III SA/Wa 2797/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-22
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Ewa Radziszewska-Krupa, Monika Świercz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność wykreślenia podatnika z rejestru podatników VAT i VAT UE, dokonana przez organ podatkowy w formie zawiadomienia, zamiast decyzji administracyjnej, jest zgodna z prawem, gdy istnieją wątpliwości co do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Czynność wykreślenia podatnika z rejestru VAT i VAT UE, która ma wpływ na jego prawa i obowiązki, powinna zostać dokonana w formie decyzji administracyjnej, a nie zawiadomienia. Ponadto, organ podatkowy musi przeprowadzić wyczerpujące postępowanie wyjaśniające, aby ustalić faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, zanim podejmie takie rozstrzygnięcie. Powierzchowne ustalenia i brak wystarczających dowodów skutkują naruszeniem prawa.Stan faktyczny
Spółka P. sp. z o.o. wniosła skargę na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o wykreśleniu jej z rejestru podatników VAT i VAT UE. Organ podatkowy uznał, że spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, powołując się na brak składania deklaracji VAT i CIT-8, zmianę adresu siedziby oraz brak prowadzenia działalności pod wskazanym adresem. Spółka twierdziła, że przyczyną nie składania deklaracji był błąd ludzki i że nadal prowadzi działalność. Organ nie wydał decyzji, a jedynie zawiadomienie. WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W. polegającej na wykreśleniu P. sp. z o.o. z rejestru podatników VAT i VAT UE oraz zasądził od organu na rzecz spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, sędzia WSA Monika Świercz, Protokolant referent stażysta Krzysztof Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru podatników podatku od towarów i usług 1) stwierdza bezskuteczność czynności, 2) zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z [...] października 2017 r. P. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwana dalej: "Skarżącą", "Stroną" lub "Spółką") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zawiadomienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] sierpnia 2016 r. w sprawie wykreślenia z urzędu Spółki z rejestru podatników podatku VAT i VAT UE.
Zaskarżone zawiadomienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
1. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiadomieniem z [...] sierpnia 2016 r. poinformował Spółkę o wykreśleniu jej z urzędu z rejestru podatników podatku od towarów i usług i VAT – UE. W piśmie tym wskazał, że Spółka [...] stycznia 2016 r. dokonała zmiany siedziby z ul. [...] w W. na ul. [...] w W.. W wyniku przeprowadzonego postępowania sprawdzającego ustalono, że wskazany adres siedziby jest adresem, pod który przychodzi wyłącznie korespondencja dotycząca w/w Spółki. Korespondencja przesyłana jest Spółce pod wskazany w umowie adres. Właściciel lokalu poinformował również, że Spółka pod adresem W. ul. [...] nie prowadzi działalności gospodarczej, nie przechowuje żadnej dokumentacji rachunkowej oraz nie prowadzi działalności biurowej. Z zeznań rocznych CIT-8 oraz deklaracji VAT-7 wynika, że Spółka od listopada 2014 r. nie wykazuje żadnych przychodów, zaś od stycznia 2016 r. nie składa również deklaracji VAT-7. Ponadto Spółka nie zgłosiła zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej. Wszystkie okoliczności wskazują, że Spółka zaprzestała wykonywanie działalności gospodarczej.
Organ podatkowy wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 6 ustawy z 11 marca o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.) – dalej "u.p.t.u." - wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnika VAT podlega podatnik, który składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje, o których mowa w art. 99 ust. 1, 2 lub 3, w których nie wykazał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia. Zgodnie z art. 97 ust. 16 u.p.t.u., wykreślenie podatnika z rejestru jako podatnika VAT, o którym mowa w art. 96 ust 6, ust. 8-9a, jest równoznaczne z wykreśleniem go z rejestru jako podatnika VAT-UE.
1.2. Pismem z [...] sierpnia 2017 r. Spółka złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa polegającego na bezpodstawnym wykreśleniu z urzędu z rejestru podatników podatku od towarów i usług i VAT – UE na podstawie art. 96 ust. 8 oraz art. 97 ust. 16 u.p.t.u. W uzasadnieniu pisma oświadczyła, że nie zaprzestała wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, zaś przyczyną nie składania deklaracji był wyłącznie błąd ludzki. Spółka twierdzi, że nieprzerwanie prowadzi działalność gospodarczą od 2008 r. Ponadto wskazała, że przesłała do Urzędu Skarbowego zaległe deklaracje VAT. Według Spółki czynność polegająca na wykreśleniu z rejestru podatników VAT powzięta została z naruszeniem prawa co do podstawy merytorycznej, jak i trybu postępowania poprzez nie wydanie przez organ podatkowy decyzji administracyjnej w przedmiotowej sprawie.
1.3. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z [...] września 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. podtrzymał stanowisko w sprawie wykreślenia Spółki z rejestru podatników VAT i VAT UE.
2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie stwierdzenia bezskuteczności czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W. polegających na wykreśleniu Spółki z rejestru podatników VAT i VAT UE z dniem [...] sierpnia 2016 r. oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie:
- art. 96 ust. 6 i 8 oraz art. 97 ust. 16 u.p.t.u. w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2017 r. poprzez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie polegające na niezastosowaniu formy decyzji administracyjnej do wykreślenia z rejestru VAT i VAT UE,
- art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), dalej: "O.p.", w związku z art. 96 ust. 6 u.p.t.u. poprzez niepodjęcie wystarczających działań dla dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych w sprawie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
2.2. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wniósł o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
3. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest przez sąd administracyjny pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej zwanej "P.p.s.a.").
Sąd stwierdza ponadto, stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a., że uwzględniając skargę na czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd stwierdza bezskuteczność czynności, a przepis art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stosuje odpowiednio.
Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
4. Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest to, czy prawidłowo ustalono przesłanki wykreślenia Skarżącej z rejestru podatników VAT. Rozważenia wymaga też forma załatwienia sprawy wykreślenia z rejestru.
5. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustalenia, na jakich organ oparł czynność wykreślenia z rejestru nie przekonują, że Skarżąca zaprzestała wykonywać czynności opodatkowane VAT. Ustalenia dokonane przed zaskarżoną czynnością są bardzo powierzchowne. Wykreślenie z rejestru VAT, gdy toczy się spór z funkcjonującym podmiotem, wymaga rozstrzygania w formie decyzji.
6. W pierwszej kolejności Sąd przedstawi ocenę w przedmiocie dopuszczalności skargi. Faktem jest, że przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie strona nie wyczerpała trybu wezwania do usunięcia naruszenia prawa w terminie przewidzianym w art. 52 § 3 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r., które znajduje zastosowanie z mocy art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Jak bowiem wynika z akt sprawy, zawiadomienie o wykreśleniu z rejestru podatników VAT spółka otrzymała [...] września 2016 r. (k. 87 akt adm.), natomiast ww. wezwanie złożono [...] sierpnia 2017 r. (k. 23 i 26 akt adm.).
Podnieść należy, że w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa przyczyn uchybienia terminowi (k. 24 akt adm). Spółka sformułowała wniosek o przywrócenie terminu do dokonania przedmiotowego wezwania. Termin ten (z art. 52 § 3 P.p.s.a.), jak wywiódł NSA w wyroku z 14 marca 2011 r., I FPS 5/10 ma charakter przywracalny. Stanowisko to potwierdziły następnie zmiany prawodawcze, począwszy bowiem od 15 sierpnia 2015 r. (nowela z dnia 9 kwietnia 2015 r., Dz.U. z 2015 r., poz. 658) przepis powyższy przewiduje w zdaniu drugim, że "sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu (do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa – uwaga Sądu) nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę". Wskazane unormowanie przyznaje zatem wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu rozpoznającemu skargę kompetencję do oceny kwestii uchybienia terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
Sąd stwierdza, że uchybienie terminowi do złożenia ww. wezwania nastąpiło bez winy skarżącego. To stwierdzenie Sąd opiera na tym, że organ udzielił merytorycznej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (k. 21 akt adm.). Ta odpowiedź mogła wywołać u Strony uzasadnione przekonanie, że wniesienie skargi w ustawowym terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa czyniło zadość warunkom formalnym w sposób pozwalający na merytoryczne rozpoznanie skargi (art. 53 § 2 P.p.s.a.).
Tak oceniając kwestię dopuszczalności skargi Sąd ma na względzie pogląd wyrażony w, wydanym w niniejszej sprawie, postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 października 2018 r., I FSK 1906/18.
7. 1. Odnosząc się natomiast do meritum, tj. do oceny zgodności z prawem wykreślenia Skarżącej z rejestru jako podatnika VAT Sąd uznał, że czynność ta naruszała prawo. Jako podstawę wykreślenia organ powołał w zawiadomieniu przepisy art. 96 ust. 8 i art. 97 ust. 16 u.p.t.u.
Zgodnie z ich treścią jeżeli podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, jest on obowiązany zgłosić zaprzestanie działalności naczelnikowi urzędu skarbowego; zgłoszenie to stanowi dla naczelnika urzędu skarbowego podstawę do wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT (art. 96 ust. 6). W przypadku gdy zaprzestanie wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu nie zostało zgłoszone zgodnie z ust. 6 i 7, naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT (art. 96 ust. 8).
7.2. Zdaniem Sądu, istotne przy tym jest, że skutkiem wykreślenia podatnika z rejestru jako podatnika VAT czy też VAT UE, dokonanego m.in. na podstawie art. 96 ust. 8 czy też art. 97 ust. 16 u.p.t.u. jest pozbawienie danego podmiotu statusu podatnika VAT lub (i) VAT UE. W konsekwencji zaś pozbawienie go praw i obowiązków z tym związanych, m.in. prawa do posługiwania się aktywnym numerem podatnika VAT czy VAT UE, czy też prawa do stosowania stawek podatku właściwych dla dostaw wewnątrzwspólnotowych. W przekonaniu Sądu przyjąć zatem należy, że konsekwencje dokonania tych czynności nie mają natury czysto porządkowej czy technicznej, ale co do zasady wpływają na sferę praw i obowiązków podatnika określonych w u.p.t.u. Stąd przed ich dokonaniem organ winien wyjaśnić z należytą starannością wszelkie wątpliwości co do zaistnienia przesłanek stanowiących podstawę wykreślenia danego podmiotu z właściwego rejestru. Tego rodzaju rozstrzygnięcie wymagało nadto zachowania przez organ stosownej procedury podatkowej mającej na celu między innymi zapewnienie udziału podatnika w postępowaniu sprawdzającym lub podatkowym prowadzonym w trybie przepisów art. 96 ust. 6 - ust. 9 u.p.t.u.
8. 1. Na datę dokonania zaskarżonej czynności organ dysponował wydrukiem z bazy P. opisującym historię podatkową Skarżącej oraz wskazującym, jakie obowiązki Skarżącej są toku realizacji. Z tych danych nie można bezspornie wywieść, że Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności opodatkowanej.
Zdaniem Sądu, zbyt daleko idącym jest wniosek organu jakoby Spółka, wskutek niezłożenia deklaracjach VAT za kilkanaście okresów rozliczeniowych w 2016 r. (wykreślenia dokonano [...] sierpnia 2016 r.) zaprzestała wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu. Samo stwierdzenie powyższego bez przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie nie upoważnia do stwierdzenia, że miało miejsce zaprzestanie wykonywania działalności. Tym bardziej, że Spółka konsekwentnie twierdziła i podtrzymuje argumentację, że prowadziła i prowadzi nadal działalność gospodarczą, zaś przejściowe nieskładanie deklaracji było wynikiem "ludzkiego błędu". Brak deklaracji za kilkanaście miesięcy nie może prowadzić do automatycznego wniosku o zaprzestaniu wykonywania czynności opodatkowanych. Sprawdzenie terminowości składania deklaracji winno być w pierwszej kolejności przedmiotem czynności sprawdzających na podstawie art. 272 pkt 1 lit. a O.p., tym bardziej, że organ nie wskazuje, że były problemy z kontaktem ze Spółką np. wyrażające się w nieodbieraniu korespondencji.
Jakkolwiek miało to miejsce już po czynności wykreślenia z rejestru, a więc nie ma wpływu na ocenę legalności czynności organu, to jednak organ w odpowiedzi na skargę wskazuje, że Strona już [...] września 2016 r., a więc zaraz po doręczeniu zawiadomienia złożyła brakujące deklaracje VAT za 2016 r.
Wyjaśnienia wymaga też przyczyna nie wykazywania przychodów do końca 2014 r., co może, ale nie musi, wiązać się z niewykonywaniem czynności opodatkowanych VAT. Ustalenia wymagało, jakie są tego przyczyny i czy nie jest to związane np. ze specyfiką prowadzonej działalności.
8.2. Samo nieujawnienie istnienia "działalności biurowej" lub zakończenie dotychczasowej obsługi księgowości Spółki nie musi oznaczać zaprzestania czynności opodatkowanych. Przepisy prawa nie wymagają wynajęcia osób do prowadzenia ewidencji VAT, jako warunku posiadania statusu podatnika VAT. Rozwiązanie umowy o obsługę księgową (karta nr 95) nie może więc uzasadniać samo w sobie twierdzenia o zaprzestania czynności opodatkowanych.
Pismo z dnia [...] lipca 2016 r. siostry A. T., która pod firmą C. wynajmuje lokale na siedziby innych firm nie przekonuje, że Skarżąca zaprzestała wykonywania działalności opodatkowanej. Organowi umyka, że Skarżącej nie ma na zawartej w tym piśmie (karta 91-92) liście podmiotów, z którymi wymieniona osoba rozwiązała umowę. A z końcowej treści tego pisma wynika, że w takim razie umowa (udostępnienia adresu siedziby i korespondencji) obowiązuje.
Wyjaśnienia wymaga zatem sprzeczność twierdzenia organu co do braku siedziby i miejsca prowadzenia działalności pod adresem u. W. z twierdzeniem Skarżącej co do tego, że ma tam prawo do korzystania z niewielkiego lokalu.
8.3. Wobec braku wyjaśnienia powyższych wątpliwości, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uznał, że działania organu naruszały art. 96 ust. 8 i art. 97 ust. 16 u.p.t.u.przez niewłaściwą interpretację i zastosowanie, jak też przepisy postępowania, w szczególności art. 120, art. 121 § 1, art. 122 i art. 187 § 1 O.p. przez niepodjęcie wystarczających działań dla dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych. Materiał dowodowy pozostający w dyspozycji organu na datę dokonania zaskarżonej czynności prezentuje się nader skromnie (wydruk z P., pismo o rozwiązaniu umowy na obsługę rachunkową oraz pismo wskazujące, że A.T. nadal wynajmuje lokal Skarżącej). Te dowody, zebrane na datę dokonania zaskarżonej czynności nie pozwalają na bezsporne stwierdzenie zaprzestania wykonywania działalności opodatkowanej, a wręcz z pisma zestawiającego obowiązujące umowy A. T. wynika teza przeciwna niż ta, którą próbuje dowieść organ.
Sąd wie z akt administracyjnych, że w istocie dopiero po zaskarżonej czynności organ zintensyfikował czynności dowodowe. Sąd nie może oceniać legalności zaskarżonej czynności pod kątem tego, co organ ustalił po jej dokonaniu. Uzasadnia to jednak przekonanie Sądu, że czynność wykreślenia z rejestru w niniejszej sprawie nie miała oparcia w dowodach, ale była ufundowana raczej na ocenie prawdopodobieństwa, że organ ma do czynienia z podmiotem istniejącym tylko formalnie oraz na intuicji organu.
9. 1. Sąd za zasadny uznaje zarzut skargi, że stosowne rozstrzygnięcie (o wykreśleniu z rejestru, jako podatnika na podstawie art. 97 ust. 16 u.p.t.u., jak również o wykreśleniu na podstawie art. 96 ust. 8 u.p.t.u.) organy winny podejmować w formie decyzji.
Taki pogląd jest uzasadniony w świetle poglądów prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z 16 maja 2014 r., I FSK 877/13 stwierdził, że wykreślając podatnika z rejestru podatników VAT UE na podstawie art. 97 ust. 15 u.p.t.u. organ podatkowy orzeka o prawach i obowiązkach podatnika, a zatem jego rozstrzygnięcie powinno przybrać formę decyzji. Wyrok dotyczy wprawdzie wykreślenia na podstawie art. 97 ust. 15 u.p.t.u., jednak jego argumentacja ma w pełni zastosowanie do wykreślenia na podstawie art. 97 ust. 16 czy art. 96 ust. 6 lub ust. 8 u.p.t.u. Analogiczny pogląd jest prezentowany w licznych wyrokach tutejszego Sądu np. w prawomocnych wyrokach z 22 marca 2017 r., VIII SA/Wa 640/16, z 22 marca 2017 r., VIII SA/Wa 566/16,z 4 lipca 2018 r., III SA/Wa 3481/17.
Skoro zatem organ podatkowy stosując ww. przepisy orzeka o prawach i obowiązkach podatnika, to jego rozstrzygnięcie powinno przybrać formę decyzji. W tak istotnej kwestii, jaką jest wykreślenie z rejestru potencjalnie istniejącego i działającego podatnika, organ nie może posłużyć się formą czynności materialno-technicznej, tak jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Jeżeli doszło do zarejestrowania podmiotu, który złożył zgłoszenie rejestracyjne, to samo zarejestrowanie i potwierdzenie zarejestrowania jest czynnością materialno-techniczną. Z czynnościami materialno-technicznymi mamy bowiem do czynienia, gdy akty i czynności podejmowane są na podstawie przepisów prawa, które nie wymagają autorytatywnej konkretyzacji, a jedynie potwierdzenia uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LEX 2009, wyd. III). W razie jednak uznania przez organ, że brak jest podstaw do rejestracji, formą rozstrzygnięcia organu powinna być decyzja. Odmowa rejestracji nosi bowiem cechy rozstrzygnięcia charakterystycznego dla decyzji. Odmowa rejestracji, jako podatnika VAT pociąga bowiem dla podmiotu, który się jej domaga, określone konsekwencje prawne wynikające z ustawy o VAT i powinna w związku z tym nosić formę decyzji (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I FSK 371/10, opublikowany: CBOSA).
Zdaniem Sądu, odniesienie powyższych poglądów NSA do stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie prowadzi do wniosku o wadliwym trybie wykreślenia Skarżącej z urzędu z rejestru jako podatnika VAT, a w konsekwencji z rejestru jako podatnika VAT UE, gdyż rodziło dla niej konsekwencje prawne wynikające z u.p.t.u. i z tego powodu powinno przybrać formę decyzji, jako właściwą dla rozstrzygnięć władczych organów podatkowych.
Ustawodawca w art. 97 ust. 15 i ust. 16, jak i w art. 96 ust. 6, ust. 8 i ust.9 u.p.t.u. nie określił formy w jakiej ma nastąpić wykreślenie z rejestru, ale skutek jaki to wykreślenie powoduje oraz nałożenie na organ podatkowy obowiązku powiadomienia podatnika. Jednak w sprawach, w których następuje rozstrzygnięcie kwestii w zakresie wyrejestrowania podatnika z rejestru podatników VAT UE, czyli zachodzi okoliczność kształtująca jego prawa i obowiązki, rozstrzygnięcie sprawy powinno przybrać konkretną i określoną prawem formę, która co najmniej gwarantowałaby podatnikowi możliwość zapoznania się w sposób skuteczny i dla niego zrozumiały ze skutkami sytuacji, w której się znalazł. Oznacza to, że wykreślając podatnika z rejestru, jako podatnika VAT UE organ podatkowy orzeka o prawach i obowiązkach podatnika, a zatem jego rozstrzygnięcie powinno przybrać formę decyzji.
Wykreślenie podatnika z rejestru VAT powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej, jeżeli dotyczy praw i obowiązków istniejącego podatnika, z którym kontakt jest możliwy, a także wówczas, gdy zasadność podjęcia tego rozstrzygnięcia jest przedmiotem sporu pomiędzy podatnikiem i organem podatkowym.
9.2. Sąd stwierdza więc naruszenie art. 207 O.p. w związku z art. 96 ust. 8 i art. 97 ust. 16 u.p.t.u.
10. Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, stwierdzając bezskuteczność czynności wykreślenia Spółki z rejestru podatników VAT.
Jeżeli organ dojdzie do przekonania o zasadności kontynuowania niniejszego postępowania w sprawie wykreślenia Skarżącej z rejestru VAT to ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy obowiązany będzie uwzględnić ocenę Sądu wyrażoną w niniejszym wyroku, w szczególności oprze swoje oceny na dowodach zebranych przed rozstrzygnięciem sprawy oraz wyrazi je w uzasadnieniu decyzji.
11. Na wniosek strony skarżącej Sąd zasądził na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości obejmującej wpis w wysokości 200 zł, opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł (art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło