IV SA/Wa 291/16

WyrokWSA w Warszawie2016-04-26

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Piotr Korzeniowski, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości z 1985 r. obarczona jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. z powodu naruszenia przepisów o właściwości, braku wskazania celu wywłaszczenia, nieprawidłowego ustalenia odszkodowania lub wadliwości postępowania dowodowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o wywłaszczeniu z 1985 r. nie jest obarczona wadą nieważności. Organy prawidłowo oceniły, że spełnione zostały przesłanki do wywłaszczenia na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 1958 r., a odszkodowanie zostało ustalone zgodnie z obowiązującymi przepisami. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o właściwości, braku celu wywłaszczenia, wadliwości postępowania dowodowego (w tym braku protokołu rozprawy czy nieprawidłowości opinii biegłego) oraz naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. okazały się bezzasadne. Sąd podkreślił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ocenie podlega jedynie kwalifikowana niezgodność z prawem, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca T. N. wniosła skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymującą w mocy decyzję Wojewody, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z 1985 r. dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie przepisów o właściwości, brak celu wywłaszczenia, nieprawidłowe ustalenie odszkodowania oraz wadliwość postępowania dowodowego. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. N. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju (dalej również: "Minister" lub "organ") z [...] listopada 2015 r., nr [...] (dalej również: "zaskarżona decyzja"). Decyzją tą Minister, po rozpatrzeniu odwołania T. N. (dalej również: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej również: "Wojewoda") z [...] lutego 2013 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r., nr [...], nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości położonych w b. gm. kat. [...], oznaczonych jako parcele katastralne: 1.kat. [...] o pow. 2132 m², 1.kat. [...] o pow. 110 m², 1.kat. [...] o pow. 1709 m2, objęte KW nr [...], stanowiących własność M. N. (pkt 7 decyzji). II. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. II.1. Decyzją z [...] lutego 1985 r., nr [...], Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonych w b. gm. kat. [...] w tym między innymi nieruchomości stanowiącej własność M. N. (pkt 7 decyzji). Pismem z 2 marca 1985 r. właściciele wywłaszczonych decyzją z [...] lutego 1985 r. nieruchomości złożyli odwołanie od ww. decyzji z dnia [...] lutego 1985 r. oraz wnieśli o objęcie wywłaszczeniem pozostałych po wywłaszczeniu części gruntów. Decyzją z [...] marca 1985 r., nr [...] Dyrektor Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] lutego 1985 r. oraz zobowiązał organ I instancji do rozpatrzenia wniosku właścicieli nieruchomości wywłaszczonych decyzją z [...] lutego 1985 r. i objęcia wywłaszczeniem pozostałej części gruntu. Decyzją z [...] lipca 1985 r., nr [...], [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonych w b. gm. kat. [...], oznaczonych jako parcele katastralne: 1.kat. [...] o pow. 2132 m2, 1.kat. [...] o pow. 110 m2, [...] o pow. 1709 m2, objęte KW nr [...], stanowiących własność M. N. (pkt 7 decyzji).  II.2. Pismem z 27 sierpnia 2008 r. sprecyzowanym pismem z 18 maja 2009 r., pismem z 28 lipca 2009 r. oraz pismem z 31 sierpnia 2009 r. spadkobiercy po M. N. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z [...] lipca 1985 r., nr [...]. II.3. Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r., nr [...], [...]. II.4. Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r., nr [...] wniosła T. N., reprezentowana przez adw. T. S.. Skarżąca podniosła, iż ww. decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. narusza art. 156 § 1 k.p.a. w zw. z art. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974. Nr 10, poz. 64 ze zm.; dalej również: "Ustawa z 1958 r." lub "ustawa wywłaszczeniowa") poprzez błędne uznanie, iż wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na wniosek uprawnionego podmiotu. Skarżąca zarzuciła również, iż w decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. nie wskazano celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. II.5. Minister uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał m. in., że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych, wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się. że rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji administracyjnej jest jednoznacznie sprzeczna z treścią przepisu prawa i gdy taka decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia prowadząca do nadania prawa lub jego odmowy wbrew wszystkim przesłankom przepisu. Podstawą prawną wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była powołana wyżej ustawa z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Zatem w aspekcie zgodności z przepisami przytoczonej ustawy należy ocenić decyzję Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. Należy zwrócić uwagę, że podlegająca ocenie w przedmiotowej sprawie decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. została wydana na podstawie art. 5 Ustawy z 1958 r. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 3 tej ustawy, wywłaszczeniem mogła być objęta cała nieruchomość lub jej część. Na żądanie właściciela wywłaszczenie powinno objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe. Zastosowanie przepisu art. 5 ust. 3 Ustawy z 1958 r. było zatem dopuszczalne po spełnieniu dwóch przesłanek. Pierwszą z nich było ustalenie, że pozostałe części nieruchomości nie nadawałyby się do racjonalnego użytkowania na cele dotychczasowe. Wywłaszczenie na podstawie art. 5 ust. 3 ww. ustawy uzależnione było również od woli właściciela. Ocena, czy pozostająca przy dotychczasowym właścicielu reszta nieruchomości mogła być racjonalnie użytkowana na cele dotychczasowe należała do organu orzekającego o wywłaszczeniu. W przedmiotowej sprawie Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] dokonał takiej oceny stwierdzając, że przesłanka art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej została spełniona, bowiem nie było możliwości dalszego racjonalnego użytkowania pozostałej części nieruchomości na dotychczasowe cele. W aktach archiwalnych przedmiotowej sprawy znajduje się pismo z 2 marca 1985 r., w którym właściciele nieruchomości objętych decyzją wywłaszczeniową z [...] lutego 1985 r. wnieśli o wywłaszczenie pozostałych części gruntu wskazując, że sposób podziału działek dokonany w celu wywłaszczenia jest nie do przyjęcia, gdyż prowadzi do pozostawienia części środkowych oraz klinów od strony osiedla [...] i toru kolejowego. Pozostawione działki nie zapewniają racjonalnego wykorzystania jak dotychczas, gdyż dokonany podział spowoduje konieczność zmiany profilu produkcji roślinnej i podniesie koszty. Gospodarowanie na tych terenach stanie się nieopłacalne. Ponadto, zasadność wywłaszczenia pozostałych części nieruchomości objętych wnioskiem z 2 marca 1985 r. została potwierdzona opinią biegłego ds. wywłaszczeń z listy Prezydenta Miasta [...] dr inż. A. U. z maja 1985 r., w której potwierdził on, iż dokonane w decyzji z [...] lutego 1985 r. wywłaszczenie uniemożliwiło racjonalne użytkowanie pozostałych po wywłaszczeniu części nieruchomości. Wywłaszczenie na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. uzależnione było od woli właściciela. Należy wskazać, że na liście nazwisk i podpisów dołączonych do wniosku o wywłaszczenie w trybie art. 5 ustawy z 12 marca 1958 r. znajduje się podpis M. N., tj. ówczesnego właściciela nieruchomości oznaczonej jako parcela nr [...]. nr [...], nr [...]. Zatem w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki art. 5 ust. 3 ustawy wywłaszczeniowej, bowiem wykazana została niemożność racjonalnego użytkowania pozostałej reszty nieruchomości na dotychczasowe cele oraz właściciel nieruchomości złożył takie żądanie. W związku z powyższym Wojewoda [...] prawidłowo stwierdził w decyzji z [...] lutego 2013 r., iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia w trybie w art. 5 ustawy z 12 marca 1958 r. Zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 12 marca 1958 r.. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość ustalane było na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych. Ponadto, opinia biegłych powinna była zawierać szczegółowe uzasadnienie. W niniejszej sprawie zawiadomieniem z 27 maja 1985 r., nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowo-odszkodowawczego między innymi odnośnie przedmiotowych nieruchomości oraz zawiadomił o terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wyznaczonej na dzień 28 czerwca 1985 r. W aktach archiwalnych sprawy nie odnaleziono protokołu z rozprawy. Jednakże, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym brak kompletnych akt archiwalnych powoduje, że nie można przeprowadzić oceny postępowania i ustalić, czy było ono przeprowadzone w sposób prawidłowy, a tym samym nie można stwierdzić, czy zaszły przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Brak akt powoduje również, że nie można organowi przedstawić zarzutu, że nie zbadał wszechstronnie sprawy i że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Niemożność odszukania przez organ nadzorczy określonego dokumentu nie oznacza również, iż taki dokument nie funkcjonował w obrocie prawnym, w szczególności jeżeli na jego istnienie wskazują inne dokumenty zgromadzone w toku postępowania. Natomiast fakt przeprowadzenia rozprawy potwierdza decyzja wywłaszczeniowo- odszkodowawcza z [...] lipca 1985 r., w której wskazano, że rozprawa odbyła się w dniu 28 czerwca 1985 r. Nie wiadomo, czy w rozprawie wywłaszczeniowo-odszkodowawczej udział brał biegły rzeczoznawca. Niemniej jednak nieobecność biegłego na rozprawie - zgodnie z orzecznictwem - nie stanowi naruszenia prawa w stopniu rażącym, w przypadku gdy odszkodowanie ustalone było w prawidłowej wysokości. Decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] lipca 1985 r., nr [...], nr [...] właścicielowi przedmiotowej nieruchomości - M. N. przyznano odszkodowanie w wysokości 1.077.661 zł. W aktach archiwalnych sprawy zachował się szacunek biegłego z listy Prezydenta Miasta [...] dr inż. A. U., sporządzony w maju 1985 r. i zawierający wyliczenia odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości, co oznacza że biegły brał udział w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym. Podstawą obliczenia wysokości odszkodowania za grunt był art. 8 ust. 8 pkt 1 ustawy wywłaszczeniowej, Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 1982 r. w sprawie przeciętnego kosztu wybudowania domu jednorodzinnego w miastach w województwie miejskim [...], Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 1983 r. w sprawie wysokości stawek odszkodowania za wywłaszczone grunty w województwie miejskim [...] oraz Zarządzenie Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z [...] września 1982 r. w sprawie cen. warunków i trybu sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych (M.P nr 23. poz. 205 ze zm.). Zgodnie z ww. art. 8 ust. 8 pkt 1 Ustawy z 1958 r., jeżeli odszkodowaniu podlegała całość gruntu, odszkodowanie ustalało się, za obszar równy działce normatywnej przyjętej w danej miejscowości i strefie na wybudowanie domu jednorodzinnego wolno stojącego w wysokości 5-10% kosztów wybudowania domu jednorodzinnego pięcioizbowego w zależności od rodzaju miasta i położenia gruntu, za pozostały obszar - najwyżej do pięciokrotnej wysokości stawek ustalonych dla gruntu ornego klasy I w strefie ekonomicznej wielkomiejskiej. Natomiast zgodnie z treścią ww. Zarządzenia nr [...] z [...] sierpnia 1982 r. koszt działki normatywnej wynosił 10 % kosztu wybudowania domu jednorodzinnego tj. 320.000 zł a działce normatywnej odpowiadał obszar o wielkości 600 m². Natomiast wartość pozostałego gruntu obliczono w oparciu o ww. Zarządzenie nr [...] z [...] lutego 1983 r. przyjmując cenę za 1 m w wysokości 226.10 zł. Kwotę odszkodowania w wysokości 1077661 zł ustalono w wyniku obliczenia za działkę normatywną tj. 600 m kwoty 320,000 zł a za pozostałą powierzchnię tj. 3351 m² ceny 226.10 zł za 1 m². Przy obliczaniu odszkodowania za przedmiotowe nieruchomości nie uwzględniono odszkodowania za składniki roślinne gdyż w myśl uzasadnienia decyzji z [...] lipca 1985 r. wejście na wywłaszczony teren miało nastąpić po zebraniu plonów. Reasumując, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że odszkodowanie zostało przyznane w nieprawidłowej wysokości, zaś decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1985 r., nr [...], nr [...] spełniała wymogi art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. Zgodnie z art. 23 ust. 1 powołanej ustawy z 12 marca 1958 r. decyzja o wywłaszczeniu powinna w szczególności zawierać: ustalenie przedmiotu wywłaszczenia oraz ustalenie jakie prawa rzeczowe obciążające wywłaszczoną nieruchomość zostają utrzymane, wskazanie na czyj wniosek następuje wywłaszczenie, ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania, wymienienie osób (imię, nazwisko i adres) uprawnionych do otrzymania odszkodowania, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środkach odwoławczych. Decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. w części dotyczącej wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości stanowiących własność M. N. (pkt 7 decyzji), zawiera ustalenie przedmiotu wywłaszczenia, wskazuje na czyj wniosek nastąpiło wywłaszczenie, uzasadnienie faktycznie i prawne oraz pouczenie o środkach odwoławczych. Tym samym odnosząc się do zarzutu, że ww. decyzja z dnia [...] lipca 1985 r. nie zawiera wszystkich koniecznych elementów, należy stwierdzić, iż decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r w badanej części spełnia wszystkie wymagania określone w art. 23 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. Jednocześnie odnosząc się do zarzutu braku określenia celu wywłaszczenia oraz zarzutu wywłaszczenia na wniosek nieuprawnionego podmiotu, Minister podniósł, że w przedmiotowej sprawie oceniana decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. została wydana w następstwie wcześniejszego postępowania wywłaszczeniowego zakończonego decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lutego 1985 r. Postępowanie wywłaszczeniowe zakończone ww. decyzją z [...] lutego 1985 r. prowadzono na wniosek Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego "[...]" pod budowę zaplecza produkcyjno-usługowego, zgodnie z decyzją o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...] września 1984 r. W konsekwencji złożonego w trakcie postępowania odwoławczego od ww. decyzji z [...] lutego 1985 r. wniosku o dowłaszczenie nienadających się do dalszego racjonalnego wykorzystania na dotychczasowe cele nieruchomości, organ I instancji został zobowiązany przez organ odwoławczy do rozpatrzenia złożonego wniosku w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z 12 marca 1958 r. Oznacza to, że organ wywłaszczeniowy działając w trybie art. 5 ust. 3 ustawy zwolniony był z obowiązku badania celu czy niezbędności zawnioskowanej do wywłaszczenia części nieruchomości ponieważ działał w związku z żądaniem właściciela nieruchomości i w nawiązaniu do postępowania wywłaszczeniowego zakończonego decyzją z dnia [...] lutego 1985 r. Ponadto, jak wskazano wyżej wszystkie przesłanki wywłaszczenia nieruchomości w trybie art. 5 ww. ustawy zostały spełnione tj. wywłaszczenia dokonano na wniosek właścicieli wywłaszczonych nieruchomości oraz z powodu braku możliwości racjonalnego użytkowania tychże gruntów. A zatem zarzut, iż wywłaszczenia dokonano na wniosek nieuprawnionego podmiotu oraz bez wskazania celu nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że Wojewoda [...] w decyzji z [...] lutego 2013 r. prawidłowo ocenił, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania, że ww. decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. W trakcie postępowania nadzorczego nie stwierdzono również aby badana decyzja obarczona była wadami, dającymi inne podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 pkt 1, oraz pkt 3-7 k.p.a. III.1. W skardze złożonej na opisaną wyżej decyzję Ministra T. N. reprezentowana przez adwokata P. W. zarzuciła naruszenie: a) przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik postępowania, a w szczególności: - art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia niniejszej sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; - art. 77 k.p.a. poprzez jego obrazę, a to nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zebranego w sprawie i oparcie się wyłącznie na części materiałów zgromadzonych w sprawie, z całkowitym pominięciem materiałów przedstawionych przez odwołującego; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w sposób nie spełniający wymogów tego przepisu b) obrazę przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia, tj. art 156 § 1 pkt. 2 k.p.a — poprzez bezzasadne niezastosowanie i w konsekwencji odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. znak [...], [...] w sytuacji gdy przesłanki ku temu zostały w spełnione Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnienie skargi wskazano w szczególności, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na fakt, że organ nie rozpatrzył w sposób wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Ustalenia faktyczne w tym zakresie są konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy, a organ zaniechał ich dokładnego dokonania, co jednoznacznie wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Należy także wskazać, iż pominięto sprawę zasadniczą tj. pismo wywłaszczonych, dotyczącego wysokości odszkodowania z [...] lutego 1985 r., czyli odwołanie od tej decyzji a dopiero po tym w sprawie podzielenia tego terenu i jego dowłaszczenia. Dodatkowo lista osób dotyczy odwołania od wywłaszczenia, a nie wniosku o dowłaszczenie. Lista osób jest niekompletna, widnieją bowiem podpisy osób nie będących właścicielami. Powyższe istotne okoliczności zostały całkowicie pominięte mimo iż mają zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Na podstawie pisma obarczonego tak istotnymi wadami nie powinna być prowadzona procedura wywłaszczeniowa, czego organ zdaje się nie dostrzegać. Należy wskazać, iż jak wynika z treści uzasadnienia decyzji właścicielowi nieruchomości M. N. przyznano odszkodowanie w kwocie 1.077.661 zł. Wysokość odszkodowania jest kluczowa albowiem organ przy ocenie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. nie uwzględnił przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa) tj. § 2 pkt 15 lit. B rozporządzenia Rady Ministrów z 30 maja 1975 r. (Dz. U. Nr 17, pow. 94) w sprawie określania zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie, wydanego na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy z 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych (Dz. U. Nr 17, poz. 91) stanowiący o tym, że z dniem 1 czerwca 1975 r. orzekanie o wywłaszczeniu nieruchomości oraz ustaleniu odszkodowania w razie gdy wartość szacunkowa nieruchomości określona według art. 8 ustawy wywłaszczeniowej wynosiła ponad 1 min zł, przeszło do właściwości wojewodów. Ustawą z 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych ( Dz. U. Nr 16.poz 91), która weszła w życie 1 czerwca 1975 r. zlikwidowano pośredni szczebel administracyjny, czyli powiaty, a ich zadania przejęły odpowiednie organy gmin. Jak wynika z treści kluczowego dokumentu, tj. Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia zadań i uprawnień należących do powiatowych rad narodowych i naczelników powiatów, które przejmują wojewódzkie rady narodowe i wojewodowie z 30 maja 1975 r. (Dz.U. Nr 17, poz. 94) do Wojewodów przechodzą dotychczasowe zadania i uprawnienia naczelników powiatów wynikające z ustaw, dekretów i rozporządzeń Rady Ministrów i wśród tych uprawnień w pkt. 15 wskazano na te wynikające z ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 i Nr 22, poz. 131): a) ustalanie wysokości stawek odszkodowania za wywłaszczane grunty określone w art. 8 ust. 1, 2 i 8 pkt 1 lit. b) (art. 8 ust. 9), b) orzekanie o wywłaszczeniu nieruchomości, ustaleniu odszkodowania, nadaniu własności nieruchomości zamiennej, o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej oraz wykonywanie czynności z tym związanych - w razie gdy wartość szacunkowa nieruchomości określona według art. 8 ustawy wynosi ponad 1 min zł (art. 10 ust. 5, art. 15, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1, 4 i 5, art. 19 ust. 1, art. 20, art. 21 ust. 1 i 3, art. 22, art. 23 ust. 2, art. 25, art. 31, art. 34, art. 46, art. 51 ust. 2 i 3 oraz art. 52 ust. 2); Wobec powyższego z uwagi na fakt, iż wartość odszkodowania przekraczała 1 min zł decyzja została wydana przez organ niewłaściwy tym samym są podstawy do stwierdzenia, iż została wydana z naruszeniem prawa. Nie można się także zgodzić z ustaleniami organu w zakresie zarzutów skierowanych do okoliczności rozprawy administracyjnej oraz opinii biegłego. Przepis art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach trybie wywłaszczania nieruchomości nawiązuje do art. 89 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, jeśli wymaga tego przepis prawa. Oznacza to, że przeprowadzenie rozprawy administracyjnej przy ustalaniu odszkodowania w postępowaniu wywłaszczeniowym jest obligatoryjne. Rozprawa jest formą postępowania dowodowego, zapewniającą wyjaśnienie okoliczności sprawy. W tym przypadku przepis art. 22 cyt. ustawy nałożył na wojewodę obowiązek powołania biegłych i sporządzania przez nich opinii zawierającej szczegółowe uzasadnienie, przeprowadzenie rozprawy i wysłuchanie na niej biegłych. A zatem decyzja wywłaszczeniowa zawierająca orzeczenie o odszkodowaniu wydana z naruszeniem trybu określonego w art. 22 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości rażąco naruszała prawo. W przedmiotowej sprawie uznano, iż skoro wskazano na termin rozprawy to musiała być ona przeprowadzona, jednakże organ nie podejmuje jakichkolwiek działań celem ustalenia, czy przebieg samej rozprawy był prawidłowy, czy strony zostały zawiadomione a także czy zawiadomieni o rozprawie byli biegli i zostali w jej trakcie wysłuchani. Organ skupia się na fakcie, iż w sprawie jest dokument, który można określić jako opinię biegłych jednakże przepisów ustawy mówi jasno, iż odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez naczelnika powiatu, sama opinia jest w tym zakresie niewystarczająca. Skoro okoliczność przeprowadzenia rozprawy była wątpliwa to należało ustalić jej przebieg za pomocą innych dowodów, jednakże organ żadnych działań w tym kierunku nie podejmował w toku postępowania. Dodatkowo nie można mówić o wszechstronnym rozpoznaniu sprawy w sytuacji gdy organ wskazuje, iż opinia została sporządzona w maju 1985 roku nie podając dokładniej dziennej daty. Jest to kluczowa okoliczność, albowiem przepis art. 22 powołanej ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji stanowił, iż odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez organ do spraw wewnętrznych prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wskazany przepis jest przepisem bezwzględnie obowiązującym, dotyczącym zasad i trybu postępowania wywłaszczeniowego. Z brzmienia tego przepisu wynika, że odszkodowanie powinno zostać ustalone na podstawie opinii biegłych powołanych z listy prezydium wojewódzkiej rady narodowej w liczbie ustalonej przez organ orzekający, którzy powinni uczestniczyć w rozprawie. Tym samym należało ustalić, czy opinia wydana w maju została sporządzona na zlecenie organu wszczynającego postępowanie, co jest wątpliwe albowiem postępowanie zostało wszczęte 27 maja 1985 r., a także dokonać oceny czy osoba ja sporządzająca była wpisana na listę biegłych powołanych z listy prezydium wojewódzkiej rady narodowej. Organ w tym zakresie nie podjął jakichkolwiek ustaleń. Należy bowiem pamiętać, iż charakter postępowania administracyjnego zakłada, ogólnie biorąc, przewagę inicjatywy organu w postępowaniu dowodowym (jak w całym zresztą postępowaniu). Na gruncie przepisów k.p.a. nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje bierną podstawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie, i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę (z uzasadnienia wyroku NSA z 26 października 1984 r. II SA 1205/84 , ONSA 1984, z. 2, poz. 98). Brak jest zatem podstaw do oceny działań organu administracji publicznej jako zgodnych z powyższymi zasadami, skoro organ nie dołożył należytej staranności w celu wyjaśnienia podniesionych przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym wątpliwości. Brak jest zatem podstaw do oceny działań organu administracji publicznej jako zgodnych z powyższymi zasadami, skoro organ nie dołożył należytej staranności w celu wyjaśnienia podniesionych przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym wątpliwości. W szczególności organ, jak należy sądzić, nie podjął żadnych prób Ponadto odwołujący się wskazuje, że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji nie spełniają wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Organ I instancji ogólnie podaje, że dokonał ustaleń na podstawie "zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego" oraz "zebranych w sprawie dokumentów", nie precyzując, w oparciu o jakie konkretnie dowody dokonał poszczególnych ustaleń. Stoi to w jawnej sprzeczności z dyspozycją art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Również uzasadnienie prawne decyzji jest lakoniczne i z pewnością nie można przyjąć, że spełnia wymogi wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji. III.2. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie. IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: IV.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.) . IV.2. Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 – 159 k.p.a.). Postępowanie to ma własny przedmiot, inny niż ten w postępowaniu zwykłym. W trybie nieważnościowym organ nie załatwia ponownie sprawy administracyjnej zakończonej kontrolowaną decyzją, ale orzeka, czy taki akt administracyjny jest obarczony jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Inaczej rzecz ujmując, w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem postepowania jest sprawa procesowa, a nie sprawa administracyjna w ujęciu materialnym (por. np. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" 2001, z. 8, s. 31; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., I GSK 279/09, CBOSA). Innymi słowy, postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy w jej całokształcie, tak jak ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., I GSK 123/12 oraz z dnia 16 maja 2014 r., II OSK 2992/12). Przenosząc te ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Sąd w niniejszym postępowaniu nie kontroluje w pełnym zakresie zgodności z prawem opisanej wyżej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r., ale jedynie ocenia, czy decyzja ta nie jest obarczona jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. IV.3.1 Mają na uwadze tak określony przedmiot postępowania należy wskazać, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych. Zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Tryb nadzwyczajny przewidziany w art. 156 k.p.a. ma zatem charakter wyjątku od zasady. Tym samym, przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. podlegają wykładni ścisłej (exceptiones non sunt extendendae). Istotne jest również, że decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności i prawidłowości (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 września 2014 r., I OSK 229/13, CBOSA). Z domniemania tego wynika między innymi, że ewentualne wątpliwości co do legalności kwestionowanej decyzji ostatecznej powinny przemawiać za odmową stwierdzenia jej nieważności. W orzecznictwie trafnie podnosi się również, że zasadniczo ciężar dowodu co do istnienia przesłanek nieważności spoczywa na tym, kto domaga się stwierdzenia nieważności (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 10 lutego 2015 r. I SA/Wa 2131/14, CBOSA). Innymi słowy, brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych ciężkich wad prawnych decyzji ostatecznej, co do zasady wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Stąd też w orzecznictwie przyjmuje się, że tylko stwierdzone, a nie domniemane rażące naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. np. wyrok WSA w Warszawie z 13 października 2014 r., I SA/Wa 3148/13, CBOSA oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2008 r., I OSK 214/07, CBOSA). Z poglądem tym koresponduje ugruntowane stanowisko orzecznictwa, że oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się w zasadzie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym jej wydaniem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2013 r., I OSK 1717/11, CBOSA i cyt. tam orzeczenia). IV.3.2. Wspomniana wyżej zasada trwałości decyzji administracyjnej oraz wynikające z niej domniemanie legalności decyzji ostatecznej, mają silne oparcie w wartościach konstytucyjnych, w tym przede wszystkim w zasadzie pewności prawa i obrotu prawego, stanowiącej istotny komponent zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Pogląd taki znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. W szczególności w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., P 46/13 (OTK-A 2015/5/62) wskazano, że reguła trwałości decyzji służy realizacji istotnych wartości, jakimi są ochrona porządku prawnego, stabilności obrotu prawnego, zaufania do organów państwa i samego prawa oraz ochrona praw nabytych. Warto podnieść, że Trybunał w powołanym wyroku z 12 maja 2015 r. wskazał na rosnące z czasem trudności dowodowe w prowadzeniu ewentualnego nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego. To stanowisko Trybunału w pełni koresponduje z omówionym w punkcie IV.3.1. poglądami sądów administracyjnych dotyczącymi aspektów postępowania dowodowego prowadzonego w trybach nadzwyczajnych. IV.3.3. O przyjęciu, że dany akt administracyjny został wydany z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), decydują, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2013 r., CBOSA oraz cyt. tam liczne orzeczenia NSA). Oczywistość naruszenia prawa polega na nie budzącej wątpliwości sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Warunkiem wstępnym jest tu ustalenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny, możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów bez potrzeby korzystania z zaawansowanych metod wykładni (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2014 r., I OSK 3072/12, CBOSA). Innymi słowy, jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2008 r., II OSK 404/08, CBOSA). Również w przypadku zastosowania przepisów opartych na uznaniu administracyjnym lub zawierających klauzule generalne lub zwroty niedookreślone możliwość przyjęcia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ulega jeszcze dodatkowemu ograniczeniu. Organ w takim przypadku korzysta bowiem z daleko posuniętej uznaniowości w ocenie okoliczności danej sprawy i zakwalifikowanie danego rozstrzygnięcia jako rażąco naruszającego prawo należy ograniczyć tylko do przypadków oczywistego i bezspornego przekroczenia granic tej uznaniowości. Z kolei skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1521/10, CBOSA). Jeżeli zaś chodzi charakter przepisu, który został naruszony, konieczne jest dokonanie oceny w konkretnej sprawie funkcji jaką pełni dany przepis w relacji do całej regulacji dotyczącej tego rodzaju sprawy i czy naruszenie tego przepisu miało rzeczywiście wpływ na treść kwestionowanej decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 20 listopada 2009 r., I OSK 195/09, CBOSA oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z 21 kwietnia 2008 r., I OPS 2/08, ONSAiWSA 2008/5/76). W aspekcie charakteru naruszonego przepisu należy jeszcze wskazać, że Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, że żadna z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie może jednocześnie stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 k.p.a). Ustawodawca przewidział bowiem odrębny katalog przesłanek skutkujących wznowieniem postępowania oraz inny, odrębny katalog dający podstawę do stwierdzenia nieważności. System weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usuniecie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2015 r., II OSK 899/15, CBOSA oraz z dnia 29 czerwca 2006 r., II OSK 843/05, CBOSA; J. Borkowski, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2013, teza 5 do art. 156; K. Glibowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Warszawa 2015, 16 wyd., Legalis, teza 57 pkt 13 do art. 156). Warto dodać, że również w powoływanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r., P 46/13, wskazano, że zasadniczo w art. 156 k.p.a. opisane są wady decyzji o charakterze materialnoprawnym, zaś wady o charakterze proceduralnym usuwane są w osobnym trybie wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 k.p.a. IV.4.1. W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy trafnie przyjęły, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż opisana na wstępie decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. obarczona jest jedną z ciężkich wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Dokonane przez organy ustalenia faktyczne mają oparcie w aktach administracyjnych, a wyrażone w uzasadnieniach decyzji oceny prawne są - zdaniem Sądu – prawidłowe. IV.4.2. Bezzasadny jest podniesiony w skardze zarzut dotyczący pominięcia pisma wywłaszczonych z 2 marca 1985 r., tj. odwołania od decyzji z [...] lutego 1985 r. Po pierwsze, w zaskarżonej decyzji pismo to nie zostało pominięte (zob. s. 4), podobnie jak w decyzji Wojewody (s. 7). Po drugie, oświadczenie zawarte w tym piśmie (znajduje się ono na k. 53-57 tomu 4/7 akt administracyjnych) w sposób wystarczająco jasny zawiera wolę objęcia wywłaszczeniem pozostałej części nieruchomości. Po trzecie, na piśmie tym znajduje się podpis m. in. M. N.. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 5 ust. 3 Ustawy z 1958 r., wywłaszczenie powinno na żądanie właściciela objąć całą nieruchomość, jeżeli w wyniku wywłaszczenia części pozostała dla właściciela część nie nadawałaby się do racjonalnego użytkowania przez niego na cele dotychczasowe. Przepis ten nie przewidywał obowiązku zachowania szczególnej formy w odniesieniu do nadmienionego żądania. Ponadto, brak jest podstaw do przyjęcia, że oświadczenie to nie mogło być zawarte w odwołaniu od decyzji wywłaszczeniowej. IV.4.3. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 22 Ustawy z 1958 r. Zgodnie z tym przepisem, odszkodowanie ustala się na podstawie wyników rozprawy po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez naczelnika powiatu. Opinia biegłych powinna zawierać szczegółowe uzasadnienie. Sąd podziela pogląd, że w postępowaniu nieważnościowym z samego tylko braku określonego dokumentu w archiwalnych aktach sprawy nie wynika jeszcze, że taki dokument nie istniał. Konieczna jest wówczas kompleksowa ocena materiału dowodowego i wnioskowanie pośrednie w oparciu o te dowody w sprawie, które udało się zgromadzić (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2016 r., I OSK 1336/14, CBOSA). Trafnie zdaniem Sądu przyjął Minister, że na przeprowadzenie w dniu 28 czerwca 1985 r. rozprawy w przedmiotowej sprawie wskazuje treść zawiadomień o tej rozprawie oraz treść uzasadnienia decyzji z [...] lipca 1985 r. (oba dokumenty w tomie 4/7 akt administracyjnych – k. 109 – 111 oraz k. 58). Raz jeszcze przypomnieć w tym miejscu należy, że tylko stwierdzono, a nie domniemane naruszenia prawa mogą być rozważane jako rażące naruszenie prawa. IV.4.4. Bezzasadne są również zarzuty co do opinii biegłego. Sam fakt, że opinia ta została sporządzona "w maju" 1985 r., a pismo informujące o wszczęciu postępowanie nosi datę 27 maja 1985 r., nie oznacza jeszcze wady tego operatu, a w żadnym razie nie może to być wada kwalifikowana jako rażące naruszenie prawa stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji. Z pieczęci na tym operacie wynika ponadto, że został on sporządzony przez dr. inż. A. U., biegłego d/s wywłaszczeń w zakresie rolnictwa z listy Prezydenta Miasta [...] , a zatem i w tej części zarzuty skargi nie korespondują z treścią akt administracyjnych (operat znajduje się w tomie 3/7 akt administracyjnych). Niezależnie od tego Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd, że z punktu widzenia stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z powodu rażącego naruszenia prawa istotne znaczenie mają przede wszystkim zarzuty merytoryczne wobec operatu, a nie kwestie formalne (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2015 r., I OSK 1806/13, CBOSA). IV.4.5. Bezzasadny jest również, zgłoszony po raz pierwszy w skardze, zarzut wydania decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r. z naruszeniem przepisów o właściwości. Skarżąca podniosła w skardze, że właściwy do wydania wspomnianej decyzji był wojewoda, a to z uwagi na okoliczność, że wartość szacunkowa nieruchomości wynosiła ponad 1 000 000 zł (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 2 pkt 15 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. ( Dz. U. Nr 17, poz. 94). Uchodzi jednak uwadze skarżącej, że zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1978 r. w sprawie statusu naczelnika gminy (Dz. U. Nr 20, poz. 89), Prezydent miasta realizował zadania wymienione w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r, w tym orzekał o wywłaszczeniu nieruchomości bez względu na wartość szacunkową nieruchomości, ustalał odszkodowanie oraz orzekał o zwrocie nieruchomości wywłaszczonych. Zatem § 28 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1978 r. stanowił przepis szczególny wobec z § 2 pkt 15 lit.b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. Taki również pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 maja 2014 r., I SA/Wa 2546/13, CBOSA). Godzi się podkreślić, że w sprawie I SA/Wa 2546/13 chodziło o stwierdzenie nieważności tej samej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1985 r., z tym że decyzja ta była zaskarżona co do punktu 3 (w niniejszej sprawie – co do punktu 7). IV.5. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy oraz pozwala poznać argumentację Ministra, która legła u podstaw tej decyzji, a nadto Minister odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Wypada również przypomnieć, że zarzucane uchybienie mogłoby doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji tylko w sytuacji wykazania przez skarżącą, że mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, sytuacja tak nie ma miejsca na gruncie niniejszej sprawy. IV.6. Sąd nie stwierdził innych naruszeń prawa niż wskazane w skardze, które mogłyby doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. V. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło