IV SA/Wa 1712/09
WyrokWSA w Warszawie2010-09-28
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Łukasz Krzycki, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, może zostać uznana za wadliwą z powodu błędnych rozwiązań technicznych lub nieprawidłowego określenia linii rozgraniczających, jeśli organ administracji był związany wnioskiem inwestora w tym zakresie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji, wydając decyzję o ustaleniu lokalizacji drogi, był związany treścią wniosku inwestora w zakresie proponowanych rozwiązań technicznych i linii rozgraniczających. Pogląd ten jest zgodny z utrwalonym orzecznictwem sądowym, a różnice w wykładni przepisów nie stanowią podstawy do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. W związku z tym, zarzuty dotyczące wadliwości rozwiązań technicznych i linii rozgraniczających nie mogły być uwzględnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg J. K., T. B., H. W. oraz W. S.A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. o lokalizacji rozbudowy skrzyżowania ulic w K. na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych. Skarżący podnosili liczne zarzuty dotyczące wadliwości decyzji, w tym błędnych rozwiązań technicznych, nieprawidłowego określenia linii rozgraniczających, braku właściwego rozeznania stanu faktycznego, wadliwej procedury, nieprawidłowego powiadamiania stron oraz naruszenia przepisów Konstytucji i K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2010 r. sprawy ze skarg J. K., T. B., H. W. oraz W. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi - oddala skargi -
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Minister Infrastruktury – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2009 r., którą orzeczono o lokalizacji drogi – rozbudowy skrzyżowania ulic [...] – [...] – [...] – [...] w K. Decyzję o lokalizacji wydano na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o budowie dróg".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Infrastruktury zrelacjonował przebieg sprawy wskazując, iż ze stosownym wnioskiem o lokalizacje przedsięwzięcia wystąpił inwestor – Prezydent K. Po uzupełnieniu, wniosek spełniał stosowne wymagania m.in. zawierał konieczne elementy i załączono do niego właściwe opinie, w tym także decyzję Wojewody [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia (z dnia [...] maja 2007 r. – sprostowaną postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r.), zwaną dalej "decyzją środowiskową". Została ona utrzymana w mocy decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008 r. (sprostowana postanowieniem z dnia [...] lutego 2008 r.). W toku postępowania uczyniono zadość obowiązkowi powiadomienia stron o jego wszczęciu (wywieszenie ogłoszeń, ich publikacja w prasie lokalnej). Wydana decyzja spełnia wymagania, co do zakresu orzeczenia.
Odnosząc się do treści odwołań Minister wskazał, m.in., iż:
- organ administracji wydający decyzję o ustaleniu lokalizacji nie jest uprawniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji ani do analizy proponowanych we wniosku inwestora rozwiązań, inwestor sam dokonuje wyboru najbardziej korzystnych dla siebie rozwiązań lokalizacyjnych i techniczno – wykonawczych,
- sprawa nie poinformowania stron o wydaniu postanowienia Zarządu Województwa [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nie jest objęta postępowaniem odwoławczym i nie ma wpływu na prawidłowość decyzji lokalizacyjnej,
- bez znaczenia jest dotychczasowy sposób zagospodarowania działki nr ew. [...] z obrębu [...] – jest ona w całości przeznaczona na realizację przedsięwzięcia (budowa ekranu akustycznego),
- nie zasadne są zarzuty pozbawienia dostępu działek do drogi publicznej, szczegółowe rozwiązania w tym zakresie muszą być zapewnione na etapie sporządzenia projektu budowlanego,
- nie zasadne są zarzuty dotyczące naruszenia, w wyniku realizacji przedsięwzięcia, wymagań wynikających z przepisów w zakresie ochrony środowiska; odstąpienie od przebudowy powodowałoby bardziej negatywne konsekwencje dla środowiska (rezygnacja z upłynnienia ruchu na dwu kierunkach płn.-płd. i wsch.-zach.),
- bez znaczenia jest kwestia wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania przez organ I. instancji, bowiem wniesienie zażalenia nie wstrzymuje wykonania postanowienia (art. 143 K.p.a.),
- nie trafny jest zarzut naruszenia wymagania art. 107 § 1 K.p.a., w zakresie obowiązku określania adresatów decyzji, skoro prawodawca odstąpił od obowiązku ustalenia stron postępowania (specjalny tryb powiadamiania) to nie jest zasadne oczekiwanie wskazania tych stron w treści decyzji,
- brak jest rozbieżności pomiędzy wnioskiem inwestora a treścią decyzji środowiskowej organu I. instancji (sprostowanej postanowieniem), gdy chodzi o granice terenu wskazanego do realizacji przedsięwzięcia; wprawdzie w przedmiocie postanowienia o sprostowaniu, wniesiono zażalenie jednak nie ma skutków w niniejszej sprawie, z uwagi na treść art. 143 K.p.a.,
- gdy chodzi o zarzut wyznaczenia zbyt krótkiego terminu na zajęcie stanowiska przez W. S.A. – nie naruszono prawa gdyż przepisy nie określają długości terminów w tym względzie,
- nie zasadny jest zarzut ograniczenia dostępu do akt sprawy – wymagania w tym zakresie wynikają z przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.),
- przedwczesny jest zarzut dotyczący długości estakady, bowiem decyzja o lokalizacji dotyczy wyłącznie przebiegu inwestycji natomiast szczegółowe rozwiązania techniczne są przedstawiane w projekcie budowlanym.
W skargach T. B., H. W., J. K. oraz W. S.A. (skargi pozostałych Skarżących zostały odrzucone prawomocnymi orzeczeniami) uzupełnionych późniejszymi wystąpieniami (k. 221-227, 237-238, 354, 594-600, 605-608) podniesiono zarzuty naruszenia:
- art. 21 ust. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 64 ust. 2 i 3 oraz art. 74 Konstytucji R.P.,
- przepisów postępowania – art. 7, 9, 10, 77 § 1, art. 97 § 1 pkt 4, art. 81 K.p.a. art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.,
- przepisów ustawy o budowie dróg, w szczególności art. 5 i 7.
Uzasadniając skargę przywołano poniższe zarzuty.
1. Decyzja o lokalizacji jest wadliwa bowiem nie przeanalizowano właściwie kwestii zasadności przyjętych rozwiązań; zarzucono - zbędność przedsięwzięcia (nie zwiększy bezpieczeństwa, nie zwiększy płynności ruchu, ruch tranzytowy w planach ma być wyprowadzony poza to skrzyżowanie a ul. [...] miała mieć charakter reprezentacyjny), nie właściwie określenie linii rozgraniczających (przebieg "uskokami", możliwość ograniczenia zajęcia terenów prywatnych poprzez budowę murów oporowych, przesunięcie jednej z łącznic na tereny gminne), przyjęcie błędnych rozwiązań technicznych (np. co do długości wiaduktu, domniemane pogorszenie jakości nawierzchni).
2. Brak właściwego rozeznania stanu faktycznego, gdy chodzi o zagospodarowanie działek przeznaczonych pod realizację przedsięwzięcia oraz wadliwe ustalenia, co do geografii terenu (kwestia ulicy [...]).
3 Obowiązek analizy powyższych kwestii wynika z prawidłowej wykładni przepisów ustawy o budowie dróg – mylne jest stanowisko, iż kwestie zasadności ingerencji w prawa własności (w tym w kontekście zaproponowanych przez inwestora rozwiązań) pozostaje poza właściwością organu orzekającego o ustaleniu lokalizacji; wynika to z treści art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w związku z art. 23 ustawy o budowie dróg oraz art. 6 i 7 K.p.a. w zw. z art. 4 ustawy o budowie dróg; stanowisko organu jest niekonsekwentne, gdyż początkowo żąda on ustosunkowania się przez inwestora do zarzutów, co do meritum a następnie wyraża pogląd, iż kwestie te nie mają znaczenia w sprawie (związanie wnioskiem).
4. Organ administracji wadliwie procedował na podstawie przepisów ustawy o budowie dróg sprzed nowelizacji – bowiem na dzień orzekania one już nie obowiązywały.
5. Przedwcześnie orzeczono w sprawie bowiem:
- nie była rozpoznana skarga na orzeczenie utrzymujące w mocy decyzję środowiskową a postanowienie, poprzedzające wydanie tej decyzji, zostało uchylone w wyniku zaskarżenia,
- nie rozpoznano środków zaskarżenia (zażalenia) na postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania.
6. Wadliwie zastosowano tryb powiadamiania stron przez obwieszczenia skoro wywłaszczeniem objęto jedynie działki 4 osób.
7. Strony nie były powiadomione o wydaniu opinii przez Zarząd Województwa [...].
8. Przed wydaniem decyzji nie przeprowadzono rokowań, w myśl ustawy o gospodarce nieruchomościami.
9. Określając zakres orzekania w decyzji o ustaleniu lokalizacji pominięto, iż jej przedmiotem jest realizacja m.in. tunelu i estakady.
10. Inny jest zakres decyzji środowiskowej i o ustaleniu lokalizacji, gdy chodzi o działki ujęte w obu orzeczeniach.
11. Stronie (tu W. S.A.) nie zapewniono stosownego czasu na zapoznanie z aktami przed wydaniem orzeczenia przez organ I. instancji.
12. Bezpodstawnie oparto się wyłącznie na oświadczeniu inwestora odnośnie ustalenia, czy do opiniowania przedłożono dokumentację tożsamą do będącej przedmiotem orzekania przez organ wydający decyzję lokalizacyjną.
13. Nie wyjaśniono w wystarczającym zakresie kwestii skomunikowania nieruchomości (w tym zagadnienie wygaśnięcia służebności drogowych, dotyczących terenów objętych decyzją lokalizacyjną).
14. W decyzji nie wskazano wszystkich stron postępowania.
15. W toku postępowania nie wskazano, iż strony mogą zapoznać się ze zgromadzoną dokumentacja, utrudniony był także dostęp do akt z uwagi na powoływanie się organu na przepisy o ochronie danych osobowych.
16. Naruszono szereg przepisów z zakresu ochrony środowiska w tym ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) i ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) w kwestii prawidłowych ustaleń, co do wystąpienia przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu, właściwego przeprowadzenia procedury ocen oddziaływania na środowisko.
17. W treści decyzji wskazano również działki niepodlegające wywłaszczeniu, gdyż stanowiące już własność gminy bądź Skarbu Państwa.
18. Niejasne jest użyte w treści decyzji sformułowanie, co do nowych działek powstających w wyniku podziału - "dotychczasowe przeznaczenie".
W skardze sformułowano również szereg zarzutów dotyczących postanowienia, którym Minister Infrastruktury odmówił uwzględnienia wniosku o uchylnie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I. instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z dnia 6 października 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 607/09) Sąd oddalił skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008 r.
Pismem z dnia 25 maja 2010 r. reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika S. M., M. S., E. B., L. Z. wykazując swój interes prawny zgłosili uczestnictwo w postępowaniu sądowoadministracyjnym, nie stawiając przy tym żadnych zarzutów decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2009 r.
W związku z zapytaniem Sądu, organ administracji i uczestnik postępowania (inwestor) wyjaśnili, iż inwestycja została rozpoczęta z dniem 8 marca 20010 r. (k. 539-540).
W trakcie rozprawy skarżący sformułowali dodatkowe zarzuty:
19. Przed wydaniem decyzji nie dokonano takich czynności jak pomiary geodety, nie wystosowano wezwania, o którym mowa w art. 32 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027), nie sporządzono protokołu z czynności ustalania granic; nieprawidłowości w tym zakresie zostały ujawnione w toku postępowania egzekucyjnego.
20. Postanowieniami decyzji objęto drogi niemające statusu dróg krajowych (część ul. [...] dochodząca do ul. [...] i ul. [...] oraz ul. [...] – w tej sytuacji organem właściwym do wydania decyzji nie był wojewoda.
Pełnomocnicy organu i inwestora wnieśli o oddalenie skargi. Pełnomocnik inwestora wyraził pogląd, iż czynności geodezyjne zostały przeprowadzone prawidłowo. Stosowana dokumentacja nie została dołączona do akt sprawy gdyż kwestie te nie były wcześniej podnoszone.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Jak trafnie wskazał organ administracji, z uwagi na termin złożenia wniosku (1 sierpnia 2008 r. a więc przed dniem 10 września 2008 roku), w sprawie znajdą zastosowanie przepisy ustawy o budowie dróg sprzed jej noweli dokonanej ustawą z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 154, poz. 958) – art. 6 ust. 1. Nie ma tu znaczenia okoliczność, iż wniosek był uzupełniany po dniu 10 września 2008 r. (w związku z wezwaniem organu). Wobec dokonania stosownych uzupełnień, terminem wszczęcia postępowania jest dzień złożenia pierwotnego wniosku. W tym kontekście nie trafne są zarzuty skargi jakoby organ procedował na podstawie przepisów nieobowiązujących (zarzut nr 4).
Wobec wyjaśnień organu administracji i inwestora (niekwestionowanych przez skarżących), w sprawie znajdzie zastosowania art. 31 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy o budowie dróg. Sąd nie mógł więc uwzględnić skargi poprzez uchylenie zaskarżonego aktu. Jednocześnie przy orzekaniu w sprawie (w kwestii ewentualnego wydania decyzji z naruszeniem prawa), mógł mieć na względzie jedynie wadliwości decyzji stanowiące podstawę wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności decyzji (wskazane w art. 145 § 1, art. 145a, art. 156 § 1 K.p.a.). Stąd w przedmiotowej sprawie z uwagi na wskazane uwarunkowania procesowe mogły być rozważane jedynie kwestia ewentualnej kwalifikowanej wadliwości zaskarżonego aktu. Inne kwestie, jako niemające znaczenia dla meritum sprawy, pozostały zasadniczo poza oceną Sądu.
W kontekście możliwych przesłanek uwzględnienia skarg nie zasadne są sformułowane zarzuty.
Kwestionowane orzeczenie nie narusza - gdy chodzi o wystąpienie przesłanek wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności - przepisów regulujących wydawanie decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi, w brzmieniu na dzień wydania kwestionowanego orzeczenia organu odwoławczego (kwestia zakresu wniosku, załączanych dokumentów oraz decyzji organu I. instancji, uzyskania wymaganych opinii, powiadomienia i informowania stron oraz doręczania decyzji).
Odnosząc się do zarzutów skarg należy wskazać, co następuje.
Nie może być kwalifikowane, jako rażące naruszanie prawa, dokonanie określonej wykładani przepisów. W rozpoznawanej sprawie organ administracji zaprezentował pogląd, jakoby orzekając w sprawie był związany treścią wniosku, co do proponowanych rozwiązań technicznych, w tym wskazanych linii rozgraniczających. Pogląd taki prezentowany jest w orzecznictwie sądowym (patrz m.in. przywołany przez organ wyrok akt IV SA/Wa 638/06 - zamieszczony w publicznie dostępnej bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje okoliczność, iż w orzecznictwie prezentowany jest również pogląd przeciwny (por wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt IV SA/Wa 128/08, IV SA/Wa 1202/08, IV SA/Wa 1620/08, IV SA/Wa 375/09, IV SA/Wa 1875/09, IV SA/Wa 97/10 Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 750/10 - zamieszczone w publicznie dostępnej bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). Różnica oceny, co do prawidłowej wykładni norm prawnych nie może stanowić przesłanki uznania, iż orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. Stąd nie może odnieść zamierzonego skutku argumentacja przywołana w zarzutach nr 1 i 3 (kwestie wadliwych rozwiązań technicznych, wadliwego zaprojektowania linii rozgraniczających). Wobec faktu, iż kwestie zasadności przyjętych rozwiązań (w tym ingerencji w prawa własności) nie ma znaczenia w kontekście orzekania w przedmiocie lokalizacji drogi, w myśl zastosowanej przez organ wykładni, której nie można przypisać rażącego naruszenia prawa, nie stanowi istotnego naruszenia nie wyjaśnienie zagadnień związanych z aktualnym wykorzystaniem działki przeznaczonej pod realizacje przedsięwzięcia czy kwestia faktycznego skomunikowania ul. [...] (zarzut nr 2).
W kontekście rażącej wadliwości, istotne znaczenie mogłaby odgrywać kwestia braku właściwości organu (zarzut nr 20). Zarzuty w tym zakresie są jednak nietrafne. Przebudowie podlega istotnie skrzyżowanie dróg różnych kategorii, jednak w rozpoznawanym przypadku, w myśl art. 25 ust. 1 ustawy o budowie dróg – zadania w tym zakresie realizuje zarządca drogi wyższej kategorii – tu drogi krajowej (w zarządzie Miasta K.). Wobec tego z uwagi na kategorie drogi podlegającej przebudowie wyższej kategorii, właściwym w sprawie był w I. instancji wojewoda (art. 2 ust. 1 ustawy o budowie dróg). Kwestia, iż w liniach rozgraniczających teren objęty inwestycją znalazły się również drogi o charterze lokalnym (kategorii gminnej czy powiatowej) nie znosi właściwości organu orzekającego w przedmiocie przebudowy drogi krajowej (podnoszona kwestia fragmentu ul. [...] od strony ul. [...]).
Wbrew zarzutom skargi brak było przeszkód procedowania w sprawie (np. w kontekście wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania – art. 145 §. 1 pkt 6 K.p.a.). Nie mogła stanowić przeszkody procesowej okoliczność zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji utrzymującej w mocy decyzje środowiskową, gdyż ten fakt nie skutkuje wstrzymaniem wykonania decyzji z mocy prawa, a stosowne postanowienie w tym przedmiocie nie zostało wydane - art. 61 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Należy odnotować, iż na dzień orzekania w sprawie przez Sąd, skarga na tą decyzję została oddalona (wyrok sygn. akt IV SA/Wa 607/09). Z kolei złożenie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania także nie wstrzymuje wykonania tego aktu (art. 143 K.p.a.). Z kolei okoliczność stwierdzenia nieważności tego postanowienia (wyrok sygn. akt IV SA/Wa 1248/09) nie skutkuje kwalifikowaną wadliwością zaskarżonej decyzji. Wyeliminowane z obrotu postanowienie nie stanowi aktu, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. a więc jego uchylenie nie skutkuje koniecznością wznowienia postępowania. Jednocześnie w ocenie Sądu, pomimo formalnego nie rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania (orzeczenie w tym przedmiocie zostało wyeliminowane z mocą wsteczną) wadliwość w tym zakresie nie ma istotnego znaczenia w kontekście naruszenia zasad postępowania wobec faktu, iż nie wykazano, ani Sąd nie dostrzegł z urzędu, przeszkód dla procedowania organu w niniejszej sprawie np. w kontekście istnienia zagadnienia wymagającego przesądzenia przez inny organ (w.w. podstawa wznowieniowa z art. 145 §. 1 pkt 6 K.p.a.). Sąd nie podziela wobec tego zasadności zarzutów nr 5.
Zarzuty naruszania art. 10 K.p.a. (zarzut nr 11) poprzez nie zapewnienie stronom właściwego czasu na zapoznanie z aktami nie może być uwzględniony w pierwszym rzędzie z tej przyczyny, iż dotyczy on procedury, a więc może być on skuteczny jedynie w razie wykazania, iż stosowne uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tzw. w konkretnym przypadku np. uniemożliwiło stronom zaprezentowanie swoich racji, przedłożenie dowodów, złożenie wniosków dowodowych itp. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju okoliczności nie przywołano. Z kolei, trzeba mieć na uwadze, iż postępowanie administracyjne w rozpoznawanym przypadku ma charakter stosunkowo uproszczony, z punktu widzenia postępowania dowodowego. Organ administracji opiera się na dokumentacji przedłożonej przez inwestora. Wobec tego ustawa o budowie dróg nie obliguje także organu do ponownego powiadamiania stron o zgromadzeniu materiału dowodowego - następuje to natomiast na etapie wszczęcia postępowania (zarzut nr 15). Nie ma także w tym kontekście znaczenia zarzut zastosowania nieprawidłowej wykładni przepisów dotyczących ochrony danych osobowych, jako mających zastosowanie w kontekście dostępu stron do akt administracyjnych (zarzut nr 15 in fine). Wprawdzie aktualnie uznać można za dominujący w orzecznictwie i doktrynie pogląd, iż to przepisy K.p.a. stanowią regulacje szczególną, wyłączającą zastosowanie przepisów o ochronie danych osobowych, nie zaś przepisy ustawy o ochronie danych osobowych wyłączają zasady ogólne K.p.a. (w tym dostępu do akt). Zagadnienie to jednak, jako wiążące się z właściwą wykładnią regulacji (ich wzajemnej relacji) nie może stanowić samo w sobie o rażącej wadliwości procedowania organu w kwestii udostępniania akt, zwłaszcza, gdy nie wywiedziono, aby ewentualne nieprawidłowości w tym zakresie miały wpływ na wynik sprawy.
Zarzuty naruszenia art. 10 K.p.a. są gołosłowne, co do wskazania istotnych skutków procesowych domniemanych uchybień (poza kwestiami, które jak wskazano nie mogą mieć istotnego znaczenia w kontekście rażącej wadliwości decyzji – gdy chodzi o przyjęte rozwiązania techniczne, linie rozgraniczające itp.). Brak jest wobec tego przesłanek dla uznania, iż zaskarżona decyzja jest dotknięta wadliwością istotną z punktu widzenia ram badania jej legalności (wydana z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. - bądź, iż strony bez własnej winy nie mogły brać udziału w postępowaniu – przesłanki wznowieniowe z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.).
Sąd nie mógł także uwzględnić pozostałych zarzutów z poniższych przyczyn:
- obowiązek powiadamiania stron w drodze obwieszczeń i ogłoszeń w prasie nie jest uzależniony od ilości stron postępowania – patrz art. 5 ust. 5 i art. 7 ust. 2 ustawy o budowie dróg (zarzut nr 6),
- opiniowanie, w związku z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o budowie dróg nie wymaga udziału stron, gdyż nie chodzi tu o wydanie postanowienia w toku postępowania w myśl art. 106 K.p.a.; z treścią opinii organów samorządu strony mogą się zapoznać łącznie z całą dokumentacją na etapie procedowanie w przedmiocie wydania decyzji, po uzyskaniu informacji o wszczęciu postępowania (zarzut nr 7),
- gdy chodzi o zasady procedowania przy nabywaniu nieruchomości, ustawa o budowie dróg określa zasady szczególne (rozdział 3), stąd odesłanie z art. 23 ustawy do ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma zastosowania – w ustawie o budowie dróg nie przewidziano rokowań, przed wydaniem decyzji skutkującej pozbawieniem własności (zarzut nr 8),
- kwestia planowanych budowli inżynierskich (tunel, estakada) została omówiona wyczerpująco w decyzji organu I. instancji dotyczącej opisu przedsięwzięcia – pkt 2 decyzji (zarzut nr 9),
- strona podnosząca zarzut braku spójności pomiędzy działkami ujętymi w decyzji środowiskowej oraz o ustaleniu lokalizacji (tj. W. S.A.) nie wykazała, aby podnoszona wadliwość (mając na uwadze treść decyzji środowiskowej, sprostowanej postanowieniem obowiązującym w myśl art. 143 K.p.a. na dzień orzekania przez organ administracji) dotyczyła działki, do której ma ona tytuł prawny (zarzut nr 10),
- zarzut oparcia na oświadczeniu inwestora przy ustalaniu, czy opiniowaniu poddano właściwą dokumentację, bez wykazania, iż w wyniku tego doszło do uchybienia polegającego na nie poddaniu opiniowaniu stosownej dokumentacji stanowiącej podstawę wydania decyzji, nie może być skuteczny w kontekście ustalenia, czy decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną (zarzut nr 12),
- gdy chodzi o komunikację działek w kontekście ewentualnego rażącego naruszenia prawa, mogłaby odgrywać znaczenie jedynie okoliczność, iż w wyniku wydania decyzji (w zakresie, w jakim przesądzono określone zagadnienia) nie jest możliwe zapewnienie dostępu z określonej działki do drogi publicznej, tego rodzaju zarzuty nie były podnoszone w sprawie; rozstrzygnięcie kwestii istniejących służebności drogowych nie jest przedmiotem postępowania o ustalanie lokalizacji drogi (zarzut nr 13),
- nie ma w sprawie znaczenia kwestia nie wyliczenia w treści decyzji wszystkich jej stron, do których należą niewątpliwie właściciele nieruchomości objętych wnioskiem (zarzut nr 14); w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż obowiązek wskazany w art. 107 § 1 K.p.a. nie obejmuje sytuacji, gdy decyzje są doręczane w trybie art. 49 K.p.a. (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o sygn. akt IV SA/Wa 2319/06 zamieszczony w publicznie dostępnej bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA) – zasadę tą odnosić należy także do innych regulacji dotyczących doręczania przez ogłoszenie publiczne – bądź, iż uchybienie obowiązkowi wskazania stron w decyzji stanowi naruszenia przepisów, które jednak nie może mieć wpływu na wynik sprawy (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt II OSK 1242/08 zamieszczony w publicznie dostępnej bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA); w tym kontekście, o ile by nawet przyjąć, iż pominięcie wskazania stron w treści decyzji stanowi uchybienie, nie ma to znaczenia w zakresie istotnym dla sprawy - np. dotknięcie decyzji wadą nieważności, z uwagi na rażące naruszenie prawa (zarzut nr 14).
- zarzuty dotyczące prawidłowości przeprowadzenia ocen oddziaływania na środowisko oraz dokonanej w wyniku tego oceny wpływu przedsięwzięcia na środowisko (zarzut nr 16) nie mogą być skutecznie podnoszone w niniejszym postępowaniu w przedmiocie ustalenia lokalizacji z uwagi na zasadę trwałości decyzji administracyjnej (art. 16 § 1 K.p.a.) i rozstrzygnięcie tych kwestii innym ostatecznym orzeczeniem - decyzją środowiskową (orzekanie dwu organów administracji w tym samym przedmiocie strawiłoby, o kwalifikowanej wadzie orzeczenia – art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.); jedyną kwestią istotną może być w tym zakresie uwzględnienie normy art. 86 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (zasada związania); ponieważ kwestia uciążliwości dla środowiska planowanego przedsięwzięcia nie były przedmiotem orzekania przez organ w niniejszej sprawie, ustosunkowanie do tych kwestii w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowi uchybienie, które nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, tym bardziej więc nie stanowi wady kwalifikowanej,
- w treści decyzji organu I. instancji (pkt 1) wskazano także działki niepodlegające wywłaszczeniu, lecz podlegające podziałowi, co jest zasadne i wynika wprost z treści decyzji, generalna informacja dotycząca przejścia na własność Skarbu Państwa nieruchomości wydzielonych liniami rozgraniczającymi dotyczy wyłącznie tych działek, które nie stanowią dotąd własności państwowej (zarzut nr 17),
- użycie pojęcia "dotychczasowego przeznaczenia" oznacza, iż fragmenty działek po podziale w ten sposób opisane będą wykorzystywane na cele sprzed podziału (nie stają się własnością Skarbu Państwa) i mogą być użytkowane przez dotychczasowych właścicieli – postanowienia decyzji w tym zakresie nie budzą wątpliwości (zarzut nr 18)
- kwestie związane z prawidłowością czynności geodezyjnych w terenie, dotyczących podziału nieruchomości nie mają znaczenia dla oceny legalności decyzji o ustaleniu lokalizacji w kontekście jej kwalifikowanej wadliwości; przedmiotem kontroli jest legalność konkretnego orzeczenia, którego elementem jest określona dokumentacja geodezyjna (projekt podziału nieruchomości – art. 7 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy o budowie dróg), z przepisów nie wynika, aby wydanie decyzji o lokalizacji miało poprzedzać przeprowadzenie podziału nieruchomości w terenie, zwłaszcza, iż podział ten jest dopiero zatwierdzany treścią decyzji (zarzut nr 19).
Jedynie na marginesie należy wskazać, iż mylne jest stanowisko organu odwoławczego, jakoby ustalenia decyzji o lokalizacji w zakresie, w jakim przesadzają one o konkretnych parametrach technicznych przedsięwzięcia nie miały znaczenia na etapie zatwierdzania projektu budowlanego, przy wydaniu pozwolenia na budowę. W przedmiotowej sprawie zakreślone w opisie przedsięwzięcia (pkt 2 decyzji organu I. instancji) rozwiązania, gdy chodzi np. o wskazane orientacyjnie długości wiaduktów (około 385 i 140 m.), czy tunelu (ok. 88 m.) będą wiążące dla projektanta, skoro dla takiego przedsięwzięcia wydano decyzje o lokalizacji, w myśl art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) w zw. z art. 24 ust. 2 ustawy o budowie dróg. Jednak wskazana kwestia nie ma znaczenia w kontekście rozpatrywanej sprawy, skoro zagadnienie braku wyczerpującego rozważenia zasadności proponowanych rozwiązań technicznych nie ma znaczenia dla oceny legalności niniejszej decyzji (kwestie wadliwości kwalifikowanej).
Mając powyższe na względzie zarzuty naruszenia przywołanych w skargach przepisów postępowania jak i prawa materialnego należało uznać za bezzasadne bądź, jako niemające znaczenia w granicach sprawy (występowania przesłanek wznowieniowych bądź stanowiących o nieważności decyzji). Wobec wskazanych wyżej uwarunkowań, w ocenie Sądu, bezzasadne są również zarzuty naruszenia przywołanych w skargach norm konstytucyjnych.
Wobec ograniczenia kognicji Sądu w niniejszej sprawie, poza jego oceną, jako niemający wpływu na wynik sprawy, pozostaje także zarzut naruszenia art. 138 §. 1 pkt 1 K.p.a. w zakresie, w jakim ewentualna wadliwość decyzji wykraczałaby poza wskazane zagadnienia kwalifikowanych wad orzeczenia.
Rozpoznając niniejsza sprawę Sąd miał również na uwadze, w myśl art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzuty skarg dotyczące postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., mając na uwadze, iż wobec niezaskarżalności tego aktu jego legalności może być oceniana wyłącznie w ramach zaskarżenia decyzji organu odwoławczego. Jednak badanie tego orzeczenia, co do meritum byłoby bezzasadne z uwagi na brak skutków procesowych i materialnych w aktualnym stanie prawnym, w przypadku jego ewentualnego wyeliminowania z obrotu prawnego jako wadliwego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło