II SA/Wa 167/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Iwona Dąbrowska, Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] cofającą J.K. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ rozpatrując przedmiotową sprawę ustalił następujący stan faktyczny. W dniu 13 maja 2010 r. Komendant Wojewódzki Policji w P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej w związku z informacją, że zostały jej przedstawione zarzuty popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu określonego w art. 288 § 1 kk. Organ I instancji uznał, że powyższe ustalenie w pełni pozwala na zakwalifikowanie strony do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. cofnął jej pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Od tej decyzji J.K. złożył odwołanie, wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W jego ocenie organ oparł się na automatycznym założeniu, że zachodzą w stosunku do niego podstawy do cofnięcia mu pozwolenia na broń z tego powodu, że toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu w przypadku, gdy obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, musi być uzasadniona. Ponadto wskazał, że jest człowiekiem spokojnym, stroniącym od konfliktów oraz ma dojrzały i odpowiedzialny stosunek do broni, a myślistwo jest jego pasją. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobie, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może ona użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanej prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Komendant Główny Policji wskazał, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że wobec J.K. toczy się postępowanie karne o popełnienie czynu przeciwko mieniu, tj. o to, że w maju 2009 r. dokonał zniszczenia mienia innej osoby wycinając siatkę metalową z ogrodzenia jej działki, uszkadzając betonową nawierzchnię boiska, odcinając przęsła metalowe ze słupkami oraz niszcząc znajdujące się na działce pokrzywdzonego drzewa i krzewy, czym spowodował straty na jego szkodę w łącznej wysokości 3000 zł. Ponadto ustalił, że we wrześniu 2009 r. wyżej wymieniony ponownie dokonał uszkodzenia mienia wycinając słupki metalowe z ogrodzenia osoby pokrzywdzonej, powodując straty w wysokości 300 zł, co, w ocenie organu, niewątpliwie świadczy o lekceważącym stosunku strony do obowiązujących norm prawnych. Podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09 stwierdził, że skazanie za przestępstwa, wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, stanowi przesłankę obligatoryjnego cofnięcia stronie pozwolenia na broń, ponieważ to sam ustawodawca rozstrzygnął, iż co do osób skazanych za nie istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organy Policji nie muszą więc przeprowadzać dodatkowych dowodów wykazujących, że wobec takich osób obawa ta rzeczywiście istnieje. Taka sama intencja przyświecała ustawodawcy co do uznania przesłanki obawy już toczącego się przeciwko osobom uprawnionym do posiadania broni postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, bowiem w przeciwnym przypadku ta część normy byłaby zupełnie zbędna. Tak więc ustalenie, że wobec strony toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu wiąże organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia tej sprawy. Komendant Główny Policji zaznaczył również, że nawet pozytywne opinie z koła łowieckiego oraz z miejsca zamieszkania nie eliminują obawy, iż strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odnośnie natomiast stwierdzenia strony, iż postępowanie karne w niniejszej sprawie nie zostało jeszcze zakończone i jest przedmiotem rozpoznania przez Sąd Rejonowy w K. w oparciu o znikomy i kontrowersyjny materiał dowodowy, organ wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 741/07), że na gruncie przepisów ustawy o broni i amunicji toczące się postępowanie karne nie stanowi przeszkody prawnej do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty i wydania decyzji administracyjnej. Ponadto wskazał, że przedmiotem postępowania administracyjnego nie jest ani ustalanie winy czy niewinności osoby stojącej pod zarzutem popełnienia przestępstwa, ani rozstrzyganie o rodzaju i wymiarze kary jakie należałoby zastosować wobec podejrzanego czy oskarżonego. Nie jest nim także weryfikacja zasadności wszczęcia postępowania karnego i ocena prawidłowości i rzetelności zebranego materiału dowodowego, w tym zastosowanej na jego podstawie kwalifikacji prawnej czynu. Zakres postępowania dowodowego w obydwu tych postępowaniach – administracyjnym i karnym jest zdecydowanie różny i inny jest ich cel. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. oraz decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, według norm przepisanych. Wnoszący skargę zarzucił organowi naruszenie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz brak wszechstronnego zbadania sprawy i automatyczne przyjęcie, iż obawa użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, jest realna. W jego ocenie, obawa ta musi wynikać z całościowej oceny charakteru i cech posiadacza broni. Podkreślił, iż choć postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej ma inny cel niż postępowanie karne, to należy zwrócić uwagę, że przedstawienie zarzutów o popełnienie przestępstwa (do którego strona się nie przyznaje) nie korzysta z domniemania prawnie wiążącego i ma charakter z założenia tymczasowy. Nie można zatem dokonywać wiążących ustaleń w ramach innych procedur niż karna w oparciu o poszlaki, czy też gołosłowne twierdzenia pokrzywdzonego. Jednocześnie podał, że od kilkudziesięciu lat jest członkiem Polskiego Związku Łowieckiego, a myślistwo to jego pasja. Nigdy nie był karany dyscyplinarnie i porządkowo, nie został także skazany za żadne przestępstwo ani wykroczenie. Ma pozytywną opinię wśród sąsiadów, znajomych, w miejscowej jednostce Policji oraz w środowisku łowieckim, a także dysponuje pozytywnym orzeczeniem lekarskim o zdolności do posiadania broni palnej wystawionym przez upoważnionego lekarza. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana pod tym względem nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, stosownie do którego właściwy organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. W związku z tym istnieje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń poprzez wydawanie ich tylko w uzasadnionych okolicznościach oraz cofanie takich pozwoleń w wypadku możliwego zagrożenia interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ocena, czy w konkretnym przypadku takie obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów Policji, zaś rolą Sądu jest kontrola, czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz, czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się przekroczenia tych granic. Organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz należycie oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. Pojęcie "uzasadniona obawa" jest pojęciem niedookreślonym i jej istnienie zawsze opiera się na prognozach, które przeprowadza się w oparciu o te fakty, które wydarzyły się do daty prognozowania. W każdym przypadku prognoza będzie pewnym wybieganiem w przyszłość i z istoty rzeczy nigdy nie zawiera w sobie elementu pewności. Ustawodawca uznał jednak, że z uwagi na zagrożenia, jakie niesie ze sobą posiadanie broni i konieczność ochrony społeczeństwa przed tymi zagrożeniami, można i należy brać pod uwagę właśnie przewidywania. Jest to pewien rodzaj ostrożności ze strony ustawodawcy, która to ostrożność, gdy chodzi o interes bezpieczeństwa i porządku publicznego, jest z oczywistych względów uzasadniona. W przypadku stwierdzenia przez organ, że osoby te budzą uzasadnioną obawę sprzecznego z prawem użycia broni, organ cofa pozwolenie na broń. Jedną z okoliczności, które z woli ustawodawcy powinny wzbudzić w organie uzasadnioną obawę, co do konkretnej osoby, jest prowadzenie przeciwko niej postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Nie czekając na ustalenie winy organ ma obowiązek, dla uniknięcia prognozowanego zagrożenia ze strony tej osoby, cofnąć jej pozwolenie na broń. Organ Policji w prowadzonym w tym przedmiocie postępowaniu nie narusza zasady domniemania niewinności, gdyż w toku prowadzonego w tym zakresie postępowania, organy Policji nie uznają bowiem takiej osoby za winną popełnienia przestępstwa, lecz stwierdzają jedynie po stronie tej osoby utratę rękojmi do dalszego posiadania broni (zob. szerzej: uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 202/08, Lex nr 522453). Należy podnieść, że organ miał podstawy do przyjęcia istnienia uzasadnionej obawy w związku ze stawianymi skarżącemu zarzutami w postępowaniu karnym, które podważają podnoszoną przez niego bezkonfliktowość. Z ustaleń tego postępowania wynika, że w maju 2009 r. dokonał on zniszczenia mienia innej osoby, wycinając siatkę metalową z ogrodzenia jej działki, uszkadzając betonową nawierzchnię, odcinając przęsła metalowe ze słupkami oraz niszcząc znajdujące się na działce pokrzywdzonego drzewa i krzewy, a następnie we wrześniu 2009 r. ponownie dokonał uszkodzenia mienia, wycinając słupki metalowe z ogrodzenia osoby pokrzywdzonej. Prawidłowo organ zatem uznał, że skierowanie wobec skarżącego aktu oskarżenia formułującego tego rodzaju zarzuty jest sygnałem do zabezpieczenia interesu bezpieczeństwa i porządku publicznego, poprzez cofnięcie pozwolenia na broń myśliwską. Oskarżenie o popełnienie powyższych czynów rodzi bowiem uzasadnioną obawę, że skarżący może posiadaną broń używać w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, (Lex nr 527545) stwierdzono, że: "Osoba skazana prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.)". Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż sam fakt skazania za popełnienie takiego przestępstwa uzasadnia cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, opowiadając się za bardziej rygorystycznym podejściem orzecznictwa odnośnie wymogów stawianych posiadaczom broni. Powyższa teza w pełni znajduje zastosowanie także do kategorii osób "wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw" (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) - por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1154/09, z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1564/09, z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1741/09, z dnia 21 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 243/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2007/09, z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 2046/09 oraz z dnia 1 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 710/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. W kontekście przedstawionej wyżej wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zarzut skargi dotyczący jego naruszenia, a w konsekwencji naruszenia również art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, a polegający na ich niewłaściwym zastosowaniu oraz nieuzasadnionym przyjęciu istnienia uzasadnionej obawy użycia przez stronę w przyszłości broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, nie zasługuje na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ zgodnie z art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw, przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.