III SO/Wa 5/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.G. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji J.G. wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2017 r. W swoim wniosku zwróciła m. in. uwagę na aspekt merytoryczny sprawy. Powołała się również na fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego i zajęcia w jego toku rachunków bankowych. Podkreśliła, że zaciągnęła szereg kredytów pieniężnych w celu dalszego finansowania spółki, której jest wspólnikiem. Środki te zostały spożytkowane na zakup sprzętu leczniczego. Wnioskodawczyni podniosła, iż zajęcie rachunków bankowych uniemożliwi jej spłatę zaciągniętych kredytów, a tym samym będą jej grozić konsekwencje w postaci postawienia ich w stan natychmiastowej wymagalności. Do wniosku dołączyła zawiadomienia o wysokości rat. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższego wynika zatem, że podstawowymi przesłankami wstrzymania wykonania jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze podkreśla się, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być zrekompensowana przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienia NSA: z 26 lutego 2013 r., II FZ 79/13; z 20 lutego 2012 r., II FZ 38/12; z 26 marca 2009 r., I FZ 53/09; zob. też B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wolters Kluwer, 2011, s. 228). Za trudne do odwrócenia skutki uznaje się natomiast takie skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 10 lutego 2015 r. (II FZ 46/15) wstrzymanie wykonania decyzji nie ma na celu ochrony strony przed finansowymi skutkami przymusowego wykonania decyzji (która zazwyczaj jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej), ale ma ją zabezpieczyć przed takimi skutkami egzekucji, których w razie wygrania sprawy nie można byłoby odwrócić. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że wykonanie decyzji spowoduje takie właśnie nieodwracalne konsekwencje. Nie przedstawiła ona bowiem żadnych konkretnych informacji (o ich udokumentowaniu nie wspominając) na temat stanu swoich finansów. Tym samym Sąd nie był w stanie zweryfikować, czy istotnie przymusowa zapłata egzekwowanego zobowiązania podatkowego przekracza zdolności płatnicze wnioskodawczyni w stopniu uprawdopodabniającym wystąpienie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama zaś wysokość tego zobowiązania nie może przesądzać – jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 25 lutego 2015 r. (I FSK 2069/14) - o wstrzymaniu wykonania decyzji, jeżeli nie wykazano wpływu egzekucji na możliwości płatnicze i bytowe strony. Wnioskodawczyni ograniczyła się jedynie do przedstawienia zawiadomień o wysokości rat. Tymczasem sama wiedza na temat stanu zadłużenia i wysokości spłacanych rat – bez szczegółowych danych o jej kondycji finansowej – to za mało by ocenić czy rzeczywiście – jak to się sugeruje we wniosku – kontynuowanie egzekucji naraża ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawą do uwzględnienia wniosku nie mógł być także akcentowany w tym wniosku "aspekt merytoryczny rozstrzygnięcia". Ustawodawca nie wiąże bowiem – choćby w najmniejszym stopniu – wystąpienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem ewentualnego uwzględnienia skargi. Sąd rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżony akt dotknięty jest wadą uzasadniającą jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności (uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77). Innymi słowy celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji (postanowienie NSA z 10 lipca 2008 r., II OZ 741/08). Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.