III SA/Wa 2286/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Staniszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora [...] w S. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wzorów formularzy informacji i deklaracji podatkowych oddala skargę Prokurator Okręgowy w S. (zwany dalej: "Skarżącym") w skardze z 28 czerwca 2016r. wniósł o stwierdzenie nieważności w części uchwały Rady Miasta S. (zwana dalej: "Radą Miasta") z 27 listopada 2015r. nr XIV/171/2015 w sprawie formularzy dotyczących podmiotu i przedmiotu opodatkowania w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym z uwagi na rażące naruszenie: art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015r., poz. 1515, ze zm., zwana dalej: "u.s.g."), art. 6a ust. 11 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2013r., poz. 1381, ze zm., zwana dalej: "u.p.r."), art. 6 ust. 13 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2014r., poz. 849, ze zm., zwana dalej: "u.p.o.l.") i art. 6 ust. 9 ustawy z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2013r., poz. 465, ze zm., zwana dalej: "u.p.l.") przez zawarcie we wzorach: informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego (IN-1 - załącznik 1), deklaracji na podatek od nieruchomości (DPN-1 -załącznik 2); deklaracji na podatek rolny (DR-1 - załącznik 3); deklaracji na podatek leśny (DL-1 - załącznik 4), wykaz współwłaścicieli, współużytkowników, współposiadaczy (W-1 - załącznik 5), danych o nieruchomościach (D-1A - załącznik 6); dane o zwolnieniach podatkowych w podatku od nieruchomości (D-1B - załącznik 7) i dane o użytkach rolnych lub nieruchomościach leśnych (D-1C - załącznik 8) – oświadczenia o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Skarżący podniósł, że przepisy powołane jako podstawa prawna zaskarżonej uchwały nie dają organowi uprawnienia do nałożenia na osobę obowiązku składania oświadczenia z takim pouczeniem. W rezultacie zawarte sformułowanie wykracza poza ramy upoważnienia ustawowego. Rada Miasta w odpowiedzi na ww. skargę uznała ją za uzasadnioną i wskazała, że zapisy budzące zastrzeżenia Prokuratora zostaną usunięte z formularzy podatkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, stosownie zaś do treści art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Prokurator na podstawie art. 53 § 3 P.p.s.a. jest uprawniony do wniesienia skargi, przy czym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego nie jest ograniczony jakimkolwiek terminem. Uchwała w sprawie formularzy dotyczących podmiotu i przedmiotu opodatkowania w podatku od nieruchomości, rolnym i leśnym, jako skierowana do wszystkich, na których ciąży obowiązek ich zapłaty, jest niewątpliwie aktem prawa miejscowego. Z art. 168 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1997r., Nr 78, poz. 483, zwana dalej: "Konstytucją RP") wynika prawo jednostek samorządu terytorialnego do uchwalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie ustalonym w ustawie. Konkretyzację tego prawa w odniesieniu do gminy – poza uregulowaniami szczególnymi - zawiera przepis art. 40 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy, przy czym w myśl art. 18 ust. 1 u.s.g. wszystkie sprawy pozostające w zakresie działania gminy należą do właściwości rady gminy, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 6 ust. 13 u.p.o.l. stanowi, że rada gminy określa, w drodze uchwały, wzory formularzy (...). W formularzach będą zawarte dane dotyczące podmiotu i przedmiotu opodatkowania niezbędne do wymiaru i poboru podatku (...). Sąd, zgodnie z treścią art. 147 § 1 P.p.s.a., uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Z literalnego brzmienia art. 147 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, że sąd administracyjny może jedynie wydać orzeczenie stwierdzające nieważność uchwały, natomiast orzeczenie stwierdzające, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, może nastąpić tylko wówczas, gdy przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności, takim przepisem jest np. art. 94 ust 1 u.s.g. Sąd, kontrolując zaskarżoną uchwałę pod względem jej nieważności ma na uwadze, że uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna, przy czym – co należy podkreślić – nieważność powoduje jedynie istotne naruszenie prawa. Przyjmuje się, że nie ma sprzeczności z prawem, jeżeli określone rozstrzygnięcie nie jest wyraźnie zakazane przez ustawodawcę i mieści się w granicach uznania. Podkreślić również należy, że orzecznictwo wypracowało dodatkowo pogląd, iż za prowadzące do stwierdzenia nieważności istotne naruszenie prawa należy uznać uchybienia, prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Pojęcie "istotności" należy ponadto do grupy pojęć niedookreślonych i o tym, czy doszło do istotnego lub nieistotnego naruszenia prawa, można orzec w konkretnych okolicznościach. Zdaniem Sądu, z istotnym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy wywołuje ono negatywne skutki u określonego podmiotu lub znacząco wpływa na stosunki społeczne. Jeżeli prawo miałyby zostać w widoczny sposób zdeformowane, przez utrzymanie w mocy aktu prawa miejscowego niezgodnego z prawem, to wówczas należałoby uznać, że dochodzi do istotnego naruszenia prawa. Istotne naruszenie prawa to zatem naruszenie o poważnym ciężarze gatunkowym. Sąd, przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy, stwierdza, że nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Należy przypomnieć, że w skardze kwestionowano umocowanie do ujęcia w zaskarżonej oświadczenia o treści: "Oświadczam, że są mi znane przepisy Kodeksu karnego skarbowego o odpowiedzialności za podanie danych niezgodnych z rzeczywistością". Sąd zauważa, że w przedmiocie dopuszczalności ujmowania w uchwałach rad gmin w sprawie wzorów deklaracji i informacji podatkowych w zakresie podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego oświadczeń o ww. treści wypowiadał się już wielokrotnie zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak i inne sądy administracyjne pierwszej instancji oraz Naczelny Sąd Administracyjny. W orzecznictwie na ten temat podkreśla się, a Sąd rozpoznający niniejszą skargę pogląd ten w pełni podziela, że: "oświadczenie zawarte w formularzu należy traktować jako mające charakter informacyjny, zmierzające do zwrócenia przez podmiot składający informację szczególnej uwagi i dbałości o to, by informację tę wypełnić prawidłowo, rzetelnie" (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 7 października 2015r. sygn. akt I SA/Go 345/15; wyrok WSA w Warszawie z 3 października 2016r. sygn. akt III SA/Wa 2958/16; wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 5 maja 2016r. o sygn. akt II FSK 4/16; II FSK 3354/15, II FSK 3404/15, II FSK 3405/15, z 3 sierpnia 2016r. o sygn. akt II FSK 933/16, II FSK 499/16, dostępne na www.nsa.gov.pl). Warto też wskazać, że zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego taka kwalifikacja ww. postanowienia uchwały całkowicie jasna, a sam "problem dotyczy bardziej strony semantycznej, bądź redakcyjnej, niż zagadnienia zgodności z prawem postanowień aktu prawa miejscowego. Sąd, mając powyższe stanowisko prezentowane w orzecznictwie w analogicznych stanach faktycznych, stwierdza, że kwalifikacja kwestionowanego oświadczenia jako informacyjnego nie powoduje zagrożenia interesów i praw jednostki, a więc są pełne podstawy do tego, aby mówić jedynie o drobnym, mało znaczącym uchybieniu (nieistotnym naruszeniu prawa w rozumieniu przepisów ustaw samorządowych), bądź zwykłej niezręczności językowej uchwałodawcy. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą skargę wypada w związku z tym stwierdzić, że wspomniane oświadczenie jest elementem zbędnym, ale nie wywołuje ono negatywnych skutków, nie nakłada dodatkowych obowiązków oraz stanowi informację dla składającego deklarację. Nieuzasadnione były więc zarzuty skargi o rażącym naruszeniu ww. przepisów art. 18 ust. 2 pkt 8 u.s.g., art. 6a ust. 11 u.p.r., art. 6 ust. 13 u.p.o.l. i art. 6 ust. 9 u.p.l. Sąd w tym stanie rzeczy uznał, że skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 P.p.s.a.