IV SA/Wa 1744/21
WyrokWSA w Warszawie2022-04-27
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Wojciech Rowiński, Aleksandra Westra
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, w sytuacji odmowy uzupełnienia przez inwestora wymaganych danych, może samodzielnie uzupełnić materiał dowodowy i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, zamiast uchylić decyzję organu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie zebrał w sposób prawidłowy materiału dowodowego, ma prawo samodzielnie uzupełnić postępowanie wyjaśniające i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie, a nie jest obligatoryjnie zobowiązany do uchylenia decyzji do ponownego rozpoznania. Odmowa uzupełnienia danych przez inwestora nie stanowi podstawy do automatycznego uchylenia decyzji, a organ odwoławczy może, kierując się zasadą przezorności, nałożyć obowiązek ponownej oceny oddziaływania na środowisko, aby zapewnić należytą ochronę środowiska.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (GDOŚ), która częściowo uchyliła i w pozostałym zakresie utrzymała w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ) ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla planowanej inwestycji. Skarżący zarzucali m.in. wadliwe ustalenie stanu faktycznego, oparcie się na nieaktualnych danych, brak uwzględnienia sprzedaży terenów oraz kolizję z funkcjonowaniem obszarów portowych. GDOŚ wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji, jednak inwestor odmówił udzielenia odpowiedzi. GDOŚ wydał decyzję, modyfikując niektóre punkty decyzji RDOŚ i nakładając obowiązek ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Rowiński (spr.), Sędzia del. SO Aleksandra Westra, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. sp. komandytowa w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej: "GDOŚ", "organ II instancji") decyzją nr [...] z [...] sierpnia 2021 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a."), oraz art. 127 ust. 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.; dalej ustawa o.o.ś.), po rozpoznaniu odwołania R. W. oraz S. Sp. z o.o. sp. komandytowa (dalej: "Strony", "Skarżący") od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: RDOŚ) z [...] listopada 2018 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. [...] [...] w [...] (dalej: "Inwestycja"), we wskazanym zakresie częściowo uchylił zaskarżoną decyzję, a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy.
Została ona wydana w następującym stanie sprawy.
Wnioskiem z [...] lipca 2014 r. Prezydent miasta [...] (dalej także: "Prezydent", "Inwestor") wystąpił do RDOŚ z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla Inwestycji. RDOŚ, po rozpoznaniu wniosku, decyzją z [...] listopada 2018 r. ustalił uwarunkowania środowiskowe dla Inwestycji.
Skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, podnosząc zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. W kolejnych pismach Skarżący uzupełnili zarzuty odwołania poprzez wskazanie na następujące okoliczności:
– wadliwe ustalenie stanu faktycznego przez RDOŚ poprzez oparcie się na nieaktualnych danych za lata 2014-2016, przedstawionych przez Inwestora; brak aktualnych danych uniemożliwił ustalenie najkorzystniejszego dla środowiska wariantu Inwestycji, jak również nie jest możliwe ustalenie związanych z nim oddziaływań na środowisko;
– brak wzięcia pod uwagę faktu sprzedaży terenów, których dotyczy wniosek, na rzecz Zarządu P. S.A., co wskazywać ma na zachowanie przemysłowo-portowego charakteru tych terenów, a nie komunalno-usługowo-bytowego; ponadto uchwała ustanawiająca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wskazywany jako podstawa do dalszych działań we wniosku Inwestora, została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego; w ocenie Stron, realizacja Inwestycji w przedstawianym wariancie jest niemożliwa z uwagi na kolizję z funkcjonowaniem sąsiednich obszarów portowych;
– modelowanie rozprzestrzeniania się hałasu w środowisku zostało wykonane w oparciu o mapę akustyczną miasta [...] z 2012 r., podczas gdy w 2017 r., czyli w trakcie trwania postępowania pierwszoinstancyjnego, istniała już nowa, aktualna mapa akustyczna [...] dla terenów na których ma być realizowana Inwestycja. Zdaniem Skarżących, inwestor przedstawił wyniki modelowania hałasu skumulowanego na archiwalnej mapie akustycznej.
GDOŚ pismem z [...] lutego 2020 r. wezwał Prezydenta do złożenia wyjaśnień w zakresie następujących aspektów merytorycznych:
– uzupełnienia dokumentacji pn. "Prognoza ruchu kołowego na ul. [...]" o dane wejściowe, na podstawie których dokonano prognozy ruchu dla lat 2018, 2028 i 2038 oraz o metodykę obliczeniową;
– założeń odnoszących się do liczby samochodów ciężarowych i osobowych wskazanej w analizie ruchu oraz analizy konfliktu interesów z właścicielem terenu należącego do Zarządu M. S.A.;
– uzupełnienia informacji dotyczących przyjętych do obliczeń wskaźników emisji drogowych oraz wzoru, na podstawie którego dokonano wyliczenia danych wejściowych zastosowanych do modelowania rozprzestrzeniania się gazów i pyłów w powietrzu;
– wezwano do wykonania obliczeń stężeń zanieczyszczeń na odpowiedniej wysokości;
– ze względu na brak wskazania w raporcie o oddziaływaniu na środowisko stężeń substancji na granicy przedsięwzięcia wezwano do przedstawiania obliczeń stężeń zanieczyszczeń na granicy działki inwestycyjnej i uwzględnienia przy tym aktualnego tła zanieczyszczeń;
– ze względu na możliwe wystąpienie oddziaływań skumulowanych pochodzących z krzyżujących się z przedsięwzięciem dróg, linii kolejowych a także obiektów przemysłowych, wezwano do zweryfikowania przyjętych do obliczeń założeń hałasu skumulowanego;
– ze względu na planowane zwiększenie powierzchni nieprzepuszczalnej w gęsto zabudowanej części śródmiejskiej wezwano do przedstawienia działań minimalizujących negatywny wpływ na klimat lokalny poprzez wyznaczenie miejsc, w których będzie możliwe zastosowanie środków minimalizujących w postaci nowych nasadzeń drzew i krzewów;
– ze względu na brak w raporcie o oddziaływaniu na środowisko wersji graficznej przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej, wezwano o jej przedstawienie;
– ze względu na konieczność uwzględnienia zasady zrównoważonego rozwoju, w kontekście oświetlenia przedsięwzięcia na etapie eksploatacji wezwano o przedstawienie wyników obliczeń planowanego zużycia prądu oraz przeanalizowanie możliwości montażu energooszczędnego oświetlenia.
Inwestor pismem z [...] marca 2020 r. odmówił udzielenia odpowiedzi na powyższe wezwanie GDOŚ z [...] lutego 2020 r. Podobnie postąpiono wobec kolejnego wezwania organu II instancji z [...] czerwca 2020 r. Wobec powyższego GDOŚ zawiadomieniem z [...] września 2020 r. na podstawie art. 10 k.p.a. poinformował strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powyższej możliwości skorzystali Skarżący, którzy przy piśmie z [...] grudnia 2020 r. podtrzymali dotychczasowe stanowisko w sprawie, a ponadto wskazali, że brak reakcji Inwestora na skierowane do niego wezwania w kwestii uzupełnienia materiału dowodowego dodatkowo potwierdza twierdzenie o niemożności utrzymania w mocy decyzji RDOŚ, opartej na nieaktualnych danych.
Po przeanalizowaniu materiału dowodowego GDOŚ wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] sierpnia 2021 r., którą uchylił i zmienił decyzję organu I instancji w zakresie:
1. pkt I.2.3. dotyczącego zasad prowadzenia hałaśliwych prac budowlanych oraz wykorzystania ciężkiego sprzętu przy pracach budowlanych;
2. pkt. I.2.5 dotyczącego monitorowania poziomu wibracji w trakcie prac budowlanych prowadzonych w bliskim otoczeniu budynków mieszkalnych;
3. pkt I.2.10 dotyczącego przeciwdziałaniu zapylenia powietrza w trakcie prac budowlanych;
4. pkt. I.2.15 – określenia terminu prowadzenia wycinki drzew i krzewów;
5. pkt I.2.19 – sposobu prowadzenia prac maszyn ciężkich w sąsiedztwie drzew i krzewów przeznaczonych do pozostawienia;
6. pkt I.2.20 – uszczegółowienia zasad przeprowadzenia nasadzeń zastępczych;
7. pkt. I.3.2. – poprzez wskazanie parametrów osadów, przed którymi mają chronić urządzenia podczyszczające;
8. pkt II.1.a poprzez doprecyzowanie przedmiotu i zakresu analizy porealizacyjnej Inwestycji;
9. pkt IV poprzez stwierdzenie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
W pozostałym zakresie GDOŚ utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.
Uzasadniając decyzję, organ II instancji wskazał w pierwszej kolejności, że Inwestycja, polegająca na budowie ulicy [...] wraz z rozbudowa istniejącej ulicy [...], zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., nr 213, poz. 1397 ze zm.; dalej: "Rozporządzenie") należy do grupy przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W dalszej części GDOŚ wskazał, że w uwagi na brak ustalenia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy – przy spoczywającym na organie II instancji obowiązku ustalenia tegoż – wezwał on Inwestora do złożenia wyjaśnień, jednak pozostały one bez odpowiedzi. Jednocześnie zaznaczono, że nie stanowi to podstawy do odmowy zgody na realizację przedsięwzięcia, albowiem ta jest możliwa jedynie we wskazanych w ustawie o.o.ś. przypadkach., które w niniejszym postępowaniu nie zaistniały. Wobec powyższego GDOŚ uznał, że nie może uchylić się od wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, zatem konieczne było dokonanie modyfikacji rozstrzygnięć decyzji pierwszoinstancyjnej w taki sposób, aby odpowiadała ona przepisom prawa oraz celom postępowania. Z tego tez względu zmodyfikował rozstrzygniecie RDOŚ w punktach, w których uznał to za konieczne.
Odnosząc się natomiast do zarzutów Skarżących zawartych w odwołaniu, GDOŚ wskazał, że istotą decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest określenie wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagań, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować wystąpienie czynników dla niego szkodliwych. Fakt unieważnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru objętego wnioskiem, nie ma znaczenia w procesie uzyskiwania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w niniejszej sprawie. Organ ochrony środowiska nie poddaje bowiem analizie celowości przedsięwzięcia, lecz weryfikuje czy przedsięwzięcie w przedstawionym przez inwestora całokształcie, jest możliwe do zrealizowania ze względu na ochronę środowiska naturalnego, życia oraz zdrowia człowieka. Zaznaczono także, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach ma charakter swoistego "rozstrzygnięcia wstępnego" względem przyszłego zezwolenia na realizację konkretnego przedsięwzięcia inwestycyjnego (np. pozwolenia na budowę) i pełni wobec niego funkcję prejudycjalną. Na etapie uzyskiwania ww. rozstrzygnięcia wnioskodawca nie musi legitymować się posiadaniem prawa rzeczowego do nieruchomości. Zatem fakt posiadania prawa własności czy zmiany właściciela nieruchomości nie uprawnia stron do negowania konieczności realizacji przedsięwzięcia, ponieważ nie jest to bezpośrednio powiązane z kwestią zachowania standardów jakości środowiska.
Odnosząc się do kwestii nieaktualnych analiz dotyczących zwiększenia ruchu pojazdów oraz poziomu hałasów, GDOŚ wskazał, że wśród zmian w treści decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych znalazło się zobowiązanie do sporządzenia kolejnego raportu o oddziaływaniu na środowisko, który powinien odnosić się do aktualnych danych w tych materiach.
Za niesłuszne uznano zarzuty dotyczące bierności organu I instancji w gromadzeniu materiału dowodowego i ustaleniu stanu faktycznego w sprawie, GDOŚ podkreślił, że były kierowane do Inwestora wezwania do złożenia wyjaśnień. Natomiast kwestie pominięte przez RDOŚ zostały wyjaśnione przez organ II instancji w toku postępowania odwoławczego. Zatem w ocenie GDOŚ nie doszło do rażącego naruszenia prawa uzasadniającego uchylenie zaskarżonej decyzji. Podobnie organ II instancji odniósł się do kwestii naruszenia art. 80 k.p.a. – pomimo stwierdzenia uchybień RDOŚ w dokonaniu oceny stanu sprawy w zakresie zanieczyszczeń powietrza pyłami i gazami oraz oddziaływania akustycznego. W jego ocenie nie miały one charakteru rażącego, albowiem z porównania ustaleń RDOŚ z treścią opracowania Głównego Inspektora Ochrony Środowiska "Roczna ocena jakości powietrza w województwie [...] — raport wojewódzki za rok 2020 r." oraz mapy akustycznej z 2017 r., nie wynikły znaczące różnice w porównaniu do stanu przedstawionego we wniosku inwestora.
W podsumowaniu uzasadnienia GDOŚ podkreślił, że odmienne interesy Skarżących w stosunku do Inwestora nie są wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Natomiast po dokonaniu ponownego rozpatrzenia sprawy, GDOŚ orzekł jak w sentencji, zmieniając rozstrzygnięcie organu I instancji w niezbędnym zakresie.
Strony złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z uchyleniem rozstrzygnięcia organu I instancji. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia:
1. pomimo nieustalenia istnienia, lokalizacji, granic i zakresu oddziaływań skumulowanych względem spornego zamierzenia, a w konsekwencji nieprzeprowadzenie ich oceny w standardzie i zakresie wynikającym z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o.o.ś.;
2. pomimo niezbadania powiązań z innymi przedsięwzięciami, choć GDOŚ wskazał Inwestorowi pismem z [...] lutego 2020 r., że przedstawiona przezeń dokumentacja jest wadliwa i niewystarczająca;
3. w oparciu o stan faktyczny, który nie odpowiadał rzeczywistości na dzień wydania decyzji;
4. w oparciu o raport oddziaływania na środowisko sformułowany na postawie analizy akustycznej wyprowadzonych danych historycznych, które nie odpowiadają stanowi faktycznemu sprawy;
5. pomimo nieposiadania danych niezbędnych do zidentyfikowania i oceny oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko i niewyciągnięcia konsekwencji z faktu, że Wnioskodawca odmówił ich przekazania;
6. nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie pozwalającym ustalić i ocenić całość oddziaływań inwestycji na środowisko;
7. w oparciu o dane oparte na założeniu, że inwestycja będzie realizowana "strefie śródmiejskiej" i na nią oddziaływać, jak również ocenę oddziaływań akustycznych w oparciu o normy dopuszczalnego hałasu właściwe dla "strefy śródmiejskiej", pomimo tego, że w aktach nie ma dokumentów wskazujących czy takowa została utworzona i gdzie są jej granice;
8. z pominięciem ochrony akustycznej udzielonej przez prawodawcę określonym rodzajom obiektów budowlanych i odnoszenie do nich norm dopuszczalnego hałasu jak dla "strefy śródmiejskiej", choć każdy z typów obiektów chronionych posiada własne szczególne normy w tym zakresie;
9. zastąpienie Inwestora w kreowaniu danych na temat oddziaływania inwestycji, co spowodowało, że ich weryfikacja przez organ administracji stała się iluzoryczna (organ sam ocenia prawidłowość swojego działania), zaś w przypadku Skarżących niemożliwa w ramach postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi podkreślono w pierwszej kolejności, że przeprowadzona w toku postępowania analiza oddziaływania akustycznego planowanej Inwestycji na jej otoczenie pominęła całkowicie kwestię kumulacji tychże oddziaływań – rozumianej jako sumę wszystkich wpływów dotykających odbiorcę – z już występującymi, powodowanymi przez już istniejące jej otoczenie. Głównym powodem tego uchybienia było w ocenie Skarżących oparcie się na dowodzie w postaci nieaktualnych map akustycznych miasta [...] z 2012 r., które były użyte przy tworzeniu raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wskazano na zmianę stanu faktycznego polegającą na powstaniu w okresie tych kilku lat nowej zabudowy, która powinna być chroniona akustycznie – mieszkaniowej, placówek opiekuńczych dla dzieci oraz szpitali. Zaskarżona decyzja co prawda dostrzega co prawda konieczność takiej ochrony, lecz nie precyzuje w sposób szczegółowy jej parametrów oraz konkretnej listy obiektów jej podlegających.
Ponadto podniesiono zarzut ustalania w zastępstwie Inwestora danych niezbędnych do wydania zaskarżonej decyzji, pomimo, że zaniechania RDOŚ w tej dziedzinie oczywiście uzasadniały uchylenie jego rozstrzygnięcia. W ocenie Skarżącego, organ II instancji całkowicie zastąpił Inwestora w toku ustalania stanu faktycznego sprawy, czym przekroczono dyspozycję art. 136 § 1 k.p.a.
GDOŚ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ II instancji wskazał, że adresy wskazane przez Skarżących znajdują się w obszarze objętym jurysdykcją miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zakwalifikowane jako teren w strefie śródmiejskiej dla miast powyżej 100 tys. mieszkańców. Jako takie, podlegają ustaleniom tegoż planu w kwestii ochrony akustycznej. Dla wskazanych w skardze adresów, taka ochrona akustyczna nie wynika z treści obowiązującego mpzp.
Ponadto GDOŚ wskazał, że w jego decyzji został zawarty obowiązek ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i sporządzenia nowego raportu. W jego ocenie, Inwestor na etapie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, będzie musiał powtórnie przeanalizować niektóre oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zatem ochrona w kwestiach oddziaływań akustycznych została w ten sposób zapewniona.
W piśmie z [...] grudnia 2021 r. Skarżący podnieśli nowe zarzuty wobec decyzji, wskazując na naruszenie:
1) art. 66 ust. 1 ustawy o.o.ś. w zw. z art, 7 kpa i art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak dokonania wyczerpującej analizy raportu o oddziaływaniu na środowisko (dalej raport o.o.ś.) pod kątem spełniania przezeń wymagań jakie musi spełniać tego typu dokument oraz brak poddania go ocenie z punktu widzenia standardu odpowiadającego profesjonalizmowi, jakim powinni legitymować się autorzy takiej dokumentacji, w tym wiedzy eksperckiej i doświadczenia, oraz wiedzy specjalistycznej jaka musi towarzyszyć jego opracowaniu; standard raportu nie powinien być porównywalny ze streszczeniem w języku niespecjalistycznym;
2) art. 80 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 i art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś. oraz art. 6 k.p.a. poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo nieprzeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w zakresie określonym prawomocnym postanowieniem RDOŚ z [...] stycznia 2015 r. znak [...] o obowiązku jej przeprowadzenia oraz zakresie raportu o.o.ś.;
3) art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 o.o.ś. i w zw. z art. 5 i 6 ust. 1 i 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej p.o.ś.) poprzez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach pomimo tego, że z uwagi na braki raportu o.o.ś. nie było możliwości "wzięcia pod uwagę ustaleń raportu" odpowiadającego wymaganiom ustawy, a w konsekwencji wydanie decyzji w sytuacji niemożności zrealizowania zasad kompleksowości ochrony środowiska, zapobiegania i przezorności;
4) art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 o.o.ś. i art. 15 k.p.a. poprzez orzekanie w oparciu o dowody, które nie znalazły się w aktach sprawy oraz nie zasięgnięcie opinii właściwych organów na temat raportu o.o.ś. w kształcie będącym przedmiotem rozstrzygnięcia przez GDOŚ, co jest równoważne z niezgromadzeniem całości materiału dowodowego oraz orzekaniem w oparciu o niepełny materiał dowodowy;
5) art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo:
– wykazania przez GDOS i wyraźnych oświadczeń, że organ I instancji naruszył przepisy postępowania, a pomimo wydania przezeń decyzji w sprawie istniał konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie,
– niespełniania przez raport ooś wymogów ustawowych, co obligowało organ I instancji do wezwania inwestora do uzupełnienia jego braków formalnych i nie mogło być naprawione na etapie postępowania odwoławczego, gdyż dopiero kompletny raport ooś może być podstawą uzgodnień i opiniowania;
Podtrzymano także zarzut orzekania w oparciu o nieaktualny raport o.o.ś. i stan faktyczny oraz wybiórczej oceny oddziaływania na środowisko i przeniesieniu zakresu analizy jaka powinna być dokonana w ramach ocenianego postępowania na etap analizy porealizacyjnej i ponownej oceny oddziaływania, podczas gdy ich celem nie jest uzupełnianie braków i zaniedbań powstałych w ramach postępowania środowiskowego, a przede wszystkim nie mogą one zastąpić oceny oddziaływania na środowisko, ani wnikliwej oceny przedsięwzięcia i oddziaływań w zgodzie z wymaganiami określonymi przez przepisy i zasady prawa ochrony środowiska lub postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art.3 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019, poz. 2325 t.j. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla Inwestycji.
Skarga była niezasadna.
Zarzuty Skarżących podzielić można zasadniczo na 3 grupy. Pierwsza dotyczy wydawania decyzji w oparciu o zdeaktulizowany w chwili wydawania decyzji stan faktyczny, druga niewłaściwej reakcji na odmowę uzupełnienie raportu przez inwestora w toku postępowania odwoławczego, trzecia zignorowania czy też niedostrzeżenie błędów w raporcie oddziaływania na środowisko.
Do pierwszej grup zalicza się zarzut niewzięcia pod uwagę kumulacji Inwestycji z innymi przedsięwzięciami tj. zarzut naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b. ustawy ocenowej. Zgodnie z tym ostatnim przepisem obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie m. in kryteria: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem. Skarżący zarzucił, że ustalono środowiskowe uwarunkowania dla Inwestycji pomimo nieustalenia istnienia, lokalizacji, granic i zakresu oddziaływań skumulowanych względem spornego zamierzenia. W uzasadnieniu skargi wskazał, że dotyczy to analizy akustycznej , z zwłaszcza w kontekście wymienionych przez siebie przedsięwzięciem, w stosunku do których zostały wydane decyzje o warunkowych uwarunkowaniach dotyczące budowy budynków biurowo – usługowych. W podanych przez skarżącego przykładach według Skarżącego w stosunku do trzech budynków zostały wydane decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, natomiast jeden z nich powinien takowe posiadać, gdyż w ocenie Skarżącego została wydane pozwolenie na budowę. Skarżący nie wskazał jednak, aby były to przedsięwzięcia już zrealizowane czy też realizowane. Natomiast art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b. ustawy ocenowej dotyczy konieczności zbadania kumulacji oddziaływań przedsięwzięcia objętego wnioskiem o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych z innymi przedsięwzięciami co do których została wydana decyzja środowiskowa, ale wyłącznie zrealizowanych albo też na etapie realizacji. Przy czym przez pojęcie "przedsięwzięcia realizowanego" należy rozumieć etap faktycznej realizacji prac związanych z powstaniem określonej inwestycji (por. trafnie Wyrok WSA w Gliwicach z 29.12.2021 r., II SA/Gl 1458/21, LEX nr 3287561.) . Sam fakt wydania decyzji środowiskowych dla przedsięwzięć znajdujących się w pobliżu danego przedsięwzięcia , jeśli nie są one (jeszcze ) realizowane, nie jest objęty zakresem normy zakodowanej w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy ocenowej. Należy przy tym wskazać, że podkreślić, że treść art. 63 ustawy ocenowej należy odczytywać w kategorii wytycznych dla organu prowadzącego postępowanie, które służą do przeprowadzenia prawidłowej oceny materiału dowodowego dotyczącego stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Cechy przedsięwzięcia należy ocenić w szczególności w kontekście skumulowanych skutków wywieranych łącznie z innymi przedsięwzięciami, w sytuacji w której brak uwzględnienia skutków skumulowanych mógłby w praktyce prowadzić do ominięcia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (por. Wyrok NSA z 17.01.2018 r., II OSK 820/16, LEX nr 2464407.) W przedmiotowej sprawie taka ocena została dokonana. Organy administracji ustaliły uwarunkowania środowiskowe dla Inwestycji.
Skarżący nie wskazuje przy tym na określone , konkretne, zrealizowane czy też realizowanych przedsięwzięcia, które należał wziąć pod uwagę przy dokonywaniu oceny oddziaływania Inwestycji na środowisko. Jego zarzut opiera się na hipotetycznym założeniu, że z uwagi na upływ czasu przedsięwzięcia w sąsiedztwie Inwestycji, co do których zostały wydane decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, prawdopodobnie (biorąc po uwagę "doświadczenie życiowe i wiedza przeciętnej osoby dorosłej") już są realizowane i warto zweryfikować listy zamierzeń poddanych ocenie pod kątem kumulowania oddziaływań. Zarzut skarżącego opiera się zatem na pewnej hipotezie, a nie błędzie w ustaleniach stanu faktycznego. Warto także dodać, że nie w każdym przypadku konieczne jest uwzględnienie przedsięwzięć znajdujących się okolicy przedsięwzięcia objętego raportem, ale tylko w sytuacji, gdy przedsięwzięcia te na siebie oddziałują lub będą oddziaływać (a więc gdy ich oddziaływania się kumulują) (por. wyrok NSA z 17.11.2020 r., II OSK 1401/18, LEX nr 3086036.) .
Do pierwszej grupy zarzutów zaliczyć można także kwestię nienależytej ochrony przed hałasem. Skarżący zarzucił oparcie się na zdezaktualizowanych danych oraz arbitralne wyznaczenie stref śródmiejskich, co wiąże się z wyższymi normami poziomu dopuszczalnego hałasu. W przypadku obliczeń rozprzestrzenia się hałasu, GDOŚ po pierwsze, przyjął poddane w raporcie oddziaływania na środowisko mniej korzystane wyniki obliczane dla roku 2028, a nie dla roku 2018. Po drugie, organ szczegółowo odniósł się do tej kwestii oparcia się raporcie na mapie tła akustycznego pochodzące z 2012 wskazując, że aktualizacja tej mapy z 2017 r. pokazuje, że zmiany poziomu akustycznego były na tyle nieistotne, aby dyskredytować obliczenia wykonane z uwzględnieniem mapy akustycznej z 2012 r.. Organ analizując dostępne dane pochodzące z mapy z 2012 i 2017 oparł się na swojej wiedzy eksperckiej i szczegółowo i wyczerpująco przedstawił swoje stanowisko. Należy przypomnieć, że organy ochrony środowiska takiej jak RDOŚ i GDOŚ mają wyspecjalizowany charakter, łączą w sobie znajomość prawa z wiedzą ekspercką z zakresu ochrony środowiska. GDOŚ ocenił, że ewentualna zmiana poziomu hałasu, w związku z aktualizacją mapy akustycznej w 2017 r., nie ma istotnego wpływu na wyniki obliczeń, tym bardziej, że miejscami tło akustyczne uległo zmniejszeniu. Szczegółowo umówił poszczególne zarzuty związane z ochroną przed hałasem, odpowiednio zmodyfikował warunki uwarunkowań środowiskowych przedsięwzięcia, a przede wszystkim nałożył obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko – właśnie w kontekście ochrony przed hałasem. Jeśli chodzi o zarzut arbitralnego wyznaczenia "stref śródmiejskich" i związanych z tym dopuszczalnych poziomów hałasu, to należy wskazać, że strefy te wynikają z aktów prawa miejscowego, jakimi są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, co zostało jednoznacznie wskazane w decyzji.
Druga grupa zarzutów dotyczy niewłaściwej w przekonaniu Skarżących reakcji organu na odmowę uzupełnienia żądanych przez GDOŚ informacji przez inwestora w toku postępowania odwoławczego. Skarżący zarzucili, że decyzja o warunkach oddziaływania na środowisko została wydana pomimo nieposiadania danych niezbędnych do zidentyfikowania i oceny oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko i niewyciągnięcia konsekwencji z faktu, że Wnioskodawca odmówił ich przekazania. Skarżący wskazał, że organy administracji nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie pozwalającym ustalić i ocenić całość oddziaływań inwestycji na środowisko. W ocenie Skarżącego obowiązkiem organu odwoławczego było w takiej sytuacji wyłącznie uchylenie decyzji pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Natomiast GDOŚ samodzielnie uzupełnił brakujący w jego ocenie materiał dowodowy i zmienił decyzję pierwszoinstacyjną. Skarżący zarzucili, że GDOŚ niejako zastąpił pełne dane o środowisku nałożeniem obowiązku ponownej oceny, co w ich ocenie jest nieprawidłowe.
Zarzuty te nie są słuszne. Istotą postępowania w przedmiocie wydania decyzji o wydaniu środowiskowych uwarunkowań dla danego przedsięwzięcia jest rozpoznania potencjalnych negatywnych skutków jakie związane są z realizacją danego przedsięwzięcia, a następnie takie ukształtowanie tych warunków, aby skutki te ograniczyć do akceptowalnych z punktu tu widzenia środowiska rozmiarów biorąc pod uwagę cel samego przedsięwzięcia i skutki wywołane brakiem jego realizacji. Z przepisów ustawy ocenowej wynika, że zasadą jest wydanie decyzji środowiskowej, tj. określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Odmowa jej wydania następuje tylko w ściśle określonych przypadkach wskazanych expressis verbis przez ustawodawcę (art. 80 ust. 2, art. 77 ust. 1, art. 81 ust. 2, art. 81 ust. 3, art. 81 ust. 1 tej ustawy). Opisane założenie ustawodawcze jest zrozumiałe w kontekście cech decyzji środowiskowej, która służy jedynie ocenie następstw dla środowiska, wynikających z realizacji konkretnego przedsięwzięcia, ale nie przesądza samej możliwości przystąpienia do jego realizacji. Rolą postępowania środowiskowego jest wyłącznie zidentyfikowanie negatywnych skutków wykonywania i późniejszej eksploatacji inwestycji oraz wskazanie działań, które mają im zapobiec lub je zminimalizować do poziomu zgodnego z prawem, a nie wydanie generalnej zgody na wykonanie przedsięwzięcia.
Podstawową zasadą , którą kierują się organy ochrony środowiska , jest zasada przezorności. W nauce prawa trafnie wskazuje się, że generalnie organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przy określaniu tego obowiązku powinien kierować się wynikającą z art. 6 prawa ochrony środowiska zasadą przezorności, obligującą do przewidzenia wszystkich skutków ingerencji w środowisko (por. K. Gruszecki [w:] Komentarz do ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, wyd. III, LEX/el. 2020, art. 82).
W przedmiotowej sprawie organ I instancji w przeważającej mierze rozpoznał zagrożenia dla środowiska, które niesie ze sobą przedmiotowa Inwestycja, natomiast nie zrobił tego w pełni prawidłowo. Z tego powodu GDOŚ najpierw wezwał inwestora do uzupełnienia materiału dowodowego, a następnie nie doczekawszy się uzupełnień ze strony wnioskodawcy(inwestora), sam ponownie ocenił istniejący materiał dowodowy, dla oceny aktualności tego materiału posługując się opracowaniem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska "Roczna ocena jakości powietrza w województwie [...] — raport wojewódzki za rok 2020 r." i mapą akustyczną z 2017 r. , a jednocześnie zmienił decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych przedsiębiorstwa, nie tylko je precyzując, ale przede wszystkim znacznie zaostrzając. Dotyczy to stwierdzenia konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Wbrew stanowisko Skarżącego stwierdzenie konieczności ponownej oceny nakładany jest właśnie, gdy w chwili wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie da się w pełni rozpoznać konsekwencji, jakie niesie dane przedsięwzięcie dla środowiska. W art. 82 ust. 1 pkt 4 ustawy ocenowej przyznano organom prowadzącym postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach możliwość stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w ramach postępowania zmierzającego do wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 10, 14 i 18. Przesłanki określające, czym należy kierować się przy nakładaniu obowiązku ponownej oceny oddziaływania na środowisko zostały wskazane w art. 82 ust. 2 ustawy, z tym, że katalog ten ma charakter otwarty, co oznacza, że organ może wziąć pod uwagę również inne względy niewymienione w art. 82 ust. 2 ustawy. W nauce prawa trafnie wskazuje się, że generalnie organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przy określaniu tego obowiązku powinien kierować się wspomnianą już zasadą przezorności. W sytuacji, gdy już na samym początku realizacji przedsięwzięcia wszystkie jego skutki środowiskowe są dobrze znane i nie budzą wątpliwości, to nie ma podstaw do nakładania obowiązku ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania. Jeśli natomiast skutki te są trudne do przewidzenia bądź na etapie prowadzenia postępowania w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań pojawiły się co do tego wątpliwości, organ administracji przy wydawaniu decyzji pozytywnej powinien – kierując się zasadą przezorności – nałożyć obowiązek ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (zob. por. K. Gruszecki, op. cit.). Stwierdzenie konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko jest surowym środkiem z punktu widzenia inwestora, który jednak w maksymalnym stopniu zabezpiecza interesy środowiska, osób i podmiotów, zamieszkujących lub funkcjonujących na terenie objętym oddziaływaniem inwestycji, nakazuje bowiem uaktualnienie danych dotyczących oddziaływania na środowisko przed wydaniem pozwolenia na budowę.
Niezasadny był zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności - art. 138 § 2 k.p.a (poprzez jego niezastosowanie) oraz art. 15 k.p.a. W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że zasadą jest wydawanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia merytoryczno-reformacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2012 r., sygn. akt: II OSK 1198/13, oraz B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarzy Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016, str. 622). Organ odwoławczy rozpatrując odwołanie ma obowiązek podjęcia wszystkich zgodnych z prawem czynności mających na celu ustalenie stanu faktycznego, nie będąc w dokonywaniu jego oceny skrępowany już poczynionymi ustaleniami, ani granicami środka zaskarżenia. W sytuacji, gdy uzna, że w materiale zebranym przez organ I instancji znajdują się luki, może sam przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe, bądź też zlecić przeprowadzenie takiego postępowania organowi I instancji (art. 136 § 2 k.p.a.). W piśmiennictwie podkreśla się, że organ odwoławczy - prowadząc postępowanie wyjaśniające - powinien dążyć przede wszystkim do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym do jej zakończenia. Zatem ilekroć jest to możliwe, powinien on rozstrzygnąć sprawę w sposób określony w § 1 art. 138 k.p.a. (J.P.Tarno, Uprawnienia decyzyjne organu odwoławczego w świetle znowelizowanego art. 138 k.p.a.; (w:) Analiza i ocena zmian kodeksu postępowania administracyjnego w latach 2010 - 2011, pod red. M. Błachuckiego, T.Górzyńskiej, G.Sibigi, wyd. NSA, Warszawa 2012, ). Zgodnie z art. 138 § 2 Kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym trafnie wskazuje się, że organ odwoławczy może wydać postanowienie kasacyjne jedynie, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. Wyrok NSA z 13.07.2021 r., III OSK 566/21, LEX nr 3197844., Wyrok NSA z 23.06.2021 r., III OSK 4961/21, LEX nr 3206003, Wyrok NSA z 15.12.2020 r., II OSK 2986/20, LEX nr 3113677.)
Oceniając zakres przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przez organ II instancji oraz zakres zmian decyzji I instancyjnej w ocenie Sądu nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Zaskarżona decyzja nie zmienia istoty decyzji pierwszoinstancyjnej, które polega na udzieleniu zgody na realizację określonego we wniosku przedsięwzięcia, a jedynie doprecyzowuje warunki na jakich zostaje ta zgoda udzielona, eliminuje wadliwe zapisy decyzji pierwszoinstancyjnej, a także nakłada dodatkowe obowiązki. Obowiązkiem organu II instancji była analiza zgromadzonego materiału dowodowego, zaskarżonej decyzji oraz wniesionego odwołania, a jednocześnie rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie co do okoliczności faktycznych i prawnych. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Wbrew stanowisko Skarżących brak odpowiedzi ze strony wnioskodawcy na wezwanie organu, nie skutkuje automatyczną koniecznością uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Nie ma normy prawnej , która nakazywałaby organowi II instancji podjęcie decyzji kasatoryjnej w takiej sytuacji. Jedynie wady decyzji I instancyjnej wskazane w art. 136 § 1 kp.a , a zatem na tyle istotne, że niemożliwe byłoby przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego (dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie" może obejmować zarówno powtórzenie przez organ odwoławczy dowodów wadliwie zebranych przez organ pierwszej instancji, jak i przeprowadzenie nowych dowodów wskazanych przez stronę w odwołaniu lub zgromadzonych przez organ odwoławczy z urzędu por. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022, art. 136.), skutkować musi wydaniem decyzji kasatoryjnej.
Zarzut zastąpienie Inwestora w kreowaniu danych na temat oddziaływania inwestycji był nietrafny. GDOŚ oparł się na danych zgromadzonych przed organem I instancji. Natomiast w uzasadnieniu decyzji oceniając aktualność danych, na których oparł się organ I instancji, odwołał się do mapy tła akustycznego z 2017r., która jest ogólnie dostępna w internecie. Należy przede wszystkim wskazać, że GDOŚ podobnie jak inne organy administracji jest uprawniony i zobowiązany do gromadzenia dowodów, a następnie oceny materiału dowodowego, co wynik wprost z normy zawartej w art. 77 k.p.a. Skarżący zdają się postrzegać oceniane postępowanie administracyjne w przedmiocie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedsięwzięcia jako swoisty proces kontradyktoryjny pomiędzy inwestorem a osobami, na które oddziaływać ma przedsięwzięcie. Taki wniosek nie da się wyprowadzić z przepisów ustawy ocenowej. Chociaż ustawodawca umożliwił organowi wykorzystanie szeregu elementów pomocniczych tak, by jego ocena była wszechstronna i wieloaspektowa, jak m.in. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko czy postępowanie wpadkowe - uzgodnieniowe, w którym uzyskuje się opinie wyspecjalizowanych organów uzgadniających, to główny ciężar oceny dopuszczalności realizacji inwestycji z punktu widzenia ochrony środowiska spoczywa na organie wydającym decyzję środowiskową. Zarzut naruszenia art. art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa był nietrafny . W ocenie Sądu organ odwoławczy dokonał poprawnej oceny całości materiału dowodowego, który był wystarczający do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla Inwestycji, w takim kształcie jak zostało to wskazane w decyzji organu II instancji. Celem prowadzenia postępowania w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych jest wydanie decyzji, która ustali warunki realizacji danego przedsięwzięcia zapewniając jednocześnie należytą ochronę środowiska. Oprócz należytego przeprowadzenia postepowania celem rozpoznania potencjalnych zagrożeń dla środowiska, jakie wiążą się z realizacją i eksploatacją danego przedsięwzięcia, istotne jest właściwe skonstruowanie warunków, co w ocenie Sądu miało miejsce.
Trzecia grupa zarzutów dotyczy zignorowania czy też niedostrzeżenia braków raportu i niewłaściwej oceny oddziaływania na środowisko przez GDOŚ. Zarzuty te były również chybione. Nietrafny był zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 ustawy ocenowej w zw. z z art.7 kpa o art. 64 § 2 kpa. Skarżący na etapie postępowania administracyjnego, w tym odwoławczego, nie przedstawił kontrraportu, który podważałby dotychczasowy raport, na którym oparły się oparły się organy administracji wydając decyzję o uwarunkowaniach środowiskowych dla Inwestycji. Jak wskazuje się w orzecznictwie, raport jest dokumentem prywatnym, ale opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Raportowi o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko przysługuje szczególna wartość dowodowa, która wynika z kompleksowego charakteru analizy planowanego do realizacji przedsięwzięcia. Podważenie jego ustaleń może nastąpić jedynie, co do zasady, poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (vide wyroki NSA w sprawach: II OSK 844/16 z 28 października 2016 r. i 23.11.2010 r., II OSK 1848/10, LEX nr 787129.). Zatem zarzuty i zastrzeżenia strony wobec ustaleń raportu nie mogą być gołosłowne, a powinny zostać poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskaże wady raportu. Kontrdowody przeciwko specjalistycznemu raportowi powinny reprezentować wartość merytoryczną na co najmniej równym poziomie kompleksowości, a nie stanowić uwag negujących założenia w nim zawarte, niepopartych głębszą analizą (por. wyrok II SA/Bd 750/14 z 11 lutego 2015 r., CBOSA). Raport powinien być spójny, rzetelny i kompleksowy i powinien zostać poddany ocenie przez prowadzące postępowanie organy. Zaś sąd administracyjny nie może poddawać ocenie merytorycznej ustaleń faktycznych raportu, jeśli ocena ta wymaga wiadomości specjalnych. Ocena sądu odnośnie raportu może dotyczyć tylko tego, czy raport jest kompletny i spójny oraz czy spełnia wymagania ustawowe (por. wyroki: sygn. akt II OSK 552/15 z 29 listopada 2016 r.; II OSK 662/15 z 29 września 2016 r.; II SA/Po 459/15 z 16 września 2015 r.; II OSK 495/13 z 28 sierpnia 2014 r. - CBOSA). W ocenie Sąd raport, na którym oparły się organy administracji, spełnia wszystkie te kryteria.
Załączone do pisma z [...] grudnia 2021r. opracowanie nie jest kontrraportem, stanowi jedynie zbiór zastrzeżeń pod adresem raportu i nie zostało przedłożone organom prowadzącym postępowanie. Podnoszone jako wady raportu kwestie stanowią w istocie merytoryczną polemikę z niektórymi ustaleniami raportu i to na etapie postepowania sądowoadministracyjnego. Skarżący przy tym usprawiedliwiają fakt nieprzedstawienia tego dokumentu w trakcie postępowania odwoławczego tym, że wobec odmowy uzupełnienia żądanych informacji przez inwestora, spodziewali się wydania decyzji kasacyjnej przez GDOŚ. Powyższa argumentacja nie jest przekonująca i nie może prowadzić do uwzględnienia skargi. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 106 § 2 k.p.a sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Kolejne zarzuty tj. art. 80 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 i art. 63 ust. 1 ustawy o.o.ś. oraz art. 6 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 66 ust. 1 o.o.ś. i w zw. z art. 5 i 6 ust. 1 i 2 p.o.ś. opierają się na założeniu nieistnienia ( z uwagi na braki raportu, który jest dołączony) raportu o oddziaływaniu na środowisku, co jak już wyżej zostało wskazane nie miało miejsca.
Zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 o.o.ś. i art. 15 k.p.a. nie został szerzej uzasadniony. Skarżący zarzucili, że GDOŚ orzekł w oparciu o dowody, które nie znalazły się w aktach sprawy oraz nie zasięgnął opinii właściwych organów na temat raportu o.o.ś. , jedna nie precyzują, o jakich dowodach jest mowa, ani też jakie organy winny wydać opinię i w jakim zakresie.
Z uwagi na powyższe skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło