III SA/Wa 143/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA del. Marek Kraus, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi G. s.c. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego oraz nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2007 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] lipca 2012 r. określającą G. s.c. K. U., R. U. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2007 r. oraz określającą nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za luty i marzec 2007 r. W okresie tym Skarżąca prowadziła działalność gospodarczą w zakresie m. in. sprzedaży sprzętu komputerowego w postaci komputerów stacjonarnych, serwerów, notebooków, akcesoriów komputerowych. Skarżąca świadczyła również usługi w zakresie doradztwa, projektowania, wykonania i serwisowania sieci elektrycznych, światłowodowych i teleinformatycznych, a także naprawy sprzętu elektronicznego. Organ I instancji stwierdził, że Skarżąca odliczyła podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o., dokumentujących czynności, które w rzeczywistości nie miały miejsca. Jak bowiem ustalono działalność tych firm polegała na wprowadzaniu do obrotu fikcyjnych faktur. Fakturami tymi posługiwała się następnie Skarżąca w celu zmniejszenia swoich zobowiązań podatkowych. Ustaleń tych organ I instancji dokonał m. in. na podstawie zeznań świadka A. W., wyciągów z protokołów przesłuchań w charakterze podejrzanych A. G. i D. P., wyjaśnień R. U. – wspólnika Skarżącej. W rezultacie organ I instancji stwierdził, że sporne faktury nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego o zawarty w nich podatek naliczony i decyzją z [...] lipca 2012 r. określił Skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości. Skarżąca odwołała się od tej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej zgodził się z ustaleniami organu I instancji dotyczącymi fikcyjnego charakteru działalności wystawców zakwestionowanych faktur, tj. G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. Spółki te funkcjonowały mianowicie w celu wystawiania nierzetelnych faktur na potrzeby innych podmiotów, w tym na rzecz Skarżącej. Obrót fikcyjnymi fakturami odbywał się w ten sposób, że R. U. – wspólnik Skarżącej składał zamówienie na faktury, za które płacił "prowizję". Wystawianiem faktur zajmowali się A. W., A. G. i D. P.. Jako ich wystawcy figurowały spółki należące do A. W.: G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w 2007 r. Skarżąca uczestniczyła świadomie i celowo w procederze wprowadzania do obrotu fikcyjnych faktur, na których jako wystawcy figurowały wymienione wyżej spółki. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz TSUE przypomniał, że prawo do odliczenia podatku od towarów i usług przysługuje wyłącznie w odniesieniu do faktur dokumentujących faktycznie zrealizowane czynności. Skoro faktury, którymi posługiwała się Skarżąca, nie dokumentowały rzeczywistych transakcji to określony w takich fakturach podatek nie był "podatkiem naliczonym", o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: "ustawa o VAT"). Dyrektor Izby Skarbowej nie doszukał się także naruszenia w niniejszej sprawie przepisów postępowania. W jego ocenie postępowanie to było prowadzone z zachowaniem ogólnych zasad postępowania, a stanowisko organu I instancji w kwestii wystawienia spornych faktur w ramach działań mających za cel nadużycie prawa do odliczenia podatku naliczonego, jest zgodne z prawem. Skarżąca zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w części dotyczącej określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń oraz kwiecień-grudzień 2007 r. wskutek nieuznania podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. Zarzuciła naruszenie: a) przepisów postępowania, tj.: - art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), przez działanie w sposób niebudzący zaufania do organu; - art. 122 Ordynacji podatkowej przez naruszenie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy; - art. 124 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez błędne uzasadnienie decyzji, polegające na niewyjaśnieniu jak mogło nie dojść do nabycia sprzętu elektronicznego i usług przez Skarżącą, skoro zostały one przez nią odsprzedane osobom trzecim, czego organy podatkowe nie kwestionowały; - art. 181 Ordynacji podatkowej przez uznanie za dowód wyciągów z materiałów zebranych w toku postępowania karnego, nie zaś materiałów zebranych w jego toku; - art. 191 Ordynacji podatkowej przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej, sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym przez m.in. dokonanie oceny materiału dowodowego w sytuacji gdy był on niepełny; - art. 192 Ordynacji podatkowej przez niezapoznanie Skarżącej z pełną treścią protokołów przesłuchań podejrzanych A. G. i D. P.; - art. 196 § 3 w zw. z art. 180 Ordynacji podatkowej przez uznanie za dowód wyjaśnień podejrzanych A. G. i D. P. złożonych w postępowaniu karnym, tj. odebranych bez rygoru odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań; b) prawa materialnego tj.: - art. 86 ust. 1-2 ustawy o VAT przez pozbawienie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w sytuacji, gdy Skarżąca posiadała faktury prawidłowe pod względem formalnym oraz potwierdzające nabycie towarów; - art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT przez oczywiście niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy faktury, faktury korygujące stwierdzają czynności, które zostały dokonane. Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie w części zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego czy faktury zakupu wystawione na rzecz Skarżącej przez firmy G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. dokumentowały rzeczywisty obrót pomiędzy podmiotami uwidocznionymi na tych fakturach, a w konsekwencji czy Skarżąca miała prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur. Zdaniem organów podatkowych transakcje zakupu nie miały miejsca. Skarżąca jest odmiennego zdania. Nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem zarzuciła m. in. naruszenie art. 121 § 1, art. 122, art. 181, art. 191 i art. 192 Ordynacji podatkowej. Zarzutami tymi Skarżąca zmierza w istocie do podważenia, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, ustaleń organów podatkowych, gdyż jej zdaniem ustalenia te są niepełne, a ocena zgromadzonych dowodów błędna. Zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. Z art. 122 Ordynacji podatkowej wynika zasada prawdy obiektywnej, w myśl której w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Rozwinięciem tej zasady jest art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z regulacji tych wynika zatem, że organ podatkowy jest zobowiązany do prowadzenia postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W tym celu uprawniony jest również do korzystania z materiałów z innych postępowań. Możliwość taką – jak słusznie zauważył Dyrektor Izby Skarbowej - wprost przewiduje art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a także art. 181 tej ustawy, zgodnie z którym dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być w szczególności materiały zgromadzone w innych postępowaniach, także karnych. Przepisy te ustanawiają otwarty katalog dowodów i zrównują ich moc dowodową, a ponadto znacznie ograniczają zasadę bezpośredniości dowodów. Dowodami w postępowaniu podatkowym mogą więc być zarówno zeznania z przesłuchań samodzielnie przeprowadzonych przez organ podatkowy, jak i protokoły zeznań uzyskanych w innym postępowaniu. Stanowisko to jest akceptowane w orzecznictwie, a jego ilustracją niech będzie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2013 r. (I FSK 1559/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zwana dalej w skrócie: "CBOSA"). Nie można przy tym zgodzić się ze Skarżącą, jakoby walor dowodu miała wyłącznie całość tych protokołów. Wniosku takiego nie da się bynajmniej – jak czyni to Skarżąca - wyprowadzić z treści art. 181 Ordynacji podatkowej. W przepisie tym mowa jest o materiałach zgromadzonych w postępowaniu karnym. Trafne jest spostrzeżenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż użyty w nim zwrot "materiały" nie stawia ograniczeń co do rodzaju wykorzystywanych dowodów. Z przepisu tego nie wynikają zatem żadne ograniczenia dotyczące wykorzystania w postępowaniu podatkowym wyciągów z protokołów. Zwłaszcza, gdy – jak w niniejszej sprawie – przedstawiono je w takiej formie, aby ujawnieniu podlegała jedynie treść mająca związek podmiotowy i przedmiotowy ze sprawą. Z wyciągów tych wynika mianowicie, że A. G. i D. P. przesłuchiwanym w charakterze podejrzanych okazano faktury, wśród których były faktury wystawione na rzecz Skarżącej. Wprost wymienili oni Skarżącą jako odbiorcę wytworzonych przez siebie faktur. Szczegółowo wyjaśnili okoliczności ich wystawienia. D. P. wskazał, że zamówienia na faktury składał R. U.. Faktury te były fakturami pustymi. Za ich wystawienie pobierana była prowizja. Tak też przebieg kontaktów ze Skarżącą przedstawił A. G.. Wbrew zatem temu co zarzuca się w skardze wspomniane wyciągi z przesłuchań - pomimo anonimizacji - są czytelne i umożliwiają odtworzenie całokształtu wzajemnych powiązań Skarżącej z firmami G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. oraz osobami uczestniczącymi w procederze wystawiania pustych faktur. Dopuszczając więc jako dowody wyciągi z protokołów przesłuchań oraz innych materiałów postępowania karnego organy podatkowe nie naruszyły art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej. Nie można też podzielić zarzutu naruszenia art. 192 tej ustawy, w myśl którego okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Jak bowiem wynika z akt sprawy Skarżąca - zgodnie z art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej - była informowana o takiej możliwości. W niniejszej sprawie organy podatkowe dowiodły, że pomiędzy stronami wymienionymi w spornych fakturach jako sprzedawca i nabywca nie wystąpiły żadne transakcje gospodarcze. Kluczowe w tej sprawie okazały się wyjaśnienia złożone przez A. G. i D. P.. Z wyjaśnień tych, włączonych do akt sprawy, wynika niezbicie, że firmy G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. w rzeczywistości nie prowadziły działalności gospodarczej. Funkcjonowały one jedynie w celu wystawiania pustych faktur. A. G. i D. P. szczegółowo i zgodnie opisali okoliczności "produkowania" takich faktur. D. P. wyjaśnił, że działał w szarej strefie, co polegało na drukowaniu faktur na rzecz firm, które nie chciały płacić podatków i potrzebowały faktur do zaksięgowania. Jedną z takich firm była Skarżąca. Faktury wystawione na jej rzecz dotyczyły zakupu towarów i usług, którymi D. P. nigdy nie dysponował, zaś usług nie wykonywał. Zamówienia na faktury R. U. składał za pośrednictwem A. G., co ten ostatni potwierdził. Przyznał również, że były to puste faktury. Za ich wystawienie otrzymywali korzyści finansowe w postaci prowizji. Wbrew twierdzeniom Skarżącej nie ma podstaw, by wyjaśnieniom tym odmówić wiarygodności. Ich wartości dowodowej nie umniejsza bynajmniej akcentowana w skardze okoliczność, iż złożyły je osoby, którym postawiono zarzuty, a zatem osoby, które nie mają nieposzlakowanej opinii. Sam fakt, iż wyjaśnienia składają osoby podejrzane o popełnienie przestępstwa nie dyskwalifikuje tych wyjaśnień. Brak jest bowiem w tym zakresie formalnych przeciwwskazań normatywnych, a formuła dowodu z art. 180 § 1 i art. 181 Ordynacji podatkowej jest – o czym była już mowa - bardzo pojemna. Na ocenę wiarygodności wyjaśnień A. G. i D. P. nie mogła mieć też wpływu kwestia etapu, na jakim znajdowało się toczące się przeciwko nim postępowanie karne. Prowadząc postępowanie wymiarowe wobec określonego podatnika organy podatkowe nie są bowiem zobowiązane oczekiwać na rozstrzygnięcie sprawy karnej osoby, która – jak wskazuje całokształt materiału dowodowego sprawy – wystawiała temuż podatnikowi fikcyjne faktury. Kwestia winy takiej osoby lub jej braku nie ma znaczenia dla oceny uprawnień podatnika do odliczenia podatku naliczonego z fikcyjnych faktur przez nią wystawianych. W postępowaniu podatkowym istotne jest jedynie wykazanie faktu wystawiania przez tą osobę takich faktur podatnikowi oraz okoliczność odliczania przez niego podatku naliczonego na nich wykazanego. Te zaś okoliczności - w świetle zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego - zostały wykazane w sposób jednoznaczny. Tym samym organy podatkowe mogły przyjąć jako dowód w sprawie materiały z postępowania karnego, które nie zostało jeszcze prawomocnie zakończone. Przeciwne twierdzenie sprzeczne jest z brzmieniem art. 181 Ordynacji podatkowej. Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 października 2013 r. (sygn. akt I FSK 1594/12, CBOSA) czym innym jest gromadzenie materiału dowodowego w postępowaniu podatkowym (tu art. 181 Ordynacji podatkowej dopuszcza wprost korzystanie z materiałów z innych postępowań, w tym karnych, nie uzależniając, co warto podkreślić, takiego skorzystania od prawomocnego zakończenia tych postępowań), czym innym zaś jest związanie sądu administracyjnego ustaleniami wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, o czym stanowi art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Niezrozumiała jest też sugestia jakoby przyznanie się do stawianych zarzutów było "naturalną" sytuacją procesową tudzież linią obrony, która może jeszcze ewoluować. Trudno bowiem mówić o jakiejś taktyce procesowej w sytuacji, gdy w składanych wyjaśnieniach przesłuchiwani A. G. i D. P. obciążali nie tylko Skarżącą, lecz przede wszystkim siebie, narażając się tym samym na odpowiedzialność karną. Doświadczenie życiowe wskazuje zaś, że nikt bez potrzeby nie zeznaje na swoją niekorzyść. Prawdą jest, iż przebieg kontaktów ze Skarżącą A. G. i D. P. przedstawili inaczej, niż uczynił to R. U.. Niemniej rozbieżność ta zobowiązywała jedynie do szczególnie uważnej oceny dowodów w świetle art. 191 Ordynacji podatkowej. Z obowiązku tego organy podatkowe wywiązały się. Przeprowadziły mianowicie dogłębną analizę poszczególnych dowodów z osobna, jak i łącznie całego materiału dowodowego. Wyjaśnienia A. G. i D. P. znajdują potwierdzenie w innych okolicznościach sprawy, takich chociażby jak fakt, iż firmy G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. nie zatrudniały żadnych pracowników. Nie było więc osób, które mogłyby prowadzić działalność gospodarczą. Nadto z akt sprawy wynika, że E. sp. z o.o. została wpisana do bazy firm nieistniejących. W ocenie Sądu materiał dowodowy zebrany przez organy podatkowe w sposób wystarczający potwierdzał, że sporne faktury były fikcyjne, a Skarżąca świadomie i celowo uczestniczyła w procederze wprowadzania ich do obrotu. W tej sytuacji rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, iż ponowne przesłuchanie A. G. i D. P. było zbędne. Osoby te wielokrotnie były przesłuchiwane w Prokuraturze Okręgowej w B. na okoliczności objęte niniejszą sprawą. W ich wyjaśnieniach nie wystąpiły sprzeczności. Tym samym za zasadne należało uznać nieuwzględnienie wniosku Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z zeznań A. G. i D. P.. Po pierwsze trafne jest spostrzeżenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego konieczne było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w postępowaniu karnym. Stanowisko o możliwości korzystania z zeznań złożonych w toku innych postępowań jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie. Przykładowo można wskazać na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 17 stycznia 2013 r., I FSK 303/12; 14 czerwca 2012 r., I FSK 1170/11; 16 listopada 2011 r., I FSK 348/11, 11 stycznia 2011 r., I FSK 323/10 (CBOSA). Po drugie trudno dostrzec, czemu miałoby służyć wyjaśnianie okoliczności sprzedaży przez Skarżącą towarów i usług o takich samych nazwach jak wskazane na spornych fakturach. Prawo podatnika do odliczenia podatku istnieje tylko o tyle, o ile doszło do rzeczywistej transakcji pomiędzy wskazanym na fakturze zbywcą a nabywcą chcącym z tego prawa skorzystać. Skoro w niniejszej sprawie dowiedziono, że pomiędzy Skarżącą a G. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. rzeczywisty obrót nie miał miejsca, to rację ma Dyrektor Izby Skarbowej, iż kwestia ewentualnego źródła pochodzenia towarów podlegających dalszej sprzedaży pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na rozstrzygnięcie. Zarzuty skargi stanowią wyłącznie polemikę z oceną dokonaną przez organy podatkowe. Polemika ta sprowadza się w istocie do ogólnikowych i gołosłownych stwierdzeń o dysponowaniu prawidłowo wystawionymi fakturami dokumentującymi odsprzedaż sprzętu komputerowego osobom trzecim. Z tego też względu chybiony jest zarzut naruszenia art. 124 w zw. z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Uznanie za prawidłowe ustaleń faktycznych organów podatkowych prowadzi do wniosku, że wyciągnięte przez nie konsekwencje tych ustaleń - w postaci pozbawienia Skarżącej prawa do odliczenia podatku naliczonego – są w pełni zgodne z przepisami art. 86 ust. 1-2 i art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT. Tym samym postawione w skardze zarzuty ich naruszenia nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z przywołanym art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności. Z przepisu tego wypływa wniosek, że podatnik może obniżyć podatek należny o taki podatek naliczony, który pozostaje w nierozerwalnej więzi ze zdarzeniem gospodarczym, które zostało zarówno faktycznie dokonane, jak też realnie odzwierciedlone w dokumentującej je fakturze. Oznacza to, że faktura, by dawała prawo do obniżenia podatku należnego o wynikający z niej podatek naliczony, powinna odzwierciedlać zdarzenie mające faktycznie miejsce tak co do podmiotu transakcji (wystawca faktury musi być rzeczywistym dostawcą towaru), jak i przedmiotu transakcji (zafakturowany towar musi być tożsamy z rzeczywiście dostarczonym co do cech, ilości i terminu dostawy). Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie. Tytułem przykładu przywołać należy wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 29 czerwca 2010 r., I FSK 584/09; 19 listopada 2010 r., I FSK 1772/09; 19 listopada 2010 r., I FSK 1830/09; 3 grudnia 2010 r., I FSK 2079/09; 6 lutego 2013 r., I FSK 389/12; 6 lutego 2013 r., I FSK 466/12; 27 lutego 2013 r., I FSK 666/12; 7 marca 2013 r., I FSK 609/12, 24 maja 2013 r., I FSK 842/12 (CBOSA). Bez znaczenia w rozpatrywanym zakresie pozostają argumenty Skarżącej odwołujące się do prawa europejskiego, czy raczej do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dopuszczającego w wyjątkowych przypadkach odliczenie podatku, mimo wystąpienia nieprawidłowości na wcześniejszym etapie obrotu. Przywołany w skardze wyrok tego Trybunału z 21 czerwca 2012 r. (sygn. akt C-80/11 i C-142/11) dotyczył bowiem możliwości odliczenia podatku w przypadku uczestnictwa w tzw. "karuzeli podatkowej", a nie – jak w niniejszej sprawie - odliczenia kwoty wskazanej w fikcyjnej, tj. niedokumentującej faktycznej dostawy towaru, fakturze. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.