IV SA/Wa 3023/19

WyrokWSA w Warszawie2020-10-06

Skład orzekający: Alina Balicka, Piotr Korzeniowski, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana, gdy strona opuściła miejsce zameldowania czasowo, w związku z podjęciem studiów, z zamiarem powrotu po ich zakończeniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego jest zasadna, gdy zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na trwałe opuszczenie miejsca zameldowania, nawet jeśli strona deklaruje czasowy charakter opuszczenia z powodu studiów. Kluczowe jest obiektywne zerwanie związków z lokalem i skoncentrowanie centrum życiowego w innym miejscu, a nie tylko subiektywna wola powrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu A. S. z pobytu stałego. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, stwierdzając trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie mieszka pod adresem stałego zameldowania od wielu lat, co potwierdzają zeznania świadków, oględziny lokalu wskazujące na jego zaniedbanie i niezamieszkałość, oraz dane dotyczące opłat za gospodarowanie odpadami. Skarżący zarzucał, że opuszczenie lokalu miało charakter czasowy z powodu studiów i planuje powrót, a organy błędnie oceniły materiał dowodowy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z [...] września 2019 r., znak [...] (dalej: Wojewoda, organ II instancji) wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, poz. 1629; Dz. U. z 2019 r. poz. 60, poz. 730, poz. 1133, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397, dalej: u.e.l., ustawa), po rozpatrzeniu odwołania A. S. (dalej: strona, skarżący) od decyzji Burmistrza Miasta J. (dalej: organ I instancji) z [...] lipca 2019 r., nr [...] znak [...] orzekającej o wymeldowaniu strony z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w J., w której utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Po przeprowadzeniu, wszczętego na wniosek E. K. i P. S., postępowania administracyjnego organ I insancji w decyzji nr [...]z [...] lipca 2019 r., znak [...] orzekł o wymeldowaniu A. S. z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w J.. Organ I instancji stwierdził, że strona opuściła trwale i dobrowolnie dotychczasowe miejsce stałego zameldowania, czyli wypełniła ustawowe przesłanki wymeldowania, wynikające z art. 35 u.e.l. Decyzję organu I instancji zaskarżył A. S., składając w terminie odwołanie do Wojewody [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie przepisu art. 104 k.p.a. polegające na wydaniu w jednej sprawie administracyjnej kilku rozstrzygnięć (dwóch decyzji merytorycznych i jednego postanowienia zawieszającego postępowanie), podczas gdy jedno postępowanie administracyjne winno zakończyć się wydaniem jednej decyzji; naruszenie przepisu art. 35 u.e.l. przez błędną jego wykładnię polegającą na uznaniu, że o wymeldowaniu z pobytu stałego decyduje wyłącznie fakt braku zamieszkania w lokalu bez uwzględnienia woli zameldowanego dotyczącej miejsca zamieszkania oraz celu, dla którego nastąpiło czasowe opuszczenie lokalu; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ I instancji oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., skutkujące brakiem uwzględnienia istotnych okoliczności w szczególności związanych z opuszczeniem lokalu przez A. S.. Wskazując na powyższe wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie decyzji odmawiającej wymeldowania A.S. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w J.; ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania rozwinięto treść postawionych zarzutów. W uzasadnieniu decyzji z [...] września 2019 r., znak [...] Wojewoda wskazał, że E. K. oraz P. S. we wniosku o wymeldowanie A. S. oświadczyły, że wymieniony nie zamieszkuje w domu nr [...] przy ul. [...] w J. Po podziale nieruchomości w 2006 r. A. S. nie został "przemeldowany" pod nowo nadany adres wydzielonej nieruchomości. W domu przy ul. [...] w J. wcześniej mieszkał dziadek stron K. S.. A. S. aktualnie mieszka w domu przy ul. [...] w W. Adw. J. H. w piśmie z 25 marca 2019 r. poinformowała organ I instancji, że A. S. ze względu na podjęte studia przebywa czasowo poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Po ich zakończeniu zamierza powrócić do domu nr [...] przy ul. [...] w J.. Organ II instancji wyjaśnił, że z załączonej do akt sprawy kserokopii informacji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 28 sierpnia 2013 r. wynika, że w budynku nr [...] przy ul. [...] w J. mieszkał tylko K.S.. Powyższe zostało potwierdzone decyzją Burmistrza Miasta J. z [...] października 2018 r. o wygaśnięciu zobowiązania wobec K. S. z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wobec zapłaty całości należnej opłaty i jego śmierci. Po wydaniu przez organ I instancji przedmiotowej decyzji nie została złożona kolejna deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Zdaniem organu II instancji, z informacji otrzymanej z Komisariatu Policji w J. wynika, że pomimo kilkukrotnej kontroli adresu: ul. [...] w J. nikogo tam nie zastano. Wojewoda wyjaśnił, że w trakcie przeprowadzonych w dniu 11 kwietnia 2019 r. oględzin pracownicy Urzędu Miejskiego w J. ustalili, że budynek nr [...] przy ul. [...] w J. składa się z przedpokoju, korytarza połączonego z salonikiem o powierzchni ok. 9 m2, wnęki kuchennej o powierzchni ok. 2,5 m 2, sypialni o powierzchni ok. 9 m 2 oraz łazienki o powierzchni ok. 3 m 2 Mieszkanie wyposażone jest w zużyte meble, tj. 2 szafy ubraniowe, 2 serwantki, 2 stoliki, pojedyncze łóżko, 2 szafki kuchenne, kuchenkę gazową czteropalnikową, 4 krzesła, taboret i kuchenkę mikrofalową. W kuchni jest niewielki zasób naczyń kuchennych. Budynek jest ogrzewany przenośnym grzejnikiem elektrycznym. W dniu oględzin był wyziębiony, zawilgocony, zakurzony i zaniedbany. Sprawiał wrażenie niezamieszkałego. Na wezwanie organu I instancji, pełnomocnik A. S. przedstawiła zaświadczenie Wojskowej Akademii Technicznej z 27 kwietnia 2019 r., wskazujące datę 29 lutego 2020 r. jako planowany termin zakończenia studiów przez skarżącego. Organ II instancji wskazał, że w dniu 15 maja 2019 r. organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną na której zostali przesłuchani świadkowie. A. C. oraz B. P. potwierdziły podane przez E. K. informacje dotyczące stanu prawnego nieruchomości położonej przy ul. [...] w J. B. P. zeznała dodatkowo, że J. S. mieszkał w domu nr [...] przy ul. [...] w J. wraz ze swoją rodziną w tym z synem A. S. do 2005r. lub 2006 r. W budynku nr [...] przy ul. [...] w J. przez około 17-18 lat mieszkał K. S.. Jego wnuk A. S. bywał w tym domu, ale świadek nie wie, czy tam mieszkał. A.P. zeznał, że z jego wiedzy i obserwacji wynika, że A. S. nie mieszka w domu nr [...] przy ul. [...] w J. od około 15 lat. Znajdujący się na tej posesji budynek jest niewielki gabarytowo i nie ma w nim miejsca na zamieszkiwanie większej liczby osób. Organ II instancji po dokonaniu oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego uznał, że A. S. trwale i dobrowolnie opuścił dom nr [...] przy ul. [...] w J.. Tym samym w ocenie Wojewody, zostały spełnione przesłanki wymeldowania wskazane w art. 35 u.e.l. Strona nie mieszka pod adresem stałego zameldowania co najmniej od 2005 r. - 2006 r. Zdaniem Wojewody, potwierdzają to zeznania przesłuchanych w sprawie świadków B. P. i A. P., oświadczenia E. K. oraz otrzymane z Komisariatu Policji w J. informacje. Przedmiotowy budynek jest zaniedbany i niezamieszkały, na co jednoznacznie wskazują przeprowadzone przez organ I instancji oględziny. Również z informacji dotyczącej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wynika, że od czasu śmierci K. S. w budynku nr [...] przy ul. [...] w J. nikt nie zamieszkuje. Organ II instancji wskazał, że pełnomocnik A. S. podkreśliła czasowy charakter opuszczenia domu nr [...] przy ul. [...] w J. przez skarżącego ze względu na jego studia. W ocenie Wojewody, zebrany w sprawie materiał dowodowy wyraźnie wskazuje, że A. S. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały przed rozpoczęciem studiów. Wojewoda odnosząc się do braku woli opuszczenia miejsca stałego pobytu przez A. S., wskazał, że sam zamiar stałego pobytu w oznaczonym miejscu nie decyduje o jego charakterze. Towarzyszyć musi mu przebywanie pod oznaczonym adresem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Zdaniem organu II instancji, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że od wielu lat takim miejscem nie jest dla A. S. dom nr [...] przy ul. [...] w J. Odnosząc się do zarzutów dotyczących sposobu zakończenia postępowania, Wojewoda wskazał, że organ I instancji nie popełnił błędu wydając odrębne rozstrzygnięcia. Każda z wydanych przez organ I instancji decyzji rozstrzygała bowiem w całości kwestię wymeldowania oznaczonej w niej osoby i nie była w stosunku do niej orzeczeniem częściowym. Zdaniem Wojewody, przeprowadzone postępowanie administracyjne wykazało jednoznacznie, że A. S. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania na pobyt stały i dlatego decyzję orzekającą o jego wymeldowaniu z budynku nr [...] przy ul. [...] w J. uznał za słuszną i zasadną. W skardze A. S. (dalej: skarżący) zaskarżył w całości decyzję Wojewody [...] z [...] września 2019 r. Zaskarżonej decyzji zarzucono: naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 35 w zw. z art. 33 ust. 1 i art. 25 ust. 1 u.e.l. przez uznanie, że skarżący opuścił miejsce stałego pobytu bez obowiązku wymeldowania, w sytuacji gdy jego pobyt poza miejscem zameldowania na pobyt stały ma jedynie czasowy charakter; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 61 § 4 k.p.a. przez zaniechanie ustalenia i zawiadomienia o toczącym się postępowaniu wszystkich osób będących stronami w sprawie; naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ I instancji oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., skutkujące brakiem uwzględnienia istotnych okoliczności w szczególności związanych z opuszczeniem lokalu przez A. S. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o: I. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi; II. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych; III. wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ w wyniku błędnej analizy materiału dowodowego, ustalił, że skarżący mieszka z rodzicami w W. przy ul. [...]. Poczynienie takiego ustalenia skutkowało stwierdzeniem, ze interesy życiowe skarżącego skoncentrowane są w innym miejscu, niż adres zameldowania na pobyt stały. Tymczasem w aktach sprawy brak jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego taką okoliczność. Z pewnością za taki dowód nie mogą być uznane zdjęcia posesji przy ul. [...], czy "oświadczenia" wnioskodawczyni E. K., która nie utrzymuje ze skarżącym żądnych kontaktów i do śmierci dziadka w ogóle nie bywała w domu przy ul. [...]. Nie ma zatem żadnej wiedzy kto i w jakim okresie w nim mieszkał. Również oświadczenia E. K. dotyczące podziału nieruchomości przy ul. [...], nie mogą być uznane za wiarygodne dowody w sprawie. Zeznania B. P., na które powołuje się organ, w istocie niewiele do sprawy wnoszą gdyż świadek tan zeznał, że nie wie czy A. S. mieszkał na nieruchomości przy ul. [...] w J.. Jej zeznania nie mogą być podstawą dokonywanych przez organ ustaleń. Fakt, że obecnie budynek jest zaniedbany, w żaden sposób nie może rzutować na ocenę jego przydatności do zamieszkania. Skarżący zwrócił uwagę, że po śmierci K. S. wnioskodawczynie uniemożliwiły J. S. i jego rodzinie dostęp do nieruchomości (J. S., ojciec skarżącego, wystąpił do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania), a z uwagi na istniejący konflikt rodzinny, są żywotnie zainteresowane tym, aby dom wyglądał na niezamieszkały. Okoliczności, które organ przywołuje na potwierdzenie faktu opuszczenia przez A. S. miejsca stałego pobytu, nie są zatem tak jednoznaczne, jak przyjął organ. Niezależnie od okoliczności obiektywnych, skarżący uważa, że organ nie wziął także pod uwagę w odpowiednim stopniu elementu subiektywnego, czyli woli opuszczenia lokalu przez stronę. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu konieczne jest bowiem ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny, było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych r. spraw życiowych w inne miejsce. W uzasadnieniu skargi podniesiono również, że nie ulega wątpliwości, że A. S., w związku z kontynuowaniem nauki na wyższej uczelni, przebywa okresowo w W., jednak po zakończeniu studiów, co nastąpi w 2020 r., a więc już w niedługiej perspektywie czasowej, planuje powrócić do miejsca zameldowania i koncentrować tam swoje interesy życiowe. W świetle tych okoliczności nie można zatem uznać, że A. S. opuścił miejsce stałego pobytu w sposób trwały. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. W piśmie z 9 czerwca 2020 r. E. K. przedstawiła swoje stanowisko wobec skargi i wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu była decyzja Wojewody z [...] września 2019 r., wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397, dalej: u.e.l.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego w budynku nr [...] przy ul. [...] w J., w której organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a także z naruszeniem przepisów prawa procesowego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że orzekające w sprawie organy prawidłowo wypełniły obowiązki wynikające z treści art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przez wszechstronną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organy rozpoznały sprawę w zakresie, który należał do ich kompetencji, gdyż dokonały czynności zmierzających do ustalenia czy w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego A. S. z budynku przy ul. [...] w J. W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, z poszanowaniem zasad ogólnych uregulowanych w k.p.a. Organ zgromadził wymagany przepisami prawa materiał dowodowy, dokonał jego wszechstronnej oceny, a zawarta w uzasadnieniu decyzji argumentacja jest logiczna i przekonująca. Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 61 § 4 k.p.a. Odnosząc się do tego zarzutu wskazać należy, że w postępowaniu brały udział wszystkie znane organowi I i II instancji strony. Trwające przed sądem powszechnym postępowanie spadkowe po zmarłym K. S. nie zostało prawomocnie zakończone i nie mogło wstrzymywać postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego. Zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu może być postawiony wówczas, gdy danemu podmiotowi przysługiwał status strony. Jeżeli w trakcie postępowania administracyjnego nie pojawiły się okoliczności nadające danemu podmiotowi status strony postępowania, to zarzut pozbawienia tej osoby możliwości uczestniczenia w postępowaniu przed nabyciem statusu strony jest bezpodstawny (por. wyrok NSA z 23 października 1998 r., IV SA 1711/96, LEX nr 43738). Kwestia następstwa prawnego w drodze spadkobrania podlega rozstrzygnięciu przez sąd powszechny lub ustaleniu przez notariusza. Organ administracji nie mógł zatem we własnym zakresie ustalić tej okoliczności w oparciu o zebrane w sprawie dowody. Ponadto wskazać należy, że uczestniczenie w postępowaniu administracyjnym jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Tylko podmiot będący stroną postępowania, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że od wielu lat miejscem stałego pobytu nie jest dla skarżącego dom nr [...] przy ul. [...] w J. Z tych powodów prawidłowo Wojewoda uznał twierdzenia pełnomocnika A. S. dotyczące planowanego powrotu wymienionego do miejsca zameldowania na pobyt stały po zakończeniu studiów za mało wiarygodne. W trakcie przeprowadzonych w dniu 11 kwietnia 2019 r. oględzin pracownicy Urzędu Miejskiego w J. ustalili, że budynek nr [...] przy ul. [...] w J. składa się z przedpokoju, korytarza połączonego z salonikiem o powierzchni ok. 9 m2, wnęki kuchennej o powierzchni ok. 2,5 m 2, sypialni o powierzchni ok. 9 m 2 oraz łazienki o powierzchni ok. 3 m 2 Mieszkanie wyposażone jest w zużyte meble. W dniu oględzin przedmiotowy budynek był wyziębiony, zawilgocony, zakurzony i zaniedbany. Sprawiał wrażenie niezamieszkałego. Na wezwanie organu I instancji, pełnomocnik skarżącego przedstawiła zaświadczenie Wojskowej Akademii Technicznej z 27 kwietnia 2019 r. wskazujące datę 29 lutego 2020 r. jako planowany termin zakończenia studiów przez A. S.. Organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną na której zostali przesłuchani świadkowie. A. C. oraz B. P. potwierdziły podane przez E. K. informacje odnośnie stanu prawnego nieruchomości położonej przy ul. [...]w J.. B. P. zeznała dodatkowo, że J. S. mieszkał w domu nr [...] przy ul. [...] w J. wraz ze swoją rodziną w tym z synem A. S., do 2005 r. lub 2006 r. W budynku nr [...] przy ul. [...] w J. przez około 17-18 lat mieszkał K. S.. Jego wnuk A. S. bywał w tym domu, ale świadek nie wie, czy tam mieszkał. A. P. zeznał, że z jego wiedzy i obserwacji wynika, że A. S. nie mieszka w domu nr [...] przy ul. [...] w J. od około 15 lat. Ponadto z treści deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi złożonej przez K. S. dziadka A. S. w dniu 28 sierpnia 2013 r. w Urzędzie Miasta J. oraz z treści decyzji stwierdzającej wygaśniecie zobowiązania z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wydanej przez Burmistrza Miasta J. z [...] października 2018 r. wynika, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] 9 w J. w okresie od 28 sierpnia 2013 r. do 26 września 2018 r. zamieszkiwała tylko jedna osoba – K. S.. Orzekające w sprawie organy stosując prawidłowo art. 80 k.p.a., miały zatem podstawy, aby uznać, że A. S. trwale i dobrowolnie opuścił dom nr [...] przy ul. [...] w J.. Podsumowując ten fragment rozważań należy stwierdzić, że ustalenia faktyczne poczynione przez orzekające organy administracji znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Tym samym zarzuty naruszenia art. 7, 61 § 4, 77 § 1, i 80 k.p.a., Sąd uznał za nieusprawiedliwione Organ w wyniku dokonanych ustaleń i prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego, zasadnie zastosował art. 35 u.e.l. Sąd nie stwierdził naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 35 w zw. z art. 33 ust. 1 i art. 25 ust. 1 u.e.l. Warunkiem orzeczenia o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jest zaistnienie przesłanek zawartych w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, a więc przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz przesłanki niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Wskazać przy tym należy, że pobytem stałym, zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 u.e.l., jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Aby uznać, że dane miejsce jest miejscem pobytu stałego, wskazane dwa elementy (zamieszkiwanie oraz zamiar stałego przebywania) muszą występować łącznie. Zamieszkiwanie w danym lokalu, jak przyjmuje się w orzecznictwie, polega zaś na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu w nim, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspokajaniu swoich funkcji życiowych i potrzeb socjalnych. Tak rozumiany pobyt stały świadczy o tym, że dany lokal stanowi centrum życiowe danej osoby i jednocześnie stanowi podstawę obowiązku meldunkowego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 i 2 u.e.l. Opuszczenie przez osobę zameldowaną miejsca stałego pobytu, stosownie do przywołanego przepisu art. 35 tej ustawy, stanowi materialną przesłankę wydania przez organ decyzji o wymeldowaniu. Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 33 ust. 1 u.e.l. Obowiązki dotyczące zameldowania i wymeldowania się, w tym zameldowania na pobyt stały, określa u.e.l. Ciążą one na obywatelu z mocy prawa. W szczególności przepis art. 33 ust. 1 tej ustawy stanowi, że obywatel polski, który opuszcza miejsce pobytu stałego albo opuszcza miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu, obowiązany jest wymeldować się. Zastosowanie przez orzekające w sprawie organy art. 35 u.e.l. było zatem konsekwencją nie wykonania obowiązku określonego w art. 33 ust. 1 u.e.l. Sąd nie stwierdził również naruszenia w toku przedmiotowego postępowania art. 25 ust. 1 u.e.l. zameldowanie jest powiązane z zamieszkiwaniem w domu. W myśl art. 25 ust. 1 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że w istocie opuszczenie przedmiotowego budynku przed rozpoczęciem studiów przez skarżącego miało trwały charakter. Opuszczeniem lokalu jest nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i jednoczesne zerwanie związków z dotychczasowym lokalem. Jakkolwiek jednak zamiar ten, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnie istniejących i konkretnych okoliczności faktycznych sprawy, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić. Nie można bowiem poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, w których formułuje ona subiektywnie swoją wolę. Należy zbadać, czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, skoncentrowanie swojego ośrodka interesów osobistych i majątkowych (tzw. centrum życiowego) poza miejscem pobytu stałego, czy wreszcie istnieje obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu (por. wyrok NSA z 28 listopada 2018 r., sygn. II OSK 251/17, LEX nr 2431852). Warunkiem orzeczenia o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego jest zaistnienie przesłanek zawartych w art. 35 u.e.l., a więc przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego oraz przesłanki niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu art. 35 ustawy, odnosi się do całości nieruchomości, a nie tylko lokalu w budynku mieszkalnym. Wyjaśnić zatem należy, że w powołanym przepisie mowa o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, a zatem miejsca, w którym dana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, które stanowi zorganizowane centrum jej spraw życiowych. Jest to miejsce, w którym w szczególności osoba ta mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z innymi osobami, przyjmuje korespondencję itp., a takim miejscem jest lokal mieszkalny (por. wyrok NSA z 12 marca 2020 r., sygn. II OSK 210/19, LEX nr 3034265). Wskazać należy, że decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to, jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2408/12). W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest także jednolity pogląd, że na równi z dobrowolnym wyprowadzeniem się z lokalu należy traktować sytuację, w której opuszczenie lokalu takiego charakteru wprawdzie nie miało, ale strona nie podjęła żadnych kroków w celu przywrócenia stanu zgodnego z ewidencją ludności. Nawet jeśli samo opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i zachodziły okoliczności przymusu, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego z innym miejscem zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej w celu odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła (zob. wyroki NSA: z 20 maja 2016 r., sygn. II OSK 2065/14, z 28 grudnia 2017 r., sygn. II OSK 863/17 oraz wyrok NSA z 8 stycznia 2020, sygn. II OSK 380/18). W niniejszej sprawie zaistniała najistotniejsza przesłanka wymeldowania, jaką jest trwałe opuszczenie miejsca zameldowania. Okoliczność ta w odniesieniu do skarżącego ma potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Końcowo zaznaczyć należy, że zameldowanie nie służy powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób prawa tego nie niweczy. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji. Decyzja ma więc charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło