V SA/Wa 1609/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Beata Blankiewicz-Wóltańska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ... w W. z dnia ... grudnia 2015 r. o numerze ... w sprawie ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia ... kwietnia 2016 r. Nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ... w W. z dnia ... grudnia 2015 r. o numerze ... Spółka z o.o. [...] z siedzibą w W. zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Uzasadniając wniosek podniesiono, iż wykonanie decyzji może spowodować, że skarżąca Spółka stanie się niewypłacalna, utraci płynność finansową, co w konsekwencji może spowodować zagrożenie dla wypłacalności skarżącej w przyszłości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwane dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przypomnieć także należy, iż zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem orzecznictwa, żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona skarżąca ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy zatem ogólny tylko wywód strony. Jej twierdzenia powinny wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Podkreślić również należy, iż podmiot występujący o ochronę tymczasową nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny. W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż chybione jest stanowisko skarżącej jakoby przesłanką zastosowania ochrony tymczasowej była sama zasadność skargi. Zgodnie z niekwestionowanym stanowiskiem orzecznictwa, na tym etapie postępowania sądowego (przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania), sąd nie dokonuje oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Wobec tego, iż uzasadnienie wniosku sprowadza się generalnie do kwestii związanych ze stanem majątkowym Spółki, podkreślić należy, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się li tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15). W ocenie Sądu, podnoszone we wniosku okoliczności nie uprawdopodobniają przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej. Zauważyć należało, że skarżąca uzasadniając swój wniosek powołała się wyłącznie na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w sferze ekonomicznej (majątkowej), w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Na poparcie swoich obaw nie przedstawiła jednak takich dowodów, które dokumentowałyby jak przedstawia się jej aktualna sytuacja majątkowa, jak również ewentualnego wpływu na tą sytuację wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero umożliwiłoby Sądowi określenie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń określonych w art. 63 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 24 lutego 2016 r. o sygn. akt II GZ 71/16; z dnia 15 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 213/16; z dnia 17 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 219/16). W konsekwencji nie sposób uznać, że wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Należy przy tym pamiętać, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość, rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji skarżąca może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 13 listopada 2013 r. o sygn. akt II GZ 640/13). Odnosząc się natomiast do stanowiska skarżącej, zgodnie z którym za "nieistotny" uznać należy fakt, że organ – w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd – mógłby zwrócić skarżącej kwotę pieniężną poniesioną tytułem zwrotu, zauważyć należy, iż wręcz przeciwnie, w orzecznictwie podkreśla się, że bez znaczenia jest właśnie kwestia skomplikowanego charakteru odzyskania uiszczonych kwot i czasu ich odzyskania, gdyż w wypadku pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia będą jej przysługiwały określone środki prawne, które doprowadzą do zwrotu przez organ zapłaconych należności, w tym również z odsetkami (por. postanowienia NSA: z dnia 27 stycznia 2016 o sygn. akt II GZ 1027/15; z dnia 17 lutego 2016 r. o sygn. akt II GZ 108/16; z dnia 17 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 211/16). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.