IV SA/Wa 2189/17

WyrokWSA w Warszawie2017-12-13

Skład orzekający: Kaja Angerman, Agnieszka Wójcik, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uszkodzony pojazd sprowadzony z zagranicy, którego naprawa jest nieopłacalna, stanowi odpad w rozumieniu ustawy o odpadach i przepisów wspólnotowych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, utrzymujące w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie, nie narusza prawa. Kluczowe dla oceny było stwierdzenie, że skarżący sam określił cel zakupu i sprowadzenia pojazdu jako sprzedaż w stanie niezmienionym ("wrak"), co oznaczało zmianę jego pierwotnego przeznaczenia i tym samym jego status jako odpadu. Sąd podkreślił, że stan pojazdu w momencie przekroczenia granicy i zamiar posiadacza co do jego dalszego wykorzystania są decydujące dla kwalifikacji jako odpadu, a nie możliwość jego przyszłej naprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła R. K., który sprowadził uszkodzony pojazd z zagranicy. Urząd Celny powziął podejrzenie, że pojazd może stanowić odpad. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczął postępowanie administracyjne, uznając pojazd za odpad i wzywając skarżącego do zastosowania procedur zagospodarowania odpadu. Skarżący kwestionował status pojazdu jako odpadu, powołując się na możliwość jego naprawy i wartość rynkową. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez GIOŚ, skarżący wniósł skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Kaja Angerman Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Wójcik sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zagospodarowania odpadu oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017r. nr [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia R. K., reprezentowanego przez pełnomocnika, na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska znak: [...], z dnia [...] marca 2017 r. - utrzymał ww postanowienie w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny. R. K. w związku ze sprowadzeniem pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...], złożył w Urzędzie Celnym w [...] deklarację wewnątrzwspólnotowego nabycia ww. pojazdu. W wyniku czynności kontrolnych powzięto podejrzenie, iż omawiany pojazd może stanowić odpad, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. W związku z powyższym kierownik Urzędu Celnego w [...] pismem z dnia 26 września 2016 r. zawiadomił Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadu przekazując dokumenty: 1) kopię pisma [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 8 września 2016 r. wraz z załącznikiem; 2) kopię deklaracji AKC-U z dnia 25 sierpnia 2016 r.; 3) kopię faktury nr [...] z dnia 31 marca 2016 r. kopia dokumentu "Salvage Certificate" wydanego przez właściwy organ stanu N. J.; 4) kopię h. dokumentów celnych; 5) kopię pisma R. K. z dnia 5 września 2016 r. wraz z załącznikiem; 6) dokumentację fotograficzna; 7) kopię Raportu Historii Pojazdu Auto [...] wygenerowaną w dniu 2 września 2016 r. Po dokonaniu analizy ww. materiału dowodowego, w dniu 25 października 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w sprawie określenia sposobu gospodarowania odpadem o kodzie 16 01 04*, w postaci uszkodzonego ww pojazdu marki [...], przez R. K., będącego odbiorcą odpadu, zdaniem organu, odpowiedzialnym za jego nielegalne międzynarodowe przemieszczenie z terytorium [...] na terytorium Polski. W toku postępowania pismem z dnia 4 listopada 2016 r. skarżący nadesłał wyjaśnienia, w których poinformował, że ww. pojazd został zakupiony na aukcji internetowej prowadzonej na portalu [...], a następnie sprowadzony przez firmę C. E. na terytorium Unii Europejskiej do portu w R. w H., gdzie został oclony i został opłacony podatek VAT, a następnie przewieziony lawetą do Polski. Skarżący wskazał, iż przedmiotowy pojazd jest powypadkowy; uszkodzone części, zostały określone w dołączonej do pisma opinii technicznej wraz z kalkulacją naprawy, sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego K. L. w dniu 3 listopada 2016 r., jako do naprawy bądź wymiany. Podkreślił, że mimo uszkodzeń jakie posiada ww. pojazd, możliwa jest jego naprawa. Pojazd nie został naprawiony i jest w niezmienionym stanie technicznym, nie posiada aktualnego badania technicznego. Wskazał również, iż z przedłożonej opinii wynika, iż wartość pojazdu w stanie uszkodzonym stanowi 51 % ustalonej wartości rynkowej pojazdu w stanie nieuszkodzonym, a zatem naprawa tegoż pojazdu jest ekonomicznie i technicznie uzasadniona a nadto, że ze względów technicznych i ekonomicznych stanowi wartość użytkową, a po przeprowadzeniu napraw zgodnie z technologią producenta oraz pozytywnym przejściu badań technicznych, może być dopuszczony do ruchu. R. K. powołując się legalną definicję pojęcia odpady zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, a także na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 1999 r. o sygn. akt I SA/KA 2252/98, uznał, że sprowadzony pojazd marki [...], nie stanowi odpadu. W toku postępowania, w korespondencji elektronicznej z dnia 10 listopada 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zwrócił się do Agencji Ochrony Środowiska w [...] (U.S. [...]) o ustalenie jaki dokument własności został wydany dla ww. pojazdu, który nie otrzymał na powyższe odpowiedzi. W złożonych ponownie pisemnych wyjaśnieniach R. K. przedstawił proces zakupu i sprowadzenia pojazdu na terytorium RP. wskazując, iż pojazd sprowadził w celu naprawy i dalszej odsprzedaży, za pośrednictwem podmiotu zajmującego się sprowadzaniem aut zza oceanu na zlecenie. W ocenie skarżącego przesłana przez ww. podmiot dokumentacja fotograficzna nie wskazywała aby pojazd wymagał skomplikowanych i kosztownych napraw. Natomiast jak poinformował, wiele uszkodzonych elementów zostało już naprawionych i są w pełni zdatne do użytkowania, a brakujące elementy zostaną wymienione na nowe. Jako części niezdatne do naprawy podał maskę, prawy błotnik oraz przednią szybę. Zaznaczył jednak, że naprawa spornego pojazdu jest wstrzymana ze względu na jego problemy finansowe. Ostatecznie w ocenie skarżącego przedmiotowy pojazd nie stanowi odpadu. Jak bowiem zaznaczył jego pełnomocnik, przedmiotowy pojazd był sprawny, mógł spełniać swoje pierwotne przeznaczenie i miał wartość rynkową od momentu sprowadzenia. W tym zakresie też powołał się na Wytyczne Korespondentów nr [...] w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów, zgodnie z którymi pojazd winien zostać zakwalifikowany jako pojazd używany nadający się do naprawy, tj. typ 2. Pojazd bowiem nie został sprowadzony do kraju w celu demontażu na części, nie został też oddany na złom, stanowi natomiast pojazd używany nadający się do naprawy. Skarżący podniósł także, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska jest powołanym z mocy ustawy organem odpowiedzialnym za wykonywanie rozporządzenia (WE) 1013/2006, w rozumieniu art. 53 tego rozporządzenia, jednak nie jest on związany oceną legalności przemieszczenia dokonaną przez inny organ administracji, w tym przypadku administracji celnej. Powyższe oznacza, że powinny nastąpić ustalenia co do stanu faktycznego jak i prawnego w niniejszej sprawie, niezależnie od stanowiska organu celnego przekazującego sprawę do załatwienia według kompetencji (orzeczenia NSA o sygn. akt: II OSK 1071/11, II OSK 1190/14, II OSK 3069/13, II OSK 960/08 oraz II OSK 2793/12). Główny Inspektor Ochrony Środowiska po analizie zgromadzonego materiału dowodowego, ww postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., wezwał skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia Nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, poprzez zagospodarowanie odpadu o kodzie 16 01 04* w postaci ww. uszkodzonego pojazdu, przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów, posiadającego decyzję właściwego organu w zakresie gospodarki odpadami, wymaganej w związku z prowadzeniem stacji demontażu pojazdów, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ przytoczył okoliczności, które w ocenie organu dowodzą, iż pojazd ten stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Ponadto organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 pkt 35a ww. rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006, międzynarodowe przemieszczenie omawianego odpadu jest przemieszczeniem nielegalnym. Rozpoznając wniesione od powyższego postanowienia zażalenie Główny Inspektor Ochrony Środowiska zaskarżonym postanowieniem utrzymał ww rozstrzygnięcie w mocy. Organ odwoławczy wskazał, że kluczowe znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy miała treść pisma z dnia 5 września 2016 r., które zostało skierowane do Naczelnika Urzędu Celnego w [...], w którym skarżący stwierdził, że sporny pojazd został sprowadzony ze znacznymi uszkodzeniami a jego stan po sprowadzeniu do Polski dyskwalifikuje go do jakiejkolwiek naprawy. Auto zamierza sprzedać w stanie niezmienionym jako wrak. Tym samym, w ocenie Głównego Inspektora, R. K. w sposób jednoznaczny określił, w jakim celu zakupił i sprowadził do kraju sporny pojazd, tj. w celu jego dalszej odsprzedaży, w stanie niezmienionym jako "wrak" pojazdu. Powyższe zdaniem organu stanowi, że pojazd został przemieszczony z [...] na terytorium kraju w innym celu niż został wytworzony, a zatem w dniu przemieszczenia stanowił odpad. Główny Inspektor odniósł się także do złożonej przez skarżącego opinii rzeczoznawcy K. L. z dnia [...] listopada 2016 r., i zakresu koniecznych napraw jak: wzmocnienia boczne z podłużnicą lewą i prawą, wymiana belki zawieszenia przedniego, naprawa wzmocnienia przedniego lewego i prawego, a nadto wymiana ściany bocznej przedniej lewej i prawej oraz ściany przedniej. Powyższy zakres oznacza, iż koniecznej naprawy nie można zakwalifikować, zgodnie z ww. Wytycznymi, do drobnych napraw jak naprawa: pękniętej lub rozbitej przedniej szyby, rozbitej lampy przedniej lub tylnej, silnik wystawiony na działanie czynników atmosferycznych ze względu na brak maski, konieczność wymiany klocków hamulcowych, czy uszkodzona nieistotna część pojazdu, (typ. 2 Wytycznych Korespondentów nr [...], tj. pojazd używany nadający się do naprawy - niebędący odpadem). Zdaniem organu, wskazany w załączonej opinii katalog napraw niewątpliwie zaliczyć należy do napraw wykraczających poza pojęcie drobnej naprawy a min. obejmujących: sprasowanie lub zgniecenie pojazdu; obecność płynów i substancji niebezpiecznych, istotne części lub fragmenty pojazdu (np. silnik, słupki, dach, oś, system wtrysku paliwa, mocowanie skrzyni biegów), które są znacznie uszkodzone (typ. 4 Wytycznych Korespondentów nr [...], tj. odpad w postaci wraku pojazdu - nieoczyszczony - odpad niebezpieczny). Stwierdzony stan faktyczny nakazywał zatem zaklasyfikowanie omawianego pojazdu do pojazdu typu 4: odpad w postaci wraku pojazdu - odpad niebezpieczny, zgodnie z ww. Wytycznymi Korespondentów nr [...]. Główny Inspektor podkreślił, że choć Wytyczne Korespondentów nr [...] w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów nie są prawnie wiążące, to jednak biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989 r. w sprawie C-322/88 należy wskazać, że w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. Powyższe potwierdza także prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/15, zgodnie z którym Wytyczne Korespondentów nr [...] w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów przedstawiają w jaki sposób w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, co stanowi oczywistą przesłankę do zastosowania omawianych Wytycznych w niniejszej sprawie. W skardze wniesionej na powyższe postanowienie skarżący R. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia utrzymanego nim w mocy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - art.7 kpa w zw. z art. 80 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na jego pominięciu, gdyż Główny Inspektor Ochrony Środowiska rozpatrując podstawowe kwestie tj, czy sprowadzony pojazd jest odpadem, ograniczył się do pisma strony znajdującego się w aktach postępowania celnego; - art.7 kpa w zw. z art. 81 kpa poprzez pomijanie słusznego interesu obywatela, polegającego na utrzymaniu w mocy postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2017 roku nakazującą skarżącemu demontaż pojazdu marki [...], w sytuacji sprowadzenia pojazdu w dobrej wierze jako pełnowartościowego pojazdu z koniecznością dokonania naprawy, a nie jako odpad; - art. 25 ustęp 1 pkt. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 ustęp 3 lit a rozporządzenia nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczania odpadów i art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 roku o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji polegające na przyjęciu, iż przedmiotowy pojazd jest odpadem w rozumieniu powołanych przepisów i zastosowaniu rygorów tam przewidzianych, skutkujących obowiązkiem demontażu. W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy, brak było podstaw do uznania sprowadzonego pojazdu za odpad. W szczególności wskazał, iż pojazd nie został sprowadzony do kraju w celu demontażu na części, nie został oddany na złom. Podniósł, że jednym z podstawowych elementów przesądzających o tym, że dany przedmiot czy substancja staje się odpadem jest zachowanie dotychczasowego posiadacza, polegające na pozbyciu się tego przedmiotu lub substancji. W niniejszym przypadku brak jest podstaw do przyjęcia jakoby miało miejsce "pozbycie się" przez poprzedniego właściciela przedmiotowego pojazdu. Przeniesienie własności było bowiem uzasadnione rachunkiem ekonomicznym i gospodarczym przeznaczeniem rzeczy. Natomiast okoliczności sprawy wskazują, iż przedmiotowy pojazd jest pojazdem używanym nadającym się do naprawy a nie odpadem. Przy czym, jak wskazał skarżący, zagadnienia te nie zostały wyjaśnione. Organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który pozostaje w ścisłym związku z wyrażoną w art. 80 zasadą swobodnej oceny dowodów. Powyższa zasada nie oznacza jednak, że organ jest uprawniony do dokonania oceny dowodów według dowolnych kryteriów. Ocena materiału dowodowego powinna być wszechstronna, co oznacza, że organ administracji publicznej nie może w niej pominąć żadnego dowodu, bez względu na to, w którym momencie postępowania wyjaśniającego został on przeprowadzony. Natomiast Inspektor Ochrony Środowiska w wydanym postanowieniu nie odniósł się do wszystkich argumentów przedstawionych zarówno przez R. K. jak i jego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ani zaskarżone postanowienie ani utrzymane nim w mocy postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym konieczność ich uchylenia. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.), przez odpady rozumie się "każde/ substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2132/11 wskazał, iż "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania przedmiotu za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu jego użytkowania, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Decydujące znaczenie dla uznania danego przedmiotu za odpad ma jego stan w momencie sprowadzenia na terytorium Polski oraz wola jego poprzedniego posiadacza. Z powyższego wynika, iż głównym kryterium kwalifikacji rzeczy jako "odpadu" jest postępowanie jej posiadacza. Według Trybunału Sprawiedliwość Unii Europejskiej dla oceny tego, czy zaszło "pozbycie się" danej substancji czy przedmiotu, istotne jest określenie przyczyn zastosowania tego zmienionego sposobu wykorzystania i intencji, skłaniających posiadacza do tej zmiany (np. nieprzydatność czy brak możliwości wykorzystania w dotychczasowy sposób), a także ewentualne konsekwencje (dla człowieka lub środowiska) tego nowego sposobu zastosowania (wyrok TS UE z dnia 15 czerwca 2000r. w połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97, wyrok TS UE z dnia 11 września 2003r. w sprawie C-l 14/01). O ewentualnym wyzbyciu decyduje więc ten, kto dostarcza określone przedmioty lub substancje (wyroki WSA w Warszawie z dnia 31 marca 2008r., sygn. akt: IV/Wa 81/08; z dnia 15 października 2009r., sygn. akt: IVSA/Wa 98/09 oraz z dnia 31 marca 201 Or., sygn. akt: IVSA/Wa 249/10, NSA - sygn. akt II OSK 2920/13 WSA w Warszawie -sygn. akt IV SA/Wa 79/15). Przedmiot staje się zatem odpadem z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza bowiem o tym, czy dana substancja lub przedmiot mogą być uznane za nieprzydatne w określonym miejscu lub czasie, decyduje ich dotychczasowy posiadacz. Legalna definicja pojęcia "odpad" obecnie obowiązująca została określona w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016r. poz. 1987 ze zm.). Zgodnie z jej brzmieniem przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany". W definicji tej pozbycie się, wzorem interpretacji przyjętych w prawie wspólnotowym i orzecznictwie sądów europejskich, nie może być rozumiane jako utrata kontroli nad przedmiotem, a raczej jako zasadnicza zmiana sposobu jego wykorzystywania, odmienna od podstawowego jego przeznaczenia, do którego przestał się ten przedmiot nadawać (być przydatnym), a która to zmiana może spowodować także poważne negatywne konsekwencje dla człowieka lub środowiska. Możliwe jest więc pozbycie się przedmiotu także wówczas, gdy pozostaje on nadal we władaniu tego samego podmiotu. Pozbyciem się przedmiotu będzie też przekazanie innemu podmiotowi, który to podmiot będzie dany przedmiot wykorzystywał w ten zasadniczo odmienny sposób (odmienny od jego pierwotnego przeznaczenia, a stosowany ze względu na nieprzydatność przedmiotu do wykorzystania w sposób pierwotnie zakładany). W konsekwencji wykładnia terminu "pozbycie się" powinna być indywidualizowana, w szczególności wówczas, gdy jest wątpliwe, czy dany przedmiot jest wskutek pozbycia się go odpadem. Zgodnie z sugestiami zawartymi w orzecznictwie sądów europejskich, wykładnia taka powinna brać pod uwagę ogólne cele przepisów dotyczących gospodarowania odpadami, a więc w przypadku polskiej ustawy o odpadach – ochronę życia i zdrowia ludzi oraz ochronę środowiska, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju. Pamiętać też trzeba o obowiązku stosowania przy interpretacji ustawy o odpadach zasad ogólnych ustawy – Prawo ochrony środowiska, w szczególności w tym przypadku zasady prewencji (art. 6 p.o.ś.), mającej także swoje odzwierciedlenie w podstawowych przepisach wspólnotowych. Z założeń tych wynika wskazówka stwierdzająca, iż w sytuacji wątpliwości, czy dany przedmiot jest odpadem wskutek zmiany sposobu jego użytkowania, a potencjalnie możliwe jest negatywne oddziaływanie tego sposobu użytkowania na człowieka lub środowisko, należałoby uznać dany przedmiot za odpad. W świetle powyższego, przedstawione w postanowieniu stanowisko należy uznać za zasadne. Omawiany pojazd został sprowadzony z [...] na terytorium Polski w stanie uszkodzonym (opinia techniczna spornego pojazdu nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. sporządzonej przez uprawnionego rzeczoznawcę samochodowego Pana K. L. wraz z kalkulacją napraw i dokumentacją fotograficzną), które należało zakwalifikować jako uszkodzenia wymagające napraw wykraczających zdecydowanie poza pojęcie drobnej naprawy (pismo z dnia 5 września 2016 r. skierowane do Naczelnika Urzędu Celnego w [...]). Niezależnie skarżący w powołanym piśmie wskazuje na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wskazują, iż przy określaniu wysokości akcyzy należy uwzględnić fakt, czy pojazd jest w złym stanie technicznym, bądź to czy jego naprawa jest opłacalna. Mając na uwadze ww. orzeczenia skarżący tłumaczy niską cenę zakupu spornego pojazdu jego poważnymi uszkodzeniami zaistniałymi na terenie [...], co skutkuje niską wartością pojazdu na rynku [...], naprawa na terenie [...] jest nieopłacalna. Ponadto R. K. w powyższym piśmie stwierdził, że "sprowadzony przez niego pojazd marki [...] posiada części nadwozia i konstrukcji z aluminium, co czyni go bardzo trudnym, a w niektórych przypadkach niemożliwym do naprawienia", a także, że iż "...sporny pojazd został sprowadzony ze znacznymi uszkodzeniami, stan auta zdiagnozowany po sprowadzeniu do Polski dyskwalifikuje go do jakiejkolwiek naprawy; auto zostanie sprzedane w stanie niezmienionym jako wrak". Należy zatem z powyższego za organem wywieść, iż skarżący sam w sposób jednoznaczny określił, w jakim celu zakupił i sprowadził do kraju sporny pojazd oraz w jakim stanie tj. jako "wrak" pojazdu. W ocenie skarżącego pojazd nie nadaje się do naprawy i wykorzystania w celu, w jakim został wyprodukowany. To z kolei w ocenie Sądu jest tożsame ze zmianą przeznaczenia spornego pojazdu. Zgodnie z art. 27 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r., poz. 1048 ze zm.), organ administracji publicznej, który stwierdził nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów, niezwłocznie przekazuje zawiadomienie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wraz z kompletną dokumentacją sprawy oraz informację o podjętych działaniach, a Główny Inspektor Ochrony Środowiska, na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 2, wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wydaje decyzję, o której mowa w art. 26. Zatem Główny Inspektor Ochrony Środowiska miał prawo uznać dokumenty przedłożone przez stronę w Urzędzie Celnym, jako dowody w niniejszym postępowaniu. W ocenie Sądu R. K. w sposób jednoznaczny określił, iż traktuje przedmiotowy pojazd jako niezdolny do wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem i zamierza go sprzedać w niezmienionym stanie, a więc sprowadzając ww. pojazd na terytorium kraju zamierzał pozbyć się spornego pojazdu. Ponadto poprzedni właściciel ww. pojazdu na terenie [...], biorąc pod uwagę fakt, że naprawa pojazdu nie była opłacalna ekonomicznie, sprzedał pojazd w stanie uszkodzonym, nie ingerując w jego stan techniczny, nie widział bowiem możliwości jego wykorzystania zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Powyższe okoliczności wskazują, iż w przypadku spornego pojazdu doszło do "pozbycia się" w pierwszej kolejności przez poprzedniego właściciela pojazdu jeszcze na terytorium [...], a następnie przez R. K., który sprowadził pojazd w celu wykorzystania go w odmienny sposób od pierwotnego. W tym miejscu należy również wskazać na wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II OSK 2874/13, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To, co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu". Podobny pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2793/12, stwierdzając w kontekście pojazdu uznanego za odpad, że "jego klasyfikacji nie może zmienić nawet to, że w wyniku ewentualnego remontu możliwe byłoby przywrócenie jego sprawności oraz ponowne jego zarejestrowanie i dopuszczenie do ruchu". Ponadto w ww. orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż "... przydatność gospodarcza przedmiotu, w tym możliwości dopuszczenia uszkodzonego pojazdu do ruchu w wyniku jego naprawy, nie przesądzała, że przedmiot ten nie jest odpadem (zob. P. Bojarski, Samochód jako odpad w świetle ustawy o odpadach z 1997 i 2001 roku, Samorząd Terytorialny 2002, nr 3, s. 57). Innymi słowy, to, co stanie się w przyszłości z przedmiotem, który został odpadem wskutek pozbycia się go przez dotychczasowego posiadacza, nie ma wpływu na uzyskany przez niego statusu odpadu.". W obliczu powyższego Sąd nie znalazł zatem uzasadnienia dla uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 u.o., polegające na uznaniu przez organ spornego pojazdu za odpad. Organ dokonał kwalifikacji przedmiotowego pojazdu jako odpadu na podstawie prawidłowo zebranego i rozpatrzonego materiału dowodowego, w odniesieniu do obowiązującego w tym zakresie norm prawnych, a także ugruntowanego orzecznictwa, zarówno sądów administracyjnych, jak i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 u.m.p.o, w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 roku w sprawie przemieszczenia odpadów (dz.Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.), GIOŚ wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa odbiorcę odpadów (jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów) w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych ww art. 24 rozporządzenia, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni. Stosownie zaś do art. 24 ust. 3 cyt. rozporządzenia, jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi odbiorca, właściwy organ miejsca przeznaczenia zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną poddane odzyskowi lub unieszkodliwianiu w sposób racjonalny ekologicznie przez odbiorcę lub, jeżeli jest to niewykonalne, przez właściwy organ albo osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu. Przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady (art. 2 ust. 1 pkt 4 u.m.p.o.). Sąd podziela zatem stanowisko organu orzekającego w niniejszej sprawie, że strona skarżąca jest odpowiedzialna za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów w postaci wskazanego pojazdu, ponieważ była odbiorcą tego odpadu. Także, wbrew stanowisku skarżącego należy stwierdzić, iż organ I instancji wydając ww. postanowienie nie kierował się ustaleniami organu celnego, a jedynie opierał się na dokumentach przedstawionych w Urzędzie Celnym przez R. K.. Organ I instancji na podstawie dokumentów otrzymanych od Urzędu Celnego wraz z zawiadomieniem o podejrzeniu nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadów dokonał własnej autonomicznej oceny, niezależnej od oceny organu celnego względem ww. pojazdu. Nadto, co istotne, zarówno Główny Inspektor Ochrony Środowiska jak i Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska, na mocy art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 686 ze zm.), zostali powołani do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Zgodnie z ustawowym umocowaniem, organy Inspekcji Ochrony Środowiska dokonują oceny sprowadzanych pojazdów w zakresie czy stanowi on odpad a które są w tym zakresie organami właściwymi, uprawnionymi i wyspecjalizowanymi. Zatem to Główny Inspektor Ochrony Środowiska przeprowadza wnikliwą analizę prawną dokumentacji towarzyszącej zakupowi pojazdów pod kątem przepisów ochrony środowiska, a także analizuje okoliczności mogących wskazywać na wystąpienie przesłanki "pozbycia się". Reasumując stwierdzić należy, że organ orzekający w niniejszej sprawie prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, wreszcie w sposób wyczerpujący uzasadnił, dlaczego przedmiotowy pojazdu marki [...], o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] o został uznany za odpad. W tym też zakresie, uzasadniając swoje stanowisko GIOŚ prawidłowo powołał się na normy prawa materialnego. Sąd działając z urzędu nie dostrzegł natomiast innych naruszeń prawa, które pozwalałyby na uwzględnienie skargi. Z tych wszystkich względów, mając na względzie przedstawioną wyżej regulację prawną i prawidłowo poczynione ustalenia w sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji ww wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło