V SA/Wa 3028/15

Starszy referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi W. K. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W. K.wystąpił z wnioskiem – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia [...] 2015 r. – o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 10 marca 2016 r. postanowienia o sygn. akt II GZ 228/16, którym zażalenie to oddalił. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego. Kolejnym wnioskiem o prawo pomocy – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia [...] 2016 r. – skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia [...] 2016 r. starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskiem z dnia [...] 2017 r. skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia [...] 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postepowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. Skarżący wystąpił z zażaleniem na powyższe postanowienia, które Naczelny Sąd Administracyjny oddalił w dniu 21 listopada 2017 r. postanowieniem o sygn. akt II GZ 824/17. Wnioskiem będącym przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu – sporządzonym na urzędowym formularzu PPF z dnia [...] 2018 r. – skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, iż nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, nie prowadzi z nikim gospodarstwa domowego, nie osiąga żadnego dochodu. Do wniosku załączył kopie postanowień starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2017 r. o sygn. akt V SA/Wa 716/14 oraz z dnia 28 marca 2018 r. o sygn. akt V SA/Wa 1281/15 o przyznaniu mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, iż wniosek o prawo pomocy – sporządzony na urzędowym formularzu PPF z dnia [...] 2018 r. – jest kolejnym takim wnioskiem skarżącego w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Mając zatem na uwadze zakres przedmiotowy składanych przez skarżącego wniosków o prawo pomocy, jak również brzmienie powołanego art. 245 § 2 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż są one tożsame, bowiem we wszystkich przypadkach skarżący żąda przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Rozpoznając zatem przedmiotowy wniosek, należy mieć na uwadze prawomocne już postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2016 r., zapadłe uprzednio w niniejszej sprawie, którym odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym, złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy w sprawie, w której uprzednio rozpoznawano już wniosek o tożsamym przedmiotowo zakresie i wydano prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy, powoduje konieczność dokonania jego oceny w trybie art. 165 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 8 maja 2007 r. o sygn. akt II FSK 649/06, LEX nr 927112; z dnia 3 lutego 2009 r. o sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; z dnia 28 lipca 2009 r. o sygn. akt I FZ 252/09, LEX nr 552218 i z dnia 7 lutego 2011 r. o sygn. akt II FSK 2274/10, LEX nr 742349). Dokonując oceny wniosku o prawo pomocy w trybie art. 165 p.p.s.a. należy mieć na uwadze wypracowane już stanowisko judykatury, zgodnie z którym, sąd administracyjny jest związany prawomocną oceną sytuacji majątkowej wnioskodawcy zawartą w obowiązującym orzeczeniu, przez co kolejny wniosek odnoszący się do kwestii merytorycznej już wcześniej rozstrzygniętej musi być traktowany od strony formalnej jako wniosek o zmianę, w trybie art. 165 p.p.s.a., prawomocnego postanowienia sądu niekończącego postępowania w sprawie. Sądy administracyjne jednolicie przyjmują, że zawarta w przywołanym przepisie przesłanka zmiany postanowienia sądu, którym rozstrzygnięto kwestię prawa pomocy, polegająca na "zmianie okoliczności sprawy" odnoszona być musi do zmiany występującej zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. o sygn. akt II FZ 106/08; postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2007 r. o sygn. akt I GZ 44/07; postanowienie NSA z dnia 7 listopada 2007 r. o sygn. akt I GZ 220/07). Okoliczności, o których mowa w art. 165 p.p.s.a., muszą jednakże mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, a więc dotyczyć okoliczności relewantnych dla kwestii, która stała się podstawą orzeczenia sądu mającego podlegać zmianie (por. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009 r. o sygn. akt I FZ 117/09; postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2009 r. o sygn. akt I OZ 330/09). W ślad za przyjętym w piśmiennictwie poglądem, wyrażane jest równocześnie stanowisko, że "zmianą okoliczności sprawy" nie może być odmienna ocena okoliczności, które stały się podstawą wcześniejszego rozstrzygnięcia, uznana w oparciu o kolejny wniosek o przyznanie prawo pomocy i zawarte w niej argumenty, za wadliwą (por. R. Sawuła, Glosa do postanowienia NSA OZ w Rzeszowie z dnia 7 czerwca 1995 r. o sygn. akt SA/Rz 461/95, ST 1996, nr 3, s. 72). Podstawą do zastosowania art. 165 p.p.s.a. jest zgłoszenie przez stronę wniosku o zmianę wcześniejszego postanowienia albo złożenie ponownego wniosku tożsamego przedmiotowo z wnioskiem już wcześniej przez sąd rozpatrzonym (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2008 r. o sygn. akt I FZ 431/08). Oceniając wniosek w powyższym świetle, referendarz sądowy doszedł do przekonania, że zasługuje on na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż referendarz wziął z urzędu pod uwagę okoliczność, iż skarżący złożył do akt sprawy o sygn. V SA/Wa 716/14 – kopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z dnia 1 lipca 2015 r. o numerze [...], którym umorzono prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne. Jak wynika z jego uzasadnienia, wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, nie pobiera żadnych świadczeń oraz nie jest zgłoszony do ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego, nie posiada rachunków bankowych oraz wierzytelności pieniężnych, z których byłaby możliwa skuteczna egzekucja. Ponadto wskazano, iż prowadzona wobec skarżącego egzekucja okazała się "niemożliwa z uwagi na fakt, iż z zajętego rachunku bankowego od dnia dokonania zajęcia nie spłynęły żadne środki na pokrycie zaległości dłużnika". W ocenie referendarza sądowego, powyższe przemawia za uznaniem skarżącego za osobę, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W konsekwencji stwierdzić należało, iż wnioskodawca wykazał zmianę okoliczności faktycznych sprawy, co z kolei pozwala na przyjęcia, że spełnione zostały warunki do przełamania mocy wiążącej postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2016 r. Wskazać przy tym trzeba, iż analiza uzasadnień do zapadłych w niniejszej sprawie postanowień Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (z dnia z dnia 14 stycznia 2016 r. oraz z dnia 24 sierpnia 2017 r.), jak również do postanowień NSA oddalających zażalenia skarżącego, prowadzi do wniosku, że odmowa udzielenia mu prawa pomocy nastąpiła z uwagi na niedostateczne wykazanie jego sytuacji majątkowej, w szczególności na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia (art. 255 p.p.s.a.). Mając zatem na uwadze, iż skarżący złożył dokument, z którego wynika wypełnienie przesłanki określonej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uznać należało, że w sprawie odpadła podnoszona uprzednio przesłanka negatywna. Wobec powyższego przyjąć należało, iż wnioskująca strona nie posiada środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania i na podstawie art. 165 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzec, jak w sentencji postanowienia.