V SA/Wa 1767/13
WyrokWSA w Warszawie2013-11-07
Skład orzekający: Jarosław Stopczyński, Krystyna Madalińska – Urbaniak, Michał Sowiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej, rozpatrując ponownie sprawę umorzenia kosztów egzekucyjnych, naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku, w szczególności w zakresie obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz przeprowadzenia analizy aktualnej sytuacji finansowej zobowiązanego?Ratio decidendi
Dyrektor Izby Skarbowej naruszył art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartych w wyroku z dnia 28 września 2009 r. Organ nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także nie przeprowadził analizy aktualnej sytuacji finansowej zobowiązanego na dzień wydawania postanowienia. W związku z tym zaskarżone postanowienie zostało uchylone.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła o umorzenie kosztów egzekucyjnych wszczętych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Siedlcach. Po odmowie umorzenia przez organ pierwszej instancji i utrzymaniu jej w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, sprawa trafiła do WSA, który uchylił postanowienie. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organy ponownie odmówiły umorzenia. WSA uchylił kolejne postanowienie, wskazując na naruszenie art. 153 p.p.s.a. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając naruszenie art. 153 p.p.s.a. przez Dyrektora Izby Skarbowej i WSA. Następnie WSA uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z listopada 2010 r.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia ... listopada 2010 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz P. S.A. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2013 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. Z. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia ... listopada 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie na rzecz P. S.A. w Warszawie Z. w S. kwotę ... tytułem zwrotów kosztów postępowania sądowego.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Siedlcach na wniosek wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia ... marca 2003 r. o numerach od ..., obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wszczął postępowanie egzekucyjne wobec P. S.A. w S. (dalej: strona, skarżący). Zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego z dnia 25 listopada 2004 r. na poczet egzekwowanych kwot dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego w Banku ... SA O/... oraz w Banku ... SA w Warszawie Oddział w S .
Zawiadomieniami z dnia ... czerwca 2005 r. organ egzekucyjny wstrzymał realizację zajęcia wierzytelności, a następnie postanowieniem z dnia ... czerwca 2005 r. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne. W jego uzasadnieniu stwierdził, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Siedlcach w związku z zawarciem umowy o rozłożenie na raty egzekwowanych należności. Pismem z dnia 28 lutego 2007 r. strona wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Siedlcach z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Siedlcach postanowieniem z dnia ... lipca 2007 r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia ... sierpnia 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji.
W związku ze złożoną skargą Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 marca 2008 r. sygn. akt V SA/Wa 2680/07 uchylił zaskarżone postanowienie.
Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie postanowieniem z dnia ... września 2008 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Siedlcach po ponownym rozpatrzeniu wniosku postanowieniem z dnia ... grudnia 2008 r. odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia ... stycznia 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji uznał, że organ egzekucyjny nie mógł uzyskać pełnej informacji o stanie finansowym Skarżącego.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej "interes publiczny", o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny", gdyż użycie tego słowa podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes.
Podniesione przez Stronę w zażaleniu okoliczności nie mogą być uznane za ważny interes publiczny, gdyż Skarżący poprzez umorzenie kosztów egzekucyjnych stara się zachować korzystniejszą sytuację finansową.
Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wyrokiem z dnia 28 września 2009r. wydanym w sprawie sygn. akt III SA/Wa 546/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie wobec niezastosowania się przez organ do zaleceń sądu orzekającego w sprawie po raz pierwszy i tym samym naruszenia art. 153 p.p.s.a. Dyrektor Izby, wbrew wykładni zawartej w wyroku z dnia 4 marca 2008r. wyraził wprost odmienny pogląd odnośnie obowiązku organu umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem postanowienia uregulowanym art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd uznał również za uzasadniony zarzut skargi odnośnie nieprzeprowadzenia analizy aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, pomimo dostarczonej przez skarżącego dokumentacji dotyczącej sytuacji finansowej przedsiębiorstwa za 2008r.
Orzekając w sprawie w wyniku powyższego wyroku Dyrektor Izby uchylił postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Siedlcach z dnia ... grudnia 2008r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji winien zastosować przepis art. 10 § 1 k.p.a. umożliwiając stronie przed wydaniem postanowienia wypowiedzenie się co do zebranych dowodów oraz dokonać analizy sytuacji finansowej strony w świetle oceny istnienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych określonych w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Pismem z 24 czerwca 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Siedlcach zawiadomił stronę, że ma prawo wypowiedzieć się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia. Strona skorzystała z tego prawa i zapoznała się z zebranym w sprawie materiałem oraz wniosła pismo z podsumowaniem swojego stanowiska.
Postanowieniem z ... sierpnia 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Siedlcach odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wskazał, że organ może umorzyć koszty egzekucyjne tylko w przypadku wystąpienia jednej ze wskazanych w przepisie przesłanek, a rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów ma charakter uznaniowy. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie.
Postanowieniem z dnia ... listopada 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie utrzymał w mocy powyższe postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Siedlcach. Organ wskazał, że należne koszty egzekucyjne zostały wyegzekwowane w dniu ...05.2008r. z wierzytelności rachunku bankowego zobowiązanego, co oznacza, że posiadał on prawa majątkowe do których można było skutecznie zastosować środek egzekucyjny. Udzielona pomoc w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych nie ma istotnego wpływu na poprawę płynności finansowej skarżącego. Ponadto w interesie publicznym jest również właściwe funkcjonowanie organu egzekucyjnego, który powinien realizować zadania publiczne i pobierać za dokonane czynności należności określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby podniósł, że organ egzekucyjny dokonał oceny możliwości zastosowania instytucji umorzenia kosztów egzekucyjnych. Skoro zaś wynikiem tej oceny było stwierdzenie, że nie występują przesłanki umorzenia, to uzasadnienie tego właśnie stanowiska musiało się koncentrować na wykazaniu okoliczności świadczących o jego zasadności.
Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
1. art. 153 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niezastosowanie się do wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 28 września 2009r. dotyczących zastosowania w przedmiotowej sprawie przepisu art. 10 § 1 k.p.a.,
2. art. 10§1 i art. 81 k.p.a., w szczególności poprzez uniemożliwienie zapoznania się z aktami sprawy bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonego postanowienia,
3. art.77§1 i art. 80 k.p.a., poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i dokonanie ustaleń w sposób sprzeczny z zasadą swobodnej oceny dowodów,
4. art. 6, 7, 8, 9, 11, 107 §3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa.
Zdaniem strony Dyrektor Izby prowadząc postępowanie uniemożliwił jej skorzystanie z praw zagwarantowanych w art. 10 § 1 k.p.a., a więc również przedstawienia nowych dowodów i ostatecznego zajęcia stanowiska przed wydaniem skarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto organ nie dopełnił obowiązku sprawdzenia ewentualnych zmian w sytuacji finansowej zobowiązanego, które mogłyby nastąpić - do czasu wydania decyzji odwoławczej, lecz ocenił wyłącznie przedłożone przez stronę dokumenty za rok 2008 i 2009, nie badając sytuacji wnioskodawcy w 2010r.
Organ pierwszej instancji błędnie wywnioskował na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów (wskazujących wielomilionową stratę z prowadzonej działalności), że obciążenie zobowiązanego dodatkowymi kosztami egzekucji nie wiąże się ze znacznym uszczerbkiem w jego sytuacji finansowej oraz że za umorzeniem kosztów egzekucji nie przemawia ważny interes publiczny. Wbrew wskazaniom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do obowiązku przeprowadzenia analizy sytuacji finansowej zobowiązanego organ egzekucyjny nie dokonał rzetelnej oceny całości zebranego materiału dowodowego pod kątem wystąpienia dwóch wskazanych we wniosku z dnia 28.02.2007r. przesłanek umorzenia egzekucji, a jedynie ograniczył się do wykazania, że wnioskodawca posiada majątek, z którego można prowadzić egzekucję, a ponadto nie posiadał informacji co do perspektyw dotyczących wyników ekonomicznych spółki na najbliższe lata, a inne dane były zbyt ogólne lub fragmentaryczne. Również organ drugiej instancji, jeśli uznał, że przedłożone dane są zbyt fragmentaryczne, to powinien zwrócić się o takie dokumenty, na podstawie których byłby w stanie ocenić, czy spłata kosztów egzekucyjnych przez wnioskodawcę wiązałaby się ze znacznym uszczerbkiem w jego sytuacji finansowej. Organ drugiej instancji nie przeprowadził rzetelnego postępowania, a jedynie częściowo powtórzył wywody organu drugiej instancji. Porównywanie ze sobą wskaźników procentowych kwoty kosztów egzekucji z kwotami aktywów i kosztów operacyjnych przez organ II instancji w ocenie skarżącego nie może być potraktowane jako rzetelna analiza i ocena materiału dowodowego przeprowadzona pod kątem wystąpienia przesłanek umorzenia kosztów egzekucji.
W ocenie skarżącego interesowi, jakim on się kieruje nie stoi na przeszkodzie interes społeczny, gdyż interesy te są zbieżne. Cel, jakim kieruje się wnioskodawca ma przede wszystkim służyć społeczeństwu, albowiem dzięki zastosowaniu ulgi wobec zobowiązanego będzie mógł on zachować dotychczasowy poziom zatrudnienia, utrzymać liczbę połączeń kolejowych zapewniając tym samym dojazd do miejsc pracy lub wypoczynku tysiącom obywateli. Zastosowanie wobec wnioskodawcy ulgi umożliwi mu podjęcie dalszych działań mających na celu modernizację, unowocześnienie i usprawnienie przejazdów koleją w celu poprawienia bezpieczeństwa pasażerów i szybkości kursów pociągów. Przy stosowaniu takiej wykładni przepisu art. 64e § 2 pkt 2 ustawy żaden podmiot nie uzyskałby przewidzianej ustawą ulgi, albowiem zawsze przeszkodą byłby interes budżetu państwa. Zarówno organ I, jak i II instancji naruszyły art. 7 k.p.a., pomijając przy wydawaniu rozstrzygnięć interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 221/11 oddalił skargę. W ocenie Sądu organy pierwszej i drugiej instancji dokonały właściwej oceny dowodów zgromadzonych w prowadzonym postępowaniu, a skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji materialnej. Uprawnione były także wnioski organu, że w sytuacji ekonomicznej skarżącego ewentualna pomoc publiczna nie ma istotnego wpływu na poprawę jego płynności finansowej. Organy egzekucyjne prawidłowo dokonały również oceny istnienia przesłanki umorzenia ze względu na "ważny interes publiczny".
Powyższy wyrok został zaskarżony przez skarżącego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2158/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W ocenie Sądu kasacyjnego w trakcie postępowania prowadzonego po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 28 września 2009 r. strona nie została powiadomiona przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę na postanowienie z ... listopada 2010 r., uznał, że organ nie naruszył art. 153 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. zarówno przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie jak i Sąd pierwszej instancji. W ocenie NSA w świetle wyroku WSA z 28 września 2009 r., obowiązkiem organu było zastosowanie art. 10 § 1 k.p.a.
Wymieniony jako naruszony przepis stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku sądu wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność i przewlekłość postępowania były przedmiotem zaskarżenia. Zarówno orzecznictwo (por. wyroki NSA z 26 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1631/09 i z 1 września 2009 r., sygn. akt II OSK 518/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl), jak i piśmiennictwo (por. A. Kabat [w]: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka - Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s.426, J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 325) definiują ocenę prawną jako ustalenie znaczenia przepisów prawa i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno stwierdzenie, że w zaskarżonym akcie przepisy te zinterpretowano lub zastosowano błędnie, wyjaśnienie, na czym polegał błąd i wskazanie, jak przepis winien być pojmowany lub jaki przepis winien być zastosowany, jak i potwierdzenie prawidłowości dokonanej w zaskarżonym akcie wykładni i zastosowania przepisu (por. wyrok NSA z 24 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 537/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję wyrażonej oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia błędów (por. wyroki NSA z 29 września 2009 r., sygn. akt I FSK 559/08, z 30 lipca 2009 r., sygn. akt II FSK 451/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zarówno sąd, orzekający ponownie w tej samej sprawie, jak i organ zobowiązane są zastosować się do wiążącej oceny, wyrażonej w prawomocnym wyroku sądu. Nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)). Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny, w razie zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie. Naruszenie art. 153 p.p.s.a. może w związku z tym polegać na pominięciu wiążącej oceny i przyjęciu stanowiska odmiennego niż z niej wynikające, bądź niewykonaniu wytycznych co do dalszego postępowania.
Zdaniem NSA w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, które zwalniałyby organ od podporządkowania się ocenie prawnej zawartej w wyroku z 28 września 2009 r. W sytuacji, gdy wyrokiem z 28 września 2009 r. zostało uchylone wyłącznie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z ... stycznia 2009 r., to ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania mogły dotyczyć tylko tego organu. Do uchybienia art. 153 p.p.s.a. doszło także przez zaniechanie zbadania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie aktualnej na dzień wydawania postanowienia sytuacji finansowej zobowiązanego i zaakceptowanie takiego działania organu przez Sąd pierwszej instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał także za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do podnoszonego w skardze naruszenia przepisów postępowania – art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
- stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz 1270 ze zm. dalej ppsa) sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Rozpoznając sprawę niniejszą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest zatem wykładnią prawa oraz wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2013 r. sygn. akt II GSK 2158/11 wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej PKP .
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, określonych w wyroku z 28 września 2009 r. (sygn. akt: III SA/Wa 546/09) co do obowiązku zastosowania przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez organ drugiej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy oraz co do obowiązku przeprowadzenia aktualnej na dzień wydania rozstrzygnięcia analizy sytuacji finansowej strony w świetle art. 64e § 2 u.p.e.a.
W wydanym w sprawie wyroku z 28 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 546/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując sprawę ponownie, po uchyleniu przez ten sam Sąd postanowienia z ... sierpnia 2007 r. (wyrok z 4 marca 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2680/07) naruszył art. 153 p.p.s.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Ponadto Sąd uznał za zasadny podniesiony przez Spółkę zarzut naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Sąd podkreślił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 64e u.p.e.a. organ ma obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej zobowiązany znajduje się w chwili, gdy podejmowane jest rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych.
W trakcie postępowania prowadzonego po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku z 28 września 2009 r. Spółka bezspornie nie została powiadomiona przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
Należy więc stwierdzić, że w sprawie doszło do naruszenia art. 153 p.p.s.a. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. W okolicznościach sprawy nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że w świetle wyroku WSA z 28 września 2009 r., obowiązkiem organu było zastosowanie art. 10 § 1 k.p.a. Podkreślenia wymaga, że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, które zwalniałyby organ od podporządkowania się ocenie prawnej zawartej w wyroku z 28 września 2009 r. rozpoznaniu sprawy.
Należy też uznać, że do uchybienia art. 153 p.p.s.a. doszło także przez zaniechanie zbadania przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie aktualnej, na dzień wydawania postanowienia, sytuacji finansowej zobowiązanego . WSA w Warszawie w wyroku z 28 września 2009 r. uznał, że obowiązkiem organu było przeprowadzenie analizy aktualnej sytuacji finansowej Spółki, zaś organ poprzestał na danych z lat 2008 – 2009. Mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie podjęto ... listopada 2010 r. nie sposób uznać, że przedmiotem analizy były aktualne dane obrazujące sytuację finansową Spółki. Nie można także pomijać, co słusznie podniosła skarżąca, że gdyby Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wywiązał się z obowiązku określonego w art. 10 § 1 k.p.a. Spółka miałaby możliwość przedstawienia nowych dowodów. Gdyby z tej możliwości nie skorzystała zasadne byłoby poprzestanie na danych dotychczas wskazanych przez Spółkę.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procedury poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, to należy również uznać je za słuszne. Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji skupił się jedynie na wąsko rozumianym interesie finansowym organu egzekucyjnego. Wskazał, że w interesie społecznym jest właściwe funkcjonowanie organu egzekucyjnego.
Zgadzając się z Dyrektorem Izby Skarbowej w Warszawie, że instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy, należy jednak zaznaczyć, że nie może mieć ona charakteru fasadowego. Mogą się zdarzyć takie sytuacje, w których w interesie publicznym jest zaniechanie ściągania należności budżetowych z uwagi na inne ważne interesy - czy to społeczne, czy też obywateli. W tym konkretnym przypadku, gdyby okazało się, że sytuacja finansowa skarżącego jest taka, że zapłata należności z tytułu kosztów stanowi zagrożenie dla dalszego funkcjonowania firmy, odmowa umorzenia nie byłoby zgodna z interesem społecznym – biorąc w szczególności pod uwagę specyfikę Spółki i charakter prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie powiadomi stronę skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a nadto wezwie stronę do złożenia wszelkich dowodów obrazujących aktualną – na dzień orzekania- sytuację finansową Spółki.
Z tych względów w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a Sąd orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku za podstawę biorąc art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło