IV SA/Wa 2508/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. L. na Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie działania organu postanawia odrzucić skargę. W dniu 11 czerwca 2018r. T. L. (dalej jako skarżący) złożył skargę na Ministra Sprawiedliwości w kwestii zapewnienia skarżącemu odzieży służbowej w czasie odbywania przez niego kary pozbawienia wolności oraz wniósł o uznanie rozporządzenia w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych z dnia 12 listopada 1998r. oraz z dnia 17 października 2003r. za niezgodne z prawem. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na jej niedopuszczalność. Ponadto organ wskazał, że problematykę uprawnień osób osadzonych w zakładach karnych lub areszcie śledczym do wydania między innymi odzieży, obuwia, czy przedmiotów niezbędnych do wykonywania pracy przez osadzonych zatrudnionych, a także normy należności tego rodzaju przedmiotów, są określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2016r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2016r., poz. 2224), które weszło w życie 1 stycznia 2017r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) – zwaną dalej P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 P.p.s.a. stanowi, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W świetle treści art. 3 § 2a P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Ponadto, z art. 3 § 3 P.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi skarżący uczynił działanie Ministra Sprawiedliwości w zakresie niezapewnienia skarżącemu osadzonemu w Zakładzie Karnym Nr [...] w [...] odpowiedniej odzieży służbowej w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 102 pkt 10 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2018r., poz. 652 ze zm.) dalej jako k.k.w. skazany ma prawo do składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Problematykę uprawnień osób osadzonych w zakładzie karnym lub areszcie śledczym do wydania m.in. odzieży, obuwia czy przedmiotów niezbędnych do wykonywania pracy przez osadzonych zatrudnionych, a także normy należności tego rodzaju przedmiotów reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2016r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2016r. poz. 2224). Kwestię natomiast sposobu składania i rozpatrywania wszelkich skarg, wniosków czy próśb określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 sierpnia 2003r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013r. poz. 647). W ocenie Sądu, przywołane powyżej przepisy jasno wskazują, że kwestie niezapewnienia odpowiedniej odzieży dla skazanego winny być zgłaszane w formie skargi do administracji więziennej i przez nią we właściwym trybie rozpatrywane. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 32 k.k.w., nadzór na legalnością i prawidłowością wykonywania kary pozbawienia wolności, zastępczej kary pozbawienia wolności, kary aresztu wojskowego, kary aresztu lub zastępczej kary aresztu, kary porządkowej, tymczasowego aresztowania, zatrzymania, środka przymusu skutkującego pozbawienie wolności oraz środka zabezpieczającego związanego z umieszczeniem w zakładzie psychiatrycznym sprawuje sędzia penitencjarny. Ponadto, sposób, zakres i tryb sprawowania nadzoru penitencjarnego szczegółowo określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu, zakresu i trybu sprawowania nadzoru penitencjarnego (Dz. U. z 2003r. Nr 152, poz. 1496 z późn. zm.). Nadzór penitencjarny sądu okręgowego polega m.in. na kontroli, ocenie, prawidłowości i terminowości załatwiania próśb, skarg i wniosków osób skazanych (§ 2 ust. 1 pkt 16 rozporządzenia). Tak więc przedmiotowa sprawa dotycząca niezapewnienia odpowiednich warunków bytowych (brak odpowiedniej odzieży) w czasie osadzenia skarżącego nie należy do właściwości sądu administracyjnego, tylko ewentualnie winna podlegać ocenie sędziego penitencjarnego. Niezależnie od powyższych rozważań warto zauważyć, że zgodnie z dominującym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, do skarg m.in. określonych w art. 102 pkt 10 k.k.w. stosuje się przepisy działu VIII K.p.a. (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 lipca 2016r. sygn. akt K 28/15, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2009r. sygn. akt I KZP 25/09 OSNKW nr 2/2010, poz. 10, zob. Z. Hołda, K. Postulski: Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Gdańsk 2005, s. 75, K. Dąbkiewicz, uwaga 12 do art. 6, [w:] K. Dąbkiewicz, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, Warszawa 2015; T. Kalisz, Skarga skazanego w kodeksie karnym wykonawczym, "Prokuratura i Prawo" nr 5/2013, s. 91-92. Podkreślić jednak należy, że w orzecznictwie utrwalił się pogląd, że ocena prawidłowości prowadzenia postępowania w trybie przepisów działu VIII K.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011r., sygn. akt II OSK 1961/11; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 478/09, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 241/09 z dnia 26 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 26/07 oraz z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. akt I OSK 684/13 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) i skarga w tym zakresie powinna zostać odrzucona. Skoro zatem do skarg i wniosków uregulowanych w dziale VIII K.p.a. nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej, to odpowiednio, zdaniem Sądu skarga osoby osadzonej w zakładzie karnym na brak należytego zapewnienia skarżącemu odzieży przez organ również nie podlega ocenie sądu administracyjnego. W piśmiennictwie podnosi się, że sąd administracyjny odrzuci skargę z uwagi na brak właściwości tego sądu do rozpoznania danej sprawy. Nastąpi to w szczególności wtedy, gdy skarga będzie dotyczyła aktu i czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.), sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 P.p.s.a.), jak również sprawy objętej właściwością sądów powszechnych (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. 5, Warszawa, 2017, s. 378-379). Podobne stanowisko prezentowane jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 8 kwietnia 2011r., sygn. akt I SA/Kr 209/11, Legalis, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 2014r., sygn. akt I OSK 3030/13, Legalis). Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących – jak wskazał skarżący – działań Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wydania rozporządzenia w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych z dnia 12 listopada 1998r. oraz z dnia 17 października 2003r. jako niezgodnych z prawem i naruszających postanowienia K.k.w., należy podkreślić że ww. akty prawne już nie obowiązują. Ponadto, w myśl art. 188 pkt 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997r. Nr 78 poz. 483 ze zm.), w sprawach zgodności przepisów prawa, wydanych przez centralne organy państwowe, z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi i ustawami orzeka Trybunał Konstytucyjny. Z tych wszystkich względów wniesiona skarga na Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie działania organu, jako niepodlegająca jurysdykcji sądowoadministracyjnej, nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.