III SA/Wa 3511/11
WyrokWSA w Warszawie2012-09-25
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Dariusz Kurkiewicz, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot podatku VAT wraz z odsetkami, jeśli podobne żądanie było już przedmiotem rozstrzygnięcia w poprzedniej decyzji?Ratio decidendi
Organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot podatku VAT wraz z odsetkami, ponieważ identyczne żądanie zostało już merytorycznie rozpatrzone w poprzedniej decyzji. Zgodnie z art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie nie może być wszczęte, gdy w tej samej sprawie zapadła już decyzja, nawet jeśli nie jest ostateczna, co wynika z zasady trwałości decyzji (art. 128 O.p.). Ponowne złożenie wniosku o tej samej treści nie może być skuteczne.Stan faktyczny
Syndyk masy upadłości złożył wniosek o zwrot podatku VAT wraz z odsetkami za nieterminowy zwrot. Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na fakt, że podobne żądanie zostało już rozpatrzone w poprzedniej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Syndyk zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne uznanie, że sprawa została już rozstrzygnięta, mimo że dokonane rozliczenia nie pokryły w pełni należnego zwrotu i odsetek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (sprawozdawca), Protokolant Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2012 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "M." w upadłości na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej zwany: "NUS") 30 czerwca 2008r. wpłynął wniosek M. (dalej: zwana "Spółką") o zwrot podatku od towarów i usług (dalej zwany: "VAT") za poszczególne miesiące od października do września 2007r. w wysokości 912.652,44 zł. Spółka, w odpowiedzi na wezwania NUS z 25 listopada 2008r., przedłożyła oryginał zaświadczenia o rejestracji podatnika VAT z jego tłumaczeniem przysięgłym i wyjaśniła, że ww. zwrot obejmuje okres od stycznia do grudnia 2007r.
2. NUS z [...] września 2009r. zdecydował o zwrocie Spółce 900.411 zł (kwota uznana), ale zwrotu nie dokonano, z uwagi na zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej (postępowanie upadłościowe w Niemczech i w Polsce).
3. Syndyk Spółki w postępowaniu upadłościowym - D. (dalej zwany: "Skarżący") złożył 24 marca 2010r. do NUS wniosek o natychmiastowy zwrot VAT za ww. okres z należnym oprocentowaniem z tytułu nieterminowego zwrotu.
4. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany: "DIS") decyzją z [...] grudnia 2010r. utrzymał w mocy decyzję NUS z [...] lipca 2010r., w której odmówiono zwrotu VAT za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2007r. oraz naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu VAT za ww. okres.
DIS w uzasadnieniu wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu VAT za ww. okres. Prawo do zwrotu VAT nie jest sporne, bowiem NUS uznał zwrot [...] września 2009r. i przekazał go 10 czerwca 2010r. na konto syndyka wtórnego postępowania upadłościowego – J. K., wyznaczonego przez Sąd [...] lutego 2010r. sygn. akt [...].
Zdaniem DIS w prawie polskim brak jest przepisu, który mógłby stanowić dostateczną podstawę prawną do naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu VAT podmiotom zagranicznym. Nie zawiera go ani rozporządzenie Ministra Finansów z 23 kwietnia 2004r. w sprawie zwrotu podatku od towarów i usług niektórym podmiotom (Dz. U. Nr 89, poz. 851. ze zm., dalej zwane: "rozporządzeniem z 2004r."), ani ustawa z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej zwana: "O.p."). Zwrot podatku stanowi na gruncie O.p. odrębną instytucję prawną i na mocy art. 78b O.p. mają do niego odpowiednie zastosowanie jedynie wskazane wprost przepisy O.p. Analiza przepisów ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54. poz. 535, ze zm., dalej zwana: "u.p.t.u.") wskazuje, że pominięcie art. 78 O.p. w art. 78b O.p. jest zamierzeniem celowym i przemyślanym. DIS odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 87 ust. 7 u.p.t.u., art. 78 § 1 i art. 78a, art. 120 O.p. oraz przepisów prawa wspólnotowego wskazał, że żadne przepisy Ósmej Dyrektywy Rady 79/1072/EEC z 6 grudnia 1979 w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych nie odnoszą się do odsetek karnych w przypadku niedotrzymania przez władze skarbowe sześciomiesięcznego terminu zwrotu VAT. Zdaniem DIS orzeczenia sądów administracyjnych, do których odwoływała się strona zapadały w indywidualnych sprawach i odnoszą się do konkretnych okoliczności, ale nie stanowią obowiązującego prawa.
5. Skarżący nie wniósł skargi na ww. decyzję DIS. Zwrócił się 3 grudnia 2010r. z wnioskiem "o natychmiastowy zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2007 roku wraz z należnym oprocentowaniem nieterminowego zwrotu kwoty podatku VAT, na rachunek syndyka wskazany w odrębnym piśmie przesłanym do tutejszego urzędu". We wniosku podniósł, że: 1) decyzję w sprawie zwrotu VAT wydano po upływie 6-miesięcznego terminu, 2) mimo wydania decyzji NUS nie wywiązuje się z obowiązku i nie przekazuje VAT i należnego oprocentowania, 3) ani Spółka ani Skarżący nie otrzymali jakiegokolwiek pisma w sprawie przedłużenia terminu zwrotu VAT, ani jakiekolwiek innej informacji wskazującej przyczynę opóźnienia w zwrocie.
6. Skarżący, w wyniku wezwania NUS o sprecyzowania żądania i uzupełnienia wniosku z 3 grudnia 2010r. o podstawę prawną prośby, w piśmie z 24 stycznia 2011r. wskazał, że nie ma obowiązku wskazać, stosownie do art. 168 i n. O.p., podstawy prawnej żądania, ale dążąc do jak najszybszego załatwienia sprawy żąda wypłaty odsetek, zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, na mocy art. 87 ust. 1 u.p.t.u., art. 78 § 1, art. 78a, art. 120 O.p. i art. 2 i art. 32, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP.
7. NUS postanowieniem z [...] lipca 2011r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ww. wniosku z 3 grudnia 2010r.
W podstawie prawnej NUS wskazał art. 165a § 1 i art. 216 O.p. Po przedstawieniu stanu sprawy NUS podniósł, że kwestia natychmiastowego zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r. wraz z należnym oprocentowaniem z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu była już przedmiotem rozpatrzenia NUS w decyzji z [...] lipca 2010r., utrzymanej w mocy decyzją DIS z [...] grudnia 2010r. W świetle ww. przepisu art. 165a § 1 O.p. wydanie decyzji podatkowej w zakresie żądania strony stanowi przeszkodę do ponownego jej merytorycznego rozpoznania. Ponowny wniosek z 3 grudnia 2010r. o natychmiastowy zwrot VAT z oprocentowaniem od nieterminowego zwrotu, nie może być skuteczny. Zgłoszone po raz kolejny żądanie nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Stanowisko to potwierdza orzecznictwo Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w: Warszawie z 9 czerwca 2009r. sygn. akt III SA/Wa 3313/08; w Gliwicach z 26 maja 2009r. sygn. akt I SA/GL 160/08, w Poznaniu z 6 stycznia 2010r. sygn. akt I SA/Po 854/09, w Lublinie z 7 lipca 2009r. sygn. akt I SA/Lu 216/09.
8. Skarżący w zażaleniu na ww. postanowienie uznał, że NUS naruszył art. 165a § 1 O.p. w związku z art. 87 ust. 7 u.p.t.u i art. 78 § 1, art. 78a, art. 120 O.p. oraz art. 2, art. 32, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP przez błędne uznanie, że w sprawie zapadło już rozstrzygnięcie oraz pominięcie, że dokonana kwota zwrotu - po rozrachowaniu zgodnie z art. 78a O.p. na poczet zwrotu i należnych odsetek od nieterminowego zwrotu - nie pokrywa w pełni uznanej kwoty zwrotu i należnego od niej oprocentowania.
Skarżący wyjaśnił, że zwrócił się do NUS z dwoma niezależnymi roszczeniami, które są rozpatrywane w dwóch oddzielnych sprawach: 1) wniosek z 23 marca 2010r. w zakresie zwrotu należnego oprocentowania od wpłaconych 10 czerwca 2010r. - 900.411 zł i jej rozliczenie zgodnie z art. 78a O.p. (oprocentowanie uiszczono tylko w niewielkiej wysokości), 2) wniosek z 3 grudnia 2010r. dotyczący wypłaty niezwróconej części VAT – powstałej w wyniku rozliczenia w trybie art. 78a O.p., co spowodowało, iż zwrotu VAT nie dokonano w całości - zasadnym było więc złożenie wniosku o zwrot brakującej kwoty zwrotu VAT z należnym oprocentowaniem od tej części kwoty zwrotu. Po dokonaniu rozliczenia w trybie art. 78a O.p. kwota niewypłaconego dotychczas zwrotu VAT z należnym oprocentowaniem wyniosła 92 545 zł, na dzień dokonania wypłaty 900.411 zł,
9. DIS postanowieniem z [...] października 2011r. utrzymał w mocy ww. postanowienie NUS z [...] lipca 2011r., podtrzymując jego podstawę prawną.
W uzasadnieniu DIS, po przedstawieniu stanu sprawy i odwołaniu się do treści art. 165a § 1 O.p. oraz orzecznictwa wypracowanego na bazie tego przepisu (wyroki WSA w: Warszawie z 7 marca 2007r. sygn. akt III SA/Wa 2207/06; Poznaniu z 2 grudnia 2008r. sygn. akt I SA/Po 1228/08; NSA z 6 listopada 2008r. sygn. akt II FSK 1097/07) wskazał, że prawidłowo NUS uznał w sprawie, że zapadła już decyzja, więc odmowa wszczęcia postępowania podatkowego w tej samej sprawie była zasadna. Z akt sprawy bezspornie wynika, że żądanie natychmiastowego zwrotu VAT z należnym oprocentowaniem od nieterminowego zwrotu VAT, zawarte we wniosku z 3 grudnia 2010r. było już wcześniej przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia przez NUS, który [...] lipca 2010r. - w reakcji na identyczny wniosek z 23 marca 2010r. wydał decyzję odmawiającą zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r. oraz naliczenia i wypłat odsetek z tytułu nieterminowego dokonania ww. zwrotu VAT. DIS decyzją z [...] grudnia 2010r. utrzymał w mocy ww. decyzję NUS z [...] lipca 2010r. Decyzje te są w obrocie prawnym.
Treść wniosków z 23 marca i z 3 grudnia 2010r. nie nasuwa wątpliwości, że przedmiotem żądania jest ta sama kwestia: natychmiastowy zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r. wraz z należnym oprocentowaniem nieterminowego zwrotu VAT.
W literaturze i orzecznictwie - do innych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania można zaliczyć w szczególności sytuację, gdy brak jest podstawy prawnej do rozpatrzenia treści żądania, gdy w tej samej sprawie toczy się już postępowanie, albo gdy stwierdzono, że w tej sprawie zapadła już decyzja, przy czym nie ma znaczenia czy decyzja ta jest ostateczna, czy też nieostateczna.
DIS, odnosząc się do argumentów zażalenia wyjaśnił, że organ jest związany żądaniem strony, a w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem treść żądania wyznacza rodzaj i zakres sprawy będącej przedmiotem postępowania. Postępowanie podatkowe winno koncentrować się wokół żądania strony, a w konsekwencji także rozstrzygnięcie przyznające lub odmawiające przyznania uprawnienia (stosownie do okoliczności sprawy) winno odnosić się do tego żądania. Treść żądania wyznacza stosowną normę prawa materialnego lub normę prawa procesowego, która ma znaczenie przy ustalaniu zakresu postępowania. Organ podatkowy nie ma prawnej możliwości swobodnej interpretacji żądań strony (nie może sam wskazywać na charakter żądania, które wyznacza przedmiot postępowania). Skoro z treści wniosków z 23 marca i z 3 grudnia 2010r. wynika, że dotyczą one tej samej kwestii, oceny tej nie może zmienić treść pisma z 24 stycznia 2011r. - wskazanie podstawy prawnej nie czyni zadość wymogowi precyzyjnego określenia treści żądania (treść żądania determinuje zakres postępowania oraz wydane w sprawie rozstrzygnięcie).
W ocenie DIS argumentacja strony pozostaje w sprzeczności z zasadą trwałości decyzji ostatecznej (art. 128 O.p.). Skarżący próbuje zwalczać niekorzystną decyzję przez ponowne wnioski o tej samej treści. Działanie takie, nie może być skuteczne, gdyż żądanie zgłaszane po raz kolejny nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. W sprawie należało więc zastosować art. 165a § 1 O.p.
10. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie ww. postanowienia DIS z [...] października 2011r. i zwrot kosztów postępowania sądowego, ze względu na naruszenie:
1) art. 233 § 2 w zw. z art. 239 O.p. - przez bezpodstawne utrzymanie w mocy postanowienia NUS, zamiast jego uchylenie w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia na mocy art. 233 § 2 w związku z art. 239 O.p.,
2) art. 122, art. 217 § 2 i art. 210 § 4 w związku z art. 219 O.p. - przez brak dokładnego wyjaśnienia przez DIS stanu faktycznego i nieustosunkowanie się do stanowiska Skarżącego w odniesieniu do przedmiotu wniosku z 3 grudnia 2010r., w którym wskazano podstawę prawną, różnicującą ten wniosek od wniosku z 23 marca 2010r. i w konsekwencji brak odpowiedniego uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżanego postanowienia,
3) art. 165a § 1 O.p. w związku z art. 87 ust. 7 u.p.t.u. i art. 78 § 1, art. 78a, art. 120 O.p., w związku z art. 2, art. 32 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP - przez uznanie za prawidłową odmowę wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 3 grudnia 2010r., bazującego na błędnym założeniu, że w sprawie zapadła już decyzja z [...] lipca 2010r., utrzymana w mocy decyzją DIS z [...] grudnia 2010 r., co spowodowane jest tym, że organ podatkowy nie zwrócił uwagi, iż po rozrachowaniu, zgodnie z art. 78a O.p., wpłaty zwrotu VAT w wysokości 900.411 zł na poczet zwrotu i należnego oprocentowania od nieterminowego zwrotu nadal do zwrotu pozostaje część kwoty należnego zwrotu VAT, bowiem dokonana wpłata nie pokryła w pełni uznanej kwoty zwrotu i należnego od niej oprocentowania.
11. DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie jest zasadna.
2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sprawowana jest na mocy kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, że do wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
3. Sąd, dokonując w powyższym zakresie kontroli zaskarżonego postanowienia, a na mocy art. 135 P.p.s.a., również utrzymanego nim w mocy postanowienia NUS z [...] lipca 2011r., stwierdza, że oba wyżej wymienione postanowienia nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Sąd uznaje również, że żaden z zarzutów podniesionych w skardze nie mógł być uznany za zasadny.
4. W rozpoznawanej sprawie sporną kwestią jest uznanie przez DIS w zaskarżonym postanowieniu, iż zasadne było wydanie przez NUS postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z 3 grudnia 2010r. o natychmiastowy zwrot VAT za ww. okres z należnym oprocentowaniem nieterminowego zwrotu zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r.
5. W świetle przepisu prawa art. 165a § 1 O.p. - stanowiącego podstawę prawną wydanych w sprawie postanowień - zasadnie organy podatkowe obu instancji uznały, że wniosek Skarżącego o natychmiastowy zwrot VAT wraz z należnym oprocentowaniem od nieterminowego zwrotu z 3 grudnia 2010r. nie mógł być po raz kolejny merytorycznie rozpatrzony.
6. Przepis art. 165a § 1 O.p. stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Zdaniem Sądu na uwzględnienie zasługują poglądy podnoszone w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, że zwrot "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 stycznia 2007r. sygn. akt III SA/Wa 3288/06 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie ponownemu wszczęciu postępowania podatkowego w sprawie identycznego żądania sprzeciwiała się treść przepisu art. 128 O.p., w którym wyrażono zasadę trwałości ostatecznych decyzji. Ustawodawca dopuszcza możliwość wyeliminowania wadliwych rozstrzygnięć ostatecznych, w drodze tzw. nadzwyczajnych środków enumeratywnie wymienione w przepisach O.p.: 1) uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania podatkowego (art. 240-246 O.p.), 2) stwierdzenie w całości lub w części nieważności decyzji ostatecznej (art. 247-252 O.p.), 3) uchylenie w całości lub w części decyzji ostatecznej, dotkniętej innymi wadami niż w trybach wyżej określonych (art. 253-256 o.p.), 4) wyeliminowanie decyzji przez organ podatkowy w pierwszej instancji przez stwierdzenie jej wygaśnięcia (art. 258-259 ).p.).
Z akt sprawy, a przede wszystkim z treści samego wniosku z 3 grudnia 2010r. nie wynika, aby to żądanie Skarżącego stanowiło wniosek o uruchomienie, któregokolwiek z ww. trybów nadzwyczajnych.
7. Sąd stwierdza ponadto, że prawidłowe było - w świetle akt sprawy – ustalenie przez organy podatkowe obu instancji, że wniosek Skarżącego z 3 grudnia 2010r. nie odbiegał w swej treści od wniosku z 23 marca 2010r., który został merytorycznie rozpatrzony w postępowaniu podatkowym, zakończonym wydaniem decyzji NUS z [...] lipca 2010r., odmawiającej zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r. oraz naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego dokonania zwrotu VAT.
Treść obu ww. wniosków, wniesionych przez Skarżącego 23 marca 2010r. oraz 3 grudnia 2010r. nie nasuwa wątpliwości, że przedmiotem żądań jest ta sama kwestia - natychmiastowy zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r. wraz z należnym oprocentowaniem od nieterminowego dokonania zwrotu VAT. Drugi z wniosków z 3 grudnia 2010r. stanowi w zakresie zarówno żądania, jak i uzasadnienia, w istocie powielenie pierwszego z ww. wniosków z 23 marca 2010r.
Tym samym dokonana przez organy podatkowe obu instancji ocena, że ww. wnioski są tożsame i jednoznaczne w treści nie budzi zastrzeżeń, w świetle dyspozycji art. 191 § 1 O.p. Jest ona logiczna i spójna.
8. Zdaniem Sądu wydane w sprawie postanowienia nie naruszają też w żadnej mierze treści art. 168 § 2 O.p. Przepis ten stanowi, że podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu (miejsca zamieszkania lub pobytu, siedziby albo miejsca prowadzenia działalności), a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Z przepisu tego wynika zatem, ze strona w swoim wniosku, kierowanym do organów podatkowych i inicjującym postępowanie podatkowe powinna w szczególności wskazać czego się domaga. W ten sposób dochodzi do wyznaczenia przedmiotu postępowania. Sformułowanie przez stronę żądania w podaniu, które inicjuje postępowanie podatkowe powoduje ponadto możliwość zastosowania odpowiednich norm, i to zarówno prawa materialnego, jak też prawa procesowego, w zależności o konkretnych okoliczności danej sprawy.
Skoro na podstawie akt sprawy należało stwierdzić, że przedmioty postępowań wszczętych zarówno wnioskiem z 23 marca 2010r., jak również wnioskiem z 3 grudnia 2010r. byłyby tożsame, zasadne było zastosowanie przez organy podatkowe obu instancji w sprawie normy prawa procesowego, wskazanej dyspozycji art. 165a § 1 O.p.
9. Sąd podnosi również, że w świetle akt sprawy nie budzi wątpliwości, iż pierwszy z ww. wniosków tożsamych co treści – z 23 marca 2010r. - został rozpatrzony merytorycznie w postępowaniu podatkowym, przed wniesieniem drugiego wniosku – z 3 grudnia 2010r. NUS wydał bowiem [...] lipca 2010r. decyzję odmawiającą uwzględnienia żądania sformułowanego przez Skarżącego we wniosku z 23 marca 2010r. DIS decyzją z [...] grudnia 2010r. utrzymał w mocy ww. decyzję NUS.
Tym samym skoro przed organami podatkowymi przedmiotem rozpatrzenia była już raz kwestia natychmiastowego zwrotu VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r. wraz z należnym oprocentowaniem z tytułu nieterminowego zwrotu, a strona skarżąca w żaden sposób nie zmodyfikowała swojego, pierwotnego żądania z 23 marca 2010r., wnosząc nowe żądanie 3 grudnia 2010r. – identyczne w treści – należało uznać, że zaszła przesłanka wskazana w treści art. 165a § 1 O.p. "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
10. Sąd podziela również pogląd DIS wyrażony w zaskarżonym postanowieniu , że treści żądania o natychmiastowy zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r. wraz z należnym oprocentowaniem od nieterminowego dokonania zwrotu VAT nie zmieniło, powołanie przez Skarżącego podstawy prawnej tegoż żądania – art. 78a O.p. Samo bowiem żądanie z 3 grudnia 2010r. nie uległo modyfikacji w odniesieniu do tego zgłoszonego 23 marca 2010r. Kwestia prawidłowości zastosowania przepisu art. 78a O.p. była też przedmiotem badania DIS w decyzji wydanej [...] grudnia 2010r., przy rozpatrywaniu żądania z 23 marca 2010r.
11. Powyższe rozważania – w ocenie Sądu – prowadzą do wniosku, że podstawę do uznania, że postępowania nie może być wszczęte, na mocy art. 165a § 1 O.p., stanowi okoliczność, że sprawa w zakresie identycznego wniosku, złożonego przez tą samą osobę była już przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia przez organy podatkowe. Skoro bowiem przepis art. 165a § 1 O.p. odwołuje się do zwrotu "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte" odnosi się on również do sytuacji, gdy w przepisach ustaw podatkowych nie ma podstaw do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego, bo na przykład w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe albo zapadła już decyzja ostateczna czy nieostateczna.
W tym zakresie Sąd podziela pogląd WSA w Poznaniu wyrażony w wyroku z 2 grudnia 2008r. sygn. akt I SA/Po 1228/08 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd zwraca także uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 grudnia 2004r., sygn. akt FPS 583/2004 stwierdził, iż wszczęcie postępowania na żądanie strony nastąpić może jedynie wówczas, gdy przepis prawa normuje możliwość żądania określonego zachowania organu administracji.
Organ administracyjny (w tym także organ podatkowy) nie ma więc podstaw do merytorycznego rozpatrywania sprawy w zwykłym trybie, gdy już raz w tej właśnie sprawie wydał ostateczną decyzję. Rozstrzygnięcie w sposób ostateczny danej sprawy przez organ podatkowy uniemożliwia zatem stronie ponowne, skuteczne złożenie żądania o rozpatrzenie tej samej sprawy w zwykłym trybie, z uwagi na zwrot, którym posłużył się ustawodawca w treści art. 165a § 1 O.p.: "z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte".
12. W kontekście powyższych rozważań nie może być uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 165a § 1 O.p. w związku z art. 87 ust. 1 u.p.t.u., art. 78, art. 78a, art. 120 O.p. w związku z art. 2 i art. 32, art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, w związku z odmową wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie wniosku z 3 grudnia 2010r.
Bezzasadne są również pozostałe zarzuty skargi, a w szczególności naruszenie art. 122 i art. 217 § 2 O.p. w związku art. 210 § 4 i art. 219 O.p., jak również art. 233 i art. 239 O.p. Organ podatkowy drugiej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał bowiem zarówno podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak też w sposób zgodny z treścią art. 210 § 4 O.p. podał uzasadnienie faktyczne. Odniósł się także do zarzutów Skarżącego, podnosząc że wskazanie podstawy prawnej żądania w piśmie strony z 24 stycznia 2011r. (w odpowiedzi na wezwania NUS) nie czyni zadość wymogowi precyzyjnego określenia treści żądania, wyjaśniając jednocześnie, że organ podatkowy nie prawnej możliwości swobodnej interpretacji żądań strony, nie może też wskazywać na charakter żądania, które wszczyna postępowanie. Podniósł przy tym, że oba wnioski – z 23 marca 2010r. i z 3 grudnia 2010r. są identyczne w zakresie zgłoszonego żądania – natychmiastowy zwrot VAT za okres od stycznia do grudnia 2007r. wraz z należnym oprocentowaniem nieterminowego zwrotu VAT.
13. Sąd, biorąc powyższe rozważania pod uwagę, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło