IV SA/Wa 510/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-19
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anita Wielopolska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Infrastruktury i Budownictwa prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Wojewody ustalającą lokalizację inwestycji towarzyszącej terminalowi regazyfikacyjnemu, mimo zarzutów skarżących dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności i braku rozważenia alternatywnych rozwiązań?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że Minister Infrastruktury i Budownictwa prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Specustawa gazowa nie nakłada na organ lokalizacyjny obowiązku szczegółowej weryfikacji racjonalności proponowanego przez inwestora przebiegu inwestycji ani obowiązku przeprowadzania konsultacji społecznych czy oględzin. Organ lokalizacyjny ma obowiązek jedynie ocenić, czy proponowany przebieg inwestycji nie narusza prawa w sposób rażący i oczywisty. W tym przypadku organ odwoławczy prawidłowo ocenił wyjaśnienia inwestora, które wykazały konieczność realizacji inwestycji w zaproponowanym kształcie, a skarżący nie wykazali, aby naruszenie prawa własności było rażące lub aby organ miał uzasadnione wątpliwości co do stanowiska inwestora.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody ustalającą lokalizację inwestycji towarzyszącej budowie gazociągu. Skarżący zarzucali nadmierną ingerencję w ich prawo własności, brak rozważenia alternatywnych lokalizacji oraz naruszenie przepisów postępowania. Inwestor argumentował, że zaproponowany przebieg gazociągu jest optymalny i wynika z konieczności zachowania odległości od istniejących instalacji oraz zapewnienia parametrów technicznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Agnieszka Szymańczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2018 r. sprawy ze skarg A. K., A. C., A. G. i G. G. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego oddala skargi
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołań szeregu osób od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] marca 2017 r., znak: [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa gazociągu [...] MOP 8,4 MPa [...] - [...] - [...] w ramach budowy gazociągu [...] - [...] - [...] - [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi - na terenie województwa [...]" - utrzymuję decyzję Wojewody w mocy.
II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r., przedstawia się następująco:
1. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2017 r. spółka Operator Gazociągów Przesyłowych [...] S. A. z siedzibą w [...] (dalej "Inwestor"), reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewody o ustalenie w drodze decyzji administracyjnej, na podstawie art.5 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] (Dz.U. z 2016 r., poz.1731 z późn.zm.), dalej "specustawy gazowej", lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa gazociągu [...] MOP 8,4 MPa [...] - [...] - [...] w ramach budowy gazociągu [...] - [...] - [...] - [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi - na terenie województwa [...]" (dalej "planowanej inwestycji").
2. Decyzją z dnia [...] marca 2017 r. Wojewoda ustalił lokalizację planowanej inwestycji.
3. Odwołania od w/w decyzji Wojewody wnieśli do Ministra m.in.: 1) A. K., 2) A. G. i G. G., reprezentowani przez adw. Z. W., 3) A. C., reprezentowana przez P. W. (dalej łącznie "Skarżący"). Stosownie do powyższego:
3.1. A. K. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody w stosunku do działek nr [...] i [...], stanowiących jego własność, podnosząc iż następstwem wydania decyzji będą daleko idące ograniczenia możliwości inwestowania na w/w działkach, co pociągnie za sobą znaczące obniżenie ich wartości.
3.2. A. G. i G. G. – współwłaściciele działki nr [...], podnieśli, że: (-) Wojewoda nie przeprowadził stosownych konsultacji społecznych oraz oględzin nieruchomości, pozbawiając właścicieli poszczególnych możliwości wykazania racjonalności innej lokalizacji poszczególnych elementów inwestycji, (-) tym samym Skarżący nie mieli sposobności wykazania, iż w miejsce lokalizowania inwestycji na ich nieruchomości, mającej charakter budowlany (a tylko częściowo rolny) celowym byłoby ustalenie tej lokalizacji na sąsiednich gruntach rolnych, (-) ustalony w decyzji zakres wykorzystania na potrzeby inwestycji ich działki zmusza Skarżących do żądania w przyszłości wykupu tej działki w całości, co z punktu widzenia interesów Skarbu Państwa jest niekorzystne, (-) Wojewoda zaniechał oceny zasadności lokalizowania inwestycji w sposób proponowany przez Inwestora z punktu widzenia skutków finansowych dla Skarbu Państwa, (-) organ nie zbadał wpływu instalacji na bezpieczeństwo Skarżących.
3.3. Skarżąca A. C., reprezentowana przez Pana P. W., zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie:
- art. 8 ust. 1 specustawy gazowej polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, iż zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania o ustalenie lokalizacji inwestycji w zakresfe terminalu jest wystarczające dla zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu,
- art. 10 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie i brak powiadomienia strony o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa,
- art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z póżn. zm.) w zw. z art. 30 oraz art. 4 specustawy gazowej, polegające na dokonaniu podziału nieruchomości i przejęciu na własność działek stanowiących własność Skarżącej, pomimo tego, iż można cele publiczne zrealizować w inny, bardziej uzasadniony sposób.
- art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa, poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozpatrzenia.
- art. 10 ust. 1 pkt 9 specustawy gazowej polegające na jego niezastosowaniu.
Zdaniem Skarżącej organ pierwszej instancji błędnie przyjął, iż Skarżąca miała zapewnione prawo czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie Skarżącej, nie sposób uznać, iż samo zawiadomienie o wszczęciu postępowania i możliwości zapoznania się z jego aktami, zwalnia organ z konieczności podejmowania innych czynności mających na celu zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Skarżąca wskazała, że art. 8 specustawy gazowej nie wprowadza w tym zakresie żadnych modyfikacji w stosunku do zasad obowiązujących na gruncie kpa, a powołany przepis wprowadza odmienności procesowe jedynie w zakresie samego sposobu zawiadomienia oraz jego skutków. Nie stanowi jednak podstawy do uznania, iż strona, która została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, miała umożliwiony czynny w nim udział.
Zdaniem Skarżącej, nie ma żadnych podstaw, aby przyjąć, iż art. 8 specustawy gazowej wyłącza zastosowanie art. 10 kpa, a wniosek o tym, że organ zobowiązany jest stosować w procedowaniu art. 10 kpa można wyprowadzić z art. 9 specustawy gazowej. W powołanym przepisie są bowiem wymieniane przepisy kpa, których nie stosuje się w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji gazowej - a contrario, jeżeli art. 10 k.p.a. nie został tamże wymieniony, ani nie został wyłączony przez jakikolwiek inny przepis ustawy, to należy uznać, że znajduje on pełne zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
W ocenie Skarżącej, w niniejszej sprawie organ nie wywiązał się z obowiązku wskazanego w art.10 k.p.a. nie tylko dlatego, iż nie zawiadomił Skarżącej o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, ale również dlatego, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania wskazał, iż postępowanie dotyczy jedynie ograniczenia w prawie korzystania z nieruchomości objętych postępowaniem, a nie pozbawienia Skarżącej prawa ich własności.
Skarżąca podniosła, że z powodu powyższych uchybień, nie tylko nie wiedziała o tym, że postępowanie wyjaśniające zostało zakończone, przez co została pozbawiona możliwości wyrażenia tzw. "ostatniego słowa" i wskazania argumentów przemawiających za zmianą przebiegu szlaku drogi dojazdowej do śluzy, który biegnie po działkach nr [...] oraz [...] (przed podziałem), ale w ogóle nie wiedziała o tym, że na jej nieruchomościach może zostać wybudowana droga, a ona sama zostanie pozbawiona prawa ich własności.
Skarżąca podniosła, że powyższe uchybienie powinno prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody w zaskarżonej części, na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Ponadto Skarżąca wskazała, że ustalenie przebiegu drogi dojazdowej w sposób wskazany w załączniku do zaskarżonej decyzji, nie znajduje żadnego uzasadnienia w aktualnym stanie faktycznym sprawy. Dojazd do śluzy jest bowiem obecnie realizowany przez drogę, która przebiega przez działki nr [...] [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...].
Skarżąca podniosła, że zmiana przebiegu powyższego szlaku wiąże się dla niej ze szczególną uciążliwością, albowiem nieruchomości, z których jest ona wywłaszczana na mocy zaskarżonej decyzji, są przez nią wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca poinformowała, że prowadzi z mężem restaurację oraz salę bankietową, w której są organizowane wesela. Znakiem rozpoznawczym wesel organizowanych przez Skarżącą są atrakcje plenerowe, które odbywają się właśnie na nieruchomościach oznaczonych jako działki [...] oraz [...] (restauracja oraz sala bankietowa są posadowione na działkach numer [...] oraz [...]). Zdaniem Skarżącej, poprowadzenie drogi przez wskazane nieruchomości będzie dla niej wiązało się z ryzykiem obniżenia atrakcyjności prowadzonej przez nią działalności. W ocenie Skarżącej realizacja celów publicznych nie musi nastąpić z wykorzystaniem stanowiących jej własność nieruchomości i nie musi narażać jej na ryzyko poważnego obniżenia rentowności prowadzonej działalności gospodarczej.
Skarżąca wskazała, że droga mogłaby zostać wyznaczona przez działki oznaczone numerami [...], [...], [...] oraz [...] - nieruchomości te bowiem nie są zabudowane i ustalenie przebiegu drogi tymi działkami nie naruszałoby interesu właścicieli tych nieruchomości w takim stopniu, w jakim narusza to interes Skarżącej. Zdaniem Skarżącej organ pierwszej instancji przy wydawaniu decyzji nie ocenił zasadności realizacji inwestycji w inny sposób niż proponowany przez inwestora, czym naruszył art. 1, 77 § 1 oraz 80 kpa.
Skarżąca podniosła, iż w zaskarżonej decyzji nie ma wskazanego terminu, w jakim powinno nastąpić wydanie nieruchomości, co stanowi naruszenie art. 10 ust. 3 pkt 9 specustawy gazowej.
III. Jak już wcześniej wskazano, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., Minister rozpatrzył odwołania od decyzji Wojewody, utrzymując tę decyzję w mocy.
Uzasadniając w/w orzeczenie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje:
1. W niniejszej sprawie należało ustalić lokalizację planowanej inwestycji zgodnie z wnioskiem inwestora, albowiem spełnione zostały wszelkie warunki ku temu, przewidziane w specustawie gazowej. Stwierdzić należy, iż postępowanie w przedmiocie ustalenia w/w lokalizacji przeprowadzone zostało przez Wojewodę prawidłowo, a decyzja tego organu czyni zadość wymogom specustawy.
2. Nietrafne są zarzuty odwołań, zmierzające do wykazania wadliwego zlokalizowania przebiegu inwestycji, mającego prowadzić do nadmiernego naruszenia prawa własności odwołujących się.
3. W celu realizacji dyrektyw wynikających z art.7 k.p.a., w myśl którego organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli, pismem z dnia [...] lipca 2017 r., znak: [...], Minister przekazał inwestorowi kopie wniesionych odwołań, wzywając do wypowiedzenia się w sprawie podniesionych tam zastrzeżeń do lokalizacji planowanej inwestycji, a w szczególności do wypowiedzenia się w kwestii dotyczącej możliwości ewentualnej zmiany lokalizacji inwestycji, aby zminimalizować ingerencję planowanej inwestycji w nieruchomości prywatne Skarżących, a w przypadku braku możliwości dokonania powyższych zmian, do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanych przez Skarżących żądań.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...] Inwestor odniósł się do zastrzeżeń Skarżących. Przedmiotowe pismo zostało przez organ odwoławczy, zgodnie z wyrażoną w art.9 k.p.a. zasadą udzielania stronom postępowania informacji, przesłane Skarżącym przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...].
W piśmie z dnia [...] września 2017 r. Skarżący A. G. i G. G., reprezentowani przez adw. Z. W., odnieśli się do wyjaśnień Inwestora, podnosząc że w żaden sposób nie wykazał on, że umieszczenie rurociągu po stronie zachodniej obecnie istniejącego gazociągu wiązałby się ze zbytnim zbliżeniem do słupów energetycznych czy zespołu zaporowo upustowego. W ocenie Skarżących skoro z jednej strony można posadowić gazociąg w strefie ochronnej obecnego rurociągu, to możliwe jest to także z jego drugiej strony. Ponadto Skarżący podtrzymali swoje stanowisko przedstawione w odwołaniu, że nowy gazociąg powinien biec w miejscu obecnego, do którego inwestor nie odniósł się w ww. piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Skarżący podnieśli, że w rzeczonym piśmie, inwestor nie wykazał, co stoi na przeszkodzie, przynajmniej w części biegnącej w okolicy działki Skarżących, usytuowania przedmiotowej inwestycji gazowej w miejscu istniejącego gazociągu, jak również nie odniósł się do kwestii braku konsultacji oraz oględzin na działce Skarżących. Skarżący wskazali, że część rolna ich działki może zostać bez problemów wykorzystana w przyszłości do celów budowlanych, dlatego nie ma znaczenia, że działka określona jest jako rolna, bo została przez Skarżących nabyta pod inwestycję i ma służyć celom mieszkaniowym.
Do wyjaśnień zawartych w piśmie Inwestora odniosła się także A. C., reprezentowana przez P. W. W piśmie z dnia [...] października 2017 r., Skarżąca podniosła, że stanowisko Inwestora nie zawiera szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanej przez Skarżącą zmiany przebiegu inwestycji w zakresie drogi dojazdowej do śluzy.
W ocenie Skarżącej Inwestor jedynie lakonicznie stwierdza, że istniejąca droga jest zbyt wąską i nie ma odpowiednich promieni, nie podaje jednak, jaka jest szerokość obecnej drogi, jaka szerokość być powinna, a także pomija fakt, iż obecna droga jest wykorzystywana, jako dojazd do śluzy.
Skarżąca podniosła, że możliwe jest przesunięcie projektowanej drogi dojazdowej poza granicę działek [...] oraz [...], gdyż sąsiednie nieruchomości nie są zabudowane i nie są wykorzystywane przez ich właścicieli. Skarżąca ponowiła zawarte w odwołaniu argumenty, że stanowiące jej własność działki nr [...] i [...] są wykorzystywane przez nią do prowadzenia działalności gospodarczej - są odpowiednio zaprojektowane, mają ozdobne nasadzenia, przestrzeń zaprojektowaną specjalnie w celu organizacji atrakcji weselnych.
4. Skonfrontowanie stanowiska Inwestora z zarzutami Skarżących prowadzi do wniosku, iż wbrew tym zarzutom Inwestor wykazał prawidłowość projektowanych rozwiązań.
Zgodnie z przepisami specustawy gazowej wojewoda pełni w procesie lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikacyjnego funkcję organu administracji, który jest zobowiązany wyłącznie do wydania decyzji w tym przedmiocie, nie jest natomiast upoważniony do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno - wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Pogląd o kreacyjnej roli inwestora w procesie realizacji inwestycji infrastrukturalnych został zaaprobowany w szerokim orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zwłaszcza w sprawach dotyczących inwestycji drogowych, ale znajdującym zastosowanie również .w sprawach z zakresu ustalenia lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2572/15, z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 1373/16, z dnia 25 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 454/16, z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 106/15, z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 3221/14, z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2621/12, z dnia 28 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 93/14, z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13, z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1968/10, z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 2416/10, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wr 707/10, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 561/11, z dnia 14 maja 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 1722/09). Inwestor jest zatem kreatorem miejsca, sposobu i kształtu realizacji inwestycji, natomiast organ orzekający wyznacza dopuszczalne prawem granice tej kreacji, poprzez dokonywanie oceny prawnej, kończącej się aktem władztwa publicznego zakreślającego te granice. Zadaniem organu jest bowiem sprawdzenie, czy wyznaczone przez wnioskodawcę linie rozgraniczające obszar inwestycji odpowiadają woli ustawodawcy wyrażonej w innych regulacjach prawnych, mających znaczenie dla wydania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji gazowej. Przepisy specustawy gazowej nie określają obowiązku przedstawienia przez inwestora różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji, dlatego też organ orzekający ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem takiego wariantu, jaki przedstawił wnioskodawca (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 432/130). W tym zakresie organ dokonał w niniejszej sprawie takowej oceny.
Należy zaznaczyć, iż skoro ustawodawca precyzyjnie określił zakres wniosku składanego przez inwestora przedsięwzięcia w zakresie terminalu, to porównując jego zawartość (wraz z załącznikami) z ustawowo wyznaczoną treścią orzeczniczą decyzji, określoną w art. 10 ust 1 specustawy gazowej organy orzekające nie mogą modyfikować ustaleń i parametrów zawartych we wniosku o wydanie ww. decyzji, jeżeli nie wynika to z wiążących organ przepisów prawa. W przypadku uznania, iż przedstawiony przez inwestora projekt spełnia wymogi prawa i cel danej inwestycji, zarówno wojewoda jak też Minister nie jest uprawniony do zmiany przebiegu inwestycji. Za powyższym stanowiskiem przemawia również fakt, iż w celu skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu inwestor na podstawie przepisów specustawy gazowej obowiązany jest do przedstawienia opinii i uzgodnień oraz decyzji innych organów wyrażających stanowisko co do przebiegu przedsięwzięcia i jego lokalizacji w określonym kształcie. Ingerowanie w kształt inwestycji przez organy orzekające - przy spełnieniu przez inwestora wszystkich wymagań określonych przepisami prawa - stanowiłoby działanie niedopuszczalne.
Organy wydające decyzję ustalającą lokalizację inwestycji gazowej są uprawnione i zarazem zobowiązane do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Odmowa ustalenia lokalizacji inwestycji w wersji wnioskowanej przez inwestora następuje tylko w sytuacji stwierdzenia przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa.
W tej sytuacji orzekające w niniejszej sprawie organy nie mogły dokonać zmian w przedstawionej przez wnioskodawcę koncepcji przebiegu gazociągu, skoro wniosek inwestora spełniał wszystkie wymagania formalnoprawne. Należy jeszcze raz wyraźnie zaznaczyć, iż przepisy specustawy gazowej nie określają obowiązku przedstawienia przez wnioskodawcę różnych wariantów przebiegu planowanej inwestycji.
Projektowana inwestycja stanowi cel publiczny, a jej lokalizacja ustalona została na podstawie stosownego w tym względzie aktu prawnego rangi ustawy.
Uznać należy, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo. Organ uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które inwestor przedstawił w załączonej do wniosku dokumentacji. Wynika z niej, że przedmiotowa inwestycja ma na celu poprawę bezpieczeństwa energetycznego Polski poprzez stworzenie nowych zdolności przesyłowych i transportowych.
Trasa gazociągu wysokiego ciśnienia [...] - [...] - [...] została zaprojektowana zgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowej i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r. poz. 640), a przy projektowaniu trasy gazociągu wzięto pod uwagę:
- istniejącą zabudowę ze szczególnym uwzględnieniem terenów mieszkalnych i inwestycyjnych,
- występujące sieci i uzbrojenie terenu oraz infrastrukturę drogową,
- warunki środowiskowe,
- warunki terenowe (przekroczenia cieków, skrzyżowania z drogami itp.),
- miejsce włączenia projektowanego gazociągu do istniejącej sieci.
5. Odnosząc się do zarzutów lokalizacyjnych A. K., właściciela działki nr [...] i [...] gm. [...], obręb [...], w pierwszej kolejności wskazać należy, że na terenie działki [...] gmina [...], obręb [...] (użytek rolny oznaczony w wypisie z rejestru gruntów jako: [...]) nie przebiega trasa projektowanego gazociągu [...], a tylko niewielki fragment strefy kontrolowanej (ok. 15 m2) na którym ustanowione zostaną ograniczenia w korzystaniu z terenu. Na obszarze objętym decyzją lokalizacyjną ustanawia się ograniczenia na czas budowy. Po zakończeniu budowy gazociągu wykonawca robót ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do należytego stanu i porządku.
Podzielić należy argumentację Inwestora, że przebieg trasy projektowanego gazociągu na działce [...] uwarunkowany jest zachowaniem odpowiednich odległości od istniejącej linii energetycznej oraz sieci wodociągowej. Z uwagi na powyższe trasa projektowanego gazociągu nie mogła być zlokalizowana w bezpośrednim sąsiedztwie gazociągu już istniejącego. Ponadto na działce [...] trasa projektowanego gazociągu biegnie przez użytek rolny oznaczony w wypisie z rejestru gruntów jako: [...]. Budowa gazociągu w części liniowej oraz jego eksploatacja na terenach rolniczych nie będzie wprowadzać ograniczeń w dotychczasowym ich zagospodarowaniu. Gazociąg ułożony będzie pod ziemią, zgodnie z obowiązującymi normami i przepisami, z zachowaniem min. przykrycia 1,2 m. W przypadku występowania urządzeń drenarskich głębokość ułożenia będzie odpowiednio większa. Jak podkreślił inwestor, na etapie opracowania projektu wykonawczego zostanie przygotowana część dokumentacji, w której będą określone warunki odbudowy lub przebudowy urządzeń melioracyjnych. Po zakończeniu budowy gazociągu wykonawca robót ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do należytego stanu i porządku w tym do usunięcia powstałych w wyniku prowadzenia prac budowlanych uszkodzeń w infrastrukturze istniejącej na działce.
6. Odnosząc się do zarzutów lokalizacyjnych A. C., właścicielki działek nr [...] i [...] gm. [...], obręb [...], wskazać należy, że śluza odbiorcza [...] posłuży do przepuszczania tłoka przez gazociąg przed rozpoczęciem jego eksploatacji, a także umożliwi przeprowadzanie badań inspekcyjnych w trakcie eksploatacji gazociągu. Ponadto na terenie planowanej śluzy [...] zlokalizowana zostanie stacja ochrony katodowej gazociągu wraz z uziomem anodowym. Droga dojazdowa do planowanego obiektu śluzy [...] została zaprojektowana w sposób optymalny. Przebieg drogi i jej parametry uwarunkowany jest koniecznością zapewnienia dojazdu do planowanej śluzy sprzętu niezbędnego do jej obsługi. Istniejąca i obecnie funkcjonująca droga nie spełnia wymagań odnośnie szerokości drogi oraz minimalnych promieni łuków dla obsługi planowanej śluzy [...].
7. Odnosząc się do zarzutów lokalizacyjnych A. G. i G. G. właścicieli działki nr [...] gm. [...], obręb [...], wyjaśnić należy, że na terenie [...] gmina [...], obręb [...] oraz na działce sąsiedniej (dz. ew. [...]) zlokalizowany obecnie jest gazociąg [...], dla którego strefa kontrolowana wynosi 30 m (po 15 m od osi gazociągu). W związku z tym w świetle obowiązujących przepisów użytkowanie ww. działki w obrębie strefy kontrolowanej jest ograniczone. Trasa projektowanego gazociągu na obszarze działki [...] przebiega wzdłuż istniejącego gazociągu [...] w odległości ok. 5 m od jego osi znajdując się w całości w jego strefie kontrolowanej wynoszącej po 15 m od jego osi. Takie usytuowanie projektowanego gazociągu, którego strefa kontrolowana wynosi po 4 m od osi gazociągu nie wprowadza nowych ograniczeń na działce [...] po jego wybudowaniu.
Trasa projektowanego gazociągu przebiega po stronie wschodniej względem istniejącego gazociągu (w tym po działce [...]). Przebieg projektowanego gazociągu po stronie zachodniej względem istniejącego gazociągu nie jest możliwy ze względu na wystąpienie kolizji i nienormatywnych zbliżeń do słupów energetycznych. Ponadto trasa planowanego gazociągu wynika także z lokalizacji istniejącego zespołu zaporowo upustowego oraz projektowanego obiektu zespołu zaporowo upustowego (ZZU [...]) przy ul. [...], których położenie determinuje lokalizację projektowanego gazociągu po stronie wschodniej względem istniejącego gazociągu. Lokalne zmiany położenia projektowanego gazociągu względem gazociągu istniejącego (np. miejscowe przejścia ze strony zachodniej na wschodnią względem istniejącego gazociągu i ponownie ze wschodniej na zachodnią) w celu ominięcia pojedynczych przeszkód (m.in. działek) wymagałoby zastosowania dodatkowych "ciasnych" łuków które generują duże koszty, a przede wszystkim niekorzystnie wpływają na hydraulikę przepływu gazu (zasada minimalizowania ilości łuków). Z uwagi na powyższe zgodzić należy się ze stanowiskiem inwestora przedstawionym w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r., iż trasa projektowanego gazociągu nie mogła być zlokalizowana po drugiej stronie gazociągu już istniejącego. Ponadto na działce [...] trasa projektowanego gazociągu biegnie przez użytek rolny oznaczony w wypisie z rejestru gruntów jako: [...], a nie przez część działki oznaczonej jako budowlana. Budowa gazociągu w części liniowej oraz jego eksploatacja na terenach rolniczych nie będzie wprowadzać ograniczeń w dotychczasowym ich zagospodarowaniu. Gazociąg ułożony będzie pod ziemią, zgodnie z obowiązującymi normami i przepisami, z zachowaniem min. przykrycia 1,2 m. W przypadku występowania urządzeń drenarskich głębokość ułożenia będzie odpowiednio większa, Na etapie opracowania projektu wykonawczego zostanie przygotowana część dokumentacji, w której będą określone warunki odbudowy lub przebudowy urządzeń melioracyjnych. Po zakończeniu budowy gazociągu wykonawca robót ma obowiązek przywrócenia nieruchomości do należytego stanu i porządku w tym do usunięcia powstałych w wyniku prowadzenia prac budowlanych uszkodzeń w infrastrukturze istniejącej na działce.
8. Odnosząc się do zarzutów Skarżących, proponujących inne, niż zatwierdzone decyzją Wojewody, lokalizacje przedmiotowego gazociągu, ponownie w tym miejscu podkreślić należy, że organy orzekające nie mogą modyfikować ustaleń i parametrów zawartych we wniosku o wydanie ww. decyzji, jeżeli nie wynika to z wiążących organ przepisów prawa. W przypadku uznania, iż przedstawiona przez inwestora trasa gazociągu spełnia wymogi prawa i cel danej inwestycji, zarówno wojewoda jak też Minister nie są uprawnieni do zmiany przebiegu inwestycji. Za powyższym stanowiskiem przemawia również fakt, iż w celu skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu inwestor na podstawie przepisów specustawy gazowej obowiązany jest do przedstawienia opinii i uzgodnień oraz decyzji innych organów wyrażających stanowisko co do przebiegu przedsięwzięcia i jego lokalizacji w określonym kształcie. Ingerowanie w kształt Inwestycji przez organy orzekające - przy spełnieniu przez inwestora wszystkich wymagań określonych przepisami prawa - stanowiłoby działanie niedopuszczalne.
Ponadto, zauważenia wymaga fakt, że wariantowanie przebiegu przedmiotowego przedsięwzięcia odbywało się na etapie postępowania poprzedzającego złożenie przez inwestora wniosku o wydanie zaskarżonej decyzji, a mianowicie w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej i to właśnie we wspomnianym postępowaniu strony mogły wnosić uwagi co do przebiegu projektowanego gazociągu. Na etapie postępowania o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji gazociągu nie bada się już tzw. innych szczegółowych wariantów lokalizacyjnych przeprowadzenia inwestycji. Zgodnie bowiem z art. 74 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2017 r. poz. 1405, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą środowiskową", do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku gdy wnioskodawca wystąpił o ustalenie zakresu raportu w trybie art. 69 - kartę informacyjną przedsięwzięcia. W myśl natomiast art. 66 ust. 1 pkt 4 - 7 ustawy środowiskowej, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać m.in. opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia; opis analizowanych wariantów, w tym wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru; określenie przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów; uzasadnienie proponowanego przez wnioskodawcę wariantu, ze wskazaniem jego oddziaływania na środowisko, w szczególności na: ludzi, rośliny, zwierzęta, grzyby i siedliska przyrodnicze, wodę i powietrze, powierzchnię ziemi, z uwzględnieniem ruchów masowych ziemi, klimat i krajobraz, dobra materialne, zabytki i krajobraz kulturowy, objęte istniejącą dokumentacją, w szczególności rejestrem lub ewidencją zabytków oraz wzajemne oddziaływanie między ww. elementami.
Zgodnie z art. 86 ustawy środowiskowej, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wiąże organ wydający decyzje, o których mowa w art. art. 72 ust. 1. Zatem, co należy podkreślić, decyzja środowiskowa determinuje rozwiązania projektowe określone w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji gazowej.
9. Wbrew stanowisku skarg przepisy specustawy gazowej nie nakładają na inwestora obowiązku uzyskania zgody od właścicieli nieruchomości objętych inwestycją na budowę gazociągu.
10. Kwestia ewentualnego obniżenia wartość nieruchomości w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji nie stanowi przedmiotu rozstrzygnięcia decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycji w zakresie terminalu. Jest to zagadnienie związane z ustaleniem odszkodowania, stanowiącym przedmiot odrębnego postępowania administracyjnego (art.23, art. 24 ust. 1 zd. 2 specustawy).
11. Poza przedmiotem rozpatrywanej sprawy pozostaje kwestia ewentualnego, wywołanego realizacją planowanej inwestycji, pozbawienia Skarżących możliwości swobodnego korzystania z nieruchomości, jak również niemożności realizacji przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, budowlanych, czy związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej czy rolniczej. Kwestie te reguluje art. 124 ust. 5 u.g.n., ewentualnie Skarżący mogą dochodzić naprawienia szkód na drodze cywilnoprawnej.
12. Wbrew stanowisku Skarżących naruszenie ich prawa własności Skarżących nastąpiło z poszanowaniem norm konstytucyjnych (organ przytoczył w tym miejscu w szczególności wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 lipca 2001 r., sygn. K 3/01, OTK ZU 2001/5/125, potwierdzający upoważnienie ustawodawcy zwykłego do wyważania proporcji między interesami właścicieli i interesem publicznym). Stworzenie szczególnej procedury pozwalającej na lokalizację inwestycji towarzyszącej inwestycji, w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...], było zatem rozwiązaniem proporcjonalnym do zamierzonego przez ustawodawcę celu, w pełni legitymowanego w demokratycznym państwie prawa.
Zasadniczym celem realizacji przedmiotowej inwestycji, jest poprawa bezpieczeństwa energetycznego Polski poprzez stworzenie nowych zdolności przesyłowych i transportowych. Przedsięwzięcie poprawi warunki techniczne przesyłania gazu oraz zwiększy stopień bezpieczeństwa i ciągłość dostarczania gazu do odbiorców poprzez modernizację i rozbudowę systemu przesyłowego w rejonie południowej i południowo - wschodniej części Polski. Jest to zatem niewątpliwie cel publiczny i fakt ten należy uwzględnić przy ocenie, czy decyzja o zezwoleniu na lokalizację inwestycji gazowej zapewnia poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. Niemniej zaznaczenia wymaga, że interes publiczny ma prymat nad interesem jednostki, o ile nie narusza jego interesu prawnego w sposób niezgodny z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 762/13).
Ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestor decydować będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego. Uzależnianie funkcjonowania gazociągów publicznych od wyrażenia zgody przez osobę prywatną nie byłoby do pogodzenia z charakterem inwestycji o znaczeniu ponadlokalnym, stanowiącej realizację celów, o których mowa w art. 6 u.g.n. W myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1517/97,: "Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Interesy osób trzecich winny być brane pod uwagę na etapie prac projektowanych i przez organ przygotowujący decyzję - pozwolenie na budowę. Nie można jednak oczekiwać, aby interes osób trzecich był najważniejszym i jedynym kryterium, jakie bierze się pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia na budowę.".
13. W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób zatem przyjąć, że organ pierwszej instancji rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, 77 i art. 80 kpa, nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy.
14. Nie można uwzględnić zarzutów A. C., M. S. i A. S., reprezentowanych przez r.pr. B. Z., dotyczących naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., zwrócić należy uwagę, że w sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej (najczęściej w sferze postępowania dowodowego), a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 kpa (vide: wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1320/08). Spełnienie się w/w przesłanek w niniejszej sprawie nie nastąpiło.
15. Podobnie bezzasadnym jest zarzut A. G. i G. G., dotyczący naruszenia art. 10 i 11 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie konsultacji społecznych w sprawie. Zauważyć również należy, że specustawa gazowa nie zobowiązuje inwestora do poprzedzenia wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji gazociągu przeprowadzeniem konsultacji społecznych, które miałyby na celu ustalenie przebiegu projektowanej inwestycji z właścicielami bądź użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Uzależnienie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji gazowej od uprzedniego przeprowadzenia konsultacji społecznych byłoby wprowadzeniem pozaustawowej przesłanki, co byłoby sprzeczne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Oznacza to, że strona nie może skutecznie domagać się od organu administracji publicznej przeprowadzenia takich konsultacji jak i zarzucać wadliwości decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z powodu braku ich przeprowadzenia (vide: powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 432/13). Jak wynika natomiast z akt przedmiotowej sprawy, strony przedmiotowego postępowania miały zapewnioną przez organy orzekające, na każdym jego etapie, możliwość czynnego w nim udziału, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 10 kpa, z czego skorzystały składając m.in. zastrzeżenia i uwagi, do których ustosunkował się organ pierwszej instancji w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji. Ponadto wskazać należy, iż możliwość udziału społeczeństwa została zapewniona w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej.
16. Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Skarżących, dotyczące nieprzeprowadzenia oględzin na terenie działek przeznaczonych pod przedmiotową inwestycję gazową. Dyspozycja art. 75 § 1 k.p.a. wskazuje a contrario, iż organ orzekający w sprawie nie jest zobligowany do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub oględzin, jeśli nie jest to konieczne dla wyjaśnienia sprawy. Przepis pozostawia więc ocenie organu potrzebę przeprowadzenia ww. dowodu. Jeśli organ stwierdzi, iż opinia biegłego lub oględziny przyczynią się do ustalenia okoliczności faktycznej, mającej znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, wówczas stosuje ww. środki dowodowe. W omawianej sprawie powyższe nie zaistniało, jako że wszystkie okoliczności mające znaczenie dla sprawy zostały przez organy orzekające ustalone w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. Organ administracji publicznej powołuje biegłego na żądanie strony lub z urzędu. Niemniej, organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o powołanie biegłego dla ustalenia okoliczności, która w sposób niebudzący wątpliwości może być ustalona przez organ na podstawie dokumentów sprawy, co ma miejsce w niniejszej sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 1982 r., sygn. akt I SA 2497/81). Zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy nie budzi wątpliwości, a dokumentacja mapowa i opracowania techniczne stanowiące podstawę orzekania, sporządzone zostały przez osoby uprawnione i posiadające stosowne kwalifikacje zawodowe.
17. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut A. C., dotyczący naruszenia art. 112 ust. 3 u.g.n., w zw. z art. 30 oraz art. 4 specustawy gazowej, mającego polegać na dokonaniu podziału nieruchomości i przejęciu na własność działek stanowiących własność Skarżącej, pomimo tego, iż można cele publiczne zrealizować w inny, bardziej uzasadniony sposób. Zgodnie bowiem z art. 20 ust. 1 i 2 specustawy gazowej decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu zatwierdza się podział nieruchomości. Mapy z projektami podziału nieruchomości stanowią integralną część decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu stanowią linie podziału nieruchomości w zakresie, w jakim inwestor wystąpił o zatwierdzenie podziału nieruchomości, przedstawiając mapy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8 specustawy gazowej. Z powyższego przepisu wynika, że to Inwestor, a nie organ decyduje o konieczności dokonania podziału nieruchomości przeznaczonej pod inwestycję gazową. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności z załączników mapowych do decyzji Wojewody [...], podział nieruchomości wymuszony został koniecznością zapewnienia dojazdu do planowanej śluzy [...]. Istniejąca i obecnie funkcjonująca droga nie spełnia takich wymagań. Z uwagi na powyższe, zasadnym i koniecznym, w ocenie Ministra było zaprojektowanie nowej drogi dojazdowej, co zostało szczegółowo omówione na stronie 19 niniejszej decyzji. Z uwagi na kreacyjną rolę inwestora w zakresie decydowania o przebiegu inwestycji gazowej zarzuty Skarżącej odnoszące się do przyjętej lokalizacji przedsięwzięcia, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie z uwagi na fakt, że organ właściwy do wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji gazowej nie jest upoważniony do korygowania rozwiązań przyjętych we wniosku o wydanie ww. decyzji, jeżeli stwierdzi że te zaproponowane przez inwestora we wniosku o wydanie decyzji pozostają w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.
18. Za chybiony uznać należy zarzut A. C., dotyczący naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 9 specustawy gazowej, polegającego na niewskazaniu w zaskarżonej decyzji, terminu w jakim ma nastąpić wydanie nieruchomości. Wbrew twierdzeniem odwołującej się stosowne rozstrzygnięcie dotyczące terminu wydania nieruchomości lub opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, znajduje się na stronie 14, w punkcie 11 decyzji Wojewody [...].
19. Za bezzasadny uznać należy zarzut A. C., że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania Wojewoda wskazał, iż postępowanie dotyczy jedynie ograniczenia w prawie korzystania z nieruchomości objętych postępowaniem, a nie pozbawienia Skarżącej prawa jej własności. Trafności tego zarzutu nie potwierdza treść zawiadomienia organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2017 r., znak: [...].
IV. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. A. K. wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra z dnia [...] grudnia 2017 r., zarejestrowaną pod niniejszą sygnaturą, zarzucając organowi:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i jego wszechstronnego rozpatrzenia, podczas gdy uczynienie zadość temu obowiązkowi doprowadziłoby do uchylenia decyzji Wojewody i wytyczenia przebiegu inwestycji w sposób jak najmniej uciążliwy dla właścicieli lub użytkowników wieczystych działek,
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 112 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 121) w zw. z art. 30 i art. 4 specustawy gazowej, polegające na dokonaniu podziału nieruchomości i przejęciu na własność nieruchomości należących do Skarżącego, podczas gdy cele publiczne można inaczej zrealizować, bacząc przy tym na stopień dolegliwości przy realizacji inwestycji dla poszczególnych właścicieli działek, przez które urządzenia mają przebiegać.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że:
Działki o nr ewid. [...] i [...], będące jego własnością, są działkami inwestycyjnymi, które Skarżący zamierzał bądź zabudować, co przynosiłyby dochód Skarżącemu, bądź sprzedać - po uregulowaniu spraw związanych z dojazdem do nieruchomości. Od dłuższego czasu Skarżący ubiega się o uregulowanie swobodnej możliwości dojazdu do działek, natomiast przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji przez te działki zniweczy jego ww. zamiary. Przebieg przedmiotowego gazociągu winien być zaplanowany po nieruchomościach, które nie są i nie będą zagospodarowane, a stanowią tylko nieużytki rolne.
Skarżący powołując się na uzasadnienie decyzji Ministra, zgodnie z którym na działce nr [...] należącej do Skarżącego, ma przebiegać fragment strefy kontrolowanej - około 15 m2, w którym to ustanowione zostaną ograniczenia w korzystaniu z terenu, podniósł, że skoro - zdaniem inwestora, jest to niewielki obszar, to nic nie stoi na przeszkodzie, ażeby inwestycję usytuować tak, by obszar kontrolowany nie przebiegał przez nieruchomości Skarżącego.
Skarżący podkreślił przy tym, że działki o nr ewid. [...] i [...] stanowią całość i jako takie mają być wykorzystane przez Skarżącego.
W ocenie Skarżącego, niezależnie od powyższego organ naruszył art. 112 ust. 3 ugn w zw. z art. 30 art. 4 specustawy gazowej, polegające na dokonaniu podziału nieruchomości i przejęciu na własność nieruchomości należących do Skarżącego, podczas gdy cele publiczne można inaczej zrealizować, bacząc przy tym na stopień dolegliwości przy realizacji inwestycji dla poszczególnych właścicieli działek przez które urządzenia mają przebiegać.
Skarżący podniósł, że z treści art. 112 ust. 3 ugn, jasno wynika, że lokalizowanie i projektowanie inwestycji powinno być dokonywane z uwzględnieniem innych alternatywnych projektów przeprowadzenia inwestycji. Inwestycja zatem powinna być przeprowadzona przez grunty, które nie są wykorzystywane przez właścicieli do celów mieszkaniowych jak i inwestycyjnych.
Skarżący wskazał, że celem Skarżącego jest zainwestowanie w posiadane działki, co uprawdopodobnia fakt, że stara się o swobodny dojazd do nich. Przebieg inwestycji przez działki nr [...] i [...] spowoduje, że Skarżący poniesie niepowetowaną szkodę, obejmującą utracone korzyści ze sprzedaży gruntu bądź dokonania na nim inwestycji. Oczywiste jest bowiem, iż działka, przez którą nie przebiega gazociąg, stanowi atrakcyjniejszy przedmiot sprzedaży niż działka, na której dokonywana jest budowa bądź ten gazociąg przebiega. W ocenie Skarżącego, działki znajdujące się nieopodal stanowią nieużytki rolne, niewykorzystywane w celach mieszkaniowych i inwestycyjnych i to tam powinien być zlokalizowany gazociąg. Wobec tego, nie budzi zdaniem Skarżącego wątpliwości, że inwestor dokonał wadliwej oceny lokalizacji inwestycji i powinien zmodyfikować jej przebieg.
V. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. A. C. wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra, zarejestrowaną pod sygnaturą akt IV SA/Wa 511/18, zarzucając organom uwzględnienie wniosku Inwestora pomimo tego, iż proponowany przebieg drogi dojazdowej do planowanej śluzy [...], która to droga biegnie m.in. przez należące do Skarżącej działki [...] oraz [...], został zaprojektowany w sposób, który ingeruje w jej prawo własności ponad miarę wymaganą do realizacji inwestycji, a z drugiej strony naraża Skarb Państwa na ryzyko odpowiedzialności za roszczenia odszkodowawcze ponad racjonalną miarę.
Zgodnie z dokumentacją decyzją Ministra, m.in. po działkach nr [...] oraz [...] ma przebiegać droga dojazdowa do planowanej śluzy [...], Skarżąca wskazała, że rozumie konieczność stworzenia infrastruktury do obsługi śluzy, niemniej w jej przekonaniu sposób jej realizacji narusza ponad dopuszczalną miarę prawo jej własności oraz naraża Skarb Państwa na odpowiedzialność ponad miarę konieczną dla realizacji inwestycji.
W pismach kierowanych do Wojewody oraz Ministra wskazywała, iż na działkach objętych niniejszym postępowaniem prowadzi działalność gospodarczą, a przedmiotowe nieruchomości są zaadaptowane na potrzeby tej działalności, posiadają ozdobne nasadzenia, atrakcje dla korzystających, ogród specjalnie zaprojektowany w celu organizacji zabaw weselnych oraz plenerowych sesji fotograficznych, a ponadto na sąsiednich działkach Skarżącej znajduje się sala bankietowa, w której organizowane są wesela. Całe otoczenie działek dających restaurację oraz salę bankietową Skarżącej jest spójne pod względem wyglądu oraz praktycznie zorganizowanie. Skarżąca podniosła, że zmiany proponowane przez Inwestora nie tylko zmienią otoczenie, w którym Skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, ale również uniemożliwią jej organizowanie niektórych atrakcji weselnych na świeżym powietrzu oraz plenerowych sesji fotograficznych, które są przeprowadzane w ogrodzie znajdującym się na działkach nr [...] oraz [...], co zapewne będzie miało jednoznaczne przełożenie na rentowność prowadzonej działalności gospodarczej.
Realizacja przedmiotowej inwestycji w ogóle nie wymaga posadowienia drogi na działkach Skarżącej, albowiem działki znajdujące się przy granicy z działkami objętymi niniejszym postępowaniem są nieużytkami, na których nie znajdują się żadne zabudowania i które stoją odłogiem". Droga, która przebiegałaby po tych nieruchomościach nieznacznie (o kilka metrów) zmieniłaby przebieg inwestycji proponowany przez inwestora, ale byłaby o wiele bardziej uzasadniona, przede wszystkim dużo bardziej opłacalna dla Skarbu Państwa, gdyż odszkodowanie za nieużytki rolne zapewne byłoby dużo niższe niż za nieruchomość wykorzystywaną na cele prowadzenia działalności gospodarczej, która została w tym celu specjalnie zaprojektowana.
W przekonaniu Skarżącej, nawet przesunięcie drogi do granicy nieruchomości Skarżącej praktycznie niwelowałoby uciążliwość ingerencji w prawo jej własności, albowiem wtedy droga nie biegłaby przez środek urządzonego ogrodu.
Doszło zatem do naruszenia prawa m.in. poprzez niezachowanie zasady proporcjonalności przy wyborze środków służących realizacji inwestycji celu publicznego.
VI. Pismem z dnia [...] stycznia 2018 r. A. G. i G. G. wnieśli do tut. Sądu skargę na decyzję Ministra, zarejestrowaną pod sygnaturą akt IV SA/Wa 512/18, podnosząc przeciwko tej decyzji następujące zarzuty:
1) naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mającej charakter nieobiektywny, wynikający z braku podjęcia odpowiednich czynności przez organ mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności i uzupełnionego materiału dowodowego, w szczególności pominięcia braku zgody właścicieli na posadowienie instalacji w danym miejscu, przyjęciu za wystarczające wyjaśnień wykonawcy,
2) naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 5 specustawy gazowej poprzez brak zawarcia w decyzji informacji, w jaki sposób są chronione interesy osób trzecich,
3) naruszenia art. 7 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa i 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie za wiarygodny zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, zawierający liczne braki oraz uchybienia, w tym
- brak protokołu z wizji lokalnej,
- brak operatów wyliczających zasadność przeprowadzenia instalacji po gruncie Skarżących,
- brak ekspertyz wskazujących oddziaływanie gazociągu na bezpieczeństwo Skarżących szczególnie w sytuacji niezachowania minimalnej szerokości pasa ochronnego,
4) naruszenia art. 10, 11, 85 § 1 kpa przez pozbawienie strony czynnego udziału w sprawie, przez:
- nieprzeprowadzenie oględzin na gruntach,
- braku konsultacji,
- nie uwzględnieniu wniosku o sporządzenie operatów z innymi wariantami przebiegu gazociągu,
5) naruszenia art. 6, 7, 8 kpa przez naruszenie przepisów prawa, nie wyjaśnieniu wszystkich wątpliwości w sprawie, czym naruszono zasadę zaufania do władzy publicznej,
6) naruszenia art. 80 kpa poprzez dopuszczenie i analizę niekompletnych i niepełnych dowodów, szczególnie w przypadku braku analizy potencjalnych kosztów budowy gazociągu w taki sposób, bez uwzględnienia różnic w odszkodowaniach,
7) naruszenia art. 107 § 3 kpa przez brak zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń organu wydającego decyzję mających odzwierciedlenie w ustaleniach stanu faktycznego.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podnieśli, że:
- nie odbyły się stosowne konsultacje społeczne, a organ odwoławczy ograniczył się do uzyskania wyjaśnień od wykonawcy,
- w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] zwracali uwagę, że przebieg przedmiotowego gazociągu zgodnie z projektem zatwierdzonym decyzją Wojewody [...] godzi w interes Skarbu Państwa przez konieczność poniesienia znacznie wyższych kosztów odszkodowawczych niż miałoby to miejsce w sytuacji przeprowadzenia instalacji w miejsce obecnie istniejącego gazociągu,
- kupili nieruchomość mając w planach możliwość wybudowania dwóch domów, z których jeden miał służyć ich synowi, działka jest w całości ogrodzona, a istniejący gazociąg biegnie obok działki Skarżących,
- wszystkie sąsiadujące działki to nieużytki, które nie są w żaden sposób użytkowane, ani ogrodzone,
- patrząc na sprawę przez pryzmat ekonomii zasadne jest przyjęcie, że w interesie Skarbu Państwa jest wypłacanie jak Najniższych odszkodowań.
- organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do kwestii możliwości wykorzystania nieruchomości Skarżących,
- Z informacji [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wynika, że przedmiotowa inwestycja ma obejmować 1/3 nieruchomości, której Skarżący są współwłaścicielami, co w przekonaniu Skarżących oznacza, że z jednej strony nie będą mogli korzystać z tej część nieruchomości, ich ogród zostanie znacząco zmniejszony, a Skarb Państwa poniesie znacznie wyższe koszty niż gdyby przedmiotowa inwestycja była przeniesiona kilkanaście metrów dalej,
- organ odwoławczy jako organ administracji publicznej zobowiązany jest sprawdzać czy inwestycja jest zasadna ze względu na interes społeczny oraz racjonalna ze względu na koszty,
- skoro Skarżący wskazują, że będą domagać się znacznego odszkodowania związanymi z nakładami poniesionymi na nieruchomości, to logiczne wydaje się przeprowadzić inwestycję po drugiej stronie istniejącego obecnie gazociągu.
- organ odwoławczy nie zbadał wpływu przedmiotowej inwestycji na ich bezpieczeństwo. Skoro na przedmiotowej nieruchomości się posadowiony jest ich dom, a zgodnie z wytycznymi pas ochronny to minimum 12 metrów, to zasadne jest, zdaniem Skarżących, że w takim wypadku, iż Skarżący żądać będą wykupu całej ich nieruchomości. Takich wątpliwości nie ma, kiedy gazociąg buduje się na gruntach nie przeznaczonych pod zabudowę, nieużywanych oraz nie posiadających żadnych trwałych urządzeń. W przekonaniu Skarżących, organ odwoławczy w przypadku, gdyby dopuścił dowód z wizji lokalnej, miałby możliwość zweryfikowania wszystkich zarzutów, a co za tym idzie, określenia w jakim miejscu gazociąg nie zagrażałby bezpieczeństwu Skarżących.
- mając na uwadze stanowisko inwestora w kwestii zbyt wysokich kosztów zmiany projektu, organ odwoławczy powinien przynajmniej zobowiązać go do przedłożenia operatów kosztorysów innych wariantów przebiegu przedmiotowego gazociągu.
- zgodnie z specustawą gazową inwestycja powinna zostać przeprowadzona w sposób generujący jak najmniejsze koszty. Do tych kosztów powinno zostać zaliczone również odszkodowanie.
- Tymczasem, w ocenie Skarżących, bez przeprowadzenia oględzin doszło do sytuacji, w której Skarżący zostali postawieni przed faktem dokonanym. Skarżący podnieśli, że nie negują potrzeby budowy przedmiotowej instalacji gazowej, ale gdyby mieli możliwość ustosunkowania się, to wskazaliby lepszą lokalizację.
- organ odwoławczy nie wykazał, że nie ma innej możliwości, że taka decyzja jest najkorzystniejsza z perspektywy Skarbu Państwa oraz że inny przebieg instalacji wywoływałby u innych właścicieli jeszcze dalej idącą szkodę. Żadna z tych przesłanek nie jest spełniona, a ponadto inwestor nie rozmawiał ze Skarżącymi oraz nie przeprowadzał oględzin,
- mając na względzie powyższe argumenty, lokalizacja przedmiotowej inwestycji gazowej, będzie tańsza i prostsza do przeprowadzenia po działkach sąsiadujących, z pominięciem działki nr [...].
VII. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
VIII. Postanowieniem z dnia 19 września 2018 r., wydanym na rozprawie w dniu 19 września 2018 r., Sąd na podstawie art.111 § 1 p.p.s.a. połączył sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 510/18, 511/18 i 512/18 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia, prowadząc dalej sprawę pod sygn. akt IV SA/Wa 510/18.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IX. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").
Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.
W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:
1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.
X. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Ministra prowadzi do następujących wniosków:
1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego było ustalenie lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...]. Podstawę do orzekania przez organy administracji we w/w zakresie stanowi art.5 w zw. z art.39 ust.1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...]. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Ministra, podobnie jak i decyzja utrzymana nią w mocy, odpowiadają prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
2. Z art.1 ust.1 specustawy gazowej wynika, że określa ona zasady przygotowania, realizacji i finansowania inwestycji w zakresie:
- terminalu - wymaganych ze względu na istotny interes bezpieczeństwa państwa (w myśl art.1 ust.2 pkt 1 ustawy chodzi o terminal regazyfikacyjny skroplonego gazu ziemnego w [...] wraz z instalacjami, urządzeniami i obiektami niezbędnymi dla jego uruchomienia i funkcjonowania)
- inwestycji towarzyszących.
W myśl art.38 pkt 2 n ustawy inwestycją towarzyszącą inwestycjom w zakresie terminalu jest także inwestycja realizowana przez występującego w niniejszej sprawie Inwestora, polegająca na budowie gazociągu [...] - [...] - [...] - [...] wraz z infrastrukturą niezbędną do jego obsługi na terenie województw [...] i [...].
Przepis art.39 ust.1 specustawy nakazuje stosowanie do inwestycji towarzyszących przepisy rozdziałów 2 (Przygotowanie inwestycji w zakresie terminalu – art.5 - 19), 3 (Nabywanie tytułu prawnego do nieruchomości i realizacja inwestycji w zakresie terminalu – art.20 – 30) i 6 (Postępowanie administracyjne dla realizacji inwestycji w zakresie terminalu – art.34 – 37a) oraz art. 43.
W świetle powyższych uregulowań ustalanie - w drodze stosownej decyzji administracyjnej - lokalizacji inwestycji towarzyszącej inwestycjom w zakresie terminalu odbywa się na zasadach wskazanych w art.5 – 14 specustawy.
Stosownie do przepisów rozdziału 2 ustawy w/w decyzja wywołuje skutki w zakresie: (-) zatwierdzenia podziału nieruchomości (art.20 ust.1 i 2), (-) nabycia przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości znajdujących się w liniach rozgraniczających teren inwestycji w zakresie wskazanym w art. 10 ust. 1 pkt 7 (art.20 ust.3), (-) ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na zasadach określonych w art.24.
3. Odnosząc powyższe uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy, należy stwierdzić co następuje:
W liniach rozgraniczających planowanej inwestycji znalazły się działki gruntu należące do poszczególnych Skarżących, tj. 1) działki o nr ewid. [...] i [...], należące do A. K. (na w/w/ działkach ustanowiono wyłącznie ograniczenie sposobu użytkowania na zasadzie art.24 specustawy), 2) działki o nr [...] oraz [...], należące do A. C. (własność części tych działek przeszła na Skarb Państwa na zasadzie art.20 ust.3 specustawy), 3) działka nr [...], należąca do A. i G. G. (na działce tej ustanowiono ograniczenie sposobu użytkowania na zasadzie art.24 specustawy).
Zarzuty wszystkich skarg sprowadzają się do tezy, iż na skutek ustalenia kontrolowanymi decyzjami przebiegu planowanej inwestycji w sposób wskazany przez Inwestora we wniosku wszczynającym postępowanie lokalizacyjne doszło do nadmiernej ingerencji w prawo własności poszczególnych nieruchomości należących do Skarżących. Skargi podnoszą tym samym, że organy bezpodstawnie zwolniły się z obowiązku samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy we w/w kontekście, wadliwie stając na stanowisku automatycznego związania zakresem wniosku Inwestora, mającego uniemożliwiać szczegółowe weryfikowanie racjonalności przebiegu inwestycji.
Odnotować w tym miejscu należy, na co trafnie zwrócono uwagę w kwestionowanych decyzjach (z odwołaniem się do poglądów orzecznictwa sądowego, formułowanych w odniesieniu do przepisów specustawy drogowej, tj. ustawy o podobnym charakterze do specustawy gazowej), iż w przepisach specustawy gazowej nie zamieszczono regulacji upoważniających organ lokalizacyjny do dokonywania postulowanej przez skargi kompleksowej weryfikacji racjonalności proponowanego przez danego inwestora przebiegu inwestycji w kontekście zapobiegania ewentualnym nadmiernym ingerencjom w prawo własności stron postępowania. W szczególności, co zaakcentował Minister, ustawa: (-) nie nakłada na inwestora obowiązku przedkładania różnych wariantów planowanego przedsięwzięcia, jak ma to miejsce np. w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405), (-) nie nakłada na organ lokalizacyjny obowiązku przeprowadzania konsultacji społecznych, czy też przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości objętych wnioskiem lokalizacyjnym. Niezależnie od powyższego należy jednak przyjąć, że organ lokalizacyjny powinien czuwać co najmniej nad tym, aby decyzja lokalizacyjna nie powodowała ingerencji, o których mowa powyżej, mających charakter rażący i oczywisty (uznać należy, iż tego rodzaju sytuacja upoważniałaby organ do wystąpienia do inwestora o rozważenie ewentualności skorygowania przebiegu inwestycji). Za zbyt daleko idące jednakże uznać należałoby przyjmowanie, że obowiązkiem organów lokalizacyjnych jest szczegółowe weryfikowanie planowanego przebiegu inwestycji nie tylko pod kątem wykluczenia takiej ingerencji w prawo własności osób trzecich, która byłaby rażąco i oczywiście nieuzasadniona, ale również pod kątem tego, czy przebieg inwestycji zapewni właścicielom nieruchomości, częściowo objętych planowaną lokalizacją, możliwość wykorzystania pozostałych części tych nieruchomości w sposób przez nich preferowany. Nie można zatem przyjąć, iż to optymalizacja sposobu wykorzystania części działki nie objętej lokalizacją, a nie skonkretyzowane potrzeby inwestora, ma stanowić rozstrzygające kryterium dopuszczalności lokalizowania inwestycji na części działki objętej decyzją. Trafnie zatem przyjęły organy, że właściwym instrumentem prawnym służącym ochronie właściciela gruntu, zajętego jedynie częściowo na potrzeby inwestycji, jest żądanie wykupu przez inwestora pozostałej części gruntu na zasadach przewidzianych w art.124 ust.5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ewentualnie podniesienie roszczeń przed sądem cywilnym.
W ocenie Sądu organ odwoławczy w dostatecznie wyczerpujący sposób, zdeterminowany ramami postępowania lokalizacyjnego, wyjaśnił czy planowana inwestycja wywoła rażąco nieproporcjonalną ingerencję w prawo własności Skarżących, przekonująco wykluczając taką ewentualność. Wbrew ocenie skarg wystarczającym środkiem do tego było odebranie od Inwestora szczegółowych wyjaśnień co do przyczyn zaprojektowania poszczególnych elementów inwestycji na działkach stron odwołujących się od decyzji lokalizacyjnej organu I instancji oraz co do możliwości ewentualnego skorygowania przebiegu inwestycji zgodnie z postulatami tych odwołań. Stwierdzić należy, iż w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. Inwestor udzielił szczegółowych i wyczerpujących informacji we w/w zakresie (odnoszących się do poszczególnych działek), wskazując jednoznacznie na brak możliwości uwzględnienia sugestii odwołujących się. W podsumowaniu w/w szczegółowych analiz skonkludowano, iż: "Projektant nie widzi możliwości zmiany trasy projektowanego gazociągu. Biorąc pod uwagę istniejące uwarunkowania trasa gazociągu została zaprojektowana optymalnie, ze szczególnym uwzględnieniem istniejącej zabudowy mieszkalnej, zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami tak aby możliwie w największym stopniu zmniejszyć ograniczenia dla terenów, przez które przechodzi.".
Zdaniem Sądu oparcie się przez organ odwoławczy na w/w wyjaśnieniach (szczegółowo zreferowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a przytoczonych we wstępnej części uzasadnienia niniejszego wyroku), wiarygodnie wykazujących konieczność zrealizowania na działkach Skarżących inwestycji w kształcie zaproponowanym przez Inwestora, nie stanowiło przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art.80 k.p.a.
Przekonującej przesłanki do odmówienia wiarygodności wyjaśnieniom Inwestora nie może stanowić sam fakt kwestionowania tej wiarygodności przez Skarżących jeszcze na etapie postępowania odwoławczego, czy też w obecnie złożonych skargach. Stanowisko Skarżących w tym zakresie sprowadza się bowiem do konsekwentnej negacji poszczególnych twierdzeń Inwestora, składających się na jego wizję optymalizacji przebiegu inwestycji, co uznać należy wyłącznie za polemikę z tą wizją. Polemika tego rodzaju, niewątpliwie zrozumiała z uwagi na sporność interesów Inwestora oraz Skarżących, dowodzi wprawdzie rozbieżności ocen formułowanych przez w/w strony postępowania co do pożądanego sposobu ustalenia przebiegu inwestycji, niemniej sama z siebie nie dowodzi wadliwości stanowiska prezentowanego w tym zakresie przez Inwestora. Stwierdzić należy, iż Skarżący, którym organ odwoławczy doręczył w trakcie postępowania stanowisko Inwestora zyskali przez to możliwość podjęcia próby wywiedzenia takiej wadliwości np. w oparciu o zlecone przez siebie specjalistyczne opinie, kwestionujące prawidłowość przyjętego przez Inwestora sposobu realizacji inwestycji. Inicjatywy w tym zakresie Skarżący jednakże nie przejawili. Nie można przy tym przyjmować, iż obowiązek zlecenia w/w opinii (czy też np. przeprowadzenia postulowanego przez Skarżących dowodu z oględzin nieruchomości) spoczywał automatycznie na organie odwoławczym, albowiem powstanie takiego obowiązku po stronie organu należałoby rozważać tylko w takiej sytuacji, w której powziąłby on uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności stanowiska Inwestora. Niestwierdzenie przez organ tego rodzaju okoliczności nie budzi jednakże zastrzeżeń Sądu.
4. Stwierdzić należy, iż zarzuty wniesionych skarg (natury procesowej, czy też materialno - prawnej) pokrywają się co do istoty z zarzutami odwołań. Do zarzutów tych wnikliwie i prawidłowo odniósł się organ odwoławczy (co Sąd szczegółowo zreferował w części wstępnej niniejszego uzasadnienia). Stanowisko decyzji odwoławczej w przedmiocie w/w zarzutów Sąd w pełni podziela, traktując je jako stanowisko własne.
W świetle powyższych okoliczności wniesione skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlegają oddaleniu na podstawie art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło