II SAB/Wa 444/16
WyrokWSA w Warszawie2016-11-10
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Maria Werpachowska, Ewa Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej (PKS) jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a jeśli tak, czy jego zwłoka w udzieleniu informacji stanowi bezczynność z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej (PKS) wykonujące zadania publiczne w zakresie transportu zbiorowego i dysponujące majątkiem publicznym (otrzymując dopłaty) jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zwłoka w udzieleniu informacji publicznej przez ponad trzy i pół roku od złożenia wniosku stanowi bezczynność z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającą zobowiązanie organu do działania, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, przyznanie sumy pieniężnej skarżącemu oraz zasądzenie kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący A.K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w PKS w [...] S.A. PKS odmówił udostępnienia informacji, twierdząc, że nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Po długim okresie braku reakcji organu, sąd orzekał na podstawie odpisu skargi, stwierdzając bezczynność PKS z rażącym naruszeniem prawa, przyznając skarżącemu sumę pieniężną i zasądzając koszty postępowania.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności. 2. Stwierdzono, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 3. Przyznano A.K. od PKS w [...] S.A. sumę pieniężną w wysokości 200 zł. 4. Zasądzono od PKS w [...] S.A. na rzecz skarżącego A.K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Ewa Kwiecińska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...] S.A. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. przyznaje A.K. od Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...] S.A. z siedzibą w [...] sumę pieniężną w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych), 4. zasądza od Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego A.K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z 8 listopada 2012 r. A. K. zwrócił się do Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej [...] SA, dalej PKS w [...], w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej Dz.U. z 2015r. poz. 2058 ze zm.), dalej jako: u.d.i.p., o udzielenie informacji publicznej, dotyczącej organizacji kontroli biletów w autobusach Spółki w zakresie:
1. ile osób jest uprawnionych do kontroli biletów,
2. czy kontrolerzy zatrudnieni są bezpośrednio w przedsiębiorstwie, czy też kontrolę biletów realizuje podmiot zewnętrzny, o ile jest to podmiot zewnętrzny, w zakresie:
a) nazwy i adresu tego podmiotu,
b) okresu na jaki zawarto obecną umowę na usługę kontroli biletów,
c) ogólnej informacji, na jakich zasadach podmiot jest wynagradzany za wykonanie tej usługi (stawka za kontrolę, procent od wpływów, ryczałt, itd.). Jeżeli umowy na usługę kontroli biletów zawarto z więcej niż jednym podmiotem wskazania informacji dotyczących każdego z nich,
3. przesłania wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli biletów, a jeżeli w przedsiębiorstwie jest kilka wzorów o przesłanie każdego z nich.
Pismem z [...] października 2013 r. Prezes Zarządu PKS w [...] odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji twierdząc, że reprezentowany przez niego podmiot nie podlega regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (datowanej na 11 września 2015 r.) na bezczynność PKS w [...] S.A., polegającej na nieudzieleniu informacji publicznej, objętej wnioskiem z 8 listopada 2012 r., skarżący A. K. wniósł o:
1. uznanie, że PKS w [...] S.A. pozostaje w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej,
2. zobowiązanie PKS w [...] S.A. do wydania aktu lub dokonania czynności w przedmiocie informacji publicznej, zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: P.p.s.a.,
3. zakreślenie organowi 14-dniowego terminu na załatwienie sprawy,
4. uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
5. przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej zgodnie z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a.,
6. rozpoznanie sprawy na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a. w trybie uproszczonym,
7. zasądzenie od spółki na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi A. K. podniósł, że PKS w [...] S.A. jest podmiotem zobowiązanym w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udostępnienia informacji publicznej, bowiem wykonuje zadania publiczne w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz gmin [...] i [...], jak również dysponuje publicznym majątkiem w postaci zapłaty za te usługi oraz dopłat z budżetu państwa do biletów ulgowych.
Następnie A. K. w dniu 4 lipca 2016 r. (data wniosku) złożył wniosek o rozpoznanie sprawy na bezczynność organu z dnia 11 września 2015 r. na podstawie załączonego odpisu skargi.
W uzasadnieniu wskazał, że:
1) Pismem z dnia 11 września 2015 r. wniósł do WSA w Warszawie, za pośrednictwem organu skargę, na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej.
2) Skarga ta nie została przekazana do rozpatrzenia przez WSA w Warszawie, czym naruszono dyspozycję art. 54 § 2 P.p.s.a.
3) Skarżący wystąpił z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 P.p.s.a.
4) Postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt: II SO/Wa 2/16 wymierzono organowi grzywnę.
5) Pomimo upływu kolejnych kilku miesięcy organ w dalszym ciągu nie przekazał skargi do rozpoznania przez WSA w Warszawie. Tym samym zasadne stało się skorzystanie z trybu przewidzianego w art. 55 § 2 P.p.s.a. Wypada wskazać, że stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, co pozwala na rozpoznanie skargi na podstawie jej odpisu.
6) Mając na względzie wynikającą z art. 7 P.p.s.a. zasadę szybkości postępowania, skarżący postuluje rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
7) Podstawę żądania zwrotu kosztów postępowania stanowi obecnie art. 200 P.p.s.a.
Biorąc pod uwagę ogół powyższej argumentacji, wniosek jest konieczny i uzasadniony.
W odpowiedzi na skargę PKS w [...] S.A. poinformowało, że pismem z dnia [...] października 2015 r. uwzględniło w całości skargę na bezczynność z dnia 11 września 2015 r., udostępniając A. K. wszelkie wnioskowane pismem z dnia 8 listopada 2012 r. informacje. W aktach administracyjnych znajduje się pismo PKS w [...] S.A. z dnia [...] lipca 2016 r. informujące skarżącego, że:
1. do dnia 31 października 2012 r. upoważnionych do kontroli biletów było dwóch rewizorów, po dniu 31 października 2012 r. kontrole prowadzili pracownicy działów przewozowych upoważnieni przez Zarząd od jednorazowych kontroli,
2. kontrolerzy byli zatrudnieni bezpośrednio w Przedsiębiorstwie.
3. w załączeniu przesyłano wzór identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej: P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.
Ponadto wskazać należy, że stosownie do art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.), a w przypadku spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej w terminie 15 dni od otrzymania skargi (art. 21 pkt 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2-2c, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Jeżeli zaś organ nie przekazał sądowi skargi mimo wymierzenia grzywny, sąd może na żądanie skarżącego rozpoznać sprawę na podstawie nadesłanego odpisu skargi, gdy stan faktyczny i prawny przedstawiony w skardze nie budzi uzasadnionych wątpliwości (art. 55 § 2 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie PKS w [...] S.A. – podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej – nie przekazał sądowi skargi, akt sprawy, pomimo wymierzenia grzywny prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SO/Wa 2/16. W związku z tym Sąd orzekał w niniejszej sprawie na podstawie nadesłanego odpisu skargi, posiłkując się także ustaleniami poczynionymi w toku postępowania o wymierzenie grzywny sygn. akt II SO/Wa 2/16, uznając że tak ustalony stan faktyczny i prawny nie budzi wątpliwości.
W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p.). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.
Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.
Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno-technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać stan jego opieszałości w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy o dostępie o informacji publicznej. W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.
Odnośnie zakresu podmiotowego wskazać należy na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Przepis ten stanowi, iż zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby i jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
PKS w [...] S. A., będąca adresatem wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jest przewoźnikiem autobusowym wykonującym - na podstawie umów cywilnoprawnych - regularne przewozy pasażerskie w ramach publicznego transportu drogowego. Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.), zaspokojenie potrzeb wspólnoty w zakresie lokalnego transportu zbiorowego należy do zadań własnych gminy. Spółka wykonuje regularne przewozy związane z transportem publicznym, a więc realizuje obowiązek gmin wynikający z ustawy. Spółka otrzymuje dopłaty zatem dysponuje majątkiem publicznym i jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 u.d.i.p. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2305/13, z dnia 17 września 2014 r. sygn. akt I OSK 183/14, z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 986/14, publ.: https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnośnie zakresu przedmiotowego ustawy wskazać należy, że w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Definicja informacji publicznej zawarta w ww. przepisie odsyła zatem do pojęcia "sprawy publicznej", której definicji legalnej brak w przedmiotowej ustawie. Zaznaczyć jednak należy, że podczas prac nad ustawą pojęcie "sprawa publiczna" było rozumiane jako każde działanie władzy publicznej w zakresie zadań stawianych państwu dotyczących lub służących ogółowi albo mających na celu zadysponowanie majątkiem publicznym. Desygnatem jest więc tu publicznoprawny charakter działalności danego podmiotu (v. uzasadnienie do projektu ustawy [w:] K. Tracka, Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym, Warszawa 2009, s. 138). Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wyraża zatem ogólną zasadę jawności o sprawach publicznych, natomiast art. 6 u.d.i.p. konkretyzuje przedmiot informacji publicznej, nie tworząc jednak zamkniętego katalogu źródeł i rodzajów informacji posiadających przymiot informacji publicznej.
W świetle powyższych regulacji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 8/13, publ. j.w.).
Zasadniczo chodzi więc o wiadomości (fakty, dane, treści dokumentów) służące realizowaniu zadań publicznych przez podmiot obowiązany, wytworzone lub odnoszące się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, informacja, aby posiadała walor informacji publicznej, musi wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie podmiotu, ze stanem określonych zjawisk na dzień jej udzielenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1774/10, publ.: j.w.).
W świetle powyższego uznać należy, że informacje objęte wnioskiem skarżącego z dnia 8 listopada 2012 r., dotyczącym organizowania kontroli biletów, a zatem związane z realizacją zadań publicznych i dysponowaniem majątkiem publicznym przez PKS w [...] S. A., posiadają przymiot informacji publicznej. I tak, informacja dotycząca liczby osób posiadających uprawnienia do kontroli biletów w autobusach uruchamianych przez PKS w [...] S.A. dotyczy publicznej sfery działania podmiotu. To samo odnosi się do informacji na temat ewentualnego podmiotu zewnętrznego współpracującego ze Spółką, prowadzącego kontrolę biletów, takie jak: jego nazwa i adres, okres, na jaki z tym podmiotem zawarto umowę, ogólne zasady wynagradzania tego podmiotu za usługę kontroli biletów. Również informacja na temat identyfikatora upoważniającego do kontroli biletów związana jest ściśle z realizacją przez PKS w [...] S.A. zadań publicznych, a więc zawiera komunikat o sprawach publicznych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 136/14, publ. j.w.).
W świetle powyższego uznać należy, że w niniejszej sprawie spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni, z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w ust. 2 i art. 15 ust. 2. Udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną i następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem. Udostępnienie informacji publicznej zgodniej z wnioskiem skarżącego z dnia 8 listopada 2012 r. nastąpiło dopiero [...] lipca 2016 r. tj. po upływie ponad trzech i pół roku od daty wniosku. Uznając, że wnioskowana informacja została udzielona skarżącemu po wniesieniu skargi z dnia 11 września 2015 r., Sąd stwierdza, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności. Podstawą do takiego orzeczenia był przepis art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, że w opisanej sytuacji nie było podstaw do umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem nowelizacja procedury sądowoadministracyjnej, która nastąpiła z dniem 15 sierpnia 2015 r., zakreśliła nowy termin dla tzw. autokontroli organu. Termin ten wynosi obecnie w myśl znowelizowanego art. 54 § 3 P.p.s.a. 30 dni. Zdaniem Sądu możliwość umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego występuje jedynie w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność we wskazanym 30 – dniowym terminie. Uwzględnienie skargi na bezczynność po tym terminie zobowiązuje natomiast Sąd do wydania orzeczenia w oparciu o przepis art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Należy też wskazać, że Sąd przyjął do rozpoznania skargę na bezczynność z dnia 11 września 2015 r., zmodyfikowaną pismem z dnia 4 lipca 2016 r. W piśmie tym zatytułowanym "Wniosek o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi" skarżący wniósł bowiem o rozpoznanie skargi z dnia 11 września 2015 r. w oparciu o przepis art. 55 § 2 P.p.s.a. W sprawie niniejszej podmiotowi zobowiązanemu wymierzona została prawomocnie grzywna w wysokości 1000 zł postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SO/Wa 2/16 za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność z dnia 11 wrzenia 2015 r.
Odnosząc się do kwestii charakteru prawnego stwierdzonej bezczynności podmiotu zobowiązanego, wskazać należy, iż przystępując do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący, podjąć należy próbę zdefiniowania pojęcia "rażącego naruszenia prawa". Zdaniem składu orzekającego, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni przywołane poglądy, czyniąc je własnym stanowiskiem w sprawie (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 roku, II OSK 468/13 oraz wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 roku, II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 roku, II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 roku, II SAB/Sz 34/13 i inne).
Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 u.d.i.p., który to przepis zobowiązuje organ do udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Podkreślić należy, że w pierwszej kolejności organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, czyli bez niepotrzebnego opóźnienia. Po drugie, udostępnienie informacji publicznej nie powinno trwać dłużej niż 14 dni.
Powracając na grunt zawisłej sprawy załatwienie wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. dopiero w dniu [...] lipca 2016 r. niewątpliwie ma charakter rażącego naruszenia prawa.
W oparciu o znowelizowany art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd może obok wymierzenia grzywny przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Wprowadzając możliwość przyznania sumy pieniężnej wzorowano się na rozwiązaniu przyjętym w ustawie z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm.) Oprócz roli rekompensacyjnej, groźba zasądzenia wynagrodzenia będzie wzmacniała gwarancje terminowego załatwienia sprawy przez organy, jak stwierdzono w uzasadnieniu do projektu ustawy zmieniającej ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. druk nr 1633 Sejm RP VII kadencji).
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że organ dopuścił się bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa w załatwieniu wniosku z dnia 8 listopada 2012 r. przyznał skarżącemu jako odpowiednią sumę pieniężną od Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej w [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 200 zł, (art. 149 § 2 in fine w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a). Określając wysokość sumy pieniężnej Sąd miał na uwadze przede wszystkim czas jaki upłynął od złożenia wniosku do dnia jego załatwienia, a także to, że podmiot zobowiązany nie posiada z oczywistych względów wykfalifikowanej kadry urzędniczej i jest jedynie organem w znaczeniu funkcjonalnym.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie , na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 2 sentencji oraz na podstawie art. 149 § 2 in fine w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło