IV SA/Wa 605/22

WyrokWSA w Warszawie2022-05-30

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Aneta Dąbrowska, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Gmina posiada interes prawny i tym samym status strony w postępowaniu o zobowiązanie do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego instalacji powodującej uciążliwości odorowe?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Gmina posiada interes prawny wynikający z prawa własności nieruchomości położonych w sąsiedztwie instalacji, co uprawnia ją do statusu strony w postępowaniu o zobowiązanie do sporządzenia przeglądu ekologicznego. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania przez Ministra było wadliwe, gdyż brak interesu prawnego nie był oczywisty i wymagał ustaleń, a organ powinien był umorzyć postępowanie odwoławcze, a nie stwierdzać niedopuszczalność odwołania.
Stan faktyczny
Gmina złożyła odwołanie od decyzji Marszałka Województwa, który odmówił zobowiązania do sporządzenia przeglądu ekologicznego instalacji do chowu drobiu, powołując się na uciążliwości odorowe i negatywne oddziaływanie na nieruchomości sąsiednie. Minister Klimatu i Środowiska stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że Gmina nie wykazała interesu prawnego. Gmina zarzuciła naruszenia prawa i wniosła skargę na postanowienie Ministra.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 15 lutego 2022 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędziowie: sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. 1. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Klimatu i Środowiska (dalej: "Minister" lub "organ") z 15 lutego 2022 r., DIŚ-III.415.3.2022.KJP stwierdzające niedopuszczalność odwołania Gminy [...] (dalej "skarżąca") od decyzji Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałek") z [...] listopada 2021 r., [...] odmawiającej zobowiązania do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. 2. Zaskarżone postanowienie zostało oparte na następujących ustaleniach faktycznych i ocenach prawnych. 2.1. Marszałek, decyzją z [...] listopada 2021 r., [...], odmówił zobowiązania R. R. do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego, o którym mowa w art. 237 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2021 poz. 1973, dalej: "p.o.ś."), instalacji do chowu drobiu w [...] przy ul. [...]. Postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu w związku z pismem Wójta Gminy [...] z 13 stycznia 2022 r. W piśmie tym powołano się na skargi okolicznych mieszkańców dotyczące przede wszystkim uciążliwości odorowych. Podniesiono również kwestię nadmiernego nagromadzenia much w sąsiedztwie spornych instalacji. Wójt powołał się m. in. na wyrok WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2019 r., IV SA/Wa 10/19 oraz zaproponował zakres i metody przeglądu. W piśmie tym zaznaczono również, że najbliższe zabudowania mieszkalne znajdują się w odległości około 85 m od kurników. Z akt sprawy wynika, że organ nie traktował Gminy [...] jako strony, w tym nie skierował do niej zawiadomienia o zakończeniu postępowania w trybie art. 10 k.p.a. 2.2. Wójt, w odwołaniu z 13 grudnia 2021 r., od decyzji Marszałka z [...] listopada 2021 r., [...] uzasadniając swoje uprawnienia do uznania za stronę postępowania, stwierdził, że katalog stron postępowania ma charakter otwarty, a więc w pozycji stron mogą również występować podmioty inne niż wymienione w art. 29 Kpa. Mają one możność udziału w każdym postępowaniu administracyjnym w dowolnej sprawie administracyjnej, bez względu na jej przedmiot, przy czym, aby mogły stać się stronami, muszą dysponować również legitymacją, o której mowa w art. 28 k.p.a. Wójt wskazał również, na istnienie interesu Gminy jako właściciela przylegającej do Fermy nieruchomości o nr [...], [...], [...], zaś wykonanie przeglądu ekologicznego uzasadniane było także szczególną troską o ochronę środowiska. W odwołaniu podkreślono, że reprezentujący Gminę Wójt występował nie tylko w imieniu interesu Gminy jako właściciela nieruchomości sąsiednich, ale przede wszystkim w trosce o zachowanie przepisów ochrony środowiska. Do odwołania dołączono opinię biegłego dr. nauk biologicznych dotyczącą spornego przedsięwzięcia sporządzoną 27 października 2021 r. 2.3. Postanowieniem z 15 lutego 2022 r., DIŚ-III.413.3.2022.KJP Minister stwierdził niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji Marszałka z [...] listopada 2021 r., [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że postępowanie w przedmiocie przeglądu ekologicznego jest wszczynane z urzędu, co nie wyklucza uczestniczenia w nim innych podmiotów niż inwestor. Warunkiem jest jednak wykazanie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 Kpa. W odwołaniu Wójt wskazał, że jest właścicielem przylegającej do Fermy nieruchomości o nr [...], [...], [...]. Minister zweryfikował mapę ewidencyjną obrębu [...] i stwierdził, iż działka nr [...] nie leży w bezpośrednim sąsiedztwie fermy. Organ zaznaczył, że pomiędzy niniejszą działką na działką [...] i [...] przebiega ulica [...], a zatem na stan jakości środowiska na tej działce będą miały wpływ uciążliwości związane z użytkowaniem przedmiotowej drogi. Zdaniem organu oddziaływania dla tej działki będą oddziaływaniami skumulowanymi. Minister uznał, że o ile przepis dopuszcza przyznanie właścicielowi nieruchomości położonej w obszarze negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko statusu strony, to Wójt nie wykazał żadnego negatywnego oddziaływania stwierdzonego na tych działkach. Organ wyjaśnił, że z opinii stanowiącej załącznik do odwołania znajdują się liczne naruszenia, których dopuściła się Strona. Niemniej jednak Minister przyjął, iż żadne z nich nie wskazuje, że na tych trzech działkach wystąpiło negatywne oddziaływanie. Ponadto Minister stwierdził, że Marszałek w toku oględzin nie potwierdził zarzutów Wójta, a także nie można pominąć dokumentacji przygotowanej na potrzeby wydania decyzji Marszałka z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], zgodnie z wnioskiem Strony oddziaływanie zamknie się w granicach przedsięwzięcia. W ocenie organu, wobec niewykazania przez Wójta negatywnego oddziaływania na działkach o nr [...], [...], [...], należało uznać, że Wójt nie posiada interesu prawnego do udziału w niniejszym postępowaniu. Minister nadmienił, że co prawda Wójt wskazał, iż wykonanie przeglądu ekologicznego uzasadniane było również szczególną troską o ochronę środowiska, niemniej jednak uznano to za interes faktyczny, a nie prawny. W ocenie Ministra nie jest to podstawa do przyznania Wójtowi statusu strony, a zatem nie był on uprawniony do skorzystania z formy zaskarżenia jaką jest odwołanie od decyzji Marszałka z [...] listopada 2021 r., [...]. 3.1. Pismem z 17 marca 2022 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wywiodła skargę na postanowienie Ministra z 15 lutego 2022 r., DIŚ-III.415.3.2022.KJP, zarzucając mu: 3.1.1. naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez błędne przekonanie o braku istniejącego oraz w dalszej kolejności braku wykazania interesu prawnego i faktycznego przez Gminę, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy oraz materiał, który w postępowaniu winien być zgromadzony w sposób jednoznaczny wskazuje na istotne naruszenia przepisów ochrony środowiska w postaci znacznego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie w tym nieruchomość nr [...], [...], [...] obręb [...]. Skarżąca wskazała, że nadal pozostają zasadne zarzuty odnoszące się do decyzji organu I instancji a polegające na: 3.1.2. naruszeniu art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie powołania biegłego w zakresie ustalenia czy faktycznie wykonywana produkcja rolna mieści się w deklarowanych ramach w szczególności, czy obsadzenie indyczników nie jest wyższe niż deklarowane, co prowadziłoby do wniosku, że niezbędne jest spełnienie dodatkowych wymogów ustawowych w tym przeglądu ekologicznego; 3.1.3. punktu II załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 września 2013 r. w sprawie szczegółowych wymagań weterynaryjnych mających zastosowanie do drobiu i jaj wylęgowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1301 ze zm.) poprzez jego pominięcie; 3.1.4. dokonaniu ustaleń faktycznych w sposób dowolny a polegających na zaniżeniu ilości sztuk chowanego drobiu oraz zaniżeniu liczny użytkowanych obiektów - indyczników, co stoi w sprzeczności z ustaleniami organu tj. Wójta Gminy [...] oraz opinii biegłej, załączonym do niniejszego odwołania; 3.1.5. zaniechanie przez organ dokonania ustaleń własnych i poprzestanie jedynie na deklarowanych przez kontrolowaną jednostkę danych zawartych we wnioskach, gdy tymczasem organ powinien był ustalić czy kontrolowany posiada decyzję zezwalającą na pobór wód podziemnych do celów gospodarczych w sprawie [...] prowadzonego przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we [...]; 3.1.6. art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1973 ze zm.) poprzez uznanie, że kontrolowane fermy korzystają w sposób zwykły ze środowiska, co jest sprzeczne ze stanem faktycznym. Na tych podstawach wniosła o dopuszczenie dowodu z dwóch opinii dotyczących prowadzonej produkcji rolnej oraz stosowanej technologii prowadzenia chowu drobiu na terenie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] oraz działek nr [...], [...] i [...], obręb [...] na okoliczność uciążliwości ferm drobiu zlokalizowanych na terenie działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] oraz działek nr [...], [...] i [...], oraz oddziaływania instalacji na działkę będącą własnością Gminy [...]. Wniosła również o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Do skargi dołączono opinię biegłego dr. nauk biologicznych dotyczącą spornego przedsięwzięcia sporządzoną 15 lutego 2022 r. 3.2. W odpowiedzi na skargę, Minister wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 4.1. Skarga zasługuje na uwzględnienie. 4.2. Na wstępie, mając na uwadze część zarzutów skargi dotyczących decyzji Marszałka (zob. pkt II petitum skargi), należy przypomnieć, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Z kolei zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Na tyle tych przepisów przyjmuje się, że sąd administracyjny kontrolując postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.) nie może uchylić decyzji organu I instancji (por. np. wyrok NSA z 25 listopada 2020 r., I GSK 329/18, CBOSA i cyt. tam orzecznictwo i piśmiennictwo). Reasumując, Sąd w niniejszej sprawie, rozpoznając skargę na postanowienie Ministra wydane na podstawie art. 134 k.p.a., nie mógł dokonać kontroli legalności decyzji Marszałka. 4.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy skarżącej przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie zobowiązania do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego dotyczącego spornej instalacji w postaci odchowalni drobiu zlokalizowanej w [...] przy ul. [...]. Zdaniem Sądu, Minister wadliwie uznał, że Gmina takiego interesu nie posiada. Wymaga przy tym podkreślenia, że nie chodzi tu o ogólny interes okolicznych mieszkańców, który zamierza reprezentować Gmina. Obowiązujące przepisy nie przyznają bowiem gminie legitymacji do występowania w postępowaniach administracyjnych dotyczących sporządzenia przeglądu ekologicznego z tego tylko tytułu, że gmina stanowi podstawową jednostkę samorządu terytorialnego. W realiach niniejszej sprawy Gmina powołała się jednak na jej indywidulany interes prawny wywodzony z praw własności nieruchomości należących do Gminy, a zlokalizowanych w sąsiedztwie spornych instalacji. 4.4. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na następujące naruszenie przepisów postępowania stwierdzone przez Sąd z urzędu. Otóż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że ustalenie przez organ odwoławczy braku istnienia przesłanki z art. 28 k.p.a. stwarza po stronie organu obowiązek zakończenia wszczętego w ten sposób postępowania w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. (zob. np. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999/4/119; wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., II OSK 514/05; wyrok NSA z dnia 22 grudnia 2008 r., II OSK 1109/07; wyrok NSA z dnia 9 lipca 2015 r., I OSK 2271/14, wyrok NSA z dnia 6 października 2015 r., I OSK 2044/14). We wskazanej uchwale powiększonego składu NSA z dnia 5 lipca 1999 r. zwrócono w szczególności uwagę na istotność zagadnienia statusu strony oraz jego związek z ochroną praw jednostki. NSA wyjaśnił również, że sama możliwość poddania postanowienia wydanego w trybie art. 134 k.p.a. kontroli sądowoadministracyjnej nie jest argumentem wystarczającym do odejścia od zasady rozstrzygania sprawy decyzją. Sąd w niniejszym składzie podziela w całej rozciągłości ten pogląd NSA. Równocześnie należy odnotować, że od powyższej zasady w orzecznictwie dopuszcza się wyjątek. Mianowicie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. jest możliwe tylko sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego odwołanie jest oczywisty i w sposób nie budzący wątpliwości wynika z tego odwołania (por. np. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2014 r., II OSK 1774/11 oraz wyrok NSA z dnia 31 marca 2015 r., II OSK 2027/13 – CBOSA). Raz jeszcze wypada podkreślić, że możliwość stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w trybie art. 134 k.p.a. z uwagi na brak przymiotu jest sytuacją wyjątkową i okoliczności uzasadniające zastosowanie tego przepisu podlegają wykładni ścisłej (exceptiones non sunt extendendae). Tymczasem w niniejszej sprawie nie sposób mówić o oczywistości braku po stronie wnoszącego odwołanie interesu prawnego. Przede wszystkim, obowiązujące przepisy nie wprowadzają, szczególnej wobec art. 28 k.p.a., regulacji co do katalogu podmiotów będących stronami, np. na wzór art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane lub art. 235 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej. Ustalenie kręgu stron wymaga zatem poczynienia ustaleń co ewentualnego wpływu tej decyzji na prawa i obowiązki innych podmiotów niż prowadzący instalację. Gmina wskazała, obok ogólnego odwołania się do działania na rzecz interesu społeczności lokalnej, również na własne prawa do sąsiednich nieruchomości. Reasumując, skoro Minister stwierdził, że Gmina nie ma interesu prawnego, to winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego, a nie postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania. 4.5. Kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było jednak dokonanie przez Ministra wadliwej wykładni kryteriów, jakie determinują ustalenie kręgu stron w postepowaniu dotyczącym zobowiązania do sporządzenia przeglądu ekologicznego instalacji będącej źródłem uciążliwości odorowych. 4.6. W odwołaniu Gmina wskazała, że jest właścicielem przylegających do spornej fermy działek o numerach [...], [...], [...]. Minister w zaskarżonym postanowieniu, odmawiając przyznania skarżącej statusu strony, powołał się na trzy argumenty. Po pierwsze, jeżeli chodzi o działkę [...], Minister wywiódł, że działka ta jest oddzielona od terenu fermy drogą (ulicą Prostą). Po drugie, Minister stwierdził, że z dokumentacji przygotowanej na potrzeby wydania decyzji Marszałka z dnia [...] kwietnia 2018 r., znak: [...], wynika, iż: "zgodnie z wnioskiem Strony oddziaływanie zamknie się w granicach przedsięwzięcia". Po trzecie, zdaniem Ministra, z opinii stanowiącej załącznik do odwołania wynikają liczne naruszenia, których dopuścił się inwestor, ale żadne z nich nie wskazuje, że na tych trzech działkach wystąpiło negatywne oddziaływanie. 4.7. Odnosząc się do argumentacji Ministra należy przede wszystkim wskazać, że postępowanie w przedmiocie przeglądu ekologicznego jest wszczynane z urzędu, co nie wyklucza jednak uczestniczenia w nim innych podmiotów niż inwestor (por. np. M. Górski, w: Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2019, Nb 6 do art. 237. Istotne jest, że ustawodawca nie zawęził, w stosunku do zasad ogólnych (art. 28 k.p.a.), katalogu podmiotów, którym może przysługiwać status strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 237 i n. p.o.ś. W tym kontekście w orzecznictwie wyjaśniono, że stroną może być przykładowo właściciel nieruchomości położonej w obszarze negatywnego oddziaływania instalacji (por. np. wyrok NSA z 29 stycznia 2019 r., II OSK 543/17, CBOSA). 4.8. Jeżeli chodzi o negatywne oddziaływanie instalacji na nieruchomości sąsiednie, w aspekcie oceny interesu prawnego, przyjmuje się, że ocena takiego oddziaływania nie jest związana wyłącznie z przekroczeniem dopuszczalnych norm. Istotne jest natomiast ustalenie, czy planowane przedsięwzięcie może oddziaływać na sąsiedni obszar w stopniu przewidującym określone uciążliwości (por. np. wyrok NSA z 8 marca 2018 r., II OSK 1244/17, CBOSA). 4.9. Przy ocenie występowania uciążliwości odorowych pochodzących z przemysłowych ferm drobiu na nieruchomości sąsiednie należy mieć również na uwadze, że w prawie polskim, inaczej niż w porządkach prawnych wielu innych państw, brak jest wciąż norm określających dopuszczalny poziom takich emisji. W aktualnym orzecznictwie przyjmuje się jednak, że brak norm nie zwalania organów ochrony środowiska z obowiązku badania, czy taki negatywny wpływ występuje (zob. np. wyroki NSA z 25 maja 2020 r., II OSK 2874/19; z 14 marca 2018 r., II OSK 1281/16 oraz z 12 lutego 2018 r., II OSK 1157/17 – CBOSA oraz P. Korzeniowski, Glosa do wyroku WSA w Warszawie z dnia 9 września 2020 r. IV SA/Wa 2720/19, OSP 2021/12/106). 4.10. Mając na uwadze mapy i rysunki zawarte w załączonych do odwołania oraz do skargi ekspertyzach, a także ogólnie dostępne dane zawarte w publicznym portalu (https://mapy.geoportal.gov.pl/imap/Imgp_2.html?locale=pl&gui=new&sessionID=6561000) nie budzi wątpliwości, że wskazana w odwołaniu działka [...], przeznaczona w planie miejscowym pod zabudowę mieszkaniową, wskazana w odwołaniu Gminy jest zlokalizowane w odległości około 10 m od granic działki [...] (działki te oddziela wspominana w zaskarżonym postanowieniu ulica [...]) oraz około 160 m od działki [...]. Z kolei działki [...] oraz [...] graniczą bezpośrednio z działką [...]. Warto dodać, że zwłaszcza od zachodu i północy sporna ferma jest otoczona zabudową mieszkaniową zlokalizowaną w odległości kilkudziesięciu metrów od granic działek inwestorów. 4.11. W świetle tych niespornych faktów należy mieć na uwadze, że w opracowanym przez Ministerstwo Środowiska w marcu 2019 r. projekcie ustawy o minimalnej odległości dla planowanego przedsięwzięcia sektora rolnictwa, którego funkcjonowanie może wiązać się z ryzykiem powstawania uciążliwości zapachowej przewidziano, że minimalna odległość instalacji do chowu lub hodowli zwierząt o obsadzie większej niż 500 DJP od budynku mieszkalnego wynosi 500 m (https://legislacja.rcl.gov.pl/docs//2/12321413/12579343/dokument402320.pdf). Tymczasem w realiach niniejszej sprawy chodzi o obsadę około 1000 DJP. Warto dodać, że odległości proponowane w powołanym projekcie ustawy znajdują się poniżej średnich odległości obowiązujących w innych krajach. W szczególności, z dokonanego w 2001 r. przez irlandzką Agencję Ochrony Środowiska przeglądu regulacji i zaleceń dotyczących minimalnych odległości między chlewniami a terenami mieszkalnymi wynika, że wartości te w przybliżeniu wahały się od kilkuset metrów w Holandii do 3600 metrów w Stanach Zjednoczonych (zob. Odour Impacts and Odour Emission Control Measures for Intensive Agriculture. Final report, Environmental Protection Agency 2001, s. 41; raport dostępny jest m. in. na stronie https://www.epa.ie/pubs/reports/research/air/Odour%20Impacts%20Final.pdf). 4.12. Mając powyższe na uwadze nie sposób przyjąć, że w realiach niniejszej sprawy sporna ferma nie oddziałuje negatywnie na sąsiednie nieruchomości, w tym nieruchomości należące do Gminy. Warto w tym miejscu odwołać się do przygotowanego w 2016 r. na zlecenie Ministra Środowiska przez zespół pod kierunkiem prof. J. Zwoździaka specjalistycznego opracowaniu pt. "Lista substancji i związków chemicznych, które są przyczyną uciążliwości zapachowej" (https://www.gov.pl/web/klimat/uciazliwosc-zapachowa), gdzie stwierdza, że istnieją niebudzące wątpliwości dowody pośrednie na to, że odory m.in. obniżają komfort życia; wywołują nasilenie takich niekorzystnych objawów psychosomatycznych, jak: rozdrażnienie, bóle głowy, nudności, trudności z koncentracją, utrata łaknienia, trudności z zasypianiem i szereg innych niekorzystnych objawów; ich niekorzystne działanie jest zbliżone do działania hałasu. 4.13. Zdaniem Sądu, z punktu widzenia negatywnego wpływu spornego przedsięwzięcia na nieruchomości sąsiednie, pozbawione znaczenia prawnego jest twierdzenie inwestora złożone w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia emisyjnego, jakoby odziaływanie fermy miało zamykać się w granicach działek inwestora. Z punktu widzenia oceny wystąpienia interesu prawnego po stronie właścicieli nieruchomości sąsiednich (art. 28 k.p.a. w z. art. 140 w zw. z art. 144 k.c.), istotne są zobiektywizowane oceny, a nie subiektywne przekonanie inwestora. Takie zobiektywizowane oceny możliwie są natomiast do przeprowadzenia, w odniesieniu do problematyki odorów, m. in. poprzez zastosowanie kryterium odległościowego. 4.14. Wbrew twierdzeniom Ministra, z ekspertyzy dołączonej do odwołania nie wynika, że brak jest negatywnego oddziaływania spornych ferm na nieruchomości sąsiednie. Opinia ta skupiła się na zgodności z planem miejscowym oraz pozwoleniem emisyjnym z 2018 r. W opinii tej zwrócono natomiast uwagę emisję zanieczyszczeń, w tym odorów (zob. np. s. 30 oraz 36). Tylko ubocznie w tym aspekcie można wskazać, że w kolejnej ekspertyzie, dołączonej do skargi, stwierdzono występowanie znacznej uciążliwości odorowej na terenach sąsiednich (zob. s. 105 – 106). 4.15. Rozpoznając sprawę ponownie Minister będzie miał na uwadze powyższe oceny prawne. Z ocen tych wynika, że skarżąca legitymuje się interesem prawnym do występowania w postępowaniu w sprawie zobowiązania do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego. 4.16. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło