III SAB/Wa 30/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant ref. staż. Dorota Gaj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi K.W. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w sprawie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę 1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za 2002 r. wszczął egzekucję do majątku K. W. (dalej jako Skarżący). Odpisy ww. tytułów wykonawczych doręczono Skarżącemu w dniu 24 sierpnia 2006 r. wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w N. Banku S.A. Oddział w B.. Zawiadomieniami z dnia 31 grudnia 2007 r. nr [...],[...] i [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę Skarżącego w P. S.A. Oddział w L., o czym powiadomił Skarżącego w dniu 4 stycznia 2008 r. Pismem z dnia 11 stycznia 2008 r. Pełnomocnik Skarżącego – I. K. wniósł skargę na podjęte czynności egzekucyjne przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R.. 2. Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...], oddalił wniesioną skargę. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności Skarżącego z tytułu wynagrodzenia za pracę zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm. dalej "u.p.e.a."). 3. Pismem z dnia 3 marca 2008 r. I. K. złożył w imieniu Skarżącego zażalenie do Ministra Finansów na ww. postanowienie z dnia [...] lutego 2008 r. Minister Finansów, na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 33 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "K.p.a.") w związku z art. 18 u.p.e.a. pismem z dnia 14 marca 2008 r. nr AP3/841/244/WMF/08/MB7-3093 wezwał pełnomocnika Skarżącego do uzupełnienia wniesionego zażalenia poprzez dołączenie oryginału bądź uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentowania Skarżącego przed Ministrem Finansów, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 19 marca 2008 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik Skarżącego pismem z dnia 20 marca 2008 r. poinformował, że pełnomocnictwo udzielone przez Skarżącego w przedmiocie oddalenia skargi z dnia 11 stycznia 2008 r. na czynności egzekucyjne znajduje się w aktach sprawy, przekazanych do Ministerstwa Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w L.. Minister Finansów pismem z 30 maja 2008 r. nr AP3- 841/283/08/ADB/2406 działając na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poinformował pełnomocnika Skarżącego, że pozostawia bez rozpoznania zażalenie z dnia 3 marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z uwagi na niezgodne z wymogami określonymi w wezwaniu uzupełnienie braków. Minister Finansów wyjaśnił, że udzielone 19 maja 2004 r. pełnomocnictwo, znajdujące się w aktach sprawy przekazanych przez Dyrektor Izby Skarbowej. nie obejmuje sprawy toczącej się przed Ministrem Finansów i pismem 4. Pismem z dnia 2 czerwca pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Ministra Finansów zawarte ww. piśmie z 30 maja 2008 r. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt III SA/WA 2134/08 odrzucił skargę jako niedopuszczalną wskazując, iż Minister Finansów pozostawiając pismo (zażalenie) bez rozpoznania dopuścił się w istocie nierozpoznania sprawy w terminie, a co za tym idzie bezczynności. Sąd uznał, iż w tej sytuacji Skarżący, winien był – jako że nie przysługiwało mu zażalenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a., wezwać Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa, a dopiero następnie wnieść skargę do sądu administracyjnego, czego jednak nie uczynił. 6. Pismem z dnia 24 marca 2009 r. Pełnomocnik skarżącej wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia z dnia 3 marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. 7. Minister Finansów pismem z dnia 12 maja 2009 r. udzielił odpowiedzi na ww. wezwanie. w której wskazał, iż pozostawiając bez rozpatrzenia zażalenie z dnia 3 marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008 r. nie naruszono przepisów prawa. 8. W dniu 18 czerwca 2009 r. pełnomocnik Skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Finansów w rozpoznaniu zażalenia z dnia 3 marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. 9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt III SAB/Wa 35/09 odrzucił skargę uznając, iż skarga została wniesiona po upływie terminu przewidzianego do jej wniesienia. 10. W wyniku wniesionej przez Skarżącego skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 471/10 oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w zaskarżonym skargą kasacyjną postanowieniu z dnia 10 listopada 2009 r. jest prawidłowe, gdyż skarga została wniesiona z uchybieniem terminu określonego w art. 52 § 2 p.p.s.a. 11. Pismem z dnia 1 lipca 2010 r. Skarżący ponownie wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia z dnia 3 marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej L. z dnia [...] lutego 2008 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. 12. Minister Finansów pismem z dnia 25 sierpnia 2010r. nr AP13/841/794/10/ADB/BMI9-9282 poinformował Skarżącego, iż odpowiedź w powyższej kwestii została udzielona Skarżącemu pismem z dnia 12 maja 2009 r. nr AP13/841/391/09/ADB/BMI9-3860. Pismo to stanowiło podstawę do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. 13. Skarżący pismem z dnia 28 września 2010r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra Finansów w związku z bezpodstawnym pozostawieniem bez rozpatrzenia zażalenia zażalenia z dnia 3 marca 2008 r. W złożonej skardze wniósł o nakazanie Ministrowi Finansów uwzględnienia pełnomocnictwa znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy i rozpatrzenia zażalenia z dnia 3 marca 2008r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008r. oraz wydanie w tym zakresie stosownego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi powołując sie na postanowienia NSA o sygn akt II FSK 2020/08 oraz II OSK 52/06 wskazał, iż rozstrzygnięcia zawarte w postanowieniach o sygn. akt III SAB/Wa 35/09 i II FSK 471/10 są niezrozumiałe i nieuzasadnione. W ocenie Skarżącego Minister Finansów uchyla się od rozpatrzenia jego zażalenia, twierdząc bezpodstawnie, że zawiera ono brak formalny polegający na niedołączeniu do akt sprawy pełnomocnictwa, które w swej treści obejmowałoby sprawę toczącą się przez Ministrem Finansów. Zaznaczył, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L., oddalające wniesioną skargę, na które wniesiono zażalenie do Ministra Finansów, zostało skierowane do pełnomocnika Skarżącego. Podniósł, iż w tym postanowieniu wskazano możliwość wniesienia zażalenia do Ministra Finansów. W ocenie Skarżącego skierowanie ww. postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. do pełnomocnika skarżącego świadczy o uznaniu, w tej ściśle określonej sprawie, pełnomocnictwa udzielonego mu przez Skarżącego. Zdaniem Skarżącego Minister Finansów bezpodstawnie uznał zatem, że pełnomocnictwo znajdujące się w aktach sprawy przekazanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. nie obejmuje reprezentowanego w postępowaniu toczącym się przed Ministrem Finansów i zostało wniesione przez osobę nie posiadającą umocowania strony przedmiotowego postępowania i nie podlega rozpoznaniu. W ocenie Skarżącego żądanie przedstawienia pełnomocnictwa na wszystkich poszczególnych etapach postępowania nie znajduje potwierdzenia w przepisach prawa. Podniósł, iż pełnomocnictwo składa się bowiem do akt sprawy, a nie do poszczególnych postępowań prowadzonych w toku tej sprawy. Zaznaczył, iż Minister Finansów nie miał podstaw do uznania, iż jego pełnomocnik nie był upoważniony, do reprezentowania Skarżącego w ramach toczącego się postępowania. Wskazał, iż dotychczas w innych toczących ępostępowaniach Minister Finansów, nigdy, nie kwestionował udzielonego pełnomocnictwa ogólnego, w treści identycznego jak załączone do akt niniejszej sprawy i nie żądał przedstawienia pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego przed Ministrem Finansów. 14. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wnióśł o umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu stanowiska wskazał, iż w obiegu prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt III SAB/Wa 35/09, mocą którego odrzucono skargę na bezczynność Ministra Finansów w rozpatrzeniu zażalenia z dnia 3 marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. W zwiazku z powyższym stwierdził, iż w tym stanie sprawy brak jest podstaw prawnych do rozpoznania wniesionej skargi na bezczynność Ministra Finansów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 15.1. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym, w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów. 15.2. W ocenie Sądu, skarga na bezczynność Ministra Finansów w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. W przedmiotowej sprawie Skarżący upatruje bezczynność Ministra Finansów przez brak rozpatrzenia zażalenia z dnia 3 marca 2008 r. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008 r. oddalające skargę na czynności egzekucyjne. Natomiast Minister Finansów uzasadnia pozostawienie bez rozpatrzenia złożonego zażalenia tym, że pomimo prawidłowo doręczonego pełnomocnikowi wezwania o uzupełnienie braku formalnego zażalenia poprzez nadesłanie pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącego przed Ministrem Finansów braku określonego w wezwaniu nie uzupełniono, natomiast znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo z dnia 19 maja 2004 r. udzielone przez Skarżącego nie obejmuje sprawy toczącej się przed Ministrem Finansów. Zgodnie z art. 32 K.p.a. Strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Dalej w świetle art.33 § 3 K.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Organ administracji publicznej może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. W aktach niniejszej sprawy znajduje się pełnomocnictwo z dnia 19 maja 2004 r. udzielone przez Skarżącego doradcy podatkowemu I. K.. Z treści pełnomocnictwa wynika, że upoważnia ono pełnomocnika do występowania w imieniu Skarżącego przed; - organami podatkowymi wszystkich instancji we wszystkich sprawach należących do właściwości organów podatkowych, w szczególności w zakresie postępowań podatkowych, kontrolnych i czynności sprawdzających prowadzonych na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, - organami egzekucyjnymi wszystkich instancji w zakresie postępowania egzekucyjnego w sprawach zobowiązań podatkowych prowadzonych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym z dnia 17 czerwca 1966 r., - organami kontroli skarbowej wszystkich instancji we wszystkich sprawach w zakresie kontroli prowadzonej w oparciu o ustawę o kontroli skarbowej, - sądami administracyjnymi w zakresie wszystkich sporów z organami podatkowymi, organami kontroli skarbowej i organami egzekucyjnymi oraz innymi organami administracji publicznej w sprawach obowiązków podatkowych. W ocenie Sądu mając na uwadze wskazaną treść pełnomocnictwa Minister Finansów zasadnie przyjął, iż nie uprawniało ono do działania przed tym organem w związku ze złożonym zażaleniem na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2008 r. oddalającym skargę na czynności egzekucyjne. Należy wskazać, że zgodnie z art. 1a pkt 7 u.p.a organem egzekucyjnym jest organ uprawniony do stosowania w całości lub w części określonych w ustawie środków służących doprowadzeniu do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub obowiązków o charakterze niepieniężnym oraz zabezpieczania wykonania tych obowiązków. Zgodnie z art. 5 ust. 6 pkt 7 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 ze zm. ) do zakresu działania naczelników urzędów skarbowych należy wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Natomiast zgodnie z art. 23 § 1 u.p.a. nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Stosownie do art. 23 § 4 u.p.a.organy sprawujące nadzór są jednocześnie: 1) organami odwoławczymi dla postanowień wydanych przez nadzorowane organy egzekucyjne; 2) organami sprawującymi kontrolę przestrzegania w toku czynności egzekucyjnych przepisów ustawy przez wierzycieli i nadzorowane organy egzekucyjne. Dalej w świetle § 5 dla postanowień wydanych w pierwszej instancji przez dyrektora izby skarbowej organem odwoławczym jest minister właściwy do spraw finansów publicznych. Mając na uwadze powołane przepisy należy wskazać, że organem egzekucyjnym w niniejszej sprawie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., natomiast Dyrektor Izby Skarbowej w L. jest organem sprawującym nadzór nad egzekucją administracyjną prowadzona przez organ egzekucyjny. Natomiast Minister Finansów jest organem odwoławczym od postanowień wydanych w pierwszej instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej jako organu nadzoru w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Minister Finansów nie jest organem egzekucyjnym, o którym mowa w powołanym art. 1a pkt 7 u.p.a Jednocześnie w niniejszej sprawie nie występuje jako organ podatkowy działający na podstawie przepisów Ordynacja podatkowa. Skoro zawarte w aktach sprawy pełnomocnictwo upoważniało do działania pełnomocnika przed organami egzekucyjnymi względnie organami podatkowymi, a Minister Finansów nie jest takim organem w niniejszej sprawie, to zasadnie wezwał pełnomocnika Skarżącego na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 33 § 3 K.p.a. do uzupełnienia wniesionego zażalenia o przedłożenie oryginału lub uwierzytelnionej kopii pełnomocnictwa upoważniającego do działania przed Ministrem Finansów. W związku z nie uzupełnieniem braku podania w wyznaczonym w wezwaniu terminie Minister Finansów prawidłowo na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. pozostawił zażalenie bez rozpoznania. Odnosząc się do argumentacji Skarżącego, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. było kierowane pod adresem pełnomocnika Skarżącego należy zaznaczyć, iż jak wynika z powołanych powyżej przepisów każdy z organów tj. Naczelnik Urzędu Skarbowego, Dyrektor Izby Skarbowej i Minister Finansów pełnią odrębną rolę w postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego też w ocenie Sądu pomimo, iż zgodnie z treścią pełnomocnictwa, pełnomocnik był uprawniony do działania w imieniu Skarżącego przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego oraz Dyrektorem Izby Skarbowej, to jednak zakres umocowania nie uprawniał do działania w postępowaniu przed Ministrem Finansów. Natomiast odnosząc się do wniosku Ministra Finansów zawartego w odpowiedzi na skargę dotyczącego umorzenia postępowania, w związku z tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt III SAB/Wa 35/09 odrzucił skargę z powodu wniesienia jej po terminie stwierdzić należy, iż powaga rzeczy osądzonej (art. 171 p.p.s.a.) jest cechą przypisaną tylko tym wyrokom sądu, które zawierają rozstrzygnięcia co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, iż powaga rzeczy osądzonej łączy się z materialnoprawnymi skutkami rozstrzygnięcia (orzeczenia) Sądu co do istoty sprawy. Jeżeli więc Sąd nie wydał orzeczenia co do istoty sprawy, to nie można mówić o powadze rzeczy osądzonej. Oznacza to, że postanowienie, którym została odrzucona skarga wniesiona przez stronę, nie rodziło skutku powagi rzeczy osądzonej, a zatem postanowienie o jej odrzuceniu, nie stoi na przeszkodzie ani ponownemu wniesieniu przez tę samą stronę w terminie do zaskarżenia, kolejnej skargi, ani też nie stanowi przeszkody do pozytywnego dla strony skarżącej rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków wcześniej wniesionej skargi. Inaczej mówiąc okoliczność, że Sąd już raz orzekł prawomocnym postanowieniem w przedmiocie odrzucenia skargi nie wyklucza możliwości wniesienia "nowej" skargi, bowiem odrzucenie skargi nie powoduje powagi rzeczy osądzonej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 września 2005 r., V CZ 100/05, niepublikowane, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2005 r. OSK 1708/04, z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt II OZ 589/09). W niniejszej sprawie brak było rozstrzygnięcia sądu administracyjnego co do istoty sprawy w przedmiocie bezczynności Ministra Finansów w związku z pozostawieniem bez rozpoznania zażalenia Skarżącego z dnia 3 marca 2008 r. Jednocześnie Minister Finansów nie wydał rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego zażalenia, a tym samym w związku z wyczerpaniem przez Skarżącego trybu wniesienia skargi na bezczynność organu skargę należało rozpoznać. 15.3. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.