II SA/Wa 1664/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Sławomir Antoniuk, Protokolant Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], cofającą S. W., reprezentowanemu przez radcę prawnego A. U. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że organ I instancji w dniu [...] czerwca 2007 r. wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia S. W. pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na uzyskanie informacji o toczącym się przeciwko niemu postępowaniu karnym o czyn z art. 297 § 1 kk., art. 270 § 1 kk. w związku z art. 11 § 2 kk. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. organ I instancji zawiesił prowadzone postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia toczącego się przeciwko S. W. postępowania karnego. W dniu [...] listopada 2008 r. do organu I instancji wpłynął akt oskarżenia przeciwko S. W. sporządzony przez Prokuraturę Rejonową [...] w dniu [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...], w którym wskazano, że S. W. w okresie od [...] stycznia 2007 r. do [...] lutego 2007 r. w [...] działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu w celu realizacji z góry powziętego zamiaru, wprowadził pracownika Banku BPH S.A. Oddział w [...] w błąd co do miejsca zatrudnienia i wysokości osiągniętych dochodów, w ten sposób, że w celu uzyskania kredytu na kwotę [...] zł, przedłożył wniosek kredytowy wraz ze sfałszowaną informacją o zatrudnieniu i wysokości zarobków oraz 6 nierzetelnych druków ZUS RMUA za okres od lipca do grudnia 2006 r. i 6 sfałszowanych druków ZUS RCA za okres od lipca do grudnia 2006 r., usiłując doprowadzić Bank BPH S.A. Oddział w [...] do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie [...] zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na odmowę udzielenia kredytu, tj. o czyn z art. 297 § 1 kk, art. 270 § 1 kk i art. 13 § 1 kk w zw. z art. 286 § 1 kk w związku z art. 294 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk. W związku z postawieniem S.W. aktu oskarżenia organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. podjął zawieszone postępowanie, które zakończył wydaniem w dniu [...] marca 2009 r. decyzji cofającej S.W. pozwolenia na broń palną myśliwską. Od decyzji tej pełnomocnik S. W., odwołał się, jednakże Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. utrzymał decyzję w mocy. Uzasadniając swoją decyzję, organ odwoławczy przywołał treść art. 18 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 15 ust. 1 pkt. 6 powołanej wyżej ustawy o broni i amunicji i wskazał, że ustawodawca istnienie obawy określonej w przywołanym przepisie jako przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń na postawie art. 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy, związał wprost nie tylko ze skazaniem posiadacza broni za popełnienie przestępstwa wymierzonego min. przeciwko mieniu, ale także z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa tego rodzaju. Organ uznał, że ta druga okoliczność występuje w sprawie S. W. bowiem postawiono mu zarzut o przestępstwo sfałszowania informacji o zatrudnieniu i wysokości zarobków w celu uzyskania korzyści majątkowej, wskazane w art. 286 § 1 kk., które usytuowane jest w kodeksie karnym w rozdziale XXXV przestępstwa przeciwko mieniu. Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy nakazuje zaliczyć S. W. do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, skoro stoi ona pod zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, z którą to okolicznością sam ustawodawca związał obawę możliwości użycia broni w sposób o którym mowa w tym przepisie wskazując ją jednocześnie jako przesłankę do odebrania – na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy – prawa do posiadania broni. Organ powołał się przy tym na orzecznictwo sądów administracyjnych, z którego wynika, że w takich przypadkach organy Policji nie mają obowiązku przeprowadzania dodatkowego postępowania, a wystarczającym do cofnięcia pozwolenia jest sam fakt ustalenia, iż przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń toczy się postępowanie karne o czyn wymieniony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy (wyrok WSA o sygn. akt VI Sa/Wa 1507/07, 1371/07, 304/08, 325/08 oraz wyrok NSA o sygn. akt II OSK 356/07 nie publ.). W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego radca prawny A.U. zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Wniósł w związku z tym o uchylenie zaskarżonej decyzji jako rażąco naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że zarówno decyzja Komendanta Głównego Policji, jak i decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] zostały wydane bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego i bez rozpoznania zgłoszonych wniosków dowodowych. Pełnomocnik skarżącego podniósł, że przestępstwo, o popełnienie którego został oskarżony w żaden sposób nie jest związane z użytkowaniem i posiadaniem przez skarżącego broni. Dodał ponadto, że skarżący jest członkiem macierzystym Wojskowego Koła Łowieckiego od dnia [...] czerwca 1995 r., wykonuje wszystkie statutowe obowiązki członka koła, nie posiada żadnych zaległości i zobowiązań w stosunku do koła oraz wykonuje na jego rzecz różne prace społeczne. Uzasadniając skargę wskazał, że cofnięcie pozwolenia na broń jest niczym nie usprawiedliwioną i nadmierną dolegliwością i przywołał obszerne fragmenty wyroku WSA w Warszawie o sygnaturze akt VI SA/Wa 709/2005 r. z dnia 20 września 2005 r. Konkludując pełnomocnik skarżącego wskazał, że istotny dla sprawy jest fakt w jaki sposób skarżący posługiwał się bronią i czy zagrażał zdrowiu lub życiu innych osób, a zatem czy stwarzał obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku prawnego. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Materialną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy wskazane w zaskarżonej decyzji, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy pozwolenie na broń cofa się jeśli osoba, której pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do interpretacji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. Nr 52, poz. 525). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że zastosowanie przez organy Policji powołanego przepisu i cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Z literalnego brzmienia cytowanego przepisu wynika, że osoba, która została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw z mocy prawa jest uznawana za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mówiąc innymi słowy, sam fakt popełnienia lub podejrzenie popełnienia powyższego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2008 r., sygn. akt II OSK 994/07, a także wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1166/06; wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 357/07; wyrok z dnia 13 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 514/07; wyrok z dnia 30 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1708/07; z dnia 7 sierpnia 2008 r., sygn. akt II OSK 917/07; z dnia 15 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 847/07; z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 698/07, z dnia 9 kwietnia 2008 r. II OSK 356/07 ). I tak w orzeczeniu o sygnaturze akt II OSK 356/07, Naczelny Sąd Administracyjny utrzymując w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygnaturze akt VI SA/Wa 1352/06 wskazał, że organ Policji nie wydaje pozwolenia na broń z chwilą ujawnienia, że przeciwko osobie, która wystąpiła o pozwolenie na broń toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Interpretując wskazany przepis ustawy o broni i amunicji należy mieć na uwadze także wykładnię celowościową. Dostęp do broni palnej jest ściśle reglamentowany. Poza wypadkami określonymi w ustawie, nabywanie, posiadanie oraz zbywanie broni i amunicji jest zabronione (art. 2 ustawy). Ustawa ściśle reglamentuje cele na które może być wydane pozwolenie na broń (art. 10 ust. 3) jak również określa szereg właściwości osób fizycznych np. limit wieku, określone właściwości psychiczne, które muszą być spełnione aby osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń mogła je otrzymać. Jednym z warunków negatywnych jest warunek, że pozwolenie na broń nie wydaje się osobom, co do których zachodzi uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jest to warunek w dużej części uznaniowy. Interes bezpieczeństwa i porządek publiczny nie są definiowane przez prawo pozytywne, a w literaturze przedmiotu określone są jako tzw. pojęcia niedookreślone. Przez bezpieczeństwo, spokój i porządek publiczny "ogólnie rozumie się pewne dodatnie stany panujące w organizacji społecznej, których zachowanie gwarantuje uniknięcie określonych szkód zarówno przez całość organizacji, jak i przez poszczególnych ich członków (J. Jagielski (w:) M. Wierzbowski i inni Prawo administracyjne LexisNexis Warszawa 2007 str. 548). Poszczególne ustawy zajmujące się tą problematyką wypełniają tą blankietową treść konkretnymi ustaleniami. W ustawie o broni i amunicji ustawodawca określił, co w szczególności wchodzi w skład określenia "uzasadnionej obawy" użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Jedną z tych okoliczności jest toczące się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Decydujące znaczenie przy interpretacji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma bowiem interpretacja pierwszego członu tego przepisu, a więc wykazanie uzasadnionej obawy, że broń może być użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. O winie lub niewinności skarżącego orzeknie sąd karny, a w sprawie o wydanie pozwolenia na broń (także jego cofnięcia) znaczenie ma sam fakt toczącego się postępowania karnego. Przesądził o tym sam ustawodawca wskazując, że w stosunku do osób skazanych lub podejrzanych o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i z tego powodu nie mogą uzyskać pozwolenia na jej posiadanie. Skoro zatem organy Policji w toku postępowania administracyjnego ustaliły, że przeciwko S. W. toczy się postępowanie karne o popełnienie m.in. przestępstwa przeciwko mieniu, tj. czynu z art. 297 § 1 kk., art. 270 § 1 kk. i art. 13 § 1 kk. w zw. z art. 286 § 1 kk. w zw. z art. 294 § 1 kk. w zw. z art. 11 § 2 kk. w zw. z art. 12 kk., to fakt ten był wystarczający do stwierdzenia, że należy on do kręgu osób, które stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa i nie mogą tą bronią dysponować. Organy Policji były w tej sytuacji zobowiązane do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni, niezależnie od tego na jakim etapie (w sądzie, czy w prokuraturze) znajdowało się prowadzone przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. Istotny był jedynie fakt, że postępowanie takie, o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, jest w stosunku do skarżącego prowadzone. Organy Policji zasadnie zatem uznały, że w związku z toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, z mocy prawa należy uznać go za osobę, co do której istnieje obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji. Podkreślić należy, iż ustawodawca przyjął, że obawę niewłaściwego użycia broni stwarzają nie tylko osoby skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu, ale także te, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. W przepisie tym położono akcent na rodzaj (charakter) przestępstw, a nie na to czy doszło do prawomocnego skazania za ich popełnienie. Obawę użycia broni niezgodnie z przepisami stwarza więc już osoba podejrzana o popełnienie wyszczególnionych w tym przepisie przestępstw. W okolicznościach niniejszej sprawy organy Policji zasadnie w związku z tym uznały, że w sytuacji, gdy ustaliły, że przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, które z mocy ustawy uzasadnia obawę użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, zbędnym stało się prowadzenie dalszego postępowania dowodowego. Użycie zatem w art. 15 ust. 1 pkt 6 słów "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Prawidłowość powyższej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji została potwierdzona w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, gdzie NSA podkreślił, że (...) w języku polskim i technice legislacyjnej użycie zwrotu "w szczególności" oznacza bliższe wskazanie osób, sytuacji, zdarzeń, które należą do określonego wcześniej w sposób szerszy kręgu pojęciowego. Skoro zatem w omawianym przepisie określono najpierw "osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego", a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby "skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu", to niewątpliwie z woli ustawodawcy krąg osób wymienionych w grupie pierwszej - szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach "w szczególności". Tak zatem można przyjąć, że niejako wewnątrz kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, wyróżnia się "podkategorię" osób, w przypadku których sam ustawodawca przyjmuje, że są to osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa (...)". Organy Policji w toku prowadzonego postępowania administracyjnego o cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń uzyskały poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię aktu oskarżenia skierowanego przez Prokuraturę Rejonową [...] do Sądu Rejonowego [...] przeciwko min S. W. o popełnienie czynów z art. 286 1 kk. W tej sytuacji, podzielając ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że chybione są argumenty skargi, iż organy Policji dopuściły się naruszenia przepisów w stopniu uzasadniającym konieczność uchylenia zaskarżonych decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela argumenty Komendanta Głównego Policji, iż z cytowanych wyżej przepisów ustawy o broni i amunicji wynika, że organy Policji były zobligowane cofnąć wydane pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej skarżącemu jako osobie, w stosunku do której toczy się postępowanie o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Cofnięcie to następuje bez względu na inne okoliczności świadczące o pozytywnej opinii środowiskowej o skarżącym. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących uchybienia przepisom postępowania należy podkreślić, że takie uchybienia mogą prowadzić do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy są na tyle poważne, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w zaskarżonych decyzjach nie można dopatrzyć się naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Decyzje te nie noszą cech dowolności, organy Policji dokonały oceny zebranego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego oraz wskazały na przesłanki, którymi kierowały się cofając skarżącemu pozwolenie na broń. Z tej przyczyny należy stwierdzić, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga S. W. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.