V SA/Wa 31/19
WyrokWSA w Warszawie2019-02-21
Skład orzekający: Krystyna Madalińska-Urbaniak, Irena Jakubiec-Kudiura, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ocena projektu złożonego w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, przeprowadzona przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP), naruszyła prawo, a jeśli tak, to czy miało to istotny wpływ na wynik oceny?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że ocena projektu przeprowadzona przez PARP, w tym rozpatrzenie protestu, była zgodna z prawem. Pomimo wcześniejszych orzeczeń sądów wskazujących na naruszenia proceduralne, PARP wykonało zalecenia sądów, w tym zapewnienie informacji o kompetencjach eksperta i ponowne rozpatrzenie protestu przez osobę niepodlegającą wyłączeniu. Ostateczna ocena projektu, mimo że negatywna, została uznana za prawidłową i zgodną z przepisami ustawy wdrożeniowej, regulaminem konkursu oraz prawem wspólnotowym.Stan faktyczny
Spółka F. złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia. PARP oceniło projekt negatywnie, wskazując na niespełnienie wielu kryteriów. Po wniesieniu protestu i skargi do WSA, a następnie skargi kasacyjnej do NSA, stwierdzono naruszenia proceduralne dotyczące oceny protestu i udziału eksperta. PARP dokonało ponownego rozpatrzenia protestu, uwzględniając zalecenia sądów. Ostatecznie, po kolejnych postępowaniach, PARP ponownie oceniło projekt negatywnie, uznając, że nie spełnia on wymaganych kryteriów. Spółka wniosła kolejną skargę do WSA, kwestionując tę ocenę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w S.-K. na rozstrzygnięcie zawarte w piśmie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia ... grudnia 2018 r. nr ... w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.
Przedmiotem skargi z dnia 8 stycznia 2019 r., wniesionej do Wojewódzkiego
Sądu Administracyjnego w Warszawie przez F. Spółkę z o.o. z siedzibą w
S. (dalej: Skarżący, Lider Konsorcjum, Spółka, Wnioskodawca,
Strona), jest informacja Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (zwany dalej
PARP, Instytucja Pośrednicząca, IP, organ) zawarta w piśmie z dnia [...] grudnia 2018 r. znak [...] wydana w przedmiocie protestu złożonego w ramach
działania 1.3. Ponadregionalne powiązania kooperacyjne, poddziałanie 1.3.2.
Tworzenie sieciowych produktów przez MSP w ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:
W dniu 30 listopada 2016 r. [...] F. Spółka z o.o. przystąpiła
do konkursu organizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości w
ramach Programu Operacyjnego Polska Wschodnia 2014-2020, Oś priorytetowa I:
Przedsiębiorcza Polska Wschodnia, Działanie 1.3. Ponadregionalne powiązania
kooperacyjne, poddziałanie 1.3.2. Tworzenie sieciowych produktów przez MSP
składając projekt zatytułowany "Potencjał Polski Wschodniej - produkt polegający na
zapewnieniu możliwości dotarcia do miejsc kompleksowej obsługi turystów
zlokalizowanych w miejscach o szczególnych walorach krajobrazowych, kulturowych,
kulinarnych Polski Wschodniej łączący dziedzictwo i tradycję z nowoczesnością
rozwiązań do ich prezentacji wykorzystujące dostępne rozwiązania tworzące
innowacyjny produkt".
Pismem z 16 marca 2017 r. PARP poinformowała Spółkę o negatywnej ocenie
projektu z powodu niespełnienia następujących kryteriów merytorycznych:
1. Kryterium dostępu nr 1 "Poprawność wskaźników projektu"
2. Kryterium dostępu nr 6 "Minimalny udział finansowy członków konsorcjum
we wkładzie własnym projektu w ramach kosztów kwalifikowalnych"
3. Kryterium dostępu nr 8 "Wnioskodawca zapewnia finansowanie projektu"
4. Kryterium dostępu nr 9 "Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność
projektu
5. Kryterium dostępu nr 10 "Wydatki w ramach projektu są kwalifikowalne,
racjonalne i uzasadnione"
6. Kryterium rankingujące nr 2 "Potencjał rynkowy produktu będący efektem
projektu"
7. Kryterium rankingujące nr 6 "Projekt ma zapewnioną wykonalność pod
kątem stabilizacji współpracy między członkami konsorcjum".
Minimalna liczba punktów umożliwiająca wybranie projektu do dofinansowania
wynosiła 28 pkt a projekt Konsorcjum otrzymał 32 pkt, jednakże, z uwagi na
niespełnienie powyższych kryteriów, w ocenie PARP nie mógł zostać skierowany do
dofinansowania.
Skarżący wniósł protest kwestionując ocenę projektu w odniesieniu do
wskazanych wyżej kryteriów merytorycznych. W odpowiedzi na protest pismem z dnia
30 marca 2017 r. PARP uwzględniła protest w zakresie kryterium nr 1 "Poprawność
wskaźników projektu" uznając kryterium za spełnione. W odniesieniu do pozostałych
kryteriów PARP, po przeanalizowaniu zarzutów podniesionych w proteście podtrzymała
wcześniejsza ocenę. PARP wzięła pod uwagę opinię niezależnego eksperta,
powołanego do składu Komisji Oceny Projektu, który stwierdził brak podstaw do zmiany
oceny zakwestionowanych kryteriów.
Pismem z dnia 19 lipca 2017 r. Lider Konsorcjum wniósł skargę na powyższe
rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając
się na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej stwierdzenia, że ocena
projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało
istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia PARP
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że skarga zasługiwała
na uwzględnienie, wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2017r. sygn. akt V SA/Wa 1263/7,
stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i
naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, a nadto przekazał sprawę do
ponownego rozpatrzenia przez PARP.
WSA w uzasadnieniu stwierdził, iż ocena została podjęta z naruszeniem prawa,
bowiem potwierdził się zarzut naruszenia treści art. 37 ust. 1 w zw. z art. 57 ustawy o
zasadach polityki spójności, ze względu na brak rzetelnej oceny wniosku poprzez
naruszenie zasad przejrzystości, przy rozstrzyganiu protestu Skarżącej. Sąd podkreślił,
że treść przepisu art. 37 ust.1 ustawy o zasadach polityki spójności, przewiduje równy
dostęp wnioskodawców do wszelkich informacji dotyczących warunków i sposobu
oceny projektów, przy czym ocena ta musi być przeprowadzona przy pomocy
określonych, opracowanych zgodnie z prawem kryteriów ich oceny. W przypadku trybu
konkursowego, w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o zasadach polityki spójności,
konkurs jest oceniany zgodnie z art. 39 tej ustawy, który przeprowadza właściwa
instytucja, w trybie art. 40 ustawy oraz na podstawie regulaminu konkursu, o jakim jest
mowa w art. 41 ustawy. WSA wskazał, co wynikało z treści odpowiedzi PARP na
skargę, jak również wypowiedzi pełnomocnika PARP na rozprawie w dniu 24 sierpnia
2017 r., że przy rozpatrywaniu protestu uwzględniono opinię niezależnego eksperta,
powołanego do składu Komisji Oceny Projektu, który stwierdził brak podstaw do zmiany
oceny zakwestionowanych kryteriów. Natomiast w treści Regulaminu konkursu brak jest
jakiegokolwiek zapisu odnoszącego się do powoływania niezależnego eksperta i
dokonywania przez niego ponownej oceny projektu na etapie rozpatrzenia protestu. W
ocenie Sądu na etapie badania sprawy, po wniesionym proteście, Skarżąca spółka
powinna uzyskać precyzyjne wskazanie co do wyników tego etapu, jak też ocenę ze
szczegółową, jasną, rzetelną i przejrzystą analizą. Informacja musi zawierać powody,
które zdecydowały o nieuwzględnieniu protestu wraz z ich uzasadnieniem. Tylko
wówczas sąd administracyjny może odnosić się do zarzutów skargi, poznać stanowisko
instytucji oceniającej projekt i ocenić, czy tak przeprowadzona ocena jest zgodna z
prawem. Sąd I instancji wskazał również, iż ponowne rozpoznanie sprawy powinno
polegać na ponownym rozstrzygnięciu protestu, przy prawidłowym poinformowaniu
Skarżącego o udziale niezależnego eksperta, jak i wyniku jego oceny, ponieważ pozwoli
to na dokonanie oceny wniosku i protestu w sposób wynikający z przepisów prawa.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu
Administracyjnego złożyła PARP, zarzucając zaskarżonemu wyrokowi m.in. na
podstawie art.174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania to jest naruszenie
art. 37 ust.1 ustawy o zasadach polityki spójności, poprzez jego błędną wykładnię i
niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym uznaniu, że w okolicznościach
niniejszej sprawy zaistniały przesłanki przyjęcia, że organ rozpatrując protest dopuścił
się naruszenia zasad określonych w tym przepisie.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II
GSK 3669/17 stwierdził, że żaden z zarzutów kasacyjnych nie był skuteczny i oddalił
skargę kasacyjną.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji zasadnie uznał, iż
PARP nie sprostało wymaganiom nałożonym mocą art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach
polityki spójności. NSA wskazał, że na etapie rozpoznania protestu beneficjent powinien
uzyskać precyzyjne wskazanie, co do wyników tego etapu, wraz ze szczegółową,
jednoznaczną analizą oceny eksperta, przeprowadzoną z uwzględnieniem zarzutów i
uwag podniesionych zarówno przez beneficjenta, jak i eksperta. W ocenie NSA nie
ulega wątpliwości, iż przy rozpatrywaniu protestu uwzględniono opinię niezależnego
eksperta. W treści regulaminu konkursu brak jest natomiast uregulowań, które odnoszą
się do powoływania eksperta i wykorzystania jego opinii na etapie rozpatrzenia protestu.
Nadto, z uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia protestu, nie wynika nie tylko to, że
przy rozstrzygnięciu uwzględniono opinię powołanego eksperta, ale także nie wskazano
argumentacji zawartej w opinii, w szczególności tej, które zaważyła na ocenie i
przesądziły o rozstrzygnięciu. Tym samym niewątpliwie brak jest więc przejrzystości
kryteriów zastosowanej oceny, a jak zasadnie wskazał Sąd I instancji, na etapie
badania protestu beneficjent winien uzyskać precyzyjne wskazania co do wyników tego etapu, a dokonana ocena winna być szczegółowa, jasna i rzetelna.
NSA stwierdził, że ponownie rozpoznanie sprawy winno polegać na ponownym
rozstrzygnięciu protestu, przy prawidłowym poinformowaniu Skarżącego o udziale
niezależnego eksperta, jak i wyniku jego oceny, co pozwoli na dokonanie oceny
wniosku i protestu w sposób wynikający z wskazanych przepisów prawa. Nadto NSA
wskazał, że nie ulega wątpliwości, iż Sąd I instancji sformułował wytyczne, co do
dalszego sposobu procedowania.
NSA stwierdził również, że niezasadny okazał się zarzut naruszenia art.145 § 1
pkt 1 lit. c p.p.s.a., w związku z art.141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 57 ustawy o
zasadach polityki spójności, oraz w związku z art.41 ust.1 ustawy o zasadach polityki
spójności, w związku z § 8 pkt i § 10 pkt 1 regulaminu konkursu, poprzez niewłaściwe
przyjęcie, że przy rozpatrywaniu protestu dopuszczalne jest korzystanie z Panelu
Ekspertów, w sytuacji, gdy ten tryb postępowania został przewidziany wyłącznie dla
merytorycznej oceny projektu, poprzedzającej postępowanie wywołane wniesionym
protestem.
W związku z wyrokiem NSA z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II GSK 3669/17
PARP dokonała ponownego rozstrzygnięcia protestu w przedmiocie oceny wniosku o
dofinansowanie nr [...] w trybie przepisów ustawy z dnia 11
lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności
finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020.
Organ w piśmie z dnia 29 marca 2018 r. - znak [...]-
poinformował Skarżącego, że protest został częściowo uwzględniony. Jednocześnie
wskazano, mając na uwadze uzasadnienie wyroku NSA, że przy weryfikacji trzech
kryteriów korzystano z pomocy eksperta zewnętrznego, nieuczestniczącego na
wcześniejszych etapach w ocenie projektu Wnioskodawcy, a treść opinii eksperta
przytoczona została w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2018 r. F. sp. z o.o. wniosła skargę na
powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,
który wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r. w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 740/18 oddalił skargę, stwierdzając , że ocena projektu została przeprowadzona w sposób prawidłowy, a wszystkie zalecenia sądów poprzednio rozpoznających skargę F. zostały zrealizowane.
Od powyższego rozstrzygnięcia Strona wniosła skargę kasacyjną, w wyniku
której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 września 2018 r. w sprawie o
sygn. akt I GSK 2770/18 uchylił zaskarżony wyrok, a nadto stwierdził, że ocena projektu
została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny
wpływ na wynik oceny, przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Polską
Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości. Nadto zasądził od Polskiej Agencji Rozwoju
Przedsiębiorczości na rzecz F. Spółki z o.o. w S. kwotę 1240
złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. w
zw. z art. 60 ustawy wdrożeniowej, poprzez niedostrzeżenie przez WSA, iż w
ponownym rozpatrywaniu protestu (na skutek wyroku sygn. V SA/Wa 1263/17) brały
udział te same osoby, które rozpatrywały protest na etapie poprzedzającym wyrok o
sygn. V SA/Wa 1263/17 tj. Pani M. O. Zastępca Prezesa PARP, która
podpisała się zarówno pod rozstrzygnięciem w przedmiocie protestu z 29 listopada
2018 r., jak i pod rozstrzygnięciem w przedmiocie protestu z 19 czerwca 2017 r. W
ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis art. 60 ustawy wdrożeniowej
odnosi się do wszystkich czynności wiążących się z określonym projektem i nie
ogranicza się do jego oceny (podobnie wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1367/10, oraz wyrok NSA z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 125/11).
Analizowany przepis stanowi bowiem o wszystkich czynnościach związanych z
określonym projektem, zaś sama ocena projektu jest tylko jedną z nich. Nie chodzi
zatem tylko o ocenę merytoryczną projektu, ale o każdą czynność z projektem
związaną, która znajduje odbicie w dokumentacji dotyczącej danego wniosku w tym
także rozstrzygnięcie w przedmiocie rozpatrzenia protestu.
W rezultacie NSA przyjął, że na podstawie odpowiednio stosowanego art. 24 § 1
pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 60 ustawy wdrożeniowej M. O. Zastępca Prezesa PARP uczestniczyła przy wydaniu rozstrzygnięcia w przedmiocie protestu z
dnia 19 czerwca 2017r., następnie zakwestionowanego przez Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Warszawie, nie powinna była orzekać ponownie w tej samej pod
względem merytorycznym sprawie tj. rozstrzygnięcia w przedmiocie protestu z dnia 29 listopada 2018 r. Uczestnictwo zaś wyżej wymienionej osoby przy wydaniu,
kontrolowanego przez Sąd I instancji, rozstrzygnięcia skutkowało naruszeniem przez
organ art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 60 zdanie 2 ustawy wdrożeniowej. Z uwagi na gwarancyjny charakter zakazu przewidzianego w art. 60 ustawy wdrożeniowej należy
uznać, że jego złamanie jest istotnym naruszeniem prawa, mającym wpływ na wynik
oceny.
NSA za zasadny uznał także zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy
wdrożeniowej poprzez brak udzielenia przez organ informacji na temat eksperta
dokonującego oceny co, narusza wymogi przejrzystości i rzetelności działania instytucji
zarządzającej w trakcie wyboru projektów, bowiem pozbawia Stronę możliwości pełnej
weryfikacji oceny projektu o dofinansowanie oraz możliwości formułowania zarzutów w
zakresie rzetelności i prawidłowości opinii ekspertów. Zauważył, że sprawa ta była już
rozpatrywana przez WSA (wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 sierpnia 2017 r. sygn.
akt V SA/Wa 1263/7) oraz NSA w wyniku złożenia skargi kasacyjnej (wyrok NSA z dnia
13 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 3669/17). Rozpoznanie zarzutów tej skargi
spowodowało wyeliminowanie z obrotu prawnego Rozstrzygnięcie w przedmiocie
protestu z 19 czerwca 2017 r., a Sąd I instancji wskazał również, iż ponowne
rozpoznanie sprawy powinno polegać na ponownym rozstrzygnięciu protestu, przy
prawidłowym poinformowaniu Skarżącego o udziale niezależnego eksperta, jak i wyniku
jego oceny, ponieważ pozwoli to na dokonanie oceny wniosku i protestu w sposób
wynikający z przepisów prawa. NSA przypomniał, że w myśl art. 153 p.p.s.a. ocena
prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą
w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie
postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa
uległy zmianie. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ustanowiona w art. 153
p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą
każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują
zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane,
postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie
administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i
sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.
NSA zwrócił uwagę, że w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku NSA z dnia 13
grudnia 2017 r. (sygn. akt II GSK 3669/17) wskazano, że przy rozpoznaniu protestu,
doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy o zasadach polityki spójności, poprzez
niewskazanie treści opinii eksperta, który brał udział w rozpoznaniu protestu eksperta,
co uniemożliwiło F. należytą ocenę podjętego rozstrzygnięcia, a tym samym
również pełne uzasadnienie zarzutów, w skardze skierowanej do Sądu I instancji.
Powołując się zatem na stanowisko WSA i NSA ,zajęte już w tej sprawie, NSA
uznał, że odmowa przez organ zapoznania Skarżącego z kompetencjami eksperta,
którego ocena w zasadzie determinuje treść oceny wniosku o dofinansowanie, czyni
instytucję protestu i skargi w istocie fasadą środka odwoławczego. Sąd kasacyjny
przypomniał, że Skarżący wskazywał jednocześnie, że treść oceny budzi jego poważne
wątpliwości, czy ekspert posiadał odpowiednią wiedzę i doświadczenie w danej
dziedzinie. Poprzez brak w tym zakresie odpowiedzi Skarżący został pozbawiony
możliwości formułowania zarzutów w zakresie rzetelności i prawidłowości opinii
ekspertów, a zatem doszło do naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.
NSA uznał więc za zasadne udzielenie Skarżącemu przez organ indywidualnej
informacji w zakresie danych dotyczących eksperta (ekspertów) oceniającego projekt.
Ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny uznał za usprawiedliwione wskazane
wyżej zarzuty skargi kasacyjnej i wydał wyrok reformatoryjny, to uznał za zbędną ocenę
innych zarzutów procesowych odnoszących się do postępowania przed Sądem I
instancji i za przedwczesne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej,
a zawłaszcza zarzutów materialno-prawnych.
NSA nakazał, aby ponownie rozpatrując sprawę organ jeszcze raz rozpoznał
protest przez osobę niepodlegającą wyłączeniu w świetle art. 60 ustawy wdrożeniowej,
biorąc także pod uwagę poczynione wyżej wywody, dotyczące konieczności zapoznania
Skarżącego z kompetencjami eksperta, zgodnie z wymogami określonymi w art. 37 ust.
1 ustawy wdrożeniowej.
Po ponownym rozpoznaniu protestu PARP pismem z dnia 5 grudnia 2018 r.
poinformował Stronę, iż częściowo uwzględnia protest tj. w zakresie oceny kryterium
dostępu nr 1 - poprawności wskaźników projektu i przyznano w tym kryterium 1 punkt.
Co do pozostałych kryteriów objętych protestem PARP podtrzymał dotychczasową
negatywną ocenę. Jednocześnie wskazano, mając na uwadze uzasadnienie wyroku
NSA, że przy weryfikacji trzech kryteriów korzystano z pomocy eksperta zewnętrznego,
nieuczestniczącego na wcześniejszych etapach w ocenie projektu Wnioskodawcy, a
treść opinii eksperta przytoczona została w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu pisma PARP, odnośnie Kryterium dostępu nr 1, wskazała -
biorąc pod uwagę, że Wnioskodawca nie miał wpływu na wygenerowanie w systemie
wartości wskaźników: ,,Liczba przedsiębiorstw objętych wsparciem w celu
wprowadzenia produktów nowych dla rynku", "Liczba przedsiębiorstw otrzymujących
wsparcie" oraz "Liczba przedsiębiorstw otrzymujących dotacje", co zostało
uwzględnione podczas pierwotnej oceny i nie miało wpływu na negatywną ocenę
kryterium, jak również nie był zobligowany do wykazania wskaźnika "Liczba
wprowadzonych innowacji procesowych", a zakwestionowanie jego wysokości w
ramach oceny merytorycznej mogłoby podlegać korekcie wniosku o dofinansowanie - IP
uznała przedmiotowe kryterium w ramach rozstrzygnięcia protestu za spełnione.
Odnośnie Kryterium dostępu nr 6 - Minimalny udział finansowy członków
konsorcjum we wkładzie własnym projektu w ramach kosztów kwalifikowanych - PARP
wskazała, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do Regulaminu konkursu (Kryteria wyboru
projektów) weryfikacji, w ramach kryterium dostępu nr 6, podlega minimalny udział
finansowy członków konsorcjum we wkładzie własnym projektu w ramach kosztów
kwalifikowalnych. Kryterium oceniane jest w systemie zero-jedynkowym, a weryfikacji
podlega, czy co najmniej 20% kosztów ponoszonych jest przez Lidera konsorcjum oraz
czy minimum 50% (liczbowo) pozostałych członków konsorcjum ponosi co najmniej
0,5% kosztów kwalifikowalnych w projekcie.
Kryterium to jest w bezpośredniej relacji z § 5 ust. 7 Regulaminu konkursu:
"Wymagane jest, aby minimalny udział finansowy we wkładzie własnym w
ramach kosztów kwalifikowanych projektu wynosił:
1) 20% - w przypadku Lidera konsorcjum;
2) 0,5% dla każdego z minimum 50% (liczbowo) pozostałych członków
konsorcjum".
Przedmiotowy zapis odnosi się zarówno do wartości procentowych określonych
jako brzegowe, jak również wskazuje, czego one dotyczą. Wbrew twierdzeniu
Wnioskodawcy nie jest to tylko odniesienie do wkładu własnego, jako wartości
minimalnej środków, które Wnioskodawca i członkowie konsorcjum muszą wnieść do
projektu, ale dotyczy faktycznego wkładu w ramach kosztów kwalifikowalnych projektu,
który powinien zostać poniesiony w wyniku realizacji Projektu przez każdy z podmiotów
z osobna.
Zgodnie z definicją zawartą w Wytycznych w zakresie kwalifikowalności
wydatków w Programie Operacyjnym Polska Wschodnia 2014-2020 wydatkiem
kwalifikowalnym jest wydatek lub koszt poniesiony w związku z realizacją projektu w
ramach POPW.
Dodatkowo w § 4 ust. 8. Regulaminu konkursu zapisano, że "dofinansowanie
przeznaczone jest na pokrycie wydatków kwalifikowalnych ponoszonych przez Lidera
konsorcjum oraz pozostałych członków konsorcjum".
Z powyższego wynika, że w ramach przedmiotowego kryterium wymagane jest
zaangażowanie poszczególnych członków konsorcjum nie tylko w wymiarze czysto
finansowym, ale i rzeczowym, przejawiającym się dokonaniem wydatków na własną
rzecz.
PARP wskazał, że zapisy wniosku o dofinansowanie nie są spójne z zapisami
umowy konsorcjum.
We wniosku wskazano, że Lider projektu dokonuje zakupu środków trwałych,
nieruchomości oraz usług i robót budowlanych jako F. sp. z. o.o. Żaden z
członków konsorcjum nie został wskazany jako podmiot dokonujący wydatków na swoją
rzecz. Nadto wskazano, że dokumentacja aplikacyjna nie wyjaśnia, w jaki sposób
członkowie konsorcjum partycypują w wydatkach, które "na rachunek konsorcjum" ma
dokonywać Lider "w swoim imieniu".
PARP wskazał też na odmienny od wymaganego charakter udziału członków
konsorcjum w wydatkach w projekcie. Członkowie konsorcjum, zgodnie ze złożonymi
wyjaśnieniami są zatem stroną finansującą przedsięwzięcie Lidera, a nie realizującą je
wspólnie. Za takim wnioskiem przemawia również niedookreślona forma własności
wytworzonej w ramach projektu infrastruktury.
Weryfikując poprawność oceny wniosku uznano, iż ocena została
przeprowadzona prawidłowo, a wniosek nie spełnia kryterium dostępu nr 6.
Odnośnie Kryterium dostępu nr 8 - Wnioskodawca zapewnia finansowanie
projektu - PARP wskazała, że po przeanalizowaniu dokumentów załączonych do
wniosku oraz udzielonych w ramach protestu wyjaśnień zdecydowano o konieczności
zasięgnięcia opinii eksperta zewnętrznego, niezwiązanego z dotychczasową oceną
wniosku o dofinansowanie.
W ramach przedmiotowego kryterium podlega, czy Wnioskodawca (każdy z
członków konsorcjum) posiada odpowiednie środki finansowe do sfinansowania
wydatków w ramach projektu. W przypadku finansowania projektu również z innych niż
dotacja zewnętrznych źródeł (np. kredyt, pożyczka) ocenie podlega
wiarygodność/realność pozyskania takich zewnętrznych źródeł finansowania, w tym
wiarygodność osób/podmiotów potwierdzających zapewnienie finansowania. Zdaniem
PARP analiza ww. dokumentów nie wskazuje,, iż stanowią one pewne i wiarygodne
źródło finansowania zewnętrznego, wskazanego w ramach przedmiotowego projektu,
Oba dokumenty mają charakter deklaratywny, nie stanowią prawnego zobowiązania
czy przyrzeczenia do udzielenia finansowania. W promesie udzielenia pożyczki
potwierdzono intencję zawarcia takiej umowy . Faktem jest, iż ww. promesa pożyczki
nie wskazuje jednoznacznie kwoty pożyczki. Wskazana dwukrotnie wartość 60 000 000 PLN przypisana została do stwierdzeń dotyczących łącznej wartości "Przedmiotu Pożyczki" (marka Potencjał Polski Wschodniej) oraz wartości inwestycji netto realizowanej w ramach poddziałania 1.3.2. Wskazane w treści opinii KOP
potwierdzenie podczas Panelu, iż umowa pożyczki obejmuje kwotę 60 000 000 PLN nie zostało usankcjonowane w przedmiotowym dokumencie. W przypadku promesy
wystawionej przez Bank [...] w O. wskazano na deklarowaną wstępnie intencję udzielenia kredytu w wysokości 60 000 000 PLN. W treści promesy brakuje jednoznacznego wskazania, iż bank dokonał oceny zdolności kredytowej firmy I. Sp. z o,o. oraz , że na podstawie takiej oceny wystawił ww. promesę. To potwierdza deklaratywny, czy też jak wskazano w opinii KOP "ofertowy" charakter tego dokumentu. Dodatkowo, w warunkach zawarcia umowy kredytowej wskazano na "pozyskanie przez bank partnerów do finansowania przedsięwzięcia w ramach konsorcjum" czy też konieczność "pozytywnej weryfikacji zdolności kredytowej przez partnerów konsorcjum bankowego". W treści promesy brakuje też informacji o
wymaganych zabezpieczeniach, co przy promesach bankowych wydawanych na
podstawie oceny zdolności kredytowej jest standardem rynkowym, a już przy kwocie 60 min kredytu jest całkowicie niezbędne. PARP zauważyła, iż wskazana w opinii KOP kondycja firmy Imnat Sp. z o.o. (tj. kwota pożyczki przekracza 4 krotnie wartość sumy bilansowej i 47 krotnie poziom rocznych przychodów) stawia pod znakiem zapytania możliwość uzyskania kredytu w instytucji finansowej, która podlega restrykcjom ustawy Prawo bankowe. Dodatkowo, z przedstawionych dokumentów nie wynika, iż jakiejkolwiek ocenie poddani zostali wszyscy konsorcjanci. Stronami ww. dokumentów są: I. Sp. z o.o. i L. (umowa pożyczki) oraz B. i I. Sp. z o.o.
(promesa bankowa). W promesie pożyczki, której stroną jest Lider Projektu firma
F. Sp, z o.o. jako Pożyczkobiorca wskazano na ocenę kondycji tylko
pożyczkobiorcy. W promesie kredytowej nie wskazano na przeprowadzenia badania
zdolności kredytowej firmy I. Sp. z o.o. Tym samym wskazane w treści protestu
przez Wnioskodawcę stwierdzenie, iż zarówno promesa pożyczki, jak i promesa
bankowa obejmują wszystkich sygnatariuszy umowy konsorcjum jest bezzasadne i nie
zostało potwierdzone w przedstawionych dokumentach. Zgodnie z zapisami
przedmiotowego kryterium weryfikacji podlega czy Wnioskodawca (każdy z członków
konsorcjum) posiada odpowiednie środki do sfinansowania wydatków w ramach
projektu. Wnioskodawca nie wskazał oraz jednoznacznie nie zawarł w jakimkolwiek
dokumencie ewentualnego sposobu przekazywania ww. środków (np. pozyskanych w
formie pożyczki) na wkład poszczególnych konsorcjantów. Nie zostało powyższe
usankcjonowane w sposób niebudzący wątpliwości (poza ogólnymi zapisami w umowie
konsorcjum). Tym samym nie wykazano, iż w jakikolwiek określony sposób wkład
poszczególnych konsorcjantów zostanie objęty np. pożyczką od firmy I. Sp. z o.o.,
czy też np. Lider będzie ponownie pożyczał środki poszczególnym konsorcjantom. Tym
samym zasadnym jest, wskazana w opinii KOP, weryfikacja wszystkich 10
konsorcjantów pod kątem możliwości zapewnienia wkładu własnego zadeklarowanego
w ramach projektu. Jak wskazano w treści opinii tylko 1 z 10 konsorcjantów zapewnił
środki finansowe na wkład własny, co nie zostało podważone przez Wnioskodawcę w
treści protestu.
Odnośnie Kryterium dostępu nr 9 - Prognoza finansowa wskazuje na
opłacalność projektu -.
W piśmie wskazano na brak powiązania pomiędzy danymi wykazywanymi w
wierszu NCFt i NPV. Analiza metodologii wyliczenia NPV przedstawionej przez
Wnioskodawcę potwierdza informacje zawarte w treści opinii KOP. Przy wyliczeniu NPV
Wnioskodawca nie uwzględnił wartości nakładów inwestycyjnych ponoszonych w latach
2017-2018 w wysokości odpowiednio: 26 950 tys. PLN oraz 33.050 tys. PLN. Pozycja
NCFt - cash flow w okresie t, nie uwzględnia ww. wartości. Tym samym wskazane
wyliczenie nie stanowi wyliczenia NPV, które uwzględnia wartość nakładów
inwestycyjnych ponoszonych w początkowym okresie. Powyższe nie pozwala uznać, iż
pomimo otrzymania dodatniej wartości (wyliczenia przeprowadzonego przez
Wnioskodawcę) wykazano opłacalność projektu. PARP zauważył też, iż zgodnie z
Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu, Wnioskodawca w pkt. XVII
Opis założeń przyjętych przy sporządzaniu prognozy finansowej, był zobowiązany
zamieścić precyzyjne informacje dotyczące sposobu podstawy oszacowania
przychodów ze sprzedaży (w tym wielkość i cenę sprzedaży produktu) oraz przyjętych
kosztów. Analiza tej części wniosku wskazuje brak precyzyjnego wskazania sposobu
wyliczenia przychodów oraz wykazania składowych kosztów. Tym samym brak jest
możliwości weryfikacji wskazanych w tabelach finansowych zagregowanych danych
oraz oceny realności ich osiągnięcia
W związku z tym PARP uznał, że ocena ta została przeprowadzona
prawidłowo, a projekt nie spełnia kryterium dostępu nr 9.
Odnośnie Kryterium dostępu nr 10 - Wydatki w ramach projektu są
kwalifikowalne, racjonalne i uzasadnione - PARP wskazał, że uzasadnienie
konieczności poniesienia planowanych kosztów w ramach projektu jest mało
precyzyjne i ogólnikowe. Do wniosku nie dołączono kosztorysów, zapytań ofertowych,
które szczegółowo wskazywałyby na zakres planowanych do realizacji działań. W
złożonym proteście Wnioskodawca nie przedstawia żadnych dodatkowych informacji
oraz danych, które pozwoliłyby na pozytywną ocenę tego kryterium. Jako przykład
zostało podane zadanie nr 10 - budowa instalacji fotowoltaicznych z bankami energii
(wartość ogółem 18,45 mln zł, koszty kwalifikowalne, 15 mln zł, wnioskowane
dofinansowanie 10,5 mln zł). Jest to koszt budowy dwunastu instalacji fotowoltaicznych
o mocy 40 KW, każda wraz z bankami energii o mocy 200 KWH każdy. Z tego wynika,
że pojedynczy zestaw instalacji fotowoltaicznej oszacowany został na ok. 1,5 mln zł.
Wnioskodawca nie przedstawił szczegółów tej inwestycji, z której wynikałoby
uzasadnienie tak dużego kosztu instalacji i niezbędności jej realizacji.
PARP wyjaśnił, że wynikający z wniosku o dofinansowanie ogólnikowy
charakter uzasadnienia oraz zawarte w proteście wyjaśnienia , nie pozwalają na
zmianę oceny tego kryterium i stwierdzenie, że wskazane w ramach projektu wydatki
są kwalifikowalne, racjonalne i uzasadnione. Stwierdzenie to odnosi się do wszystkich
kosztów inwestycji, których kwalifikowalność zakwestionowana została podczas
pierwotnej oceny projektu.
Odnośnie Kryterium rankingującego nr 2 - - Potencjał rynkowy produktu
będącego efektem projektu - PARP wskazał, że łącznie w ramach grupy drugiej
utrzymano tym samym pierwotną ocenę na poziomie: 4 pkt.
Aby projekt mógł zostać rekomendowany do dofinansowania musi uzyskać w
pierwszym obszarze co najmniej 4 pkt., w tym po 1 pkt. za podkryterium a), b), c) i e)
oraz w drugim obszarze co najmniej 2 pkt.
Ocenę wskazanych podkryteriów podwyższono, jednak wobec nie uzyskania
wymaganych punktów w obszarze pierwszym za kryterium 1c, projekt nie spełnia
kryterium rankingującego nr 2.
Odnośnie kryterium 1a PARP wskazał, że przytoczone przez Wnioskodawcę
informacje w treści protestu, uwzględnione we wniosku w pkt. XV "Opis cech i
funkcjonalności produktu decydujący o jego innowacyjności" potwierdzają ogólność
przedstawionych informacji. Z przedstawionych opisów nie wynika, iż dokonano
precyzyjnej identyfikacji rynku docelowego, precyzyjnego określenia
odbiorców/adresatów produktów. Na podstawie przedstawionych przez Wnioskodawcę
informacji oraz szeroko i mało precyzyjnie zdefiniowanych adresatów rezultatu projektu
można uznać, iż produkt będzie skierowany do każdego, co nie pozwala uznać, iż
rynek docelowy został właściwie zdefiniowany. Dodatkowo, w treści wniosku
Wnioskodawca nie wskazuje, iż posiłkuje się Raportem z badania krajowego rynku
turystycznego sporządzonego przez Polską Organizację Turystyczną w 2014 r. Tym
samym nie było podstaw by uznać, iż przyjęta przez Wnioskodawcę terminologia
"odkrywcy", "turyści all inclusive" jest zgodna z ww. raportem w obszarze grup
wiekowych.
Odnośnie kryterium 1b PARP wskazała, że w niniejszym kryterium ocenie
podlega właściwe określenie potrzeb, wymagań i preferencji w kontekście
zdefiniowanego segmentu rynku. Analiza treści wniosku nie wskazuje, iż
Wnioskodawca zdefiniował i prawidłowo określił segment rynku odbiorców i adresatów
produktu. Przedstawiono informacje wskazujące na niezdefiniowaną i bardzo szeroką
grupę potencjalnych odbiorców. Tym samym wskazane informacje dotyczące
możliwych preferencji, wymagań i potrzeb nie mogą być zweryfikowane w odniesieniu
do nieokreślonej grupy odbiorców (bądź określonej tak szeroko, jak to uczynił
Wnioskodawca).
Odnośnie kryterium 1c – zdaniem PARP wnioskodawca nie wskazał
sposobu/analizy oszacowania wielkości popytu. Nie przedstawiono metodologii, na
podstawie której wiarygodnie można byłoby uznać, iż zakładana przez Wnioskodawcę
wielkość sprzedaży pakietów jest prawdopodobna i możliwa do osiągnięcia.
Odnośnie kryterium 1d PARP wyjaśniła, że analizując informacje
przedstawione we wniosku należy zauważyć, iż Wnioskodawca określając rynek
docelowy w liczbach poprzez wskazanie trendów rynkowych, prognozowanych
wskaźników wzrostu oraz rentowności, ograniczył się do danych wskazanych w treści
zarzutu. We wniosku została zawarta informacja, iż rynek określono na 10% populacji,
która to wielkość jest zaspokojona w 50%. Wskazane liczby procentowe nie
odzwierciedlają wielkości spodziewanych trendów. Brak jest informacji bazowej (20%
wzrostu, od jakiej wartości), brak jest wskazania wartościowo przewidywanych trendów.
Przedstawione informacje nie pozwalają określić, jak będzie kształtował się rynek w
najbliższej przyszłości. Nie wskazano rentowności tożsamych działalności, co
potwierdzałoby przyjęte założenia w projekcie.
Odnośnie kryterium 1e (przedstawiono informacje jak będzie funkcjonował
produkt na rynku i jaką rolę będzie spełniał) podniesiono, że zarzut Wnioskodawcy, że
przedstawił wystarczające informacje jak będzie funkcjonował Projekt na rynku i jaką
rolę będzie spełniał na stronie 38 wniosku, nie jest słuszny. We wskazanej części
wniosku przedstawiono opis dotyczący analizy cenowej produktu, ale informacje te są
niewystarczające do pozytywnej oceny przedmiotowego kryterium.
Odnośnie Kryterium rankingującego nr 3 - Przygotowanie do realizacji projektu
- PARP wskazał, że Wnioskodawca nie zgodził się z oceną KOP, która przyznała w
ramach kryterium 1 punkt z 5 możliwych. Wymagane minimum punktów, by kryterium
zostało spełnione wynosi 1, a kryterium podczas pierwotnej oceny zostało uznane
przez KOP za spełnione.
IP podkreślił, że Wnioskodawca nie przedstawił zaświadczenia o niewniesienia
sprzeciwu do zgłoszenia i na dzień złożenia wniosku nie był uprawniony do realizacji
zamierzeń budowlanych. Wobec tego za gotowość do realizacji projektu nie można
przyznać maksymalnej liczby punktów.
Weryfikując poprawność oceny wniosku IP uznała, iż ocena została
przeprowadzona prawidłowo, wniosek spełnia kryterium rankingujące nr 3, jednak nie
było na etapie oceny merytorycznej podstaw aby w ramach kryterium przyznać
maksymalną liczbę punktów.
Odnośnie Kryterium rankingującego nr 4 - Realizacja projektu przyczyni się do
promocji zielonej i zrównoważonej gospodarki - PARP wskazał, że Wnioskodawca nie
zgadza się z oceną KOP, która przyznała w ramach kryterium 1 punkt z 3 możliwych.
Wymagane minimum punktów, by kryterium zostało spełnione wynosi 0, a kryterium
podczas pierwotnej oceny zostało uznane przez KOP za spełnione. Wnioskodawca
protestuje na zbyt niską ocenę kryterium.
Wobec protestu dokonano ponownej oceny spełniania kryterium. Wzięto pod
uwagę zapisy wniosku, załączone do niego dokumenty oraz udzielone wyjaśnienia.
- Wykorzystanie odnawialnych źródeł energii.
We wniosku wskazano na plany wykorzystania mat fotowoltaicznych w
parkach i na pojazdach karawaningowych do produkcji energii z OZE oraz że dwóch
członków konsorcjum planuje zajmować się poza projektem produkcją energii z OZE
dla banków energii, które będą wykorzystywane w projekcie. Mimo ogólnego
charakteru zapisu przyznano 1 punkt.
- Zmniejszenie emisji zanieczyszczeń, energochłonności lub zużycia wody.
We wniosku brak jest informacji na temat działań w zakresie zmniejszenia
zużycia wody, czy emisji zanieczyszczeń. Deklaracja produkcji energii z OZE wskazuje
na możliwość uniezależnienia się od tradycyjnych form zasilania energią elektryczną (w
tym zakresie projekt otrzymał punkt). W projekcie nie założono jednak działań wprost
odnoszących się do zmniejszenia konsumpcji energii, czy emisji zanieczyszczeń.
Należy także zauważyć, że projekt zakładał możliwość dotarcia do miejsc o ubogiej
infrastrukturze, w tym miejsc o znikomej emisji zanieczyszczeń. Tym samym, mimo
koncepcji wykorzystania OZE. projekt może negatywnie wpłynąć na środowisko. We
wniosku nie opisano rozwiązań wskazujących na przykład na właściwości kamperów
minimalizujące emisję spalin, czy pełną niezależność w zakresie gospodarki wodnościekowej, ani działań o
charakterze edukacyjnym, które pozwoliłyby dać choć
częściową rękojmię, że uczestnicy wypraw nie przyczynią się do pogorszenia stanu
środowiska. Przyznano 0 punktów.
- Wykorzystanie materiałów (odpadów) pochodzących z recyclingu.
W wniosku nie odnaleziono informacji na temat działań wskazujących na
koncepcję wykorzystania materiałów pochodzących z recyclingu. Przyznano 0 punktów.
W ramach ponownej oceny przyznano w ramach kryterium 1 punkt.
Weryfikując poprawność oceny wniosku PARP tym samym uznał, iż ocena
została przeprowadzona prawidłowo, a wniosek prawidłowo otrzymał 1 pkt w ramach
kryterium rankingującego nr 4.
Odnośnie Kryterium rankingującego nr 6 - Projekt ma zapewnioną
wykonalność pod kątem stabilności współpracy między członkami konsorcjum – PARP
uznał, że wniosek o dofinansowanie zawiera ogólnikowe informacje na temat
współpracy między członkami konsorcjum. Brak jest w nim wskazania konkretnych
przykładów współpracy członków konsorcjum i przykładów przedsięwzięć, które
potwierdziłby zdolność do realizacji projektów analogicznych do opisywanego we
wniosku. Zakres planowanego do realizacji przedsięwzięcia wymaga szczegółowego
zaplanowania zakresu praw i obowiązków członków konsorcjum, czego Wnioskodawca
nie przedstawił we wniosku o dofinansowanie. Dodatkowo załączona do wniosku
umowa konsorcjum nie rozstrzyga o możliwości realizacji wspólnego przedsięwzięcia w
opisanej formule, w szczególności w zakresie rozliczeń finansowych między członkami
konsorcjum, ich zdolności kredytowej, oraz własności wytworzonego majątku.
Weryfikując poprawność oceny wniosku PARP uznał, iż ocena została
przeprowadzona prawidłowo, gdyż projekt nie spełnia kryterium rankingującego nr 6,
uzyskując jedynie 1 na 4 punkty (wymagane minimum 2).
Odnośnie Kryterium rankingującego nr 7 - Projekt dotyczy produktu mającego
wpływ na aktywizację i rozwój sektora MSP oraz społeczności lokalne - PARP wskazał,
że opis dotyczący wpływu projektu na aktywizację i rozwój sektora MSP oraz
społeczności lokalnej, zawarty we wniosku, wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy nie jest
obszerny, a jedyne fragmenty, które wskazują, że temat był analizowany przez
Wnioskodawcę mają charakter wstępnych założeń i niepotwierdzonych ustaleń.
Z uwagi na fakt, że opisane działania i uzgodnienia nie zostały zwieńczone
porozumieniami lub umowami, opisane we wniosku założenia ocenione zostały jako
zbyt ogólne i w znacznej mierze życzeniowe. Zadeklarowane we wniosku zamierzenia
nie dają rękojmi, iż którekolwiek z nich zostanie rzeczywiście zrealizowane.
W ramach ponownej oceny przyznano w ramach kryterium 0 punktów.
W związku z tym , w ocenie PARP, projekt spełnia kryterium rankingujące nr 7,
jednak otrzymał 0 punktów w ramach tego kryterium.
Reasumując PARP jako Instytucja Pośrednicząca Programu Operacyjnego
Polska Wschodnia poinformowała Skarżącego, że uwzględniła protest w części
dotyczącej kryterium dostępu nr 1 - poprawności wskaźników projektu, jednakże w
odniesieniu do pozostałych kryteriów objętych protestem podtrzymała negatywną
ocenę. W związku z tym IP podtrzymała ocenę negatywną w rozumieniu art. 53 ust. 2
ustawy wdrożeniowej, ponieważ, pomimo uznania części zarzutów protestu, projekt nie
spełnił wszystkich wymaganych kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może
być wybrany do dofinansowania.
Pismem z dnia 7 stycznia 2019 r. F. sp. z o.o. wniosła skargę na
powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,
domagając się na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej
stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i
naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego
rozpatrzenia PARP.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono:
1. błędne zastosowanie art. 57 w zw. z art. 49 ust. 3 pkt 4 w zw. z art.
37 ust. 1 Ustawy o zasadach polityki spójności w zw. z art. 153
p.p.s.a. w zw. z art. 125 ust. 3 lit. "a" (i) i (ii) Rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UF) nr 1303/2013 z dnia 17
grudnia 2013 r. poprzez nieskorzystanie przez IP z pomocy
eksperta — prawnika w zakresie oceny Kryterium dostępu nr 6 i
Kryterium rankingującego nr 6, pomimo, że było to konieczne,
ponieważ przeprowadzona samodzielnie przez urzędników lP
ocena projektu w tym zakresie po raz trzeci nie ustosunkowuje się
do podnoszonych przez Skarżąca argumentów prawniczych dot.
rozumienia i skutków przyjętej w umowie konsorcjum koncepcji
działania Lidera w imieniu i na rachunek członków konsorcjum oraz
konieczności oceny umowy konsorcjum w kontekście przepisów
kodeksu cywilnego, w tym art. 86 0§ 1, art. 871 § 2, art. 867 § 1 zd.
1 w zw. z art. 875 k.c.;
2. błędne zastosowanie art. 57 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w
zw. z art. 49 ust.1 i 2 Ustawy o zasadach polityki spójności, poprzez
niezawarcie w zaskarżonym Rozstrzygnięciu jakiegokolwiek
stanowiska IP co do podnoszonych w Proteście zarzutów
Skarżącej oraz co do rozbieżności w ocenie stanu faktycznego —
w zakresie wskazanym szczegółowo w uzasadnieniu zarzutu -
zamiast czego IP zacytowała jedynie treść opinii eksperta — z
orzecznictwa, pomimo ze w świetle orzecznictwa sądów
administracyjnych, instytucja oceniająca projekt nie może
przekazać ekspertom swoich kompetencji w zakresie wynikającym
z art. 57 i 58 ustawy wdrożeniowej;
3. błędne zastosowanie art. 58 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 57 w zw. z art.
60 w zw. z art. 49 ust. 7 Ustawy o zasadach polityki spójności,
poprzez zaniechanie wskazania w zaskarżonym Rozstrzygnięciu
oraz w piśmie lP do Skarżącej z dnia 6.XlI.2018 r. danych
osobowych ekspertów, którzy brali udział w ocenie Projektu na
etapie przed wyrokiem NSA z dnia 06.IX.2018 r., sygn. ( GSK
2770/18 ) oraz eksperta, który brał udział w ocenie Projektu na
etapie zakończonym wydaniem zaskarżonego Rozstrzygnięcia,
pomimo iż (1) uniemożliwia to Sądowi oraz Skarżącej kontrolę, czy
eksperci oceniający Projekt na etapie Rozstrzygnięcia uchylonego
wyrokiem NSA z 06.IX.2018 r. byli innymi ekspertami niż ekspert
oceniający Projekt na etapie zaskarżonego Rozstrzygnięcia; (2)
praktyka anonimizacji przez instytucje zarządzające danych
osobowych ekspertów została zakwestionowana przez Sądy
administracyjne jako niezgodna z przepisami ustawy wdrożeniowej;
4. błędne zastosowanie art. 125 ust. 3 Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17.Xll.2013 r. oraz
art. 37 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 Ustawy o zasadach
polityki spójności, tj. naruszenie zasady przejrzystości i zasady
rzetelności, poprzez:
4.1.oparcie uznania każdego z kryteriów wyboru projektów za niespełnione,
na wymaganiach szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu zarzutu, a
niewymienionych w kryteriach wyboru projektów i w dokumentacji konkursowej,
pomimo że w świetle orzecznictwa NSA oraz WSA, zbyt ogólne i nieprecyzyjne kryteria
wyboru projektów naruszają zasadę rzetelności;
4.2.bezkrytyczne podzielenie tezy eksperta o sprzeczności zaplanowania w
tabelach finansowych w arkuszu kalkulacyjnym wkładów właścicielskich w wys. 17 mln
PLN ze stwierdzeniem we wniosku i w Proteście, że nie są planowane sprzedaż
udziałów ani podwyższenie kapitału zakładowego, pomimo że informacje te nie są
sprzeczne — pod znanym w praktyce biznesowej pojęciem wkładów właścicielskich
mogą być rozumiane — co Skarżąca wyjaśniała od początku — różne inne tytuły
prawne, takie jak np. pożyczki, kaucje, dopłaty w rozumieniu k.s.h.
W obszernym uzasadnieniu skargi wyjaśniono stawiane rozstrzygnięciu
zarzuty.
W odpowiedzi na skargę PARP wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie
wynika z art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w
zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (Dz.
U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.) – dalej: ustawa wdrożeniowa - w zw. z art. 3 § 3 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.
U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: p.p.s.a.
W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje
oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu
operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano uwzględnienie skargi w wypadku
stwierdzenia, że:
a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i
naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do
ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,
b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując
sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39
ust. 1.
Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa",
prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w
zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie
ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks
postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia
pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację
zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów
administracyjnych wskazuje, że przy interpretacji przepisów ustawy wdrożeniowej
przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach
sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami
systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie
obowiązującego.
Uznać należy, że prawo jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana
jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia
systemu realizacji programu operacyjnego.
Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak
również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które
znalazły ostateczny wynik w zaskarżonej informacji, stwierdzić trzeba, iż odpowiadają
one prawu.
Ocena sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania KOP oraz
organu rozpoznającego protest z prawem powszechnie obowiązującym, w tym
zgodności z:
- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu
Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy
ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego
Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i
Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE. L
347 str. 320),
- rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i
przepisów szczególnych dotyczących celu " Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia
" oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 ( Dz. Urz. UE L 347
str.289)
- rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r.
uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w
zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE. L 187 str. 1),
- rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca
2014r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr
1303/2013 ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu
Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności,
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz
Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne
dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego
(Dz. Urz. UE. L 138 str. 5),
- ustawą z dnia 11 lipca 2014r. o zasadach realizacji programów w zakresie
polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 – 2020,
- Programem Operacyjnym Polska Wschodnia 2014-2020, zatwierdzonym
decyzją Komisji Europejskiej z dnia 16 grudnia 2014r.,
- Wytycznymi ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego w zakresie
trybu wyboru projektów na lata 2014 – 2020 (wydanymi na podstawie art. 5 ust. 1
ustawy wdrożeniowej),
- Szczegółowym opisem osi priorytetowych PO PW 2014-2020,
- Regulaminem konkursu Oś priorytetowa: I Przedsiębiorcza Polska
Wschodnia, Działanie 1.3 Ponadregionalne powiązania kooperacyjne, Poddziałanie
1.3.2 Tworzenie sieciowych produktów przez MSP,
- Kryteriami wyboru projektów PO PW, Poddziałanie 1.3.2 Tworzenie
sieciowych produktów przez MSP, stanowiącymi załącznik nr 1 do regulaminu,
Przy czym wskazać należy, że dokumenty określające warunki i procedury
obowiązujące w programach operacyjnych są wydawane na podstawie upoważnienia
ustawowego, tj. art. 6, art.7, art. 41 ustawy wdrożeniowej.
Dokonując oceny zaskarżonej informacji należy zauważyć, że projekt
Skarżącej spółki po rozpatrzeniu protestu nie spełnił kryteriów oceny w ramach
następujących kryteriów:
• Kryterium dostępu nr 6 "Minimalny udział finansowy członków konsorcjum we
wkładzie własnym projektu w ramach kosztów kwalifikowalnych"
• Kryterium dostępu nr 8 "Wnioskodawca zapewnia finansowanie projektu"
• Kryterium dostępu nr 9 "Prognoza finansowa wskazuje na opłacalność projektu
• Kryterium dostępu nr 10 "Wydatki w ramach projektu są kwalifikowalne,
racjonalne i uzasadnione"
• Kryterium rankingujące nr 2 "Potencjał rynkowy produktu będący efektem
projektu"
• Kryterium rankingujące nr 6 "Projekt ma zapewnioną wykonalność pod kątem
stabilizacji współpracy między członkami konsorcjum".
Ponadto w ramach poniższych kryteriów:
• Kryterium rankingujące nr 3 - Przygotowanie do realizacji projektu - przyznano 1
punkt;
• Kryterium rankingujące nr 4 - Realizacja projektu przyczyni się do promocji
zielonej i zrównoważonej gospodarki - przyznano 1 punkt;
• Kryterium rankingujące nr 7 - Projekt dotyczy produktu mającego wpływ na
aktywizację i rozwój sektora MSP oraz społeczności lokalnej - przyznano 0
punktów.
Powyższa ocena oznacza ocenę negatywną w rozumieniu art. 53 ust. 2
ustawy wdrożeniowej, co przesadziło, że nie został rekomendowany do
dofinansowania.
W myśl postanowień Regulaminu konkursu , a konkretnie § 11 ust. 1, projekt
może zostać wybrany do dofinansowania, gdy spełnił kryteria wyboru projektów oraz
kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie pozwala na wybranie
go do dofinansowania.
W ust. 3 zapisano zaś, że projekt nie może zostać wybrany do
dofinansowania, gdy spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na
dofinansowanie projektów w ramach konkursu nie pozwala na jego dofinansowanie lub
nie spełnił kryteriów wyboru projektów.
W § 14 zawarto postanowienia dot. procedury odwoławczej. Wynika z nich, że
w przypadku negatywnej oceny projektu, o której mowa w art. 53 ust. 2 ustawy
wdrożeniowej, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia protestu na zasadach
określonych w rozdziale 15 ustawy wdrożeniowej. Protest wnoszony jest do PARP.
PARP rozpatruje protest weryfikując prawidłowość oceny projektu, o której mowa w art.
57 ustawy wdrożeniowej. Projekt może otrzymać dofinansowanie w wyniku procedury
odwoławczej pod warunkiem, że spełnił kryteria wyboru projektów i uzyska co najmniej
tyle punktów, ile uzyskał projekt umieszczony na ostatnim miejscu na liście projektów
wybranych do dofinansowania w ramach konkursu z uwzględnieniem kryteriów
rozstrzygających oraz pod warunkiem dostępności środków finansowych.
Jednocześnie z art. 57 w zw. z art. 68a ustawy wdrożeniowej wynika prawo
skorzystania przez instytucję rozpatrującą protest z pomocy ekspertów zewnętrznych.
Jak wynika ze złożonej dokumentacji PARP przy rozpatrywaniu protestu z takiej
możliwości skorzystała. Jak wynika z treści rozstrzygnięcia , przy weryfikacji trzech
kryteriów – kryterium dostępu nr 8 i 9 oraz kryterium rankingującego nr 2 – PARP
skorzystała z pomocy eksperta zewnętrznego. PARP zadeklarowała, że nie brał on
udziału na wcześniejszych etapach w ocenie projektu wnioskodawcy. Dalej wyjaśniła,
że treść opinii eksperta została w pełnym zakresie przyjęta przez Polską Agencję
Rozwoju Przedsiębiorczości i w całości została przytoczona w uzasadnieniu
rozstrzygnięcia. Obowiązek ten wynikał z treści wyroków WSA i NSA (sygn. akt II GSK
3669/17) po raz pierwszy rozpatrujących skargę Strony na rozstrzygnięcie PARP.
Nadto PARP, wykonując zalecenia NSA zawarte w uzasadnieniu wyroku w
sprawie o sygn. akt I GSK 2770/18 w zaskarżonym rozstrzygnięciu zawarł informacje
dot. wykształcenia i doświadczenia tego eksperta. Należy zauważyć, że z treści tego
orzeczenia nie wynikał obowiązek ujawnienia danych osobowych tego eksperta –
wbrew temu co twierdzi Strona w uzasadnieniu skargi.
Istotnie , już w czasie obowiązywania w poprzednim okresie programowania
ustawy o zasadach realizowania polityki rozwoju, jak i w czasie stosowania obecnej
ustawy wdrożeniowej , ukształtowała się praktyka nie ujawniania danych personalnych
ekspertów. Praktyka ta, wbrew twierdzeniu zawartemu w uzasadnieniu skargi, nigdy nie
została powszechnie zakwestionowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. W
szczególności należy podkreślić, że sprawie niniejszej taki obowiązek nie wynikał z
wyroku NSA , gdyż wyraźnie NSA ograniczył obowiązek PARP do wskazania
kompetencji eksperta i ten obowiązek został wykonany. Nie zobowiązywał natomiast
PARP do ujawnienia danych osobowych , chociaż zarzut taki był postawiony w
rozpatrywanej skardze kasacyjnej.
Jest prawdą, że zgodnie z art. 68a ust. 8 ustawy wdrożeniowej ekspert
podlega wyłączeniu , gdyż stosuje się odpowiednio przepisy art. 24 § 1 i 2 ustawy z
dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Gwarancją
przestrzegania tego przepisy są unormowania zawarte w ust. 9 i 10 . I tak zgodnie z art.
68a ust. 9 ekspert składa właściwej instytucji oświadczenie, że nie zachodzi żadna z
okoliczności powodujących wyłączenie go z możliwości realizacji czynności, o których
mowa w ust. 1, ustalonych na podstawie ust. 7 i 8. Oświadczenie jest składane pod
rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy
pouczyć składającego przed złożeniem oświadczenia.
Równocześnie należy zauważyć, że Skarżąca , poinformowana o
wykształceniu i kompetencjach eksperta, nie formułuje żadnych zarzutów dotyczących
powyższych kwestii. Należy więc uznać, że uznaje kompetencje te za odpowiadające
wymogom określonym w art. 68a ust. 3 pkt 4 ustawy wdrożeniowej.
Kolejny zarzut formułowany odnoszącym się do treści rozstrzygnięcia nie tylko
w kontekście oceny poszczególnych kryteriów dotyczy zakwestionowania
prawidłowości przytoczenia w treści rozstrzygnięcia przy omawianiu kryteriów, które
były oceniane przez eksperta, wyłącznie jego opinii. Skarżący powołał się na
powszechny pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, że taka praktyka jest
niedopuszczalna. Sądowi rozpoznającemu sprawę niniejszą taki powszechny pogląd
nie jest wiadomy. Owszem, z brakiem akceptacji spotkała się praktyka załączania do
pisma rozstrzygającego zarzuty , czy też zawierającego informację o pierwotnej ocenie
wniosku o dofinansowanie, kart oceny czy też ekspertyz w formie odrębnego
dokumentu. Tu taka sytuacja nie występuje. W piśmie przytoczono zarzuty Strony co do
oceny poszczególnych kryteriów, a następnie ocenę tych zarzutów. W przypadku 3
kryteriów Instytucja rozpoznająca protest skorzystała z pomocy eksperta i , zgodnie z
obowiązkiem nałożonym orzeczeniami tut. Sądu oraz NSA poinformowała o tym
Stronę.
Należy też zauważyć, że Skarżąca oprócz powołania się na pogląd
orzecznictwa o rzekomym powszechnym braku akceptacji dla praktyki opierania się na
opinii ekspertów nie sformułowała żadnych konkretnych zarzutów związanych z taką
treścią rozstrzygnięcia. Powołane w skardze orzeczenia są wydane w konkretnych
sprawach i zawierają ocenę konkretnych okoliczności, które nie mogą być
mechanicznie przekładane do innych spraw . Sąd nie może więc uznać za uzasadniony
zarzut naruszenia art. 57 w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 49 ust. 1 i 2
Ustawy o zasadach polityki spójności oraz art. 37 ust. 1 tej ustawy.
Paradoksalnie co do oceny kryterium dostępu nr 6 w skardze sformułowany
został zarzut związany z nieskorzystaniem przez PARP z pomocy eksperta – prawnika,
gdyż w ocenie Skarżącej PARP błędnie zinterpretował załączoną do wniosku umowę
konsorcjum, uznając że nie odpowiada ona wymogom określonym w opisie kryterium
Minimalny udział finansowy członków konsorcjum we wkładzie własnym uzyskać w tym
kryterium 1 pkt. Zgodnie z tym opisem kryterium minimalny udział finansowy we
wkładzie własnym w ramach kosztów kwalifikowalnych projektu wynosi:
- 20% - w przypadku lidera konsorcjum
- 0,5% dla każdego z minimum 50% (liczbowo) pozostałych członków
konsorcjum.
Możliwe jest przyznanie 0 lub 1 pkt, przy czym:
0 pkt – kryterium niespełnione; 1 pkt – kryterium spełnione.
Aby projekt mógł zostać rekomendowany do dofinansowania musi uzyskać w
tym kryterium 1 punkt.
W Regulaminie ( § 4 ust. 5 ) określono, że o dofinansowanie w ramach
poddziałania mogą ubiegać się wyłącznie konsorcja składające się z co najmniej 10
przedsiębiorców, gdzie każdy z nich jest MSP prowadzącym działalność gospodarczą
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej potwierdzoną wpisem do odpowiedniego
rejestru. Umowa Konsorcjum regulująca zasady działania konsorcjum musi obejmować
minimalny zakres określony w Załączniku 8 do Regulaminu. Zgodnie z § 4 ust. 7 każdy
z przedsiębiorców wchodzących w skład konsorcjum, o którym mowa w ust. 5,
upoważnia Lidera konsorcjum do działania w jego imieniu i na jego rzecz w odniesieniu
do wszelkich czynności związanych z konkursem i realizacją projektu, z zastrzeżeniem,
że wnioskodawcą w rozumieniu art. 2 pkt 28 ustawy wdrożeniowej i beneficjentem w
rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej jest Lider konsorcjum.
Sąd podziela pogląd PARP, iż przedstawiona umowa konsorcjum nie spełnia
tak określonych wymogów. Umowa nie określa w sposób jasny i konkretny jakie
zadania będą realizowali poszczególni członkowie konsorcjum ( § 4 umowy). Odsyła w
tym zakresie do wniosku o dofinansowanie, który jednak także nie jest bardzo
precyzyjny .
Także sama kwestia wniesienia wkładów budzi wątpliwości – nie jest
sprecyzowana forma ich wniesienia, zaś z treści wniosku wynika, że jedynie lider
konsorcjum dokonuje zakupu dóbr i usług. PARP słusznie kwestionuje zapis § 7 ust. 3
umowy konsorcjum, zgodnie z którym : "Lider dokonuje czynności prawnych
związanych bezpośrednio lub pośrednio z realizacją Projektu, na rachunek
Konsorcjum, lecz w swoim imieniu. Pozostali Członkowie Konsorcjum niniejszym
zlecają Liderowi dokonywanie na rachunek Konsorcjum wszelkich czynności prawnych
związanych bezpośrednio lub pośrednio w realizacją Projektu i wykonaniem Umowy o
dofinansowanie Projektu i zobowiązują się do niedokonywania jakichkolwiek czynności
prawnych związanych bezpośrednio lub pośrednio z realizacją Projektu. W
szczególności, Lider nabywa w swoim imieniu i na rachunek Konsorcjum wszelkie
nieruchomości i wszelkie ruchomości, których nabycie jest przewidziane w ramach
realizacji Projektu. Po zakończeniu realizacji Projektu, Strony w formie aneksu do
Umowy ustalą zasady rozliczeń Lidera i pozostałych Członków Konsorcjum z tytułu
mienia nabytego przez Lidera w imieniu własnym, lecz na rachunek Konsorcjum."
Należy stwierdzić, że przedstawiona umowa nie daje podstaw do uznania , że
strony zawarły umowę spółki cywilnej. Zgodnie z art. 860 § 1 kodeksu cywilnego przez
umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu
gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie
wkładów. Należy podkreślić, że w tej sprawie nie jest spełniony podstawowy warunek
spółki cywilnej jakim jest powstanie majątku wspólnego wspólników. Umowa
konsorcyjna wprost wyklucza taką sytuację – wszystkie dobra są nabywane wyłącznie
przez lidera " w swoim imieniu" . Stąd też organ prawidłowo uznał, że przedstawiona
umowa oraz treść wniosku wskazują na niespełnienie powyższego kryterium, zaś
wywody skargi ( pkt 4.1.1.) są całkowicie chybione, gdyż próbują nadać znaczenie
zapisom umowy konsorcjum wbrew ich oczywistemu brzmieniu. Na podstawie
przedłożonej umowy konsorcjum oraz zapisów wniosku nie można uznać , że
przedstawiony sposób funkcjonowania konsorcjum zapewnia spełnienie tego kryterium.
Za równie niezasadne należy uznać zarzuty dotyczące oceny spełnienia
kryterium dostępu nr 8 – zapewniania przez wnioskodawcę finansowania projektu.
Analiza przedstawionego przez F. dokumentu pod nazwą "Promesa kredytowa"
wystawionego dla I. Sp. z o.o. przez Bank [...] w O. z
przeznaczeniem na sfinansowanie pożyczki dla Strony wskazuje, iż wszystkie
podniesione przez PARP zastrzeżenia są słuszne. Jak wynika z jego treści, jest to
jedynie wstępne zadeklarowanie intencji udzielenia kredytu w wysokości 60 mln
złotych, obwarowane warunkami o zasadniczym charakterze , jak np. pozyskanie przez
Bank partnerów do sfinansowania kredytu w ramach konsorcjum, pozytywną
weryfikację zdolności kredytowej przez partnerów konsorcjum, ustanowienie
zabezpieczenia kredytu akceptowanego przez Banki i rekompensującego ryzyko
transakcji.
Dalej trzeba wskazać, iż także pozostała złożona prze Skarżącą
dokumentacja, obrazująca sytuację finansową jej oraz pozostałych członków
konsorcjum, w żaden sposób nie wykazuje na zdolność do sfinansowania wkładów. W
zaskarżonym rozstrzygnięciu wszystkie braki wniosku w ramach tego kryterium zostały
szeroko i precyzyjnie omówione, zaś skarga w tym przedmiocie nie zawiera praktycznie
żadnych zarzutów, które podważałyby dokonaną ocenę. Próbuje tylko przypisać wyżej
omówionej promesie znaczenie i treść, której ten dokument nie posiada. Wbrew
twierdzeniom Strony, nie jest prawnie wiążącym zobowiązaniem Banku do udzielenia
kredytu, a skoro tak, to z jej treści nie wynika, że została zbadana sytuacja Spółki
I. i wszystkie twierdzenia Skarżącej w tym przedmiocie są sprzeczne z oczywistą
treścią omawianego dokumentu.
Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi Sąd pragnie podkreślić, iż
sądowa kontrola rozstrzygnięć w ramach postępowań konkursowych prowadzonych na
podstawie ustawy wdrożeniowej jest wyznaczona treścią art. 37 ust. 1 i 2 ustawy
wdrożeniowej, zgodnie z którym właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do
dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia
wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów
do dofinansowania, zaś projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów
wyboru projektów.
Sąd nie może zastępować komisji konkursowej i dokonywać ponownej oceny .
Sądy administracyjne nie mogą przy tym posługiwać się opinią biegłego, specjalisty z
konkretnej dziedziny np. finansów i dokonywać własnych ustaleń i oceny zapisów
wniosku, gdyż nie dysponują dostateczną wiedzą.
Odnosząc się zaś do poprawności oceny projektu to należy wskazać, że w tym
zakresie możliwości sądu administracyjnego są więc ograniczone do zbadania, czy
ocena została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w
szczególności odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy
wdrożeniowej. W ocenie Sądu takich błędów IP nie popełniła. Przeprowadzona ocena
nie jest obarczona ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne
wyjaśnienie stanowiska oceniającego, argumenty na jego poparcie. Analizując treść
wniosku, pisma informującego o negatywnej ocenie merytorycznej, protestu oraz pisma
zawierającego odpowiedź na protest, należy stwierdzić, iż oceniający w sposób trafny
wskazali na powody negatywnej oceny merytorycznej wniosku. Ocena zawiera
szczegółowe wyjaśnienie zasad oceny i uzasadnienie negatywnej oceny merytorycznej.
Zarzuty protestu jak i skargi nie podważają skutecznie prawidłowości dokonanej oceny.
Należy przy tym podkreślić, że ustawa wdrożeniowa nie zawiera definicji
użytych w art. 37 ust. 1 pojęć przejrzystości i rzetelności. . Zasady przejrzystości i
rzetelności zostały zdefiniowane w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt
1 lit. a i b Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za
pomocą których na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw
rozwoju regionalnego określa ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy
strukturalnych.
Zgodnie z Wytycznymi, przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu
do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana
co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji o postępowaniu,
jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie
na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym
znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem.
W ramach konkursu PARP na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze
komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz
udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców.
Zgodnie z Wytycznymi, rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z
ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co
najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów,
które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie
przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie
zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o
negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności
uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub
wskazanie okoliczności, które zdecydowały o negatywnej ocenie merytorycznej.
Informacja dot. oceny wniosku Strony skarżącej zawiera pisemne
uzasadnienie wyniku oceny spełnienia spornych kryteriów oraz wskazanie wszystkich
okoliczności, które przesądziły o negatywnej ocenie merytorycznej. Tym samym
informacja spełnia wymogi rzetelności określone w Wytycznych.
Sąd pragnie przy tym podkreślić, że ocena projektu jest dokonywana tylko i
wyłącznie na podstawie treści wniosku, jak i załączników do niego dołączonych, przy
czym treść wniosku nie podlega zmianom ani modyfikacjom, chyba że organ wezwie
Wnioskodawcę do dokonania uzupełnienia braków formalnych.
Sąd dokonując oceny dokumentów przedłożonych przez Skarżącą : wniosku,
oceny projektu, protestu oraz rozstrzygnięcia protestu, stwierdził, iż należy zgodzić się
z organem, iż ogólne i nieprecyzyjne zapisy zawarte we wniosku uniemożliwiły
przeprowadzenie dokładnej oceny projektu.
Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy, że
prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy
u.z.r.p.s. ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem,
kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd
administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a
także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie
obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec
kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.r.p.s., postanowienia systemu realizacji
programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.
Dokumenty określające warunki i procedury obowiązujące w programach operacyjnych
są wydawane na podstawie upoważnienia ustawowego, tj. art. 5, art.6, art. 41 ustawy
wdrożeniowej. Z upoważnienia nie wynika, że akty te mogą regulować pewne kwestie
odmiennie niż ustawa wdrożeniowa. Dotyczy to przede wszystkim przepisów z art. 45
ust.4 ustawy wdrożeniowej (właściwa instytucja przekazuje wnioskodawcy pisemną
informacje o zakończeniu oceny projektu i jej wyniku wraz z uzasadnieniem oceny i
podaniem liczby punktów otrzymanych przez projekt lub informacji o spełnieniu albo
niespełnieniu kryteriów wyboru projektu) oraz art. 58 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy (właściwa
instytucja, o której mowa w art. 55, informuje wnioskodawcę na piśmie o wyniku
rozpatrzenia jego protestu. Informacja ta zawiera w szczególności treść rozstrzygnięcia
polegającego na uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu protestu, wraz z
uzasadnieniem). Zgodnie z zacytowanym przepisem ustawowym obie informacje
dotyczące oceny projektu i rozstrzygnięcia protestu muszą zawierać uzasadnienie.
Uzasadnienie to musi odzwierciedlać zasadę zawartą w art. 37 ust. 1 ustawy
wdrożeniowej stanowiącą, że właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do
dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia
wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów
do dofinansowania. Skoro ww. informacje kierowane do wnioskodawcy zgłoszonego
projektu stanowią o dwustopniowym postępowaniu konkursowym kontrolowanym
również przez sąd administracyjny, to nie ulega wątpliwości, że wymagane przez
ustawodawcę uzasadnienie tych informacji musi spełniać element rzetelnego
wyjaśnienia przyjętej oceny. Wskazać należy, jak słusznie zaakcentował Naczelny Sąd
Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1051/13):
"uzasadnienie informacji o wynikach oceny musi zawierać taką treść, aby spełnić swoją
ustawową rolę, tzn. umożliwić stronie wniesienie umotywowanego protestu od oceny,
która jej nie satysfakcjonuje. Uzasadnienie zatem musi być zrozumiałe dla strony i
wyraźnie wskazywać na przyczyny negatywnej oceny, a więc wymieniać uchybienia
wraz z ich wyjaśnieniem. Strona powinna bowiem wiedzieć dokładnie dlaczego jej
projekt został oceniony negatywnie. Jeżeli uzasadnienie zawiera taką treść i umożliwia
stronie podjęcie polemiki z dokonaną oceną, trzeba uznać je za odpowiadające
prawu.". Natomiast w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 1113/13) NSA
zaakcentował, iż: "...instytucja rozpatrująca protest powinna przeprowadzić
szczegółową analizę środka procesowego z uwzględnieniem zarzutów podniesionych
zarówno przez ekspertów w kartach ocen merytorycznych jak i skarżącą Spółkę w
treści złożonego protestu. Podkreślić należy, że nie jest dopuszczalne "mechaniczne"
odwoływanie się do ocen recenzentów, czy wcześniej do ocen ekspertów.".
Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez
Instytucję Pośredniczącą, jak również legalność jego działań podejmowanych w toku
procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w zaskarżonym
rozstrzygnięciu, wypada stwierdzić, że odpowiadają one prawu.
.Na zakończenie Sąd zauważa, że PARP w swoim rozstrzygnięciu odniósł się
szczegółowo do zarzutów protestu, które odnosiły się do wszystkich
zakwestionowanych kryteriów. Organ odniósł się do wszystkich zarzutów Strony
skarżącej zawartych w proteście, a tym samym w żaden sposób nie naruszył przepisów
ustawy wdrożeniowej odnośnie stosowania procedury odwoławczej.
Należy przy tym powtórzyć, że Sąd - orzekając na podstawie cyt. przepisu art.
61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej - ocenia działania organu pod kątem przesłanki
wskazanej w tym przepisie tj. czy organ oceniając projekt dokonywał tego w sposób
naruszający prawo i czy naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Nie jest
natomiast rolą Sądu dokonanie oceny merytorycznej projektu, bowiem nie jest do tego
upoważnionym, nie ma też takich możliwości.
W ocenie Sądu PARP tym samym nie naruszyła przepisów ustawy
wdrożeniowej, zapisów Regulaminu konkursu, jak też mających zastosowanie w
sprawie przepisów prawa wspólnotowego, wskazanych w skardze. Nie został też
naruszony art. 153 p.p.s.a, gdyż PARP zrealizował wszystkie wskazania zawarte w
poprzednich orzeczeniach tut. Sądu oraz NSA.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie,
na zasadzie przepisu art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło