III SA/Wa 1394/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Owsiak, po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. I. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej "Skarżącą" lub "Spółką") wniosła w niniejszej sprawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W.z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2013 r. Do skargi załączono m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podniosła, że wykonanie zaskarżonej decyzji znacząco wpłynie na możliwość podejmowania przez nią działalności operacyjnej. W celu uregulowania należności objętej decyzją będzie bowiem zmuszona dokonać specjalnej rezerwy, co w konsekwencji może przyczynić się do zachwiania jej płynności finansowej. Skarżąca wyjaśniła, że ze stanu finansów Spółki na dzień 31 stycznia 2017 r. wynika, że wartość przychodów wynosi 0 zł, natomiast zobowiązania mają wartość ogółem 415 664,96 zł, co stanowi o złej kondycji finansowej Spółki. Jednocześnie wartość zobowiązań (415 664,96 zł) Skarżącej znaczenie przewyższa należności (16 515,45 zł). Spółka wskazała także, że posiada wierzytelność w wysokości 656 389 zł (150 949,32 EURO), którą dochodzi na drodze sądowej. Z rachunku zysków i strat Spółki ze stanem na styczeń 2017 wynika, że Spółka nie osiąga przychodów ze sprzedaży, ponosząc koszty działalności operacyjnej w kwocie 103,32 zł. W ocenie Skarżącej, prawdopodobne jest, że skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa, zaś ich następstwem będzie ograniczenie zakresu prowadzenia działalności gospodarczej i utrata płynności finansowej Spółki, co z kolei może skutkować upadłością podmiotu. Powstanie zatem sytuacja, której nie da się odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu uprzednio wyegzekwowanego świadczenia. Utrata płynności finansowej w Spółce wiąże się z kolei z utratą zdolności regulowania zobowiązań, co może wiązać się z koniecznością zaciągania nowych zobowiązań z innych źródeł finansowania. Sytuacja taka wskazuje na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jeżeli zaś Spółka zalega z płatnościami to prowadzi to do osłabienia wizerunku firmy. Sytuacja taka może doprowadzić do pogorszenia dotychczasowych warunków współpracy, skracania terminów płatności, wymagania przedstawienia zabezpieczeń, wstrzymania dostaw. Ze strony banków zaś opóźnienia mogą powodować gorsze warunki w wypadku kolejnych kredytów lub pożyczek, a nawet wypowiedzenia umów kredytowych. Wtedy będzie zagrożona działalność bieżąca firmy, kłopoty z terminowym wywiązywaniem się z zawartych umów lub kontraktów, a następstwem tego mogą być opóźnione wpływy środków pieniężnych od odbiorców. Do wniosku Skarżąca dołączyła bilans na dzień 31 stycznia 2017 r., rachunek zysków i strat za 2016 r. i 2017 r. oraz pozew o zapłatę w postępowaniu upominawczym. W postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżąca przedłożyła dokumenty obrazujące jej sytuację majątkową (rachunek zysków i strat, bilans za 2015 i 2016 r., wyciąg z rachunku bankowego, deklaracje VAT-7, zeznania podatkowe). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że podstawowymi przesłankami wstrzymania wykonania jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być zrekompensowana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia NSA: z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. akt II FZ 79/13; z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 38/12; z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 182/10). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 lutego 2015 r. (sygn. akt II FZ 46/15) wstrzymanie wykonania decyzji nie ma na celu ochrony strony przed finansowymi skutkami przymusowego wykonania decyzji (która zazwyczaj jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej), ale ma ją zabezpieczyć przed takimi skutkami egzekucji, których w razie wygrania sprawy nie można byłoby odwrócić. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu sąd ocenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie takie właśnie okoliczności Skarżąca wskazała, nie ograniczając się przy tym tylko do ogólnych wywodów na temat istoty wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Wykazała mianowicie, że wykonanie decyzji o zabezpieczeniu może doprowadzić do utraty płynności finansowej, co w dalszej kolejności może doprowadzić do zaprzestania prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej. Jak natomiast wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 lutego 2016 r., sygn. akt I FZ 570/15, w sytuacji, kiedy ubiegającym się o udzielenie ochrony tymczasowej jest osoba prawna, okolicznością tłumaczącą wstrzymanie wykonania decyzji jest m. in. ryzyko zakończenia prowadzenia działalności gospodarczej. Z informacji przedstawionych przez Skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wynika, że w stosunku do Spółki zostały wystawione tytuły wykonawcze z tytułu niezapłaconych podatków. Bank wypowiedział Skarżącej umowy rachunków bankowych. Ponadto Skarżąca nie posiada majątku. Natomiast z deklaracji VAT-7 wynika, że Skarżąca nie prowadzi działalności. Na potwierdzenie powyższych oświadczeń Skarżąca przedłożyła rachunek zysków i start oraz bilans za 2015 i 2016 r., wyciąg z rachunku bankowego oraz deklaracje VAT-7 od września 2016 r. do lutego 2017 r., zeznania podatkowe CIT-8 za 2015 i 2016 r., zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego oraz wypowiedzenie umowy rachunku bankowego wraz z wezwaniem do niezwłocznego dokonania płatności. Z powyższego wynika zatem, że wykonanie natychmiastowe zaskarżonej decyzji może zagrozić dalszemu bytowi Spółki jako przedsiębiorcy, gdyż może być ona zmuszona do likwidacji. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że Skarżąca wykazała spełnienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji jaką jest niebezpieczeństwo spowodowania trudnego do odwrócenia skutku w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., co uzasadniało przyznanie jej wnioskowanej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.