IV SA/Wa 1779/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski po rozpoznaniu w dniu 7 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: odrzucić skargę. W dniu 3 lutego 2016 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego) W. S.A. z siedzibą w W. wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] wymierzającą karę pieniężną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2016 r. odrzucił powyższą skargę jako wniesioną z uchybieniem ustawowego terminu. Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie, w którym podniosła, że w sprawie brak jest dowodu na to, że doręczenie zaskarżonej decyzji Spółce nastąpiło w dniu 30 grudnia 2015 r., bowiem w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru w oryginale, z którego ta okoliczność mogłaby wynikać. Główny Inspektor Ochrony Środowiska załączył do akt jedynie duplikat takiego poświadczenia, który zawiera w swej treści sprzeczne informacje. Na duplikacie tym pismem skarżącej nieznanym dopisana została data rzekomego doręczenia decyzji – 30 grudnia 2015 r., zaś pracownik Spółki – A. S. – wpisała na tym duplikacie datę odbioru 1 stycznia 2016 r., która to data omyłkowo została przez nią wskazana, bowiem dzień ten jest dniem ustawowo wolnym od pracy i wskazana osoba w tym dniu w zakładzie pracy była nieobecna, a nadto nikt w tym dniu nie dokonywał żadnych doręczeń do Spółki. Wymieniony pracownik, jako jedyna osoba uprawniona do odbioru korespondencji, przebywała na urlopie w dniach 28-31 grudnia 2015 r. i wróciła do pracy w dniu 4 stycznia 2016 r. W tym właśnie dniu zarejestrowała korespondencję u skarżącej Spółki, która dopiero w tym dniu powzięła wiadomość o wpływie decyzji i od tego dnia liczyła bieg terminu do złożenia skargi. Skarżąca podniosła ponadto, że wydruki z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej nie mogą stanowić dowodu w sprawie terminu doręczenia decyzji, zwłaszcza w sytuacji, gdy brak jest dowodu potwierdzającego faktyczny termin dokonania doręczenia. Spółka zwróciła także uwagę, że w książce nadawczej, której kopię załączył do akt sprawy GIOŚ, brak jest numeru przesyłki poleconej, którą miała być wysłana zaskarżona decyzja do skarżącej Spółki. Tym samym nie da się ustalić, czy numer podany w wydrukach z systemu śledzenia przesyłek Poczty Polskiej złożonych do akt sprawy w ogóle jest tym, pod którym decyzja ta została skarżącej wysłana przez organ. Skarżąca wskazała, że jeżeli operator publiczny twierdzi, że decyzja do Spółki wpłynęła już 30 grudnia 2015 r., to skarżąca podnosi, że – jeśli o takiej dacie w ogóle można mówić – korespondencja ta jedynie została pozostawiona w Spółce. Takiego pozostawienia nie można zaś traktować jako doręczenia. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, postanowieniem z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II OZ 719/16 uchylił zaskarżone postanowienie, stwierdzając, że w rozpoznawanej sprawie okoliczności doręczenia zaskarżonej decyzji budzą uzasadnione wątpliwości. Przede wszystkim, do organu (nadawcy przesyłki zawierającej zaskarżoną decyzję) nie dotarło zwrotne potwierdzenie jej odbioru. W związku z powyższym – jak wynika z pisma Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 29 marca 2016 r., stanowiącego odpowiedź na wezwanie Sądu do nadesłania zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji przez skarżącą – w dniach 11 lutego 2016 r. i 25 marca 2016 r. zostały złożone prośby do Poczty Polskiej S.A. o duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na nadesłanym duplikacie potwierdzenia odbioru widnieje pieczątka Spółki i podpis pracownika Spółki – A. S. opatrzony datą 1 stycznia 2016 r. Dzień ten jest dniem ustawowo wolnym od pracy, w tym dniu nie dokonuje się doręczeń. Został on zatem omyłkowo wskazany przez pracownika Spółki. Na duplikacie tym, innym charakterem pisma, zapewne przez pracownika poczty, dopisana została data 30 grudnia 2015 r., jako data doręczenia przesyłki. Duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiera zatem sprzeczne informacje co do daty doręczenia przesyłki, a z faktu, że pracownik Spółki wpisał błędną datę doręczenia przesyłki (1 stycznia 2016 r.) nie można wywodzić, że przesyłkę doręczono w dniu 30 grudnia 2015 r., zwłaszcza, że brak jest podpisu ww. pracownika Spółki opatrzonego taką datą. Nadesłany duplikat potwierdzenia odbioru nie stanowi zatem wystarczającego dowodu, pozwalającego stwierdzić w sposób niebudzący wątpliwości, że pracownik Spółki odebrał przesyłkę w dniu 30 grudnia 2015 r. Za uwzględnieniem zażalenia przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia przesyłek, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania. W niniejszej sprawie wątpliwości takie występują. Zarządzeniem z dnia 25 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego Warszawa 113 o wyjaśnienie, w jakiej dacie doręczona została Spółce W. S.A. z siedzibą w W. przy ul. [...] przesyłka polecona opatrzona numerem R: [...]. W dniu 9 sierpnia 2016 r. wpłynęło do akt sprawy pismo Naczelnika Urzędu Pocztowego Warszawa 113 informujące, że przedmiotową "przesyłkę doręczono 30.12.2015, odbiór przesyłki pokwitowała A. J. – osoba uprawniona". Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W rozpoznawanej sprawie należało przede wszystkim ustalić, w jakiej dacie doręczona została skarżącej zaskarżona decyzja, a więc czy skarga wniesiona została z zachowaniem ustawowego terminu do jej wniesienia, stosownie do treści przepisów art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), w świetle których skargę wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Dowodem doręczenia decyzji w postępowaniu administracyjnym powinno być zwrotne potwierdzenie odbioru, w którym odbierający pismo potwierdza jego doręczenie swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Ustalając datę doręczenia stronie decyzji, nie można przyjąć daty doręczenia wskazanej przez odbierającego tę decyzję, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że nie jest ona prawidłowa. O dacie doręczenia nie przesądza wyłącznie data umieszczona na dowodzie doręczenia. Data ta ma znaczenie wówczas, gdy w sprawie nie istnieją dowody wskazujące na inną datę doręczenia decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2328/10, gdy na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje inna data aniżeli wskazywana przez stronę, organ zobowiązany jest do wyjaśnienia tej rozbieżności. Co do zasady możliwe jest ustalenie innej daty doręczenia decyzji niż wskazana na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, w sytuacji gdy z okoliczności sprawy wynika, że została ona podana omyłkowo (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 1995 r., sygn. akt III ARN 73/94, opubl. OSNP z 1995 r., nr 9, poz. 105). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że do organu nie zostało zwrócone zwrotne potwierdzenie odbioru przez skarżącą zaskarżonej decyzji, wobec czego w dniu 11 lutego 2016 r. przyjęta została przez Pocztę Polską S.A. Filia UP [...] prośba o duplikat wymienionego zwrotnego potwierdzenia odbioru. Na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru – wypełnionego przez pracownika urzędu pocztowego asystentkę K. K. zatrudnioną na stanowisku ds. reklamacji, na podstawie dokumentacji gromadzonej przez placówkę pocztową – zaskarżonej decyzji widnieje, że przesyłkę o numerze [...] adresowaną do skarżącej Spółki "Doręczono 30.12.15". Ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się dokument wygenerowany ze strony internetowej Poczty Polskiej S.A. "Śledzenie przesyłek – Tracking emonitoring.poczta-polska.pl" stwierdzający, że przesyłka polecona opatrzona numerem: [...] została doręczona w dniu 30 grudnia 2015 r. o godzinie 15:04. Informacje te potwierdza pismo Poczty Polskiej S.A. Urząd Pocztowy Warszawa 113 z dnia 5 sierpnia 2016 r. znak: [...], w którym stwierdzono, że przesyłkę doręczono w dniu 30 grudnia 2015 r. Zarówno pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia 5 sierpnia 2016 r., jak i duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru mają charakter dokumentu urzędowego, bowiem stanowi wynik rozpatrzenia reklamacji pocztowej w sposób przewidziany prawem i w zakresie działania podmiotu, który wyjaśnień udzielił, poświadczając tym samym zaistnienie określonych faktów. W związku z tym jest dla Sądu jasne, że dokumenty te stanowią dowody stwierdzające w sposób wystarczający i jednoznaczny doręczenie przesyłki adresatowi w dniu 30 grudnia 2015 r. Dokument urzędowy, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on bowiem z domniemania prawdziwości (autentyczności) i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Domniemanie to może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że na stronie spoczywa obowiązek przedstawienia wiarygodnych środków dowodowych. W praktyce orzeczniczej nie budzi wątpliwości, że ciężar obalenia domniemania doręczenia przesyłki ciąży na stronie skarżącej. Jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. np. postanowienia NSA: z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OZ 811/12 i z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 857/15). W rozpoznawanej sprawie skarżąca domniemania tego obalić nie zdołała. Obalenie domniemania skutecznego doręczenia przesyłki może być przeprowadzone na skutek procedury reklamacyjnej, określonej w art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r. poz. 1529 z późn. zm.; postanowienie NSA z 27 listopada 2013 r., sygn. akt II GSK 2225/13; wyrok NSA z 12 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 709/05, akceptowane przez M. Jagielską, A. Wiktorowską, P. Wajdę w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2015 r., s. 428, nb 9). Wobec powyższego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została skutecznie doręczona skarżącej Spółce w dniu 30 grudnia 2015 r., zaś skarga opatrzona datą 2 lutego 2016 r. nadana w polskiej placówki pocztowej operatora publicznego w dniu 3 lutego 2016 r. wniesiona została z uchybieniem ustawowego terminu, który bezskutecznie upłynął z dniem 29 stycznia 2016 r. i nie został przywrócony. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.