II SA/Wa 2075/14
WyrokWSA w Warszawie2015-06-11
Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Iwona Dąbrowska, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozkaz personalny ustalający wysługę lat policjanta, uwzględnianą przy wzroście uposażenia, wydany bez wyraźnej podstawy prawnej w formie decyzji administracyjnej, może zostać uznany za nieważny z powodu braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Rozkaz personalny ustalający wysługę lat policjanta, od której zależy wzrost uposażenia, wydany bez wyraźnej podstawy prawnej w formie decyzji administracyjnej, jest obarczony wadą braku podstawy prawnej lub rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Takie rozstrzygnięcie nie może być akceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, a jego skutki, polegające na nienależnym wzroście uposażenia, nie są nieodwracalne, co uzasadnia stwierdzenie jego nieważności.Stan faktyczny
Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r., który zaliczył A.M. do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia. Organ uznał, że rozkaz personalny został wydany bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przepisy obowiązujące w dacie jego wydania nie przewidywały możliwości ustalenia wysługi lat w drodze decyzji administracyjnej. A.M. zaskarżyła decyzję Komendanta Głównego Policji do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Kpa i ustawy o wliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Andrzej Kołodziej Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego - oddala skargę -
Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] września 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A.M. od decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lipca 2014 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r., dotyczącego ustalenia wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia: utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu [...] maja 2000 r. Komendant Powiatowy Policji w R. wydał rozkaz personalny nr [...], na mocy którego zaliczył A.M. na dzień [...] sierpnia 1989 r., do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, okres pracy w gospodarstwie rolnym w wymiarze 4 lat, 9 miesięcy, 20 dni. Wymieniony rozkaz personalny doręczono policjantce w dniu [...] czerwca 2000 r.
Wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r. Komendant Powiatowy Policji w R. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] maja 2000 r.
Po przeprowadzeniu postępowania w przedmiotowej sprawie Komendant Wojewódzki Policji w L. wydał w dniu [...] lipca 2014 r. decyzję nr [...], na mocy której stwierdził nieważność rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r. Wymienionej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu wskazał, że powołany rozkaz personalny nr [...] został wydany bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] lipca 2014 r. doręczono policjantce w dniu [...] lipca 2014 r.
Od decyzji A.M. wniosła odwołanie.
Rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym organ przypomniał, że ostateczne decyzje administracyjne nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko i wyłącznie w trybach nadzwyczajnych oraz w przypadkach określonych wprost w Kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych, do których on odsyła (art. 16 § 1 Kpa).
Jednym z trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności. Następuje ono w przypadku, gdy decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Zgodnie z art. 156 § 2 Kpa, nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Wskazano, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej zasadniczo różni się od zwykłego postępowania administracyjnego. Ma ono na celu jedynie wyjaśnienie, czy decyzja ta jest obarczona wskazanymi wyżej wadami prawnymi. W postępowaniu tym nie dochodzi więc do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Działanie organu orzekającego w tym postępowaniu jest ograniczone do zajmowania się kwestiami stricte prawnymi, tj. do weryfikacji decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem. Sprowadza się zatem wyłącznie do poszukiwania uchybień i wadliwości weryfikowanej decyzji, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego.
W przypadku określonym w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, stanowiącym podstawę wydania zaskarżonej decyzji nr[...], postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zmierza do ustalenia, czy decyzja wydana w trybie zwykłym jest dotknięta naruszeniem prawa, a jeżeli tak, to czy naruszenie to ma charakter "zwykły" czy "rażący", bądź też czy decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jest wyraźne wykazanie, jaki konkretny przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92). O rażącym naruszeniu prawa mówić można tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako "rażące" może mieć miejsce tylko wyjątkowo, a mianowicie, gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95). Rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, jest stan prawa w dniu wydania tej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 1997 r., sygn. akt III SA 1134/1996).
Natomiast przez przesłankę "braku podstawy prawnej" zakreśloną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa należy rozumieć takie sytuacje, gdy: decyzja wydana została poza sferą regulacji prawnej; wydanie decyzji administracyjnej nastąpiło w sferze stosunków cywilnoprawnych; przy wydawaniu decyzji oparto się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych zupełnie odmiennych od tych, które występują w danej sprawie; wydano decyzję w sprawie, w której uprawnienie lub obowiązek wynikał wprost z ustawy; wydano decyzję w sprawie, w której przewidziana jest inna forma działania; decyzja została wydana w oparciu o przepisy aktu normatywnego, w którym organ przekroczył upoważnienie lub go nie posiadał; wydanie decyzji zostało oparte na akcie niebędącym aktem powszechnie obowiązującym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 275/00).
Istotnym jest, że decyzyjne rozstrzyganie kwestii związanych ze stosunkiem służbowym policjanta jest możliwe tylko wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie wprowadza taką formę władczego działania. Działanie organu administracji publicznej w formie decyzji musi posiadać wyraźną ustawową podstawę prawną. Nie może być domniemywane, ani wynikać tylko z wykładni przepisów prawa.
Podkreślono, że w dacie wydania rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r. nie istniały unormowania prawne, które mogłyby stanowić podstawę wdania decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia policjantowi wysługi lat. Obowiązujące wówczas przepisy regulujące tę materię (ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów; jego wzrostu z tytułu wysługi lat oraz szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości dodatków do uposażenia policjantów, zarządzenie nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997 r. w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszania w czynnościach służbowych oraz zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego) nie dawały także podstaw do ustalenia w drodze decyzji administracyjnej terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentowej jego wysokości.
Wskazano, że podstawę ustalenia w drodze decyzji administracyjnej terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentowej jego wysokości może stanowić dopiero aktualnie obowiązujący przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732, z późn. zm.), w myśl którego termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość określa się w decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w ust. 2 i 3, z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu. Cytowany przepis nie daje jednak podstaw do ustalenia policjantowi wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego w drodze samodzielnej sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu przez wydanie odrębnej decyzji administracyjnej. Ustalenie wysługi lat jest bowiem tylko jednym z istotnych elementów sprawy o roszczenie z tytułu prawa do uposażenia zasadniczego w określonej wysokości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 3655/01; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 302/06).
Zaznaczono, że w przypadku, gdy przepisy nie wymagają określenia albo ustalenia praw lub obowiązków w drodze decyzji, rozstrzygnięcie dokonane w takiej formie (w omawianej sprawie rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r.) jest wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, co implikuje stwierdzenie jego nieważności (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1331/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1927/12).
Analiza dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych A.M. prowadzi do wniosku, że rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r. do wysługi lat policjantki zaliczono okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] marca 1978 r. do dnia [...] grudnia 1982 r., opierając się przy tym na zaświadczeniu Urzędu Gminy w R. z dnia [...] maja 2000 r. stwierdzającym, że wymieniona pracowała w danym okresie w gospodarstwie rolnym rodziców i praca ta stanowiła jej główne źródło utrzymania oraz że przejęła jako następca wskazane gospodarstwo na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2000 r. (repertorium A nr [...]).
W omawianej sprawie Komendant Powiatowy Policji w R. przed wydaniem rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] maja 2000 r.:
nie ustalił, czy [...] A.M. po objęciu danego gospodarstwa rolnego rozpoczęła jego prowadzenie osobiście lub wraz ze współmałżonkiem (zgodnie z wymogiem określonym w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy);
nie wyjaśnił, czy aktywność życiowa [...] A.M. w okresie od dnia [...] marca 1978 r. do dnia [...] grudnia 1982 r., z uwzględnieniem rodzaju prac koniecznych do prowadzenia w gospodarstwie rolnym jej rodziców, ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości tego gospodarstwa, umożliwiała policjantce pracę w danym gospodarstwie rolnym, a nie jedynie doraźną pomoc, niemającą istotnego znaczenia dla funkcjonowania tego gospodarstwa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1234/13; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 302/13; z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1248/13 i sygn. akt II SA/Wa 1099/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt. II SA/Ke 879/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 357/13 oraz wyroki Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...] listopada 2013 r.,[...]);
nie ustalił, w oparciu o jaką dokumentację Urząd Gminy w R. wydał zaświadczenie z dnia [...] maja 2000 r., stwierdzające że wymieniona pracowała w danym okresie w gospodarstwie rolnym rodziców i praca ta stanowiła jej główne źródło utrzymania, w szczególności, czy zaświadczenie to nie zostało wydane wyłącznie na podstawie zeznań świadków, których wiarygodność nie została dodatkowo w sposób dostateczny potwierdzona.
W świetle wyżej przedstawionych okoliczności należało kategorycznie stwierdzić, że omawiany rozkaz personalny został również wydany z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Przedmiotowe rozstrzygnięcie w konsekwencji spowodowało zawyżenie wysokości wzrostu uposażenia policjantki z tytułu wysługi lat. Powyższe należy uznać za wadę o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Treść rozstrzygnięcia rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r. jest w jawny i oczywisty sposób sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś wykazane naruszenie w sposób fundamentalny wpływa na sposób załatwienia tej sprawy. Niewątpliwym jest również, że w wyniku mającego miejsce w tej sprawie naruszenia prawa powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Jednocześnie wyjaśniono, że w orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje pogląd, zgodnie z którym aktualnie obowiązujące przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego przewidują jedynie możliwość doliczenia policjantowi do wysługi lat dotychczas nieudokumentowanych okresów, natomiast nie uprawniają one do anulowania (odliczenia) w drodze rozkazu personalnego (wydanego w postępowaniu administracyjnym w trybie zwykłym) okresu uprzednio zaliczonego do tejże wysługi. Jednocześnie wskazuje się, że w przypadku wadliwego ustalenia policjantowi wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego, możliwe jest naprawienie popełnionego błędu, przy czym może to nastąpić wyłącznie w nadzwyczajnym trybie weryfikowania decyzji ostatecznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 273/10), co też miało miejsce w niniejszej sprawie, tj. ustalenia wysługi lat z rażącym naruszeniem prawa.
Niezbędnym jest przy tym zaznaczenie, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia art. 156 § 2 Kpa, bowiem stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r. nie nastąpiło z przyczyn, o których mowa w powołanym przepisie, a ponadto oczywistym jest, że skutek, który wywołał weryfikowany w trybie nadzwyczajnym rozkaz personalny, polegający na powstaniu obowiązku comiesięcznej wypłaty policjantowi uposażenia zwiększonego o określony procent, nie jest skutkiem prawnym nieodwracalnym, bowiem możliwe jest zaprzestanie policjantowi wypłaty bezprawnie ustalonej części uposażenia.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
Decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 138 § 1 Kpa poprzez jego błędne zastosowanie, naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 poprzez błędne zastosowanie i uznanie, że w stanie faktycznym sprawy doszło do wydania rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, naruszenia art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu pracy w gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 16 Kpa poprzez dokonanie ponownej analizy okoliczności faktycznych leżących u podstaw wydania rozkazu nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja 2000 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
|Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |
| |
|Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy |
|administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu|
|kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada |
|akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie |
|według przesłanek celowości, czy słuszności. Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed |
|sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc |
|jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. |
|Skarga, analizowana w kontekście podanych wyżej kryteriów kontroli decyzji administracyjnych przez Sąd, podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona |
|decyzja i decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób, który mógłby zaważyć na ostatecznym wyniku podjętego w sprawie|
|rozstrzygnięcia. |
|Na wstępie należy wskazać, że stwierdzenie nieważności decyzji jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji |
|administracyjnej. Stanowi odstępstwo od wyrażonej w przepisie art. 16 § 1 Kpa ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji |
|administracyjnych. Istota stwierdzenia nieważności sprowadza się do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych |
|najcięższymi wadami materialnoprawnymi, wymienionymi w sposób wyczerpujący w art. 156 § 1 k.p.a., które powodują nieważność tych decyzji od|
|chwili ich wydania (ex tunc). Są to: |
|1) wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości, |
|2) wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, |
|3) wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, |
|4) skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, |
|5) niewykonalność decyzji (istniejąca w dniu jej wydania oraz mająca charakter trwały), |
|6) wywołanie czynu zagrożonego karą w razie wykonania decyzji, |
|7) wada decyzji powodująca jej nieważność z mocy prawa. |
|Postępowanie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej zasadniczo różni się od zwykłego postępowania administracyjnego. Ma |
|ono na celu jedynie wyjaśnienie, czy decyzja ta jest obarczona ww. wadami prawnymi. W postępowaniu tym nie dochodzi więc do merytorycznego |
|rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. Nie ma też proceduralnych możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy, czy |
|poczynienia dodatkowych ustaleń faktycznych. Działanie organu orzekającego w tym postępowaniu jest bowiem ograniczone do zajmowania się |
|kwestiami stricte prawnymi, tj. do weryfikacji decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem. Sprowadza się zatem wyłącznie do |
|poszukiwania uchybień i wadliwości weryfikowanej decyzji, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego. |
|Przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji, której dopatrzył się Komendant Wojewódzki Policji w L. w rozkazie personalnym Komendanta |
|Powiatowego Policji w R. nr [...] z dnia [...] maja 2000 r., jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej. |
|Rażące naruszenie prawa ma miejsce, gdy podstawa prawna do wydania decyzji istnieje, jednak rozstrzygnięcie zawarte w decyzji w sposób |
|oczywisty odbiega od obiektywnie istniejącego i możliwego do zastosowania stanu prawnego. W świetle poglądów doktryny i orzecznictwa, z |
|rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, co |
|na podstawie jego brzmienia jest od razu zauważalne i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako |
|akt wydany przez organ praworządnego państwa. W konsekwencji traktowanie naruszenia prawa jako naruszenia "rażącego" może nastąpić |
|wyjątkowo, mianowicie gdy jego waga jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji. |
|Natomiast przypadki wydania decyzji bez podstawy prawnej odnoszą się do sytuacji, gdy decyzja została wydana bez oparcia w przepisach |
|prawa, które umocowują administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania |
|organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty |
|administracyjne zewnętrzne. |
|Stwierdzić należy, że analiza stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. |
|z dnia [...] maja 2000 r. wskazuje, że nie istniały wówczas unormowania prawne, które mogłyby stanowić podstawę wydania decyzji |
|administracyjnej w przedmiocie ustalenia policjantowi wysługi lat, od której zależy nabycie przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia |
|zasadniczego oraz prawa do nagrody jubileuszowej. Podstawy takiej brak jest zarówno w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, |
|rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości |
|uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalaniu wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia |
|zasadniczego, jak też pow. rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2002 r. w sprawie okresów |
|wliczanych do okresu służby, od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, oraz trybu jej obliczania i wypłacania policjantom. |
|Przepis § 5 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., stanowi wyłącznie podstawę |
|ustalenia w drodze decyzji administracyjnej terminu nabycia przez policjanta prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat |
|oraz procentowej jego wysokości. Jednakże powołany przepis, nie pozwala na ustalenie policjantowi wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu |
|wzrostu uposażenia zasadniczego w drodze samodzielnej sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu przez wydanie odrębnego |
|rozstrzygnięcia w decyzji administracyjnej. |
|Ustalenie wysługi lat jest bowiem tylko jednym z istotnych elementów sprawy o roszczenie z tytułu prawa do uposażenia zasadniczego w |
|określonej wysokości (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA 3655/01; wyrok |
|Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 302/06). Tak więc, ustalenie okresów pracy |
|policjanta jest czynnością, której efektem jest przyjęcie określonego stanu faktycznego, zgodnie z kryteriami zawartymi w przepisach |
|obowiązującego prawa. Ustaleń natomiast w tym zakresie, zarówno w przypadku wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia |
|zasadniczego, jak też wysługi lat, od której zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej, nie dokonuje się w formie decyzji |
|administracyjnej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2001 r., sygn. akt OPS 8/01). |
|W przypadku, gdy przepisy nie wymagają określenia albo ustalenia praw lub obowiązków w drodze decyzji, rozstrzygnięcie dokonane w takiej |
|formie, tak jak uczynił to Komendant Powiatowy Policji w R. w rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. w odniesieniu do |
|ustalenia wysługi lat, jest wydane bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. |
|Ponadto wskazać należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt 1 OSK 2322/12, w którym Sąd |
|jednoznacznie przesądził, iż "(...) można jedynie w drodze zmiany decyzji doliczyć dodatkowe okresy do wysługi lat, natomiast nie ma |
|podstaw do odliczenia już uprzednio zaliczonych do wysługi lat okresów (...)", natomiast "(...) raz ustalone okresy składowe mogą być przez|
|organ korygowane. Może się to jednak odbywać jedynie w drodze nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych (...)". |
|W świetle przedstawionych okoliczności stwierdzić należy, że rozkaz personalny nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] maja |
|2000 r., dotyczący zaliczenia A.M. wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego oraz zaliczenia okresu służby, |
|od którego zależy nabycie prawa do nagrody jubileuszowej został wydany z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej, o których mowa w|
|art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. |
|Treść rozstrzygnięcia wskazanego rozkazu personalnego jest w jawny i oczywisty sposób sprzeczna z obowiązującym porządkiem prawnym, zaś |
|wykazane naruszenie w sposób fundamentalny wpływa na sposób załatwienia tej sprawy. W wyniku mającego miejsce w tej sprawie naruszenia |
|prawa powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. A to implikuje skutek w postaci nienależnego |
|wzrostu uposażenia policjanta z tytułu wysługi lat. Sąd podziela stanowisko organów kwalifikujące tę wadę rozstrzygnięcia Komendanta |
|Rejonowego Policji w R., jako rażące naruszenie prawa. |
|Reasumując, rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] maja 2000 r. podlegał eliminacji z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jego nieważności w |
|trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Powołując ten przepis organy orzekające w sprawie dokonały prawidłowej weryfikacji tego rozkazu personalnego|
|pod względem kwalifikowanych uchybień. |
|Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ppsa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło