V SA/Wa 1358/12

WyrokWSA w Warszawie2012-09-27

Skład orzekający: Małgorzata Rysz, Michał Sowiński, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkiem przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęcej), jest wyłącznie wpis zwierząt do rejestru, czy też wystarczające jest ich faktyczne posiadanie w okresie referencyjnym, nawet jeśli nie zostały one wówczas zarejestrowane przez rolnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że samo posiadanie zwierząt w okresie referencyjnym, potwierdzone dowodami innymi niż wpis do rejestru, jest wystarczające do przyznania płatności zwierzęcej. Wpis do rejestru jest jedynie jednym z elementów dowodowych, a organy administracji nie mogą ograniczać się wyłącznie do niego, ignorując rzeczywisty stan posiadania.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wnioski o przyznanie płatności obszarowych, w tym uzupełniającej płatności do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej). Organy odmówiły przyznania tej płatności, wskazując, że rolnik nie spełniał wymogu posiadania zwierząt w okresie referencyjnym, ponieważ zwierzęta zostały zarejestrowane dopiero po tym okresie. Rolnik argumentował, że wszedł w posiadanie gospodarstwa i zwierząt w okresie referencyjnym, a brak wpisu do rejestru nie wyklucza faktycznego posiadania. Po wyczerpaniu drogi administracyjnej, rolnik wniósł skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Zasądził od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. na rzecz A.G. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, , Protokolant specjalista - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] lutego 2012 r. w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych; 2. zasądza od Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W.na rzecz A.G. kwotę 200 (dwieście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A.G. złożył w dniu [...] kwietnia 2011 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wnioski o przyznanie następujących płatności: jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych a także uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (tzw. płatności zwierzęcej). Postępowania zainicjowane wnioskiem skarżącego zostało zakończone decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., w której Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał skarżącemu jednolitą płatność obszarową, a także uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz odmówił przyznania płatności zwierzęcej. W uzasadnieniach decyzji organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że skarżący nie spełnia wymogu określonego § 8 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) - zwane dalej: "rozporządzeniem z dnia 9 marca 2009 r.", gdyż nie posiada zwierząt zgłoszonych lub wpisanych do tzw. rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych. Skarżący złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w którym wyjaśnił, iż w dniu [...] marca 2011 r. wszedł w posiadania gospodarstwa rolnego, które zostało mu darowane przez rodziców. Zaznaczył, że w Biurze Powiatowym Agencji poinformowano go o 35-dniowym terminie na załatwienie wszystkich formalności z przekazanym gospodarstwem. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Dyrektor M.Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując w uzasadnieniu, że bezspornym jest fakt, iż w okresie referencyjnym wskazanym w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. tj. od 15 września 2010 r. do 14 marca 2011 r. wnioskodawca nie był w posiadaniu zwierząt. Zwierzęta objął w posiadanie dopiero w dniu [...] kwietnia 2011 r. Powyższe ustalenia potwierdził sam wnioskodawca. Zatem w świetle obowiązujących przepisów nie spełniał on warunków do otrzymania płatności zwierzęcych z wniosku za rok 2011. Skarżący za pośrednictwem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w części dotyczącej odmowy przyznania płatności zwierzęcej oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, w tym podstawowych zasad procedury administracyjnej, a mianowicie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) w związku z art. 6, art. 7 w zw. z art. 77 i nast., art. 8, art. 9 i art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie skarżonej decyzji z naruszeniem zasad obowiązujących w tym postępowaniu, w tym w szczególności zasady praworządności oraz bez rozpatrzenia w sposób należyty materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej; 2) przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów: - § 6 ust. 1, jak również § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r., jak również § 10 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej, - art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej, - art. 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcie bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L 316, str. 65) w zw. z art. 21 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez ich niezastosowanie w sprawie, co doprowadziło do nieuzasadnionej odmowy przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej. Skarżący wskazał w uzasadnieniu, iż skoro do przekazania przez rodziców na rzecz skarżącego gospodarstwa rolnego doszło w dniu [...] marca 2011 r. i w tym dniu gospodarstwo to objął on w posiadanie – to nieuprawnionym jest stwierdzenie organów orzekających, jakoby w okresie referencyjnym wnioskodawca nie był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni. Sam bowiem fakt, iż z informacji zawartych w rejestrze zwierząt oznakowanych i w rejestrze koniowatych wynika, że: wyliczona liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe w tym okresie wynosiła 0,00 DJP, a skarżący zarejestrował siedzibę stada w dniu [...] kwietnia 2011 r. – nie przesądza jeszcze o tym, że w okresie przed [...] kwietnia 2011 r. nie był on posiadaczem przedmiotowych zwierząt. Wpis taki – jak wynika z samego sformułowania zawartego w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. – jedynie potwierdza bowiem fakt posiadania przez rolnika zwierząt (wprowadza domniemanie istnienia tej okoliczności), nie wyklucza natomiast możliwości istnienia takiego posiadania mimo niedokonania wpisów we właściwych rejestrach i wykazywania go za pomocą innych środków dowodowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargi w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych naruszają przepisy prawa materialnego oraz postępowania, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istota sporu dotyczy nieprzyznania skarżącemu tzw. płatności zwierzęcej, o którą się ubiegał. Zdaniem organów płatność ta skarżącemu nie przysługiwała, gdyż nie spełniał on wszystkich warunków umożliwiających jej przyznanie zawartych w § 8 ust 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. Organy przyjęły, że jedynym kryterium potwierdzającym posiadanie zwierząt było wpisanie lub zgłoszenie przez rolnika lub jego małżonka w okresie referencyjnym do tzw. rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Ponieważ zwierzęta zostały zarejestrowane w dniu [...] kwietnia 2011 r., organy odmówiły przyznania płatności. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1, płatność zwierzęca przysługuje mu, jeżeli w latach 2004-2006 nie występował z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a ponadto w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku rolnik lub jego małżonek był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. W ocenie skarżącego, spełnił on wymóg posiadania zwierząt w okresie referencyjnym – skoro do przekazania przez rodziców na rzecz skarżącego gospodarstwa rolnego doszło w dniu [...] marca 2011 r. na mocy umowy darowizny objętej aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. i w tym dniu gospodarstwo objął on w posiadanie - ale zwierzęta nie były w tym okresie wpisane lub zgłoszone przez stronę do prowadzonego przez jednostki ARiMR, tzw. rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych. Zdaniem organu wyrażonym w treści odpowiedzi na skargę warunkiem uwzględnienia zwierząt przy wyliczaniu współczynnika dużych jednostek przeliczeniowych jest ich zgłoszenie w rejestrze zwierząt gospodarskich lub rejestrze koniowatych. Nie ma zatem wpływu na wynik sprawy objęcie w posiadanie zwierząt w terminie innym niż wynikający ze zgłoszenia w rejestrze. Sąd wskazuje w powyższym kontekście na dotychczasowe orzecznictwo konsekwentnie prezentujące pogląd, że przesłankami umożliwiającymi przyznanie rolnikowi płatności zwierzęcej są: posiadanie przez rolnika określonego gatunku zwierząt w okresie referencyjnym i fakt umieszczenia tychże zwierząt we właściwym rejestrze (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2010r. sygn. akt II GSK 354/09, wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r. o sygn. akt II GSK 58/09 oraz II GSK 74/09, wyrok NSA z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt II GSK 135/09). W powołanych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że brak jest podstaw prawnych umożliwiających przyjęcie, że organ odmawia przyznania płatności osobie, która nie widnieje w rejestrze, bez zbadania rzeczywistego stanu posiadania. Wpis w rejestrze jest jednym z elementów, które można wziąć pod uwagę przy ustalaniu stanu posiadania, nie można jednak ograniczać się jedynie do tej kwestii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela powyższy pogląd prawny i wskazuje, iż płatność, o którą ubiegał się skarżący należy do uzupełniającej płatności obszarowej, o której mowa w art. 132 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.09.30.16 ze zm.- zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009). Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2009 r. Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) (uchylony), 2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa) - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Ustawa poza tym nie wprowadzała wprost żadnych innych dodatkowych przesłanek. Art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy zawiera delegacje dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do wydania rozporządzenia określającego rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 73/2009, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że uprawy roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, powinny być prowadzone zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw. Wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu, lub od przyznania rolnikowi określonej płatności obszarowej w danym okresie lub do danej powierzchni gruntów rolnych. W § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. prawodawca uzależnił przyznanie płatności zwierzęcej w przypadku gdy rolnik nie spełnia wymagań określonych w § 6 ust. 1, od posiadania przez rolnika lub jego małżonka w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie. Mając na uwadze unormowania zawarte w rozporządzeniu nr 73/2009, jak i w przytoczonych przepisach krajowych przyjąć należy, że wykładnia celowościowa i systemowa § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzeniu z dnia 9 marca 2009 r. pozwala na stwierdzenie, że uprawnionym do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych jest rolnik lub jego małżonek, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, uprawia w plonie głównym rodzaje roślin wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. oraz w okresie od dnia 15 września roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej do dnia 14 marca roku złożenia tego wniosku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt. Istotne jest zatem posiadanie zwierząt danego gatunku w okresie referencyjnym przez rolnika ubiegającego się o płatność zwierzęcą, czy inaczej rzecz ujmując – prowadzenie w tym okresie działalności rolniczej polegającej na chowie danego gatunku zwierząt oraz utrzymywaniu zwierząt dla celów gospodarczych (powołany wyżej art. 2c rozporządzenia nr 73/2009). Istotnym elementem, na jaki zwraca uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt II GSK 354/09, jest wykładnia właściwa do rozpatrywania przepisu § 6 ust 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r., który stanowi, że płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, a to wykładnia celowościowa, gdyż pozwala ona na właściwe rozumienie przepisów w duchu prawa unijnego. Zdaniem NSA, wykładnia taka pozwala na stwierdzenie, że "istotne jest posiadanie zwierząt danego gatunku w okresie referencyjnym przez rolnika ubiegającego się o płatność zwierzęcą, czy inaczej rzecz ujmując – prowadzenie w tym okresie działalności rolniczej polegającej na chowie danego gatunku zwierząt oraz utrzymywania zwierząt dla celów gospodarczych. [...] Brak jest podstaw do różnicowania sytuacji posiadaczy zwierząt wpisanych do rejestru w zależności od tego, czy zgłoszenia dokonali osobiście czy też zwierzęta zostały wpisane przez ich poprzedniego posiadacza". Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 882/11, dokonując wykładni § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2007 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 46, poz. 309 ze zm.), który dotyczył wniosków składanych w 2007 r. i stanowił, że płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, wyjaśnił, iż w świetle powołanego przepisu przyznanie płatności zwierzęcej jest uzależnione od tego czy w okresie referencyjnym, tj. od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., rolnik był posiadaczem określonych zwierząt gospodarskich oraz czy posiadane zwierzęta zostały wpisane lub zgłoszone przez tego rolnika do właściwego rejestru zwierząt gospodarskich. W celu przyznania płatności zwierzęcej badane są zatem dwa wskazane wyżej elementy tj. posiadanie i wpisanie do rejestru zwierząt gospodarskich. Drugą przesłanką wynikającą z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r. jest wymóg wpisania lub zgłoszenia bydła w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. (okres referencyjny) do właściwego rejestru zwierząt gospodarskich. Analizując wskazany przepis, w ocenie NSA, należy rozróżnić dwie sytuacje: po pierwsze, kiedy rolnik posiada zwierzęta już wpisane do rejestru, po drugie, kiedy rolnik posiada zwierzęta, które nie zostały jeszcze przez poprzedniego posiadacza do takiego rejestru zgłoszone. Brak jest podstaw do różnicowania sytuacji posiadaczy zwierząt wpisanych do rejestru w zależności od tego czy zgłoszenia dokonano osobiście, czy też zwierzęta zostały wpisane przez ich poprzedniego posiadacza. Warunkiem koniecznym przyznania płatności, przewidzianym w powołanym wyżej przepisie, jest ujawnienie zwierząt w rejestrze w okresie referencyjnym, natomiast sama czynność zgłoszenia do rejestru może być dokonana zarówno przez poprzedniego posiadacza jak i przez posiadacza wnioskującego o płatności. Przepis § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie uzależnia przyznania płatności od wpisania zwierząt przez osobę, która jest ich faktycznym posiadaczem w okresie referencyjnym od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r., jak również nie przewiduje wymogu, aby posiadacz wnioskujący o płatności zwierzęce był ujawniony w rejestrze. Za takim rozumieniem omawianej przesłanki, w ocenie NSA, przemawia również wykładnia celowościowa. Z preambuły rozporządzenia (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 lipca 2000 r. ustanawiającego system identyfikacji i rejestracji bydła i dotyczącego etykietowania wołowiny i produktów z wołowiny oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 820/97 (Dz. U. L 204 z 11.8.2000, str. 1) wynika bowiem, że wprowadzenie skutecznego systemu identyfikacji i rejestracji bydła ma na celu utrzymanie i umocnienie zaufania konsumentów do bezpieczeństwa mięsa wołowego poprzez poprawę przejrzystości warunków produkcji produktów mięsnych i ich dystrybucji na rynku, "w szczególności, jeżeli chodzi o przejrzystość ciągu informacji, identyfikujących pochodzenie mięsa (...)" (pkt 4 i 5 preambuły). Wprowadzenie systemu identyfikacji, rejestracji i znakowania zwierząt ma zatem służyć przede wszystkim ochronie zdrowia ludzi i zwierząt (pkt 6 preambuły). Zatem warunkiem ustawowym jest jedynie sam wpis stada we właściwym rejestrze, ponieważ ze względu na zapewnienie bezpieczeństwa żywności pochodzenia zwierzęcego konieczne jest monitorowanie przemieszczania zwierząt, rejestrowanie ich miejsca pobytu i ilości. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, iż w dotychczasowym orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych zgodnie przyjmowano, że warunek, aby posiadane przez rolnika w okresie referencyjnym zwierzęta były wpisane do rejestru zwierząt oznakowanych jest spełniony, gdy zwierzęta zostały wpisane przed okresem referencyjnym lub w czasie tego okresu zostały zgłoszone do rejestru przez rolnika (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Po 297/08; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 594/08; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Ol 286/08; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 423/08; wyroki WSA w Łodzi z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 850/08; z dnia 20 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 902/08, z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 901/08). Zatem brak jest podstaw prawnych umożliwiających przyjęcie, że organ odmawia przyznania płatności osobie, która nie widnieje w rejestrze, bez zbadania rzeczywistego stanu posiadania. Wpis w rejestrze jest jednym z elementów które można wziąć pod uwagę przy ustalaniu stanu posiadania, nie można jednak ograniczać się jedynie do tej kwestii. Organy, pomimo przedstawienia przez skarżącego wraz z wnioskiem o płatność w dniu [...] kwietnia 2011 r. aktu notarialnego, z treści którego wynika, iż w dniu [...] marca 2011 r. wnioskodawca wszedł w posiadanie gospodarstwa rolnego, nie podjęły żadnych dodatkowych kroków dla wyjaśnienia rzeczywistego stanu posiadania, nie dokonały również żadnej dodatkowej kontroli opierając się tylko i wyłącznie na wpisie w rejestrze zwierząt gospodarskich. W swej decyzji organ administracji zastosował jedynie wykładnię gramatyczną pomijając ustawową, celowościową czy też systemową. Wykładnia taka doprowadziła go do błędnego i odmiennego od założeń europejskich rozumienia przepisów. Poprzez zastosowanie niewłaściwej wykładni organ doszedł do wniosku, że skarżący nie spełnił wymogów koniecznych dla uzyskania płatności zwierzęcej. Tym samym organ uniemożliwił skarżącemu skuteczne realizowanie swoich uprawnień łamiąc zasadę równości wobec prawa, konkurencyjności i niedyskryminacji. W szczególności należy podkreślić, iż w swoich rozstrzygnięciach organy w ogóle nie skoncentrowały się na systemowej wykładni przepisów krajowych i unijnych mających zastosowanie w sprawie, a jedynie na treści rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r., co jest niewystarczające. W rezultacie organy powinny w ponownym postępowaniu uwzględnić wyżej zaprezentowaną wykładnię i dokonać oceny zasadności przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz c p.p.s.a. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w zaskarżonej części nastąpiło w związku z treścią art. 135 p.p.s.a. stanowiącym, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło