III SA/Wa 1856/18
WyrokWSA w Warszawie2019-05-08
Skład orzekający: Beata Sobocha, Matylda Arnold-Rogiewicz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy, ustalając wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i rolnym, jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, nawet jeśli podatnik kwestionuje ich zgodność ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego. Dane te stanowią urzędowe źródło informacji faktycznych i mają moc dokumentu urzędowego. Podatnik, który kwestionuje prawidłowość tych danych, powinien doprowadzić do ich zmiany w odrębnym postępowaniu administracyjnym przed organem prowadzącym ewidencję. Dopóki wpisy w ewidencji nie zostaną zmienione, organ podatkowy nie może samodzielnie korygować tych danych ani przyjmować innych podstaw wymiaru podatku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018 dla R. D. Wójt Gminy K. ustalił podatek rolny i od nieruchomości, opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący kwestionował klasyfikację i powierzchnię gruntów, twierdząc, że posiada gospodarstwo rolne i budynek z nim związany powinien korzystać ze zwolnienia z podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji i umorzenia podatku od nieruchomości. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant starszy referent Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy K. (dalej: "Wójt") z dnia [...] lutego 2018 r. w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] lutego 2018 r. Wójt ustalił R. D. (dalej: "Skarżący", "Strona") wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2018 r. w kwocie 7687 zł.
W zakresie podatku rolnego opodatkowaniem objęto grunt o pow. 0,9234 ha fiz. ( 0,9506 ha przel.) w wysokości 242 zł. Podatkiem od nieruchomości objęto budynki mieszkalne o pow. 198 m2 według stawki 0,77 zł za 1 m2, pozostałe budynki o pow. 1400,00 m2 według stawki 4,50 zł za 1 m2, grunty pozostałe o pow. 3309 m2 według stawki 0,30 zł za 1 m2. Ogólna kwota podatku od nieruchomości wynosi 7.445,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji Wójt wskazał, że ustalenia wymiaru podatku na 2018 rok dokonano na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków oraz danych z ksiąg wieczystych. Organ ustalił, że podatnik jest właścicielem działki 106/14 o pow. 0,1368 ha (kl. IVh), działki 106/15 o pow. 0,0004 ha (kl. IVb), działki 106/16 o pow. 0,0485 ha (kl. lVb). działki 106/12 o łącznej pow. 0,5089 ha w tym: ki III b o pow. 0,2944 ha, kl. IVa o pow. 0,2145 ha, działki 106/10 sklasyfikowanej jako grunty rolne kl. IVa o pow. 0,2288 ha oraz inne tereny zabudowane o pow. 913 m2, działki 106/6 sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane o pow. 796 m2, działki 106/5 - inne tereny zabudowane o pow. 800 m, działki 106/4 - inne tereny zabudowane o pow. 800 m . Na działce 106/4 wpisany jest budynek o pow. zabudowy 198 m2, natomiast na działce 106/6 i 106/10 budynek o pow. 1400 m2.
Wójt podał, że w dniu 16 stycznia 2017 r. Skarżący złożył informacje, w której wykazał grunty o pow. 1,2543 ha w celu opodatkowania podatkiem rolnym oraz budynek mieszkalny o pow. użytkowej 198 m2. Zdaniem Strony nieruchomość ta ma wyłącznie charakter rolniczy (obszar rolny w zdecydowanej większości to łąka, niewielki stary sad oraz nowe nasadzenia drzew i krzewów owocowych oraz rozpoczęte urządzanie obszaru leśnego o drzewostanie mieszanym). Natomiast posadowione na działce budynki związane są w całości z działalnością rolną, w szczególności do prowizorycznego magazynowania środków produkcji i płodów rolnych. Ponadto Skarżący wyjaśnił, że w przeszłości budynek hali był obiektem w znacznej części zdewastowanym, wymagającym nakładów na odtworzenie, zmodernizowanie i przywrócenie funkcji użytkowych.
Według ustaleń organu I instancji Skarżący nie posiada gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1892 ze zm., dalej: "ustawa o podatku rolnym"), który stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Zgodnie z danymi z ewidencji gruntów i budynków Strona posiada użytki rolne o pow. 0,9234 ha fizycznych, a zatem minimalna norma obszarowa gospodarstwa rolnego nie została spełniona i nie można jej uznać za prowadzącego gospodarstwo rolne.
Jednocześnie Wójt wskazał, że nie znalazł podstaw do zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości budynku jako służącego wyłącznie działalności rolniczej, o co wnosił Skarżący, gdyż sporny budynek znajduje się na terenie nierolniczym sklasyfikowanym w ewidencji gruntów i budynków jako Bi- inne tereny zabudowane.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wniósł o umorzenie podatku od nieruchomości wymienionego w pozycji "C. Pozostałe budynki" , tj. podatku od budynku gospodarczego ustalonego na podstawie niezaktualizowanej ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w P., której aktualizacja jest w toku.
Decyzją z [...] czerwca 2018 r. SKO utrzymało w mocy ww. decyzję Wójta.
Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, którym przysługuje status dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: "O.p.") Jednocześnie jednak podkreślono, iż wymiaru podatku należy dokonać na podstawie otrzymanych od podatnika informacji, udzielonych w trybie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r. , poz. 1785 ze zm., dalej: "u.p.o.l.) i z art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 374 ze zm.).
SKO podało, że wobec rozbieżności pomiędzy danymi wykazanymi przez Skarżącego w piśmie z 16 stycznia 2017 r., a danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w P., Wójt postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 rok. W wyniku tego postępowania organ ustalił, że Skarżący jest właścicielem działki 106/14 o pow. 0,1368 ha (ki. IVb), działki 106/15 o pow. 0,0004 ha (kł. IVb), działki 106/16 o pow. 0,0485 ha (kl. lVb), działki 106/12 o łącznej pow. 0,5089 ha w tym: kl. III b o pow. 0,2944 ha, kl. IVa o pow. 0,2145 ha, działki 106/10 sklasyfikowanej jako grunty rolne kl. IVa o pow.0,2288 ha oraz inne tereny zabudowane o pow. 913 m2 , działki 106/6 sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane o pow. 796 nr, działki 106/5 - inne tereny zabudowane o pow 800 m2, działki 106/4 — inne tereny zabudowane o pow. 800 m2. Na działce 106/4 wpisany jest budynek o pow. zabudowy 198 m2. natomiast na działce 106/6 i 106/10 budynek o pow. 1400m2.
Stosownie do treści art. art. 165 § 5 pkt. 1 O.p. brak było podstaw do wydania postępowania o wszczęciu u postępowania w przedmiotowej sprawie, gdyż przedmiotem postępowania było zobowiązanie podatkowe ustalane corocznie, a stan faktyczny, na podstawie którego Wójt ustalił wysokość zobowiązania podatkowego za 2017 r., nie uległ zmianie i stanowił on także podstawę do opodatkowania za 2018 rok.
SKO stwierdziło, że Wójt prawidłowo ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r., a wniosek Skarżącego zawarty w odwołaniu, którego przedmiotem było umorzenie podatku od nieruchomości od budynku gospodarczego wymienionego w pozycji "C. Pozostałe budynki" jest całkowicie nieuzasadniony, a przede wszystkim pozbawiony podstaw prawnych.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta, iż przedmiotowy budynek gospodarczy nie korzysta ze zwolnienia od podatku od nieruchomości opisanego w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.o.p.l., gdyż zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków nie jest położony na gruncie gospodarstwa rolnego.
SKO podkreśliło, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, co do klasyfikacji i powierzchni gruntu, a treść zapisów znajdujących się w ewidencji jest dla nich wiążąca, dopóki taki zapis nie zostanie zmieniony. W związku z powyższym toczące się postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w zakresie przedmiotowej nieruchomości Skarżącego, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżący wniósł o uchylenie decyzji SKO i umorzenie podatku od nieruchomości za 2018 rok.
W uzasadnieniu skargi Skarżący zakwestionował ustalenia organów obydwu instancji dotyczące prawidłowości opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynku (poz. C decyzji - budynki pozostałe), gdyż w jego ocenie budynek ten powinien być zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.. Zarzucił organowi odwoławczemu, że nie odniósł się do jego wniosku o umorzenie tej części podatku od nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018.1302) - dalej jako "ustawa p.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia wskazane są w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a. W wypadku nieuwzględnienia skargi sąd, oddala skargę na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.
Przedmiotem skargi jest decyzja Kolegium dotycząca wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018.
Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wymiar podatku rolnego i od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2018, w sytuacji kwestionowania przez Skarżącego danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących powierzchni działek. Według Skarżącego powierzchnia ta przekracza 1 ha, co oznacza, że posiada on gospodarstwo rolne, a w konsekwencji budynek o powierzchni 1400 m², jako posadowiony na gruntach gospodarstwa rolnego korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l.
Przystępując do oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (j.t. Dz. U. 2013.1381) oraz ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. 2014.849) dalej "u.p.o.l." Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem nie mającym zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Z zawartej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej wynika, iż obowiązek ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności obciąża organ podatkowy. Przepis art. 187 § 1 ww. ustawy, będący rozwinięciem tej zasady, nakłada na organ obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Dokonując rozpatrzenia materiału dowodowego organy podatkowe muszą kierować się regułami zapisanymi w art. 191 Ordynacji podatkowej, tj. ocenić na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Sąd stwierdza, że organ wypełnił obowiązki wynikające z wymienionych przepisów. Aby ustalić wysokość podatku od gruntu, budynku mieszkalnego i pozostałych budynków organy podatkowe mają obowiązek ustalić powierzchnię użytkową budynku i powierzchnię gruntu, co wynika z art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. Organy podatkowe ustaliły te dane, tj. że Skarżący jest właścicielem działki 106/14 o pow. 0,1368 ha (kl. IVh), działki 106/15 o pow. 0,0004 ha (kl. IVb), działki 106/16 o pow. 0,0485 ha (kl. lVb). działki 106/12 o łącznej pow. 0,5089 ha w tym: ki III b o pow. 0,2944 ha, kl. IVa o pow. 0,2145 ha, działki 106/10 sklasyfikowanej jako grunty rolne kl. IVa o pow. 0,2288 ha oraz inne tereny zabudowane o pow. 913 m2, działki 106/6 sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane o pow. 796 m2, działki 106/5 - inne tereny zabudowane o pow. 800 m, działki 106/4 - inne tereny zabudowane o pow. 800 m . Na działce 106/4 wpisany jest budynek o pow. zabudowy 198 m2, natomiast na działce 106/6 i 106/10 budynek o pow. 1400 m2.
Sporną powierzchnię działek ustalono na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w oparciu o informacje o działkach z 23 lutego 2018 r. Z wypisu tego wynika, że powierzchnia działek rolnych wynosi 0,9234 ha, co stanowi 0,9506 ha przeliczeniowych. Ponadto na działkach 106/6 i 106/10 posadowiony jest budynek sklasyfikowany jako budynki pozostałe niemieszkalne o pow. 1400 m². Organ wyjaśnił, że oparł się w tym zakresie na danych z tej ewidencji, ponieważ obowiązek taki wynika z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma zatem odpowiedź na pytanie, w jakim zakresie organ podatkowy, w ramach postępowania dotyczącego wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego, związany jest informacjami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a także zajęcia stanowiska, czy podnoszona przez Skarżącego okoliczność faktycznego wykorzystywania spornego budynku, sklasyfikowanego jako Budynki pozostałe, może stanowić podstawę do pominięcia zapisów w ewidencji gruntów.
W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmowany jest pogląd, w świetle którego, stosownie do przywołanej regulacji, organ podatkowy nie może samodzielnie dokonywać klasyfikacji funkcji nieruchomości, lecz powinien odwołać się do odpowiednich zapisów ewidencji gruntów i budynków (por.m.in. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FPS 1/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08, z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 1410/07, z 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 690/09 - dostępne na stronie internetowej: (...)). Oznacza to, że co do zasady o sposobie kwalifikacji gruntu (budynku), dla celów podatkowych w podatku od nieruchomości decyduje nie tyle sposób rzeczywistego wykorzystania nieruchomości, ile jej funkcje (przeznaczenie) wskazane w ewidencji gruntów i budynków. Jednakże, na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów, lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (np. możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej). W takim przypadku organ podatkowy obowiązany będzie do pominięcia informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, sprzecznych z prawnie wiążącymi danymi innego rejestru publicznego lub tych danych ewidencyjnych, które wykluczają zastosowanie regulacji zawartych w ustawie podatkowej, mających znaczenie dla wymiaru podatku, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Wyjątkowo obszernie kwestię tę omówiono w wyroku z dnia 26 września 2014 r. sygn. akt II FSK 3099/12, gdzie Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie.
Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3Ordynacji podatkowej).
Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 p.g.k.). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu bądź nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem (por. ww. uchwała z dnia 18 listopada 2013 r. sygn. akt II FPS 2/13), czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt II FSK 1647/12). Ewidencja gruntów nie może również przesądzać o własności nieruchomości (prawie użytkowania wieczystego), co przekłada się na ustalenie podmiotu opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W tym zakresie, zgodnie z rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych, należy w pierwszej kolejności uwzględniać wpisy ujawnione w dziale drugim księgi wieczystej (dotyczące własności i użytkowania wieczystego). Rękojmia ta jest natomiast wyłączona w odniesieniu do danych zawartych w dziale pierwszym księgi, dotyczącym opisu nieruchomości.
Tym samym, w sytuacji, gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym - w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej - że wbrew wskazanym w ewidencji gruntów danym dotyczącym właściciela (użytkownika wieczystego), rzeczywisty stan własności (prawa użytkowania wieczystego) odmiennie reguluje dział drugi właściwej księgi wieczystej, organy podatkowe muszą taką okoliczność zweryfikować, aby podjąć rozstrzygnięcie odnoszące się do rzeczywistego, tj. ujawnionego w księdze wieczystej, właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, będącego, w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikiem. Taką możliwość podważenia wpisów ewidencyjnych na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej należy traktować jako sytuację wyjątkową, zdeterminowaną koniecznością respektowania innych bezwzględnie obowiązujących regulacji prawnych."
Warto wskazać, że w tym zakresie rozwiązania przyjęte w p.g.k. skorelowane są z treścią art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 707). Zgodnie z pierwszym z wymienionych przepisów, podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane katastru nieruchomości. Do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez pojęcie katastru należy rozumieć ewidencję gruntów i budynków (art. 53a p.g.k.). W razie natomiast, gdy dane katastru nieruchomości (tj. ujawnione w ewidencji, gdy nie została ona przekształcona w kataster) są niezgodne z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej, sąd rejonowy dokonuje - na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika - sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych katastru nieruchomości (art. 27 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Powyższe wskazuje wyraźnie na zależność opisu nieruchomości w dziale pierwszym księgi wieczystej od danych ewidencyjnych, co tylko potwierdza słuszność tezy o bezwzględnym związaniu tymi informacjami również organu podatkowego. Zwrócił na to również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FSK 2234/12 i II FSK 2565/12.
Mając na uwadze powyższe podkreślić zatem należy, że od reguły przewidzianej w art. 21 p.g.k. nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a więc organy ustalające wysokość zobowiązań nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2010 r., sygn. akt II FSK 1014/10). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy, ustalając wymiar podatku, jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis. Pogląd taki znajduje odzwierciedlenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (oprócz przytoczonych powyżej także: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 stycznia 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 684/09, z dnia 21 stycznia 2010 r., sygn. akt III SA/Po363/09, z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela.
Zauważyć także należy, że przepis art. 1a ust. 3 u.p.o.l. oraz art. 1 u.p.r. także odsyła do ewidencji gruntów i budynków.
Słusznie zatem stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący co do sposobu ich klasyfikacji i powierzchni. A zatem, podkreślić należy, że organ podatkowy nie może do celów podatkowych przyjąć innych danych niż wynikające z urzędowych dokumentów istniejących w tym okresie, którego dotyczy zobowiązanie podatkowe.
Zatem o opodatkowaniu gruntów do celów podatkowych w rozpatrywanej sprawie przesądza ewidencja gruntów i budynków. Zasadnie więc organ przyjął do opodatkowania wynikającą z niej powierzchnię działki 106/14 - 0,1368 ha (kl. IVh), działki 106/15 - 0,0004 ha (kl. IVb), działki 106/16 - 0,0485 ha (kl. lVb). działki 106/12 o łącznej pow. 0,5089 ha (kl. IIIb o pow. 0,2944 ha, kl. IVa o pow. 0,2145 ha), działki 106/10 sklasyfikowanej jako grunty rolne kl. IVa - 0,2288 ha oraz inne tereny zabudowane o pow. 913 m2, działki 106/6 sklasyfikowanej jako inne tereny zabudowane o pow. 796 m2, działki 106/5 - inne tereny zabudowane o pow. 800 m, działki 106/4 - inne tereny zabudowane o pow. 800 m , jak również powierzchnię posadowionego na działce 106/4 budynku - 198 m2, natomiast na działce 106/6 i 106/10 budynku - 1400 m2.
Bezsporne w sprawie jest, również że powierzchnia gruntów sklasyfikowanych jako grunty rolne wyniosła 0,9234 ha. Natomiast na działkach 106/6 i 106/10 posadowiony jest budynek sklasyfikowany jako budynki pozostałe, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wypis z ewidencji gruntów na dzień 23 luty 2018 r.
Zgodnie z art. 2 ustawy o podatku rolnym (Dz. U. z 2017, poz. 1892), za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.
Zatem o istnieniu gospodarstwa rolnego decyduje określona powierzchnia gruntów. Z przepisu art. 2 ust. 1 u.p.r. wynika, że dla uznania określonych gruntów za gospodarstwo rolne nie jest konieczne, aby stanowiły one zorganizowaną całości, czy też leżały na obszarze jednej gminy, powiatu, czy województwa. Gospodarstwo rolne tworzą bowiem grunty będące własnością lub w posiadaniu jednej osoby, położone na dowolnym obszarze, nawet wówczas, gdy nie istnieje pomiędzy nimi żadna więź ekonomiczna, nawet wówczas, gdy z uwagi na ich położenie (np. w różnych gminach) nie mogą one stanowić zorganizowanej całości (tak NSA w wyroku z 22 października 2015 r. I GSK 8/14, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto uznanie gruntów za gospodarstwo rolne jest niezależne od tego, czy podatnik prowadzi na tych gruntach działalność rolniczą, czy też inny podmiot, tj. np. dzierżawca. (tak NSA w wyroku z dnia 22 stycznia 2009 r., II FSK 1503/07).
W niniejszej sprawie Skarżący jest właścicielem użytków rolnych, które w sumie nie przekraczają powierzchni 1 hektara. Zatem Skarżący nie jest właścicielem użytków rolnych, które łącznie mają powierzchnię pozwalającą na uznanie ich za gospodarstwo rolne.
Wobec powyższego w stosunku do Skarżącego nie ma zastosowania art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b u.p.o.l., który stanowi, że zwalnia się od podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych służące wyłącznie działalności rolniczej. SKO słusznie uznało, że skoro sporny budynek o pow. 1400 m² położony jest na gruncie, który nie spełnia normy obszarowej gospodarstwa rolnego, to tym samym nie może korzystać z przedmiotowego zwolnienia.
Nie można zgodzić się zatem z zarzutem skargi, że wskazywane faktyczne używanie gruntów i spornego budynku obligowało organ do zweryfikowania prawidłowości opodatkowania budynku i "umorzenia podatku" w tym zakresie. Tym samym, w ocenie Sądu, organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w tym zakresie.
Sąd podkreśla, że kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków - co do których nie zgadza się podatnik - należy do podatnika. To podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa zatem na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków.
Słusznie zatem stwierdziły organy w niniejszej sprawie, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów i budynków jest dla organów podatkowych wiążący. Dodać przy tym należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.
Sąd zwraca uwagę, że w postępowaniu dotyczącym wymiaru podatku nie jest dopuszczalne kwestionowanie zgodności danych wynikających z ewidencji gruntów ze stanem faktycznym, albowiem organy podatkowe nie prowadzą - bo nie mają do tego prawa - postępowania dowodowego dotyczącego zmiany treści zapisów w ewidencji gruntów i budynków. W postępowaniu podatkowym nie zapadają żadne rozstrzygnięcia w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1433/12). Jeżeli zatem, w ocenie Skarżącego, wspomniana ewidencja zawierała jakiekolwiek błędy, Skarżący winien był doprowadzić do wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego przed organem prowadzącym tę ewidencję. Zasadą jest bowiem, że to podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, którym obecnie jest starosta, a dopiero w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.
Reasumując w aktach sprawy brak też jest dokumentów wskazujących na zastosowanie przez organy podatkowe klasyfikacji niezgodnej z przyjętą w ewidencji gruntów i budynków w 2018 r.
Podsumowując poczynione wyżej uwagi wskazać jeszcze należy, że użyty w art. 21 ust. 1 p.g.k. zwrot "wymiar podatku" należy interpretować w ten sposób, iż przy ustalaniu zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, w podatku rolnym i podatku leśnym, winny zostać uwzględnione zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w ewidencji gruntów i budynków, przy czym informacje dotyczące funkcji (użytkowego przeznaczenia) zarówno gruntu, jak i budynku (lokalu) mają dla organu podatkowego charakter wiążący i nie mogą być przezeń samodzielnie korygowane w ramach postępowania podatkowego, bez zmiany tych wpisów w ewidencji gruntów w odrębnym postępowaniu.
W ocenie Sądu, ocena dowodów jakiej dokonały w tej sprawie organy podatkowe, nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Organ nie naruszył też innych przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na jego wynik, w szczególności art. 124 Ordynacji podatkowej czy też art. 210 § 1 pkt 6 tej ustawy.
Nie dopatrując się zatem w zaskarżonej decyzji naruszeń prawa materialnego lub procesowego w stopniu, jaki w myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligowałby Sąd do jej uchylenia, Sąd skargę oddalił przy zastosowaniu art. 151 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło