III SA/Wa 675/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Sławomir Kozik, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant referent Piotr Niewiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2017 r. sprawy ze skargi F. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz F. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 2 października 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 24 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm., zwanej dalej jako: ".u.p.d.o.p."), do odsetek uzyskanych od lokowanych na bankowych rachunkach terminowych środków Projektów. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Wnioskodawca jest Fundacją, której celem, zgodnie ze statutem, jest charytatywne, naukowe i edukacyjne angażowanie się w działania społecznie użyteczne, które przyczynią się do rozwoju i modernizacji rolnictwa, rozwoju społeczności wiejskich, zmniejszenia skutków ubóstwa i przeciwdziałania skutkom bezrobocia na wsiach i małych miastach, w tym poprzez wspieranie przedsiębiorczości małych i średnich przedsiębiorstw, zapewnienia wsparcia dla społeczności wiejskich u okresie transformacji gospodarczej i dostosowywania polskiego rolnictwa do funkcjonowania w ramach struktur Unii Europejskiej. W zakresie służącym realizacji jej celów statutowych, oprócz działalności nieodpłatnej, Fundacja prowadzi również działalność gospodarczą m.in. w zakresie prowadzenia i promowania działalności mikro pożyczkowej polegającej na udzielaniu pożyczek (lub zarządzaniu takimi pożyczkami) na rozpoczęcie lub rozwój działalności gospodarczej w sektorze pozarolniczym, działalności rolniczej lub w dziedzinach z tym sektorem związanych, w tym przetwórstwa rolno-spożywczego działalności agroturystycznej i rzemiosła, szczególnie na obszarach wiejskich słabo rozwiniętych gospodarczo i zaniedbanych oraz małych miastach. Działalność mikropożyczkowa realizowana jest m.in. ze środków pozyskanych przez Fundacje w ramach programów unijnych. Fundacja realizuje aktualnie następujące Projekty: 1. Wyodrębnienie funduszu pożyczkowego Janosik" dla przedsiębiorców z Małopolski poprzez jego dokapitalizowanie" w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013. Oś Priorytetowa 2: Gospodarka Regionalnej szansy. Działanie 2.1: Rozwój i podniesienie konkurencyjności przedsiębiorstw, schemat D: Wsparcie funduszy zwrotnych, przeznaczonych dla przedsiębiorstw, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 29.12.2009 roku uraz z aneksami, zawartej z instytucją Pośredniczącą: Małopolskim Centrum Przedsiębiorczości, w ramach którego Fundacja otrzymała dofinansowanie w kwocie 10.600.000.00 zł. w tym 10.000.000.00 zł na udzielanie pożyczek oraz 600.000.00 zł na koszty zarządzania rozliczane na zasadzie refundacji poniesionych przez Fundację kosztów kwalifikowalnych: wkład własny wynosi 2.651.000.00 zł; 2. Wyodrębnienie funduszu pożyczkowego "Sami Swoi" dla przedsiębiorców z woj. Podlaskiego poprzez jego dokapitalizowanie WND-RPPD.01.03.00-20-004/09 w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podlaskiego na lata 2007-2013. Oś Priorytetowa 1 Wzrost innowacyjności i wspieranie przedsiębiorczości w regionie. Działanie 1. Wsparcie Instytucji Otoczenia Biznesu, na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 10.03.2010 roku wraz z aneksem, zawartej z Instytucją Zarządzającą PROWP: Województwem Podlaskim, w ramach którego Fundacja otrzymała dofinansowanie w kwocie 10.000.000.00 zł. w tym 9.400.000.00 zł na udzielanie pożyczek oraz 600.000.00 zł na koszty administrowania i zarządzania funduszem - przekazane w formie zaliczki: wkład własny wynosi 2.500.000.00 zł 3. Wyodrębnienie funduszu pożyczkowego "MIŚ" dla przedsiębiorców woj. mazowieckiego poprzez jego dokapitalizowanie, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Priorytetu 1. "Tworzenie warunków dla rozwoju potencjału innowacyjnego i przedsiębiorczości na Mazowszu, Działania 1.4. "Wzmocnienie instytucji otoczenia biznesu" RPO WM 2007-2013, na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 21.10.2010 roku wraz z aneksem, zawartej z Instytucją Zarządzającą: Województwem Mazowieckim, w ramach którego Fundacja otrzymała dofinansowanie w kwocie 18.900.000,00 zł, w tym 18.000.000,00 zł na udzielanie pożyczek oraz 900.000.00 zł na koszty administrowania i zarządzania funduszem - przekazane w formie zaliczki; wkład własny 0.00 zł. Struktura finansowania każdego z Projektów jest następująca: 1. Projekt "Janosik" - środki europejskie (pochodzące z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) stanowią 67.19%, środki krajowe 11,86%, wkład własny 20.95%: 2. Projekt "Sami Swoi" - na początku realizacji Projektu: środki europejskie (pochodzące z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) stanowią 80%. wkład własny 20%: w miarę wykorzystywania dotacji przeznaczonej na koszty zarządzania udział środków europejskich maleje ostatecznie do 78.99%, przy udziale wkładu własnego 21.01%; 3. Projekt "Miś" - 100% środki europejskie (pochodzące z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego). Wyżej wyszczególnione środki przekazane zostały na wyodrębnione rachunki bankowe, przy czym w przypadku Projektu "Sami Swoi" prowadzone są trzy rachunki wyodrębnione: 1. rachunek bankowy, na który zostały przekazane środki dofinansowania i z którego dokonywane są płatności / pożyczki, 2. rachunek bankowy, na którym gromadzone są wszelkie przychody uzyskiwane w trakcie realizacji Projektu z wyjątkiem odsetek od środków zgromadzonych na rachunku wskazanym w punkcie I, 3. rachunek bankowy, na który przelewane były środki na pokrycie kosztów administrowania i zarządzania Funduszem, oraz z którego były one ponoszone i refundowane. Na rachunki Projektów przekazany został również wkład własny, jeśli przewidywała to umowa. Ze środków danego Projektu udzielane są pożyczki, których spłacana kwota powiększona jest o pożytki. Środki na rachunku bankowym danego Projektu powiększane są również o odsetki bankowe i odsetki od lokat terminowych, a także inne przychody Funduszu: prowizje od udzielanych pożyczek, opłaty od wniosków i aneksów, natomiast pomniejszane są poprzez pokrywanie kosztów zarządzania i administrowania danym funduszem oraz podatku CIT obliczonego od dochodu wypracowanego przez Fundusz. Wolne środki zgromadzone na rachunkach bankowych podlegają lokowaniu. Wysokość tworzonych lokat ulega wahaniom, przy czym lokowana kwota nigdy nie przewyższa pierwotnie zaangażowanego kapitału (sumy kwoty otrzymanego dofinansowania i wkładu własnego). Fundacja odprowadza podatek dochodowy od osób prawnych od dochodu wypracowanego przez dany Fundusz, w tym od odsetek uzyskanych z lokowanych środków. W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania: Czy odsetki uzyskane od lokowanych na bankowych rachunkach terminowych środków Projektu są wolne od opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych proporcjonalnie do udziału środków europejskich w kwocie lokaty? Czy część odsetek proporcjonalna do udziału środków krajowych oraz wkładu własnego nic korzysta ze zwolnienia na mocy art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p.? Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sygnatura akt II FSK 231/14, wydanym w analogicznej sprawie jak niniejsza, którego uzasadnienie Wnioskodawca w pełni podziela, odsetki uzyskane od lokat bankowych tworzonych ze środków europejskich podlegają zwolnieniu na mocy art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p., co oznacza, że od odsetek obliczonych proporcjonalnie do udziału środków europejskich w lokowanej kwocie; Fundacja nie powinna obliczać i odprowadzać podatku dochodowego od osób prawnych. Pozostała część odsetek uzyskanych proporcjonalnie od środków krajowych oraz od wkładu własnego nie może skorzystać ze zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku organ podatkowy wydał interpretację indywidualną uznając stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie: - zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p. do odsetek uzyskanych od lokowanych na bankowych rachunkach terminowych środków Projektów proporcjonalnie do udziału środków europejskich w kwocie tej lokaty - za nieprawidłowe; - braku możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p. do części odsetek uzyskanych od lokowanych na bankowych rachunkach terminowych środków Projektów proporcjonalnie do udziału środków krajowych oraz wkładu własnego - za prawidłowe. Strona złożyła skargę na powyższą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. W skardze zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 24 i pkt 23 u.p.d.o.p., poprzez ich niezastosowanie oraz błędnej w składni art. 17 ust. 1 pkt 47 i pkt 52 u.p.d.o.p. poprzez ich zastosowanie, w wyniku czego wydano nieprawidłową interpretację polegającą na uznaniu, że cyt.: "(...) stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 30 września 2015 r. (...) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p. do odsetek uzyskanych od lokowanych na bankowych rachunkach terminowych środków Projektów proporcjonalnie do udziału środków europejskich w kwocie tej lokaty jest nieprawidłowe". Tymczasem prawidłowa interpretacja tych przepisów nie daje podstawy do uznania, że takie opodatkowanie powstanie. W związku z podniesionymi zarzutami wniesiono o: 1. uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., 2. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych (stosownie do art. 200 i 205 p.p.s.a.). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Postawiony w analizowanych przepisach warunek pochodzenia środków bezzwrotnej pomocy z międzynarodowych instytucji finansowych lub od rządów państw obcych dotyczy pierwotnego źródła, z którego ostatecznie pochodzi dochód. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, że środki te są wypłacane bezpośrednio przez instytucje międzynarodowe, czy też pośrednio- tj. za pośrednictwem podmiotów krajowych, również przy wykorzystaniu mechanizmu prefinansowania. Sam sposób wypłaty środków finansowych z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej i innych wymienionych w przepisach instytucji międzynarodowych w ramach realizowanych programów jest wyłącznie kwestią techniczną, która nie ma znaczenia dla oceny źródła ich pochodzenia i w konsekwencji spełnienia przesłanki omawianego zwolnienia podatkowego. W szczególności częściowe pokrywanie się zakresu przedmiotu zwolnień określonych w art. 17 ust. 1 pkt 23 i pkt 47 lub pkt 52 u.p.d.o.p. nie może powodować negatywnych konsekwencji dla podatnika i braku możliwości skorzystania przez niego ze zwolnienia określonego w art. 17 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.p., skoro spełnia wszystkie zapisane w nim warunki, a w konsekwencji nie może powodować nie możności skorzystania ze zwolnienia zapisanego w art. 17 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p. Zgodnie z powołanym przepisem art. 17 ust. 1 u.p.d.o.p. wolne od podatku są: (...) 23) dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym także ze środków z programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze; w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc; 24) odsetki od dochodów lub środków, o których mowa w pkt 23, lokowanych na bankowych rachunkach terminowych (...). Analiza cytowanych przepisów – zgodnie z ich literalna treścią musi prowadzić do stwierdzenia, że prawidłowe jest stanowisko Skarżącej, zawarte w zaskarżonej interpretacji. Nadto podkreślenia wymaga, że analogiczny problem prawny był przedmiotem zainteresowania Naczelnego Sadu Administracyjnego, orzekającego w sprawie II FSK 231/14. NSA przyjął, że stosownie do treści art. 17 ust. 1 pkt 23 u.p.d.o.p. wolne od podatku dochodowego są: dochody uzyskane przez podatników od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym także ze środków z programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej, właściwego ministra lub agencje rządowe; w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc. Zgodnie z ust. 1 pkt 24 tego przepisu wolne od podatku dochodowego są również odsetki od dochodów lub środków, o których mowa w pkt 23, lokowanych na bankowych rachunkach terminowych. Zasadniczą i sporną kwestią w rozpoznawanej sprawie (tak samo jak w sprawie, będącej przedmiotem zainteresowania NSA) jest spełnienie przesłanki pochodzenia uzyskanych środków bezzwrotnej pomocy z międzynarodowych instytucji finansowych lub od rządów państw obcych. Zdaniem NSA warunek pochodzenia środków bezzwrotnej pomocy z międzynarodowych instytucji finansowych lub od rządów państw obcych dotyczy pierwotnego źródła, z którego ostatecznie pochodzi dochód. Bez znaczenia pozostaje natomiast okoliczność, czy środki te są wypłacane bezpośrednio przez instytucje międzynarodowe, czy za pośrednictwem podmiotów krajowych (również przy wykorzystaniu mechanizmu prefinansowania). Sam sposób wypłaty środków finansowych z bezzwrotnej pomocy Unii Europejskiej i innych wymienionych w przepisach instytucji międzynarodowych w ramach realizowanych programów jest wyłącznie kwestią techniczną, która nie ma znaczenia dla oceny źródła ich pochodzenia i w konsekwencji spełnienia przesłanki omawianego zwolnienia podatkowego. Taki sam pogląd, prezentowany przez NSA oraz skład orzekający w sprawie niniejszej, jest powszechny w orzecznictwie sądów administracyjnych i został wielokrotnie wyrażony w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok: z dnia 30.10.2008 r., II FSK 1069/07; z dnia 14.01.2009 r., II FSK 1457/07; z dnia 05.08.2010, II FSK 517/09; z dnia 22.10.2010 r., II FSK 985/09; z dnia 13.04.2011 r., II FSK 1533/09; z dnia 02.09.2011 r., II FSK 448/10; z dnia 16.12.2011 r., II FSK 1141/10). Odmiennej treści stanowisko, zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 8.10.2013 wydany w sprawie I SA/Kr 935/13 jest odosobnione, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej; wyrok nie został skontrolowany przez NSA (bo nie został zaskarżony), a Sąd orzekający w sprawie niniejszej nie zgadza się z twierdzeniami i analizami, poczynionymi w jego uzasadnieniu. Podsumowując, otrzymywane przez spółkę środki bezzwrotnej pomocy pochodzące pierwotnie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, jak również odsetki od tych środków przechowywanych na terminowych rachunkach bankowych, podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego na podstawie odpowiednio, przepisów art. 17 ust. 1 pkt 23 i 24 u.p.d.o.p. W konsekwencji zaskarżona interpretacji indywidualna musiała zostać wyeliminowana z porządku prawnego na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. podlega uchyleniu. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Minister Finansów będzie zobligowany do uwzględnienia przedstawionej powyżej argumentacji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.