II SA/Wa 43/25

WyrokWSA w Warszawie2025-08-29

Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Ewa Radziszewska-Krupa, Sławomir Antoniuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby) jest uzasadnione w sytuacji, gdy policjantowi postawiono zarzuty popełnienia przestępstw, pomimo niezakończenia postępowania karnego i późniejszego uniewinnienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby z powodu ważnego interesu służby jest uzasadnione już na etapie postawienia zarzutów popełnienia przestępstw, nawet przed prawomocnym zakończeniem postępowania karnego. Utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii, wynikająca z samych zarzutów, narusza dobre imię służby i uzasadnia takie działanie, niezależnie od późniejszego wyniku postępowania karnego.
Stan faktyczny
Policjant P. K. został zwolniony ze służby decyzją Komendanta Głównego Policji z uwagi na ważny interes służby, po tym jak przedstawiono mu zarzuty popełnienia przestępstw związanych z przekroczeniem uprawnień, niedopełnieniem obowiązków i posiadaniem narkotyków. Policjant zaskarżył tę decyzję, argumentując m.in. naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, a także wskazując na późniejsze uniewinnienie go w postępowaniu karnym. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z [...] października 2024 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572); zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania P. K. od rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lipca 2024 r. nr [...] o zwolnieniu ze służby w Policji, uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił datę zwolnienia na [...] sierpnia 2024 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w cytowanym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 K.p.a.). Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało w ustawie sprecyzowane. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu treści powyższego terminu należy sięgnąć do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji. W orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie powołanego przepisu można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że w toku prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w [...] postępowania karnego o sygn. akt [...] P. K. postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r. przedstawiono zarzut popełnienia przestępstw, określonych w art. 231 § 1 K.k., art. 228 § 3 K.k. i art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. o to, że [...] października 2019 r. w [...], przy ul. [...] j, przekraczając uprawnienia funkcjonariusza publicznego - funkcjonariusza Policji i działając tym na szkodę interesu publicznego, dokonał od M. S. zaboru znacznej ilości środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 500 gramów oraz substancji psychotropowej w postaci 3CMC w ilości 20 gramów oraz nie dopełnił obowiązków funkcjonariusza publicznego - funkcjonariusza Policji i działając tym na szkodę interesu publicznego, odstępując od sporządzenia dokumentacji zatrzymania rzeczy oraz przekazania informacji o zatrzymanych narkotykach przełożonym w celu wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, przyjmując korzyść majątkową w kwocie 3000 złotych od M. S. w zamian za naruszenie przepisów prawa - odstąpienie od sporządzenia dokumentacji zatrzymania rzeczy oraz przekazania informacji o zatrzymanych narkotykach przełożonym w celu wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a następnie posiadał wbrew przepisom ustawy znaczną ilość środka odurzającego w postaci ziela konopi innych niż włókniste w ilości 500 gramów oraz substancji psychotropowej w postaci 3CMC w ilości 20 gramów. Ponadto, w powołanym postępowaniu karnym, postanowieniem z [...] kwietnia 2024 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej, delegowany do Prokuratury Okręgowej w [...], zastosował wobec policjanta środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] na czas trwania tego postępowania. Prowadzone śledztwo zostało zakończone skierowaniem [...] września 2024 r. do Sądu aktu oskarżenia przeciwko policjantowi. Organ podkreślił, że czyny, o popełnienie których podejrzany jest funkcjonariusz dotyczy przestępstw umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego. Przedmiotem ochrony w odniesieniu do przestępstwa stypizowanego w art. 231 § 1 K.k. jest prawidłowa działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego (główny przedmiot ochrony) oraz interes społeczny i prywatny (dodatkowy przedmiot ochrony). Nie bez znaczenia dla tej sprawy jest, że podejrzanym o popełnienie wymienionego przestępstwa jest osoba pełniąca funkcję publiczną (funkcjonariusz publiczny - policjant), a także, że czyn ten pozostaje w ścisłym związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi funkcjonariusza publicznego. W ocenie Komendanta Głównego Policji zachowanie P. K., które prowadzi do przedstawienia mu zarzutów, a następnie do skierowania do Sądu aktu oskarżenia o przestępstwa z art. 231 § 1 K.k., art. 228 § 3 K.k. i art. 62 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, stanowi przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą pełnił jako policjant, braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, że podejrzanym o popełnienie przestępstwa związanego z pełnieniem służby jest policjant, stanowi w tym przypadku również okoliczność obciążającą stronę. Informacja taka rzutuje na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Nie ma wątpliwości, że istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczną oceną jednostki, a postrzeganiem przez członków społeczeństwa organizacji, do której ona należy. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe nie tylko dyskredytuje wyżej wymienionego policjanta jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji), ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Całkowicie niedopuszczalne jest stanowisko, które akceptowałoby sytuację, że osoba zatrudniona w formacji mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców sama jest podejrzana o popełnienie czynów, których dokonaniu powinna przeciwdziałać. W związku z powyższym oskarżenie P.K. o popełnienie wskazanych przestępstw sprawia, że utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu, co też uniemożliwia pozostawanie go w służbie. Nie cieszy się już zatem nieposzlakowaną opinią, a zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Organ podkreślił, że przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostąje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym, co oznacza, iż może ono nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej nie ma wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia. Zaznaczył, że poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów ustawy o Policji oraz z Kodeksu postępowania administracyjnego. O ile w zakresie odpowiedzialności karnej powinny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na jej ważny interes, co też nastąpiło w omawianej sprawie. Komendant podał, że z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym wynika, że pomimo niezakończenia prowadzonego przeciwko stronie postępowania karnego uzasadnione było rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby. W jego ocenie zadania stawiane przed Policją powinny być realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o prowadzenie działalności sprzecznej z prawem. Natomiast postępowanie prowadzące do skierowania przez oskarżyciela publicznego aktu oskarżenia o przestępstwa z art. 231 § 1 K.k., art. 228 § 3 K.k. i art. 62 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale stanowi przykład zachowania nielicującego z godnością policjanta, a tym samym jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jest zaprzeczeniem zobowiązania wynikającego z roty złożonego ślubowania. Za niezasadne Komendant uznał twierdzenie strony dotyczące nieuwzględnienia przez organ pierwszej instancji złożonych wniosków dowodowych (np. dowodu z zeznań określonych świadków), brak jest również przesłanek do zastosowania art. 136 K.p.a. Zauważył, że prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów dokonuje podmiot posiadający fachową wiedzę w tym zakresie, tj. prokurator, który na danym etapie prowadzonego postępowania karnego, dokonał analizy zgromadzonego materiału i na tej podstawie uznał, że okoliczności sprawy, jak również wartość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego są wystarczające do przedstawienia P. K. zarzutów karnych, a następnie skierowania w tej sprawie aktu oskarżenia. Zgodnie z art. 313 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 37, z późn. zm.), jeżeli dane istniejące w chwili wszczęcia śledztwa lub zebrane w jego toku uzasadniają dostatecznie podejrzenie, że czyn popełniła określona osoba, sporządza się postanowienie o przedstawieniu zarzutów, ogłasza je niezwłocznie podejrzanemu i przesłuchuje się go (...). Nie chodzi w tej sytuacji o ustalenie, że określona osoba popełniła przestępstwo, lecz o to, że zebrane dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo zaistnienia tego faktu. Kwestionowanie decyzji procesowych albo polemika z dokonaną oceną faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie karnej, w ramach postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji organów procesowych, zwłaszcza, że organ administracyjny nie badał, bowiem nie może badać, czy policjant popełnił zarzucane mu przestępstwo. Z powyższych względów organ uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Przed wydaniem zaskarżonego rozkazu personalnego Komendant Wojewódzki Policji w [...] dokonał wnikliwej analizy i obiektywnej oceny całokształtu materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a na podstawie zebranej dokumentacji, bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Zaznaczył, że zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji, albo wykonanie innych czynności, w sposób oczywisty, powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Odnosząc się natomiast do twierdzenia strony zawartego w odwołaniu, że organy Policji dysponowały innymi niż zwolnienie ze służby, instrumentami prawnymi, które byłyby wystarczające do ochrony interesu służby organ odwoławczy wyjaśnił, iż brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz nie sprzyjałby budowaniu autorytetu omawianej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie tej formacji opiera się (w szczególności) na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana, jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Nałożenie na policjantów szczególnych obowiązków, zadań i kompetencji związanych z działalnością Policji, wymaga zagwarantowania wykonywania tych obowiązków przez osoby o nieskazitelnej opinii. Ważny interes służby należy zatem utożsamiać z koniecznością eliminacji ze środowiska policyjnego osób niespełniających wymogów określonych w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Wobec powyższego organ stwierdził, że zgromadzone w przedmiotowym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności zwolnienia P. K. ze służby ze względu na ważny jej interes. Pozostawienie wymienionego w służbie jest niemożliwe, gdyż mogłoby pozbawić tę formację wiarygodności w oczach opinii publicznej oraz wpłynąć co najmniej demotywująco, a nawet demoralizująco, na innych policjantów, od których wymaga się, aby sprostali stawianym im wysokim wymaganiom etyczno-moralnym. W zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. W interesie społecznym, tożsamym z interesem służby pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania. Tych kryteriów funkcjonariusz obecnie nie wypełnia. Zaznaczył, że negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Policji nie ma mocy wiążącej dla organów administracji rozstrzygających w przedmiocie zwolnienia ze służby. Przepis art. 43 ust. 3 ustawy o Policji określa bowiem wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie, ale nie oznacza, że musi być ona pozytywna, aby zwolnić policjanta ze służby na podstawie powołanych przepisów. W kwestii natomiast nadania zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności wskazał, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] słusznie go zastosował, bowiem uwzględnił ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 110 § 1 K.p.a., organ który wydał decyzję jest nią związany od dnia jej doręczenia. Decyzja zatem wywołuje określone w niej skutki prawne dopiero od dnia doręczenia lub ogłoszenia stronie. Z uwagi na powyższe należało uchylić zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej terminu zwolnienia ze służby w Policji i termin ten ustalić na [...] sierpnia 2024 r. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, któremu zarzucił naruszenie: 1. przepisu przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 78 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w ślad za organem pierwszej instancji, co przejawiało się w nieuwzględnieniu wniosków dowodowych, a ponadto błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, że ważny interes służby przemawia za zwolnieniem go, bowiem skutkowało niezasadnym zwolnieniem ze służby w Policji, b) art. 108 § 1 K.p.a. poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności przez organ pierwszej instancji i utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji, podczas gdy nie było podstaw do jego zastosowania, bowiem nie było to niezbędne z uwagi na inny interes społeczny (interes służby), c) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji (poza częścią dotyczącą daty zwolnienia ze służby), w sytuacji gdy organ drugiej instancji powinien uchylić decyzję organu pierwszej instancji w całości, 2. przepisu prawa materialnego, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy nie wyjaśniono wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, bowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstawy do przyjęcia, iż ważny interes służby wymaga zwolnienia go z Policji, zwłaszcza, że organy Policji dysponują innymi środkami prawnymi wystarczającymi do ochrony interesu służby. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego organu pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący wskazał, że zarzut przedstawiony mu w postępowaniu karnym oparto na zeznaniach dealera narkotykowego, jego partnerki i matki, mających charakter pomówień. Zaznaczył, że z uwagi na charakter wykonywanych czynności zawodowych, osoby wchodzące w konflikt z prawem mogą podnosić wobec niego różne oskarżenia, nieznajdujące odzwierciedlenia w rzeczywistości, a mające na celu jedynie mu zaszkodzić. W takiej sytuacji funkcjonariusz powinien uzyskać odpowiednie wsparcie ze strony Policji, w tym gwarancję rzetelnego wyjaśnienia sprawy, co również pozostaje w interesie służby, bowiem policjanci mogą obawiać się wykonywania czynności zawodowych, wiedząc że w razie wystąpienia takich sytuacji mogą ponieść daleko idące konsekwencje w postaci zwolnienia ze służby bez uprzedniego wyjaśnienia sprawy. W jego ocenie słuszne jest stanowisko organizacji związkowej, że decyzja o zwolnieniu policjanta w trybie art. 41 ust.2 pkt 5 ustawy o Policji jest stosowana wyjątkowo i dlatego należy zachować szczególny obiektywizm i ostrożność, gdyż oprócz interesu służby organ musi kierować się również interesem funkcjonariusza. W niniejszej zaś sprawie interes strony został całkowicie pominięty. Skarżący uznał również, że zawieszenie go w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego jest wystarczającym instrumentem służącym ochronie interesu służby i dobrego imienia Policji. Ponadto wskazał, że wydanie decyzji o zwolnieniu z Policji z uwagi na zarzucany mu czyn stanowi naruszenie zasady domniemania niewinności. W związku z tym wobec pochopnego i nieuzasadnionego przedstawienia mu zarzutów w sprawie karnej i skierowania aktu oskarżenia do Sądu, powinien być chroniony do czasu wyjaśnienia sprawy karnej. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. W dniu rozprawy (29 sierpnia 2025 r.) pełnomocnik skarżącego (drogą mailową) zwrócił się do Sądu o dołączenie do akt sprawy skanu prawomocnego wyroku Sądu Okręgowy w [...] Wydział [...] – [...] z [...] sierpnia 2025 r. sygn. akt [...] zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] lutego 2025 r. sygn. akt [...] i uniewinniającego oskarżonego P. K. od zarzucanego mu czynu, z uwagi na duże znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zwolnienia ze służby w Policji. Pismo procesowe strony skarżącej wraz z odpisem powyższego wyroku wpłynęło do Sądu [...] września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z poźn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do oceny, czy w ustalonych przez organy Policji okolicznościach faktycznych, istniejących w dacie wydania zaskarżonego rozkazu personalnego, istniał "ważny interes służby", uzasadniający zwolnienie skarżącego ze służby w Policji. Na tę okoliczność powołuje się bowiem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, będący materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozkazu personalnego. Decyzja wydawana na podstawie powołanego przepisu jest tzw. decyzją uznaniową. Sądowoadministracyjna kontrola rozstrzygnięcia opartego na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru tego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Poza oceną sądu administracyjnego pozostają natomiast kwestie celowości bądź słuszności wydanego rozstrzygnięcia. Zatem w sprawach, których przedmiotem jest fakultatywne zwolnienie funkcjonariusza ze służby, sądy administracyjne weryfikują, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów (vide wyroki NSA: z 30 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 1806/18, z 5 listopada 2020 r. sygn. akt I OSK 826/20, z 3 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 990/21, z 24 marca 2022 r. sygn. akt III OSK 1791/21). Jak trafnie wskazały organy Policji obu instancji, pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało zdefiniowane w ustawie o Policji. Jest to rodzaj klauzuli generalnej, której sens, znaczenie i sposób zastosowania należy do organu stosującego ten przepis w indywidualnej sprawie. Odwołanie się do "ważnego interesu służby" wymaga więc, by właściwy organ Policji dokonał analizy stanu faktycznego sprawy dotyczącej konkretnego funkcjonariusza i ocenił, czy zdarzenia związane z jego służbą, negatywnie kwalifikowane w świetle przepisów prawa, a także zasad deontologii zawodu policjanta i etosu służby w Policji uzasadniają rozwiązanie stosunku służbowego (vide wyroki NSA: z 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 40/18, z 5 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2612/16, z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2335/21, z 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 481/21). Okoliczności faktyczne, jakie w indywidualnej sprawie powinny być brane pod uwagę przy ocenie "ważnego interesu służby", należy rozważać z uwzględnieniem art. 1 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji, tj. z uwzględnieniem specyfiki, przeznaczenia i zadań formacji jaką jest Policja. Zasadnie orzekające w sprawie organy uznały, że z uwagi na zakres zadań realizowanych przez Policję, służbę może w niej pełnić tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, co wynika wprost z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy. Podejrzenie funkcjonariusza tej formacji o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża zatem dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1886/10, z 20 kwietnia 2021 r. sygn. akt III OSK 584/21, z 14 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 2138/21, z 26 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1951/21). Należy bowiem podkreślić, że każdy policjant, aby mógł skutecznie wykonywać obowiązki służbowe w macierzystej formacji, musi pozostawać poza wszelkimi podejrzeniami o jakiekolwiek zachowania sprzeczne z prawem. Nie ma przy tym znaczenia przyczyna takich zachowań ani ich ewentualne źródło w relacjach rodzinnych lub osobistych. Już więc samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a tym samym co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostawaniem w służbie (vide ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 2138/21 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 29 lipca 2014 r. sygn. akt I OSK 1853/13 i z 9 stycznia 2015 r. sygn. akt I OSK 2149/13). Trybunał Konstytucyjny także wielokrotnie zwracał uwagę, że istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może - mimo niezakończonego postępowania karnego - pozbawić właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariusza publicznego innych, pozakarnych dolegliwości, włącznie z możliwością rozwiązania z nim stosunku służbowego, zwłaszcza gdy wymaga tego interes służby (vide wyrok TK z 19 października 2004 r. sygn. akt K 1/04 i powołane tam orzeczenia, publik. OTK-A z 2004 nr 9, poz. 93). Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji pozostaje zatem bez związku z wynikiem prowadzonego postępowania karnego. Oznacza to, że zwolnienie go może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07, 14 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 2138/21 i z 26 lipca 2022 r. sygn. akt III OSK 1951/21). W realiach niniejszej sprawy bezsporny jest fakt, że skarżącemu postawiono prokuratorskie zarzuty popełnienia przestępstw, określonych w art. 231 § 1 K.k., art. 228 § 3 K.k. i art. 62 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (polegających na dopuszczeniu się czynów karalnych w służbie, przekroczeniu uprawnienia funkcjonariusza publicznego, niedopełnieniu obowiązków służbowych, przyjęciu korzyści majątkowej, działaniu na szkodę interesu publicznego). Prokurator zastosował wobec policjanta środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w czynnościach służbowych w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] na czas trwania tego postępowania. Prowadzone śledztwo zostało zakończone skierowaniem [...] września 2024 r. do Sądu aktu oskarżenia przeciwko policjantowi. Charakter czynów zarzucanych skarżącemu, a związanych ze sprawowaniem funkcji funkcjonariusza publicznego, ich doniosłość i negatywny wydźwięk dla formacji mundurowej jest oczywisty. Już samo uzasadnione podejrzenie policjanta o popełnienie przestępstw o tak znaczącym "ciężarze gatunkowym" podczas pełnienia służby jest nieakceptowane przez społeczeństwo i nie może być też tolerowane w formacji stojącej na straży porządku prawnego i egzekwującej przestrzeganie prawa. Funkcjonariusz Policji, który złożył ślubowanie i mając świadomość wynikających zeń obowiązków stanął pod zarzutami popełnienia przestępstwa związanego z wykonywaną funkcją publiczną, nie może być uznany za wiarygodnego "stróża prawa" w oczach społeczeństwa, którego zobowiązał się chronić. Powyższe okoliczności niewątpliwie skutkują tym, że funkcjonariusz przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostania w służbie. To zaś sprawiło, iż organy Policji mogły uznać, że w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed tą formacją, leży wydalenie skarżącego z szeregów Policji. W świetle powyższego, za niezasadny należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Prawidłowo bowiem uznały organy orzekające w sprawie, że specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, iż fakt uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez skarżącego stanowi przesłankę zwolnienia ze służby na podstawie ww. przepisu. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (vide wyrok NSA z 13 kwietnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1886/10). Odnosząc się do zarzutu niewyczerpującego zebrania materiału dowodowego należy wskazać, że wnioski dowodowe składane przez skarżącego, a dotyczące przesłuchania świadków na okoliczność popełnienia przez niego czynu zabronionego z punktu widzenia trybu postępowania i spełniania przesłanek określonych w art 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji są bez istotnego znaczenia. Wynika to z faktu, że organ Policji prowadzący postępowanie administracyjne nie weryfikuje popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu. Postępowanie w tym zakresie prowadzi umocowany do tego organ ścigania - prokurator, i to do jego zadań należy ustalenie przesłanek, na podstawie których postawiono skarżącemu zarzuty związane z popełnieniem przestępstwa. W związku z powyższym materiał dowodowy gromadzony w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego w oparciu o art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie może zmierzać do wykazywania winy albo niewinności skarżącego w kontekście zarzucanego mu czynu zabronionego. Przeprowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie zmierzałoby do przekroczenia kompetencji organu administracji publicznej, a przede wszystkim wkroczenie w kompetencje organu prowadzącego postępowanie przygotowawcze. Ponadto należy zaznaczyć, że organ administracji publicznej obowiązany jest zgromadzić taki materiał dowodowy, na podstawie którego możliwe będzie podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o przesłanki materialne wskazane w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a przede i wszystkim w oparciu o linię orzeczniczą sądów administracyjnych rozpoznających przedmiotowo tożsame sprawy. Gromadzenie materiału dowodowego na okoliczność np. już ustaloną, albo wykraczającą poza prowadzone postępowanie administracyjne (uwzględniając przepis materialny, na podstawie którego wydawane jest rozstrzygnięcie, jak również przepisy kompetencyjne określające zakres działania organu), stanowiłoby naruszenie ogólnej zasady szybkości postępowania administracyjnego, jak również zasady działania organu na podstawie prawa. Zdaniem skarżącego organ, mając na względzie zasadę domniemania niewinności, do czasu zakończenia postępowania karnego nie powinien sięgać po przysługujące mu radykalne środki prawne i zwolnić funkcjonariusza ze służby. Sąd tego poglądu nie podziela bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, że zasada domniemania niewinności nie może być przeniesiona na grunt postępowań opartych na treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Zwolnienie policjanta ze służby na powyższej podstawie pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem karnym, co oznacza, że zwolnienie może nastąpić także przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie sprawy karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby. Tym samym nie jest rolą organu Policji w takiej sprawie oczekiwanie na zakończenie postępowania karnego lub też prowadzenie postępowania mającego podważyć zasadność przedstawionych policjantowi zarzutów karnych, czy też zastosowanych środków zapobiegawczych (vide: wyroki NSA: z 31 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1738/07 i z 16 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2949/18). Taka interpretacja tego przepisu wynika z jego celu. Nieuzasadniony jest tym samym zarzut naruszenia przepisów postępowania dowodowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz niewykazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanek warunkujących jej podjęcie (art. 107 § 3 K.p.a.). Podkreślenia wymaga, iż organ Policji w tym postępowaniu nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego w rozumieniu przepisów prawa karnego. Dla organu wiążącym dokumentem, nadesłanym przez organ postępowania karnego, było w szczególności postanowienie o przedstawieniu zarzutów i zastosowaniu środka zapobiegawczego. Organ nie mógł oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Tej oceny dokonał organ prokuratorski decydując się na postawienie skarżącego w stan oskarżenia. To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, przy ocenie jego zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jego dotychczasową służbą, sytuacją osobistą, dawały organowi wybór, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś w podanych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby. Odnosząc się do zrzutu naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. należy wskazać, że rygor natychmiastowej wykonalności nadaje się decyzji nieostatecznej, co do której może toczyć się postępowanie odwoławcze. Nadanie rygoru na podstawie przepisu art. 108 § 1 K.p.a. wywołuje skutki wyłącznie w sferze tymczasowej wykonalności decyzji a nie w zakresie jej ostateczności i nie powoduje żadnych skutków dla trybu i sposobu przeprowadzenia postępowania przez organ odwoławczy na skutek wniesionego przez stronę odwołania (vide wyrok NSA z 12 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 348/13). Z tej też przyczyny za dopuszczalne należy uznać zmianę (uchylenie w części decyzji organu I instancji i orzeczenie w tym zakresie co do meritum) terminu rozwiązania stosunku służbowego na dzień, w którym rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji został stronie skutecznie doręczony (doręczenie decyzji stanowi wprowadzenie jej do obrotu prawnego – art. 110 § 1 K.p.a.). Co zaś się tyczy zasadności nadania rygoru natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji podnieść należy, że niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie niezbędne wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej. Zdaniem Sądu, organy wystarczająco uzasadniły rozkaz personalny w części dotyczącej nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, wskazując, że w okolicznościach niniejszej sprawy pozostawanie policjanta w służbie, na którym ciąży zarzut popełnienia przestępstwa godzi w interes służby, a tym samym w interes społeczny w rozumieniu art. 108 § 1 K.p.a. Bowiem szybkie wywołanie określonego skutku prawnego (szybkie rozwiązanie stosunku służbowego ze skarżącym) leży w interesie społecznym. Co do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. należy wyjaśnić, że Komendant Główny Policji, mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, podjął rozstrzygnięcie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Jedynie w kontekście daty zwolnienia skarżącego ze służby w Policji, organ drugiej instancji uchylił zaskarżony rozkaz personalny wydany przez organ instancji, i w tym zakresie ustalił nową datę owego zwolnienia. W związku z powyższym Komendant Główny Policji, w obliczu potwierdzenia ziszczenia się przesłanek określonych w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zobligowany był podjąć rozstrzygnięcie w oparciu o powołany wyżej przepis. Reasumując, w przedstawionym stanie faktycznym zaskarżony rozkaz personalny utrzymujący w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji z [...] lipca 2024 r. należy uznać za zgodny z prawem, zaś zarzuty skargi za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził bowiem dowolności w podjętym rozstrzygnięciu. Organ uzyskał wymaganą art. 43 ust. 3 ustawy o Policji opinię organizacji związkowej, zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia i na jego podstawie zasadnie dał prymat interesowi publicznemu podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. W uzasadnieniu decyzji w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętego rozstrzygnięcia. Organ kierował się przy tym dobrem służby i przez ten pryzmat dokonał oceny słusznego interesu skarżącego podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Końcowo odnosząc się do zapadłego w sprawie karnej prawomocnego wyroku Sądu Okręgowy w [...] Wydział [...] z [...] sierpnia 2025 r. sygn. akt [...] w przedmiocie uniewinnienia skarżącego od zarzucanego mu czynu, stwierdzić należy, iż uniewinnienie go od zarzutów popełnienia przestępstwa nie może wpływać na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd dokonuje kontroli zaskarżonego aktu według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych stoi na stanowisku, że wynik sprawy karnej pozostaje bez związku z oceną legalności rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. W przypadku zwolnienia policjanta ze służby na tej podstawie w sprawie, w której tle pojawiły się zarzuty w postępowaniu karnym, ostateczny wynik postępowania karnego nie jest istotny (por. wyrok NSA z 4 sierpnia 2020 r. sygn. akt. I OSK 4043/18), bowiem policjant już bezpowrotnie utracił nieposzlakowaną opinię, tj. wymóg konieczny z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji. Natomiast w wyroku z 28 lipca 2023 r. sygn. akt III OSK 1402/22 NSA nie podzielił stanowiska Sąd I instancji, który uwzględnił nowy dowód w postaci postanowienia o umorzeniu postępowania karnego jako dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło