III SA/Wa 3095/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-06
Skład orzekający: Waldemar Śledzik, Katarzyna Owsiak, Radosław Teresiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli wniosek dotyczy kwestii odpowiedzialności płatnika i ustalenia winy podatnika, a nie przepisów materialnego prawa podatkowego?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, ponieważ wniosek dotyczył kwestii odpowiedzialności płatnika i ustalenia winy podatnika, co wykracza poza zakres interpretacji indywidualnej, która powinna odnosić się do przepisów materialnego prawa podatkowego, a nie proceduralnych czy dotyczących ustalania stanu faktycznego i winy. Zastosowanie się do takiej interpretacji nie mogłoby zapewnić ochrony przewidzianej w przepisach Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej odpowiedzialności płatnika w związku z pobraniem podatku w zaniżonej wysokości lub niepobraniem go wcale, gdy oświadczenie podatnika okaże się nieprawdziwe lub stan faktyczny ulegnie zmianie. Minister Rozwoju i Finansów odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wniosek dotyczy przepisów proceduralnych i ustalenia winy, a nie materialnego prawa podatkowego. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), sędzia WSA Radosław Teresiak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 października 2017 r. sprawy ze skargi K. S.A. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oddala skargę
1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów (dalej: Minister/organ) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej.
1.2. Z akt sprawy wynika, że w dniu 31 maja 2016 r. K. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca/Wnioskodawca/Spółka) złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie. We wniosku Spółka zwróciła się do organu z następującymi pytaniami:
1) czy art. 30 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.) należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji, gdy Wnioskodawca, w zaufaniu do treści otrzymanego od podatnika oświadczenia, w związku z przekazaniem na jego rzecz, za pośrednictwem danego posiadacza rachunku, we wskazanym w tym oświadczeniu okresie jego ważności wynoszącym 12 miesięcy od dnia jego podpisania, świadczenia pieniężnego wynikającego z papierów wartościowych zapisanych na prowadzonym przez Wnioskodawcę rachunku zbiorczym, pobierze podatek według określonej, niższej stawki lub nie pobierze podatku, a następnie okaże się, że oświadczenie to zawierało nieprawdę, bądź stan faktyczny zawarty w oświadczeniu uległ zmianie, o czym Wnioskodawca nie został poinformowany, to czy winę za niepobranie podatku, bądź pobranie go w zaniżonej wysokości należy przypisać podatnikowi i w konsekwencji Wnioskodawca nie będzie ponosił odpowiedzialności w tym zakresie?
2) czy w przypadku uzyskania przez Wnioskodawcę informacji, że stan faktyczny zawarty w oświadczeniu podatnika dotyczącym kwestii mających wpływ na wysokość pobranego podatku, uległ zmianie, o czym podatnik nie poinformował Wnioskodawcy, zgodnie z zobowiązaniem zawartym w złożonym przez niego oświadczeniu, to czy Wnioskodawca powinien pobrać podatek w pełnej wysokości?
1.3. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Minister odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej z uwagi na zaistnienie negatywnych przesłanek do wydania interpretacji, tj.:
- zakres przedmiotowy zagadnienia objętego wnioskiem nie mieści się w zakresie przedmiotowym instytucji interpretacji indywidualnej, bowiem dotyczy przepisów prawa podatkowego proceduralnego,
- wydana interpretacja indywidualna nie mogłaby wypełnić funkcji ochronnej określonej w art. 14k lub 14m O.p., zarówno w przypadku niespełnienia warunku określonego w art. 14b § 4 O.p., jak i z uwagi na przedstawione przez Wnioskodawcę zagadnienie.
1.4. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zarzucając organowi naruszenie art. 14b § 1 i art. 165a § 1 O.p. poprzez nieprawidłowe uznanie, że opisane we wniosku zagadnienie dotyczy przepisów o charakterze proceduralnym, a także, że wydana interpretacja nie spełniałaby funkcji gwarancyjnej i ochronnej dla Wnioskodawcy.
1.5. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] Minister utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu, wniosek Spółki wykracza poza zakres przedmiotowy instytucji interpretacji indywidualnej z tego względu, że porusza kwestie faktycznego działania Skarżącej jako podatnika w ramach procedur podatkowych, które nie podlegają interpretacji w trybie art. 14b i nast. O.p., zaś zastosowanie się do takiej interpretacji nie mogłoby uzasadniać realizacji środków ochronnych przewidzianych w rozdziale 1a działu II O.p. Organ podkreślił, że przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej mogą być tylko przepisy materialnego prawa podatkowego, odnoszące się wprost do zobowiązania podatkowego. Zdaniem organu, w sytuacji, gdy wniosek o interpretację dotyczy przepisów prawa podatkowego proceduralnego, przepisów prawa materialnego nieodnoszących się wprost do zobowiązania lub skierowanych do organów podatkowych (przepisy wtórne do zobowiązania, "techniczne"), składający wniosek nie jest zainteresowanym wydaniem interpretacji w rozumieniu art. 14b O.p.
Organ wyjaśnił, że w niniejszej sprawie odpowiedź na pytania zadane we wniosku o wydanie interpretacji wymaga, aby organ dokonał oceny prawidłowości oświadczenia złożonego przez podatnika za pośrednictwem posiadacza rachunku, aby organ potwierdził, że ważność oświadczenia wynosi 12 miesięcy od dnia jego podpisania, a także aby organ interpretacyjny ocenił, czy jeżeli zmieni się stan faktyczny zawarty w oświadczeniu, o czym podatnik nie poinformował Wnioskodawcy, to kto będzie ponosił winę za niepobrany podatek, bądź pobranie go w zaniżonej wysokości, bądź pobranie go w pełnej wysokości. Zdaniem Ministra, odpowiedź na ww. kwestie związane z odpowiedzialnością płatnika (Wnioskodawcy) pozostaje w ramach kompetencji organów podatkowych, a nie organu interpretacyjnego, zaś wydanie żądanej interpretacji doprowadziłoby do "zachwiania" rozdziału kompetencji przyznanych organom podatkowym w zakresie odmiennych postępowań, bowiem organy interpretacyjne powołane są do wydawania interpretacji w zakresie praw i obowiązków, nie zaś do zajmowania stanowiska w kwestiach natury proceduralnej. Organ podkreślił, że aby stwierdzić odpowiedzialność płatnika, organ podatkowy musi obowiązkowo przeprowadzić postępowanie podatkowe, które pozwoli ustalić jaka należność obciąża płatnika oraz ewentualnie, czy nie zachodzą przesłanki uwalniające płatnika od odpowiedzialności.
Ponadto, zdaniem Ministra, rozstrzygnięcie w sprawie przedstawionej w wniosku nie stanowiłoby interpretacji indywidualnej. Jak wskazał organ, wyłączona jest bowiem możliwość zastosowania się podatnika do przepisów regulujących procedury podatkowe, których adresatem i podmiotem uprawnionym do stosowania są organy podatkowe. Organ zwrócił uwagę, że argumentem potwierdzającym słuszność prezentowanego stanowiska jest użycie w art. 14b O.p. zwrotów: "zaistniały stan faktyczny" czy "zdarzenie przyszłe". Zwroty te dotyczą bowiem procesu stosowania prawa będącego podstawą i przedmiotem subsumpcji pod adekwatne przepisy prawa materialnego, natomiast stan faktyczny nie jest opisem sytuacji procesowej, w której sporne może być zastosowanie określonych przepisów normujących postępowanie podatkowe.
2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
2.1. Skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie, zarzucając organowi naruszenie:
- art. 14b § 1 oraz art. 14b § 3 O.p. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż złożony przez Skarżącą wniosek nie spełnia przesłanek pozwalających na wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w konsekwencji czego zostało utrzymane w mocy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji i w efekcie niewydanie interpretacji, pomimo, iż wszelkie przesłanki formalne i merytoryczne wniosku zostały spełnione,
- art. 165a § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, pomimo braku przesłanek, które stanowią podstawę do odmowy wydania interpretacji.
2.2. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej oraz zasądzenie kosztów postępowania.
2.3. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
3.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
3.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzemienia art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
3.3. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 i 4a p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, a także zaskarżalne postanowienia wydawane w ramach postępowania o udzielenie interpretacji podatkowej. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
3.4. Badając legalność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania z wniosku o udzielnie interpretacji podatkowej, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego, w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
3.5. Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół zasadności odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Organ uznał, że nie ma podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku sprowadzającego się do przesądzenia czy prawidłowa interpretacja art. 30 § 5 O.p. pozwala Wnioskodawcy na uwolnienie się od odpowiedzialności za pobranie podatku w niższej wysokości lub niepobranie podatku w ogóle w sytuacji takiej jak opisana w zdarzeniu przyszłym, gdy Wnioskodawca, w zaufaniu do treści otrzymanego oświadczenia Osoby uprawnionej - podatnika, w związku z przekazaniem na jej rzecz, za pośrednictwem danego Posiadacza rachunku, we wskazanym w tym oświadczeniu okresie jego ważności wynoszącym 12 miesięcy od dnia jego podpisania, świadczenia pieniężnego wynikającego z papierów wartościowych zapisanych na prowadzonym przez Wnioskodawcę rachunku zbiorczym, pobierze podatek według określonej, niższej stawki lub nie pobierze podatku, a następnie okaże się, że oświadczenie to zawierało nieprawdę, bądź stan faktyczny zawarty w oświadczeniu uległ zmianie, o czym Wnioskodawca nie został poinformowany zgodnie z zobowiązaniem zawartym w oświadczeniu podatnika.
W ocenie organu kwestia będąca przedmiotem obu pytań sprowadza się w istocie do potwierdzenia przez organ zakresu odpowiedzialności płatnika w kontekście art. 30 § 5 O.p., oraz badania stopnia zawinienia podatnika i wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego możliwego do zrealizowania jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego.
3.6. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia spornej kwestii w pierwszej kolejności odnieść się należy do przepisów prawa stanowiących podstawę kwestionowanego postanowienia. Podstawę prawną dla odmowy wszczęcia postępowania na wniosek w sprawie wydania interpretacji stanowił art. 14h w związku z art. 165a § 1 O.p., ocena Sądu sprowadzała się więc do weryfikacji podjętego w tym trybie rozstrzygnięcia.
Zgodnie z treścią przepisu art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
W orzecznictwie wyrażono pogląd, zgodnie z którym użyty w art. 165a § 1 O.p. zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (tak m.in w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 1904/14).
Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 7 lipca 2014 r., sygn. akt II FPS 1/14, przypomniał, że przedmiotowy zakres sprawy administracyjnej o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyznacza zaprezentowany wyczerpująco we wniosku o wydanie interpretacji stan faktyczny oraz odnoszące się do niego: pytania interpretacyjne, stanowisko prawne wnioskodawcy oraz oceny prawne podatkowego organu interpretacyjnego w zakresie możliwości stosowania i wykładni prawa podatkowego. Na podstawie art. 14b § 3 O.p. stanem faktycznym sprawy o wydanie interpretacji indywidualnej jest zaistniały stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe, czyli stan faktyczny określonego zdarzenia lub okoliczności przewidywanych przez wnioskodawcę, do których odnoszą się oceny stosowania i wykładni prawa. Wyczerpująco przedstawiony (zaistniały lub prognozowany) stan faktyczny stanowi punkt odniesienia udzielenia w sposób pewny i nieuzasadniający żadnych przedmiotowych wątpliwości urzędowej informacji o możliwościach stosowania prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, w razie potrzeby połączonej także z operatywną wykładnią adekwatnych przepisów prawa. (J. Brolik, Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, Warszawa 2013 r., s. 125 – 130). Z kolei w wyroku z dnia 7 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1477/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że stosownie do art. 14b § 1 O.p., Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wyjaśnił, że z przywołanej treści przepisu wynika, że przedmiotem wykładni dokonywanej przez organ w tym trybie, mogą być jedynie przepisy prawa podatkowego. Pod pojęciem "przepisy prawa podatkowego" należy rozumieć, zgodnie z treścią art. 3 pkt 2 O.p., przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych. Naczelny Sad Administracyjny uzasadniał, iż w art. 3 pkt 1 O.p. zawarta została definicja pojęcia "ustawy podatkowe", przez które rozumie się ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określających podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujących prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich. W przywołanym orzeczeniu podkreślono, że art. 14b § 1 w związku z art. 3 pkt 2 i pkt 1 O.p. nie rozstrzyga w sposób jednoznaczny, czy Minister Finansów może dokonać urzędowej interpretacji przepisów regulujących postępowanie w sprawach podatkowych. Sąd wskazał także, że zgodnie z art. 14k § 1 O.p., zastosowanie się do interpretacji indywidualnej nie może szkodzić wnioskodawcy, który ją uzyskał. Nie można zatem zasadnie mówić o możliwości zastosowania się podatnika do przepisów regulujących postępowanie podatkowe, których adresatem i podmiotem uprawnionym do stosowania są organy podatkowe. W przepisach art. 14k § 3, art. 14l, art. 14m § 2, § 3 i § 4, art. 14n i art. 14p O.p., stanowiących wyjaśnienie i wykonanie zasady "nieszkodzenia" w związku z zastosowaniem się do interpretacji, określone zostały skutki ochronne w zakresie materialnego prawa podatkowego. Zakres, sposób i realizacja tej ochrony pozwalają wnioskować o związaniu ich z zastosowaniem się do interpretacji materialnego, a nie procesowego prawa podatkowego. Z powołanych przepisów nie wynika jakakolwiek ochrona natury procesowej. W literaturze prezentowany jest pogląd, że zastosowanie się do indywidualnej interpretacji prawa podatkowego wywołuje skutek ochronny wyłącznie w zakresie materialnego prawa podatkowego (J.Brolik, w "Ogólne oraz indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego", Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2013 r., s. 57).
Taki pogląd uzasadnił także dokonaną zmianą art. 14b O.p. polegającą na dodaniu art.14b § 2a przez art. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015, poz. 1649) zmieniającej m.in. ustawę Ordynacja podatkowa z dniem 1 stycznia 2016 r.
Z uzasadnienia tej ustawy wynika, że zmiana w art. 14b O.p. poprzez dodanie § 2a ma charakter uściślający. W przepisie tym wskazane zostało, że wniosek o interpretację indywidualną nie może dotyczyć przepisów prawa podatkowego regulujących właściwość oraz prawa i obowiązki organów podatkowych oraz organów kontroli skarbowej. Przedmiotowa zmiana uwzględnia prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, w myśl którego przedmiotem interpretacji indywidualnej mogą być wyłącznie przepisy prawa materialnego (m.in. wyrok NSA z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 143/12; wyrok z dnia 5 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 185/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 1195/10, strona 8-9 uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 3462). Jako najważniejszą w świetle art.14b § 3 O.p. określił część wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego: wyczerpujące przedstawienie w nim stanu faktycznego, a także jego oceny prawnej. Według NSA, podstawę postępowania interpretacyjnego współtworzą bowiem dane wszczynającego je wniosku – konstytuujące stan faktyczny oraz jego ocenę prawną. Zapytanie interpretacyjne wnioskodawcy stanowi w istocie rzeczy pytanie o zasadność możliwości subsumcji stanu faktycznego interpretacji pod wskazane w stanowisku wnioskodawcy przepisy prawa w razie potrzeby objęte wykładnią wnioskodawcy, a następnie organu interpretacyjnego.
Warto również przywołać stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego jakie znalazło swój wyraz w wyroku z dnia 15 grudnia 2016r., sygn. akt I FSK 746/15, gdzie pytanie "w jaki sposób należy dokonywać dokumentacji oraz udowadniać dla celów podatku od towarów i usług terapeutyczny charakter (bądź jego brak) wykonywanych usług" uznano jako leżące poza zakresem wykładni przepisu prawa podatkowego, czy też subsumcji stanu faktycznego pod normę prawa materialnego. Uznano, że nie odnosiło się do ostatniego etapu stosowania prawa lecz do etapu poprzedzającego, a mianowicie do sposobu dokonywania ustaleń faktycznych, gdyż podatnik zmierzał do uzyskania odpowiedzi w zakresie tego, w jaki sposób ma postępować, by udowodnić charakter świadczonych przez siebie usług, zmierzał do zawężenia uprawnień organu podatkowego w toku postępowania dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w takim przypadku, wbrew wynikającej z art. 180 § 1 O.p. zasadzie otwartego katalogu środków dowodowych w toku postępowania dowodowego, wnioskodawca dążył do wiążącego wskazania, które środki dowodowe mają udowodnić terapeutyczny charakter usług.
Na koniec należałoby przypomnieć, że granice przedmiotowe sprawy dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej wyznacza treść wniosku o wydanie interpretacji (wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2016r., sygn. akt II FSK 2121/14), a artykuł 14b § 3 O.p. nakazuje przedstawić także stanowisko w sprawie oceny prawnej, na co składa się wskazanie normy prawnej, którą wnioskujący uważa za właściwą a także usprawiedliwienie prawne tego wskazania.
3.7. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy, w ocenie Sądu, zastosowanie art. 165a O.p. w oparciu o art. 14b § 2a O.p. było prawidłowe. Istotnym jest bowiem to, że przedmiotem wniosku o interpretację indywidualną nie mogą być przepisy postępowania podatkowego, a za taki należy uznać problem czy w świetle planowanej przez Wnioskodawcę zmiany zasad zbierania dokumentów zastosowanie w stosunku do Skarżącej znajdzie art. 30 § 5 O.p. w przypadku, gdy informacje zawarte w oświadczeniu przekazanym przez podatnika za pośrednictwem Posiadacza rachunku okażą się nieprawdziwe, bądź stan faktyczny zawarty w oświadczeniu ulegnie zmianie w okresie ważności oświadczenia wynoszącym 12 miesięcy, o czym Skarżąca nie zostanie poinformowana i na skutek czego działając jako płatnik pobierze podatek w wysokości niższej od należnej, lub nie pobierze należnego podatku. Analogicznie należy ocenić problem zakreślony w pytaniu nr 2, sprowadzający się do oceny skutków, w zakresie obowiązków Spółki jako płatnika, wynikających z niepoinformowania Skarżącego o zmianie stanu faktycznego zawartego w złożonym oświadczeniu, który jest konsekwencją zagadnienia opisanego powyżej a zawartego w pytaniu nr 1 postawionym we wniosku.
Tak zakreślone problemy odnoszą się niewątpliwie do etapu ustalania stanu faktycznego.
Wnioskodawca wprawdzie skonstruował pytanie, w którym posłużył się przepisem prawa znajdującym się w części materialnoprawnej Ordynacji podatkowej tj. art. 30 § 5, niemniej w treści jego wskazano, że przepisów o odpowiedzialności płatnika nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika. Odpowiedzialność podatnika można orzec w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Przywołane brzmienie przepisu oznacza, że dotyczy on stwierdzenia okoliczności uwalniającej płatnika od odpowiedzialności a mianowicie – winy podatnika. Winę podatnika musi ustalić organ podatkowy w prowadzonym postępowaniu podatkowym. Zatem nie jest to zapytanie ani o wykładnie przepisu art. 30 § 5 O.p. ani o subsumcję stanu faktycznego interpretacji pod wskazane w stanowisku wnioskodawcy przepisy prawa materialnego, ale o sposób dokonywania ustaleń faktycznych dotyczących winy podatnika jako okoliczności wyłączającej odpowiedzialność płatnika a Skarżąca zmierzała do uzyskania odpowiedzi w zakresie tego, w jaki sposób ma postępować, by od odpowiedzialności płatnika się uwolnić. Zmierzała więc do zawężenia uprawnień organu podatkowego w toku postępowania dowodowego.
Z treści sformułowanego we wniosku pytania wynika jednoznacznie, że Skarżąca nie wystąpiła z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej po to by uzyskać potwierdzenie poprawności własnego stanowiska odnośnie interpretacji i zastosowania normy prawnej wynikającej z art. 30 § 5 O.p. do opisanego we wniosku stanu faktycznego. Żądanie Strony sprowadzało się bowiem tylko do potwierdzenia przez organ, w formie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, sposobu na uwolnienie się od odpowiedzialności płatnika uregulowanej w art. 30 O.p.
Jak trafnie wyjaśnił organ w zaskarżonym postanowieniu, potwierdzenie spełnienia okoliczności uprawniających do uznania, że podatek nie został pobrany z winy podatnika, w trybie postępowania dotyczącego wydania interpretacji indywidualnej nie jest możliwe. Bowiem, aby odpowiedzieć na postawione we wniosku pytanie w istocie ocenie organ podatkowy musiałby poddać opis stanu faktycznego, a nie przepis prawa podatkowego. Tymczasem organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania, w tym w postępowaniu podatkowym prowadzonym w oparciu o konkretną dokumentację.
Innymi słowy, Sąd nie znajduje w takim przypadku możliwości uzyskania interpretacji indywidualnej, o jakiej mowa w art. 14b § 1 O.p., jako opartej o wykładnię i zastosowanie w przedstawionym stanie faktycznym art. 30 § 5 O.p. Przepis ten w swych elementach istotnych obejmuje takie kwestie jak ustalanie przez organ podatkowy winy podatnika, natomiast nie ma w nim mowy o formie i sposobie uzyskiwania przez płatnika od podatnika informacji istotnych dla prawidłowego ustalenia podstawy opodatkowania. Zatem nie ma możliwości interpretacji art. 30 § 5 O.p. zgodnego z oczekiwaniami Skarżącej, tj. akceptacji albo zanegowania jej stanowiska. Organ nie mógł odnieść się do stanowiska Wnioskodawcy, ponieważ stan faktyczny przedstawiony we wniosku nie dawał podstaw do określenia sytuacji Wnioskodawcy w wyniku pośredniego bądź bezpośredniego działania tej normy prawnej, stan ten dotyczył przepisów prawa podatkowego regulujących uprawnienia i obowiązki organów podatkowych. Organ nie mógł ukształtować uprawnienia Wnioskodawcy w sensie przyznania ochrony, zatem prawidłowym była odmowa wszczęcia postępowania.
3.8. Odnosząc się do zarzutów skargi, w ocenie Sadu, w okolicznościach badanej sprawy nie nastąpiło naruszenie przepisów art. 165a § 1 O.p. w związku z art. 14h O.p. oraz art. 14b § 1 i § 3 O.p. gdyż jak to zostało wskazane powyżej, wniosek złożony przez Skarżącą nie spełniał przesłanek do wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Wbrew zarzutom skargi w kwestionowanym postanowieniu jasno określono motywy odmowy wszczęcia postępowania, precyzyjnie wywodząc je z przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wydawania interpretacji indywidualnych, organ wyjaśnił motywy, którymi się kierował odmawiając wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie.
Reasumując, zarzuty skargi nie mają uzasadnionych podstaw, jednocześnie Sąd nie dostrzegł z urzędu takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy.
3.9. Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło