi przez powiat [...] oświadczenia J. M. z dnia 21 lutego 2017 r. udokumentowało w sposób wystarczający sprawowanie przez zarządcę drogi władania nieruchomością oznaczoną jako działka nr [...] ( o powierzchni [...] ha) znajdującą się w jej granicach.
W tej sytuacji należy uznać, że organ uchylając własną decyzję z dnia [...] lutego 2017 r. uwzględnił w całości stanowisko i argumentację powiatu [...]. Natomiast zarzuty zawarte w skardze z dnia 27 kwietnia 2017 r. złożonej przez J. K. na decyzję autokontrolną Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] kwietnia 2017 r. Sąd uznał za niezasadne. W szczególności Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, że zaświadczenie J. M. o władaniu działką nr [...] przez zarządcę drogi (na dzień 31 grudnia 1998 r.) nie może być dowodem w przedmiotowej sprawie. Z oświadczenia J. M. z dnia [...] lutego 2017 r. (znajdującego się w aktach rozpoznawanej sprawy) złożonego pod odpowiedzialnością karną za składanie fałszywych zeznań wynika, że od 1 stycznia 1976 r. do 31 grudnia 1998 r. pracował kolejno w Rejonie Dróg Publicznych w [...], Przedsiębiorstwie Robót [...] w [...], na stanowisku dyrektora oraz w Dyrekcji Okręgowej Dróg Publicznych w [...], Zarządzie Dróg w [...] na stanowisku kierownika. W wyżej wymienionym okresie jak wynika z powyższego oświadczenia w tym w dniu 31 grudnia 1998 r. podmiotem władającym drogą nr [...] relacji [...] - granica województwa [...] – [...] – [...], która obecnie jest drogą powiatową nr [...], (także działką ewidencyjną nr [...] znajdującą się w jej granicach) zarządzała Dyrekcja Okręgowa Dróg Publicznych w [...] Zarząd Dróg w [...].
W ramach władztwa nad tą drogą wykonywano czynności związane z jej modernizacją, utrzymaniem i ochroną w ramach letniego i zimowego utrzymania. Drogę odśnieżano, dbano o zieleń przydrożną, dokonywano remontów i napraw konserwowano rowy przydrożne i urządzenia odwadniające, koszono trawę na poboczach i skarpach oraz nasypach, czyszczono mosty i przepusty. Wobec braku innych dowodów dotyczących władania powyższą drogą, w której skład wchodzi sporna działka Sąd uznał za wiarygodne powyższe oświadczenie J. M. złożone pod odpowiedzialnością karną. Pozostałe zarzuty skargi nie dotyczą merytorycznie rozpoznawanej sprawy.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przez organ innych przepisów prawa, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy, co powodowałoby konieczność eliminacji z obiegu prawnego zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło