V SA/Wa 3532/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-21
Skład orzekający: Tomasz Zawiślak, Beata Krajewska, Andrzej Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółce przysługuje zwrot podatku akcyzowego od samochodów osobowych, które zostały zarejestrowane na terytorium kraju przed dokonaniem ich dostawy wewnątrzwspólnotowej lub eksportu?Ratio decidendi
Spółce nie przysługuje zwrot podatku akcyzowego, ponieważ nie spełniła kluczowego warunku określonego w art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym, jakim jest brak wcześniejszej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Rejestracja pojazdów, nawet czasowa, wyklucza możliwość zwrotu akcyzy, a spółka nie wykazała, aby rejestracja była niezgodna z prawem lub aby nie doszło do konsumpcji wyrobu akcyzowego w kraju.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot podatku akcyzowego od ośmiu samochodów osobowych sprzedanych wewnątrzwspólnotowo i wyeksportowanych. Organy celne odmówiły zwrotu, argumentując, że samochody były zarejestrowane na terytorium kraju przed eksportem/dostawą, a spółka nie wykazała, że dokonała eksportu we własnym imieniu lub na jej zlecenie, ani że zapłaciła akcyzę. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc m.in. zarzuty dotyczące błędnej wykładni przepisów o rejestracji pojazdów i prawa do rozporządzania nimi jak właściciel. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że spółka nie spełniła kluczowej przesłanki braku rejestracji pojazdów w kraju.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. Sp. jawna na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu podatku akcyzowego; oddala skargę.
Przedmiotem skargi złożonej przez M. Spółka jawna w G. (dalej: skarżąca, spółka lub strona) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor IC, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] czerwca 2015 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. (dalej: Naczelnik UC) z [...] kwietnia 2015 r., nr [...] odmawiającą zwrotu podatku akcyzowego w wysokości 11.900 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskiem z [...] maja 2014r. skarżąca zwróciła się do Naczelnika UC o zwrot podatku akcyzowego w wysokości 13.800 zł z tytułu dokonanych: dostawy wewnątrzwspólnotowej i eksportu ośmiu samochodów osobowych marki F. i N. Do wniosku dołączyła m.in.: faktury zakupu samochodów na terenie kraju (7 szt.), faktury ich sprzedaży (8 szt.), listy przewozowe CMR (3 szt.), potwierdzenie wywozu -komunikat IE599, wywozowy dokument towarzyszący.
Po przeprowadzeniu postepowania Naczelnik UC pozostawił wniosek spółki z [...] maja 2014 r. w zakresie pojazdu N. nr VIN [...] bez rozpatrzenia, w związku z nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie braków wniosku. Następnie decyzją z [...] kwietnia 2015 r. odmówił zwrotu podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej 5 samochodów osobowych i eksportu 2 samochodów osobowych w wysokości 11.900 zł. W uzasadnieniu odmownej decyzji organ wskazał fakt, iż samochody objęte wnioskiem zostały zarejestrowane przed dokonaniem eksportu i dostawy wewnątrzwspólnotowej, co uniemożliwia zwrot akcyzy. Ponadto w ocenie organu I instancji strona nie wykazała, aby to ona dokonała eksportu dwóch samochodów osobowych lub była zleceniodawcą transportu poza terytorium Unii Europejskiej, gdyż w potwierdzeniu wywozu określono warunki dostawy jako "EXW". Według tej reguły eksport zostaje uznany za dokonany w momencie przedstawienia towarów do dyspozycji kupującego w oznaczonym miejscu, bez zobligowania do dalszych czynności ze strony sprzedającego (tj. zapewnienia odprawy celnej eksportowej, ponoszenia kosztów oraz ryzyka załadunku towarów). Dodatkowo zauważył, że spółka nie przedłożyła dokumentów potwierdzających dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej pięciu samochodów, a jedynie jej rozpoczęcie. Trudno zatem było w ocenie organu I instancji stwierdzić, czy dochowała ona jednorocznego terminu na złożenie wniosku o zwrot akcyzy.
Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Dyrektor IC decyzją z [...] czerwca 2015r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika UC.
W uzasadnieniu decyzji, w odniesieniu do przesłanek warunkujących zwrot akcyzy określonych w treści art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2014 r., poz. 752, dalej: u.p.a.). Dyrektor IC wskazał, że skarżąca nie spełniła następujących przesłanek zwrotu akcyzy.
Zdaniem Dyrektora IC spółka w odniesieniu do samochodów z pozycji 3-7 załącznika do decyzji nie zachowała jednorocznego termin na jego złożenie, gdyż brak jest potwierdzenia ich odbioru przez nabywcę. Wyjaśnił także, że strona nie wypełniła przesłanki odnośnie wykazania zapłaty akcyzy od 5 samochodów osobowych (z pozycji 3-7 załącznika do decyzji) na terytorium kraju. Jako dowód na potwierdzenie wykazania zapłaty akcyzy na terytorium kraju od spornych samochodów spółka przedstawiła wydruki ze strony internetowej, który to wydruk, w dacie dostawy i eksportu nie stanowił dowodu w sprawie, odpowiedniego z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku akcyzowym.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca nie spełniła przesłanki w zakresie dysponowania prawem rozporządzania jak właściciel w momencie rozpoczęcia procedury eksportu i dokonania eksportu we własnym imieniu lub na jej zlecenie w przypadku samochodów osobowych wymienionych w poz. 1-2 załącznika do niniejszej decyzji, pomimo że w polach nr 1 i nr 22 listów przewozowych CMR oraz w polu zatytułowanym "Nadawca" komunikatów IE-599 widnieją dane spółki. Przemawiają za tym faktury VAT z [...] maja 2013r. i treść zawarta w komunikatach IE-599, tzn. określenie warunków wywozu kodem "EXW". Wobec tego, organ założył, że rola spółki ograniczyła się jedynie do dostarczenia pojazdu do miejsca wskazanego przez nabywcę, a nie przyjęciu roli "gestora transportu" ww. samochodów osobowych (w tym również pokrycia kosztów transportu).
Dyrektor IC podkreślił, że w tym przypadku istotne znaczenie ma więź faktyczna i prawna zbywcy z pojazdami, która ustała po przekazaniu ich nabywcy do przetransportowania pojazdów na jego koszt z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej. Realizując zatem sprzedaż na warunkach Ex Works, spółka była zobowiązana jedynie do postawienia towarów na terenie zakładu do dyspozycji nabywcy. Nabywca odebrał towary z miejsca ich wydania przez stronę, przejmując odpowiedzialność za towary. W efekcie wraz z wydaniem samochodów doszło do ich dostawy, gdyż kontrahent spoza Unii Europejskiej nabył prawo do rozporządzenia samochodami jak właściciel (nabycie władztwa nad towarem i przejście na niego wszelkich ryzyk związanych z towarem).
Organ II instancji zauważył w odniesieniu do pojazdów z pozycji 3-7 załącznika do decyzji, że spółka nie wypełniła przesłanki w zakresie dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej, gdyż brakuje dowodów, które jednoznacznie wskazują zakończenie procedury przemieszczenia pojazdów. Organ stwierdził, że mało wiarygodnym jest list przewozowy CMR, gdyż brakuje na nim potwierdzenia odbioru przez nabywcę. W związku z powyższym uznał, że w sprawie skarżąca nie udowodniła w wystarczający sposób faktu dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej poprzez przedstawienie odpowiednich dokumentów.
Spółka także nie wywiązała się z przesłanki w zakresie braku wcześniejszej rejestracji przedmiotowych samochodów na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Wyjaśnił, że wbrew twierdzeniu strony, pojazdy przed dokonaniem wywozu posiadały status "pojazdów zarejestrowanych" z określonym typem tablic rejestracyjnych "zwyczajne samochodowe", które jednoznacznie wskazywały o tym, że ich konsumpcja nastąpiła na terytorium kraju przed dokonanym eksportem i dostawą wewnątrzwspólnotową (informacja z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców). Samochodom wydano dowody rejestracyjne.
Zauważył również, że w trakcie prowadzonego postępowania w obydwu instancjach spółka nie przedłożył żadnych dokumentów, które przeczyłyby faktowi rejestracji przedmiotowych pojazdów na terytorium kraju. Podkreślił, że jeśli zamiarem skarżącej było uzyskanie zwrotu zapłaconej akcyzy z tytułu dokonanej dostawy wewnątrzwspólnotowej i eksportu samochodów osobowych to nieuzasadnioną czynnością była ich wcześniejsza rejestracja na terytorium kraju.
W skardze z [...] lipca 2015 r. na decyzję Dyrektora IC z [...] czerwca 2015r. spółka wniosła o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Dodatkowo wniosła o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu tj. oświadczenia kontrahenta zagranicznego - potwierdzenie odbioru na okoliczność dostarczenia spornych pojazdów do kupującego na warunkach dostawy DDU, co jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w zakresie warunków dostawy, a ponadto nie spowoduje przesłużenia postępowania w sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (aktualny tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm. – dalej: O.p.) poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji naruszenie art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sporne pojazdy w momencie eksportu i dostawy były zarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym,
2) art. 107 ust. 3 u.p.a. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że strona nie dysponowała prawem rozporządzania pojazdami z poz. 1-2 w tabeli jak właściciel,
3) art. 121, art. 122, art. 187 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie rzeczywistego stanu sprawy, a prowadzenie postępowania dowodowego w sposób mający na celu jedynie wykazanie braku spełnienia przesłanek uprawniających do zwrotu akcyzy oraz poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionych przez stronę dowodów, a w konsekwencji naruszenie art. 107 ust. 3 u.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona nie udowodniła dokonania eksportu i dostawy w Jej imieniu pojazdów,
4) art. 121, art. 122, art. 187 oraz art. 191 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich działań mających na celu dokładne wyjaśnienie rzeczywistego stanu sprawy, a prowadzenie postępowania dowodowego w sposób mający na celu jedynie wykazanie braku spełnienia przesłanek uprawniających do zwrotu akcyzy oraz poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionych przez spółkę dowodów, a w konsekwencji naruszenie art. 107 ust. 4 u.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że strona nie wykazała zapłaty akcyzy od samochodów osobowych z poz. 3-7 w tabeli na terytorium kraju.
W uzasadnieniu skargi skarżąca stanęła na stanowisku, że przedmiot sporu sprowadza się do rozumienia użytego w art. 107 ust. 1 u.p.a. zwrotu normatywnego "niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego".
Spółka stwierdziła, że decyzja o czasowej rejestracji oznacza, że po upływie terminu na który została wydana decyzja, decyzja ta wygasa. Jej miejsce zajmuje rejestracja stała, bowiem rejestracja czasowa jest tylko częścią procesu stałej rejestracji pojazdu. W jej ocenie, to decyzja o rejestracji stałej wywiera skutki prawne, a nie decyzja o czasowej rejestracji. Ratio legis warunku wskazanego w art. 107 ust. 12 u.p.a. odnośnie niezarejestrowania pojazdu wcześniej na terytorium kraju opiera się na założeniu, że konsumpcja wyrobu akcyzowego jakim jest samochód osobowy powinna być postrzegana jako dopuszczenie pojazdu do ruchu na stałe, bez żadnych ograniczeń, a nie jedynie dopuszczenie do ruchu czasowego na rzecz danego właściciela, które podlega ograniczeniu czasowemu i może nigdy nie zmienić się w rejestrację stałą. Momentem dopuszczenia do konsumpcji jest natomiast zgodnie z nową dyrektywą horyzontalną (dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylająca dyrektywę 92/12/EWG) moment odbioru wyrobów akcyzowych. Tym samym w ocenie spółki porównując daty odbioru pojazdów przez kontrahentów zagranicznych z datami stałej rejestracji, to uznała, że w kraju nie doszło do konsumpcji stałej wyrobu akcyzowego.
Ponadto skarżąca wskazała, że rejestracja została dokonana niezgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym, gdyż dowody rejestracyjne przedmiotowych pojazdów zostały odebrane przez podmiot, który nie był ich właścicielem. Mianowicie w dniach [...],[...],[...]maja 2013r. zostały wydane decyzje o czasowej rejestracji pojazdów na wniosek skarżącej i innych podmiotów, a potem sprzedano przedmiotowe pojazdy. Następnie decyzje o stałej rejestracji pojazdów zostały odebrane przez ww. podmioty, mimo że nie były już one właścicielami przedmiotowych pojazdów.
Ponadto spółka uznała, że decyzja o stałej rejestracji konsumuje decyzję o czasowej rejestracji na podstawie art. 74 ust. 2 pkt. 1 Prawo o ruchu drogowym, zatem decyzja o czasowej rejestracji wygasa w tym przypadku wraz z wydaniem decyzji o stałej rejestracji. Dlatego też rejestracja czasowa w tym przypadku wygasła, natomiast rejestracja stała okazała się niezgodna z przepisami o ruchu drogowym i tym samym nie mogła wypełnić przesłanki negatywnej zwrotu akcyzy w postaci "zarejestrowania pojazdu na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym".
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organy dokonały błędnej wykładni pojęcia "nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" uznając, że skoro strona nie była już pełnoprawnym właścicielem pojazdów w momencie dokonania eksportu, to nie jest uprawniona do zwrotu akcyzy. Podkreśliła, że z literalnego brzmienia art. 107 ust. 1 u.p.a. nie wynika żadna zależność ubiegania się o zwrot podatku akcyzowego od bycia właścicielem przedmiotu dostawy. Bez znaczenia pozostaje fakt, że w dacie rozpoczęcia dostawy i eksportu przedmiotowych pojazdów były one własnością w rozumieniu prawa cywilnego nabywcy.
Zdaniem strony Dyrektor IC błędnie uznał, że skarżąca nie przedstawiła odpowiednich dokumentów potwierdzających, iż dostawa nastąpił w imieniu spółki. Zauważyła, że na załączonych do wniosku dokumentach CMR w polu nr 1 i 22 wpisano spółkę. Podkreśliła także, że pomimo dokonania dostawy i eksportu w dniach, w których pojazdy nie były już własnością (w rozumieniu prawa cywilnego) skarżącej, to właśnie spółka zleciła ich transport (jest nadawcą na dokumencie CMR) i zlecenie realizowane było w jej imieniu.
Skarżąca wskazała na rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie szczegółowych wymogów jakie powinno spełniać zgłoszenie celne w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych wymogów, jakie powinno spełniać zgłoszenie celne (Dz. U. Nr 129, poz. 738), które weszło w życie z dniem 6 lipca 2011 r. i zauważyła, że rozporządzenie to każde przyjąć dla potrzeb wyliczenia wartości celnej warunki EXW jeśli brak jest informacji o warunkach dostawy w fakturze lub kontrakcie. Jest to swoiste domniemanie prawne wprowadzone w drodze rozporządzenia, które pozwala na uproszczony sposób wskazania jako domyśle warunki dostawy warunki EXW dla uproszczenia procedury zgłoszenia celnego i uniknięcia potrzeby prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do warunków dostawy w przypadku (braku – dopisek sądu) informacji o nich w fakturze lub kontrakcie. Skarżąca nie kwestionuje uprawnienia agenta celnego do przyjęcia, że dostawa była realizowana na warunkach EXW w przypadku braku odmiennych informacji na fakturze lub w umowie, jednakże podkreśliła, że domniemanie to ma zastosowanie jedynie w celu wyliczenia wartości celnej.
Zdaniem spółki, organ błędnie przyjął, że nie spełniła ona przesłanki wskazania zapłaty akcyzy od spornych pięciu pojazdów. Podkreśliła, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodu. Natomiast organowi znane były z urzędu dane zawarte w elektronicznym systemie ZEFIR dotyczące zapłaconej akcyzy.
Dodatkowo podniosła, że wbrew twierdzeniom organu wypełniła przesłankę rocznego terminu na złożenie wniosku o zwrot akcyzy. Wedle danych zawartych w listach przewozowych datą dokonania dostawy i eksportu była data [...],[...] maja 2013r., a wniosek złożono [...] maja 2014r. tak więc, w jej ocenie zachowała jednoroczny termin.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IC wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i odnosząc się do jej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia odmawiającego zwrot akcyzy.
Zgodnie z art. 107 ust. 1 u.p.a. podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego.
Ustawodawca ponadto postanowił, że podmiot, o którym mowa w cyt. art. 107 ust. 1 u.p.a., jest obowiązany posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, którymi są w szczególności: dokumenty przewozowe, celne, faktura i specyfikacja dostawy oraz inne dokumenty handlowe związane z dostawą wewnątrzwspólnotową albo eksportem (art. 107 ust. 3 u.p.a.).
Do wniosku o zwrot załącza się dowód zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub fakturę z wykazaną kwotą akcyzy oraz dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu, o których mowa w art. 107 ust. 3 u.p.a. (art. 107 ust. 4 u.p.a.)
Przesłankami zwrotu podatku akcyzowego, zgodnie z treścią powołanych przepisów, są:
1) nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel,
2) dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu we własnym imieniu lub zlecenie we własnym imieniu realizacji tych czynności,
3) brak zarejestrowania samochodu osobowego na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym,
4) zapłata akcyzy od samochodu osobowego na terytorium kraju,
5) złożenie wniosku właściwemu Naczelnikowi Urzędu Celnego,
6) zachowanie terminu jednego roku do złożenia wniosku, liczonego od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu samochodu osobowego.
Dla pozytywnego rozpoznania wniosku o zwrot podatku akcyzowego konieczne jest, aby wszystkie przesłanki zostały spełnione łącznie.
Warunki jakie ustawodawca sformułował w tym przepisie, odnoszą się do samochodu, do podmiotu ubiegającego się o zwrot akcyzy i do samego wniosku.
Dla pozytywnego rozpoznania wniosku o zwrot podatku akcyzowego konieczne jest, aby wszystkie przesłanki zostały spełnione łącznie. Inaczej mówiąc niespełnienie choćby jednej przesłanki uniemożliwia dokonanie zwrotu podatku akcyzowego wnioskodawcy.
W pierwszej kolejności sąd za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 122 w zw. z art. 187 w zw. z art. 191 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji naruszenie art. 107 ust. 1 u.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że sporne pojazdy w momencie eksportu i dostawy były zarejestrowane na terenie kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
Organy podatkowe na podstawie zgromadzonych dokumentów miały podstawy do stwierdzenia, że skarżąca nie spełniła warunku przedmiotowego do zwrotu akcyzy. Trzeba bowiem podkreślić, że z dokumentów tych jasno wynika, iż skarżąca lub inne podmioty dokonały pierwszej rejestracji pojazdów w dniach [...] (4 szt.), [...] (2 szt.) i [...] (1 szt.) maja 2013r. Powyższe wynikało zarówno z danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz załączonych przez skarżącą faktur nabycia przez nią tych pojazdów od C. Sp. z o.o. w dniu [...] maja 2013r. Na fakturach tych znajduje się pieczęć organu, numery rejestracyjne pojazdów oraz data rejestracji. Dane te pokrywają się z rejestrem CEPiK.
W tym miejscu należy zauważyć, że zgodnie z art. 80a ust. 1 ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej: p.r.d.) tworzy się centralną ewidencję pojazdów, zwaną dalej "ewidencją".
W myśl natomiast ust 2 art. 80a p.r.d. w ewidencji gromadzi się dane i informacje o pojazdach zarejestrowanych oraz o ich właścicielach lub niektórych posiadaczach.
Art. 80a ust. 4 p.r.d. ewidencję prowadzi minister właściwy do spraw wewnętrznych w systemie teleinformatycznym. W rozumieniu niniejszej ustawy minister ten jest administratorem danych i informacji zgromadzonych w ewidencji.
W myśl art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2014, poz. 1114) system teleinformatyczny, to zespół współpracujących ze sobą urządzeń informatycznych i oprogramowania zapewniający przetwarzanie, przechowywanie, a także wysyłanie i odbieranie danych przez sieci telekomunikacyjne za pomocą właściwego dla danego rodzaju sieci telekomunikacyjnego urządzenia końcowego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r. poz. 243 i 827).
Należy także wskazać, że art. 80b ust. 1 i 1a p.r.d. wskazuje jakie dane gromadzi się w tej ewidencji. Dane te dotyczą pojazdu, dowodu rejestracyjnego (albo pozwolenia czasowego), karty pojazdu, organu (który dokonał rejestracji pojazdu), właściciela pojazdu (oraz posiadacza) a także zawierają inne informacje szczegółowo wskazane w tym przepisie.
W szczególności należy wskazać, co ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, że w ewidencji tej gromadzone są dane dotyczące pierwszej rejestracji pojazdu (art. 80b ust. 1 pkt 1 lit. g) p.r.d.) oraz informacje o wyrejestrowaniu pojazdu wraz z datą i przyczyną wyrejestrowania (art. 80b ust. 1a pkt 2 lit. g) p.r.d.).
Natomiast art. 80b ust. 2 pkt 1 i 4 p.r.d. wskazuje, że dane lub informacje, o których mowa w ust. 1 i ust. 1a, przekazuje do ewidencji:
1) wymienione w ust. 1 pkt 1-5 – organ właściwy w sprawach rejestracji pojazdów, niezwłocznie po zarejestrowaniu pojazdu (...);
4) wymienione w ust. 1a - – organ właściwy w sprawach rejestracji pojazdów, niezwłocznie po ich uzyskaniu.
Kolejne przepisy tej ustawy regulują kwestie udostępniania tych danych. I tak art. 80c ust. 1 pkt 8 p.r.d. wskazuje m.in., że dane lub informacje zgromadzone w ewidencji udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań (...), z zastrzeżeniem ust. 2 organom kontroli skarbowej, organom celnym i wywiadowi skarbowemu.
Mając zatem na uwadze powyższe przepisy organy prawidłowo ustaliły na podstawie prowadzonej przez ministra centralnej ewidencji, że sporne pojazdy zostały po raz pierwszy zarejestrowane w kraju przed ich eksportem i dostawą wewnątrzwspólnotową. Nie budzi wątpliwości sądu, że wydruk z ewidencji może stanowić dowód w sprawie. Wynika to bowiem zarówno z faktu prowadzenia tej ewidencji przez organ centralny, jak również ze sposobu gromadzenia danych.
Zatem organ mógł przyjąć, że samochody zostały zarejestrowane w kraju w datach wskazanych w ewidencji, które to dane zostały także potwierdzone przez faktury załączone przez stronę. Stąd też prawidłowa była konstatacja organu, że konsumpcja spornych pojazdów nastąpiła w kraj, a nie na terytorium innego państwa członkowskiego. Dlatego też prawidłowo organ z tej przyczyny odmówił zwrotu podatku akcyzowego. Trzeba bowiem zauważyć, że cytowany art. 107 ust. 1 u.p.a. zwrot akcyzy wiąże z brakiem rejestracji pojazdu w dacie eksportu i dostawy wewnątrzwspólnotowej. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy natomiast wynika, że w dacie tych czynności wskazane samochody były zarejestrowane na terenie kraju. Pierwsza rejestracja bowiem miała miejsce w dniach [...],[...] i [...]maja 2013r. Skarżąca w żaden sposób nie udowodniła, a to na niej ciąży obowiązek dowodowy, że rejestracja miała miejsce już po dostawie wewnątrzwspólnotowej.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga również wywód skarżącej na temat momentu dopuszczenia po do konsumpcji w świetle art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz. Urz. UE L z 14 stycznia 2009r., nr 9 s. 12, dalej: dyrektywa horyzontalna). Skarżąca zdaje się nie zauważać, że dyrektywa horyzontalna nie ma zastosowania do przedmiotowej sprawy. Dotyczy ona bowiem wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (art. 1 ust. 1 - produkty energetyczne i energia elektryczna, alkohol i napoje alkoholowe, wyroby tytoniowe), a nie samochodów osobowych, które nie są wyrobami akcyzowymi zharmonizowanymi. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art.. 7 ust, 1, podatek akcyzowy staje się wymagalny w momencie dopuszczenia do konsumpcji w państwie członkowskim dopuszczenia do konsumpcji. Natomiast momentem tym, jak stwierdziła spółka był "moment odbioru wyrobów akcyzowych przez odbiorcę" (art. 7 ust. 3 lit. b) tej dyrektywy. Stąd w jej ocenie, "nie można zatem wskazać, że w momencie odbioru samochodów przez kontrahenta zagranicznego samochody te podlegały już stałej konsumpcji w kraju".
W tym względzie należy wskazać, że wszystkie sytuacje wymienione w art. 7 ust. 3 ww. dyrektywy dotyczą przemieszczania wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. W rozpatrywanej sprawie samochody nie były przemieszane w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Akcyza od nich została zapłacona na terytorium kraju.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia spółki, że w dacie pierwszej rejestracji nie była ona już właścicielem pojazdów, należy zauważyć, że w kontekście art. 107 ust. 1 u.p.a. nie ma to żadnego znaczenia, kto był właścicielem pojazdu liczy się jedynie fakt wcześniejszej (przed dostawą wewnątrzwspólnotową) rejestracji pojazdów. Z dokumentów urzędowych jasno wynika, że pojazdy zostały zarejestrowane bądź na skarżącą, bądź na inne podmioty (skarżąca zakupiła samochody już zarejestrowane w kraju). Dokumenty te są dla organu wiążące. Strona natomiast mimo obowiązku złożenia dokumentów nie przedstawiła żadnych wiarygodnych powodów rejestracji pojazdu na spółkę, mimo ewentualnego braku prawa do takiej rejestracji. Trzeba bowiem zaznaczyć, że organy orzekające nie mają wglądu do akt postępowania dotyczącego rejestracji pojazdów, nie mają także wglądu do dokumentacji strony skarżącej i jej kontrahenta, a także wiedzy na temat stosunków łączących skarżącą z nabywcą pojazdów i najważniejsze nie mają uprawnień do badania kwestii prawidłowości lub jej braku rejestracji pojazdów. Zatem to spółka dysponuje pełną wiedzą na powyższy temat i nie może obecnie przerzucać obowiązku w tym zakresie na organy podatkowe. Z dokumentów jasno wynika, że to bądź spółka dokonała rejestracji, bądź też skarżąca już dokonała zakupu wcześniej zarejestrowanych pojazdów (patrz faktury zakupu samochodów przez skarżącą, oraz dane z CEPiK) i tylko te podmioty mogły dysponować fakturami zakupu i innymi dokumentami potrzebnymi do rejestracji pojazdu. Dlatego też w wypadku, gdyby się okazało, że te podmioty nie mogły zarejestrować tych pojazdów, gdyż np. utraciły prawo własności, winny złożyć stosowne środki zaskarżenia od decyzji dotyczących czasowej rejestracji lub też w inny sposób wyeliminować te rozstrzygnięcia. Dopóki natomiast w obrocie prawnym znajdują się decyzje o czasowej i stałej rejestracji, to organ rozstrzygający kwestię zwrotu akcyzy nie ma uprawnień do kwestionowania prawidłowości dokonanej rejestracji, gdyż to wymyka się spod jego kognicji. Innymi słowy organy podatkowe nie są władne rozstrzygnąć kwestii prawidłowości (lub jej braku) rejestracji pojazdów. Taka praktyka byłaby sprzeczna z zasadą praworządności (art. 120 O.p. i art. 7 Konstytucji RP), która zobowiązuje organy administracji do czuwania nad tym, by prowadzone przez nie postępowania, jak i wydane rozstrzygnięcia, były zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Zatem nie są zasadne twierdzenia skarżącej, że rejestracja przedmiotowych samochodów była niezgodna z prawem, gdyż strona na tę okoliczność nie przedstawiła żadnych dowodów pochodzących od kompetentnego do tego organu, tj. organu rejestrującego. Organy podatkowe natomiast, o czym była mowa wyżej, nie mają kompetencji do orzekania w przedmiocie rejestracji. Strona może i powinna działać w zaufaniu do działań organów państwa, ale w zakresie ich kompetencji nałożonej ustawami. Skarżąca nie zwróciła się do żadnego z organów posiadających kompetencje rejestracyjne o rozstrzygnięcie jej wątpliwości w zakresie prawidłowości rejestracji pojazdów. Zatem obecnie nie może powoływać się na naruszenie zasady zaufania do organów państwa.
Podkreślenia wymaga, że tylko rejestracja (czasowa) wywołała skutki materialnoprawne na gruncie ustawy o podatku akcyzowym, które polegają na braku podstaw do zwrotu akcyzy od tak zarejestrowanych pojazdów. Odebranie natomiast dowodów rejestracyjnych przez spółkę lub też inne podmioty nie ma żadnego znaczenia w sprawie. Fakt ewentualnego braku uprawnień spółki do odbioru dowodów rejestracyjnych pojazdów nie jest przedmiotem sporu w tej sprawie i tym samym wymyka się spod kontroli sądu.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącej wskazujących, że rejestracja w kraju miała charakter czasowy, a nie stały, co w jej ocenie przesądza o możliwości zwrotu akcyzy, to należy wskazać, że jest to twierdzenie nieuprawnione.
Po pierwsze i najważniejsze organ dysponuje dowodami, które jasno wskazują, że pojazdy były zarejestrowane. Tych dowodów strona skarżąca w żaden sposób nie obaliła, mimo, że ciężar dowodowy w postępowaniu w przedmiocie zwrotu obciąża wnioskodawcę a nie organ. Z danych CEPiK jasno wynika oprócz daty pierwszej rejestracji fakt, że do dnia pobrania danych z ewidencji, tj. [...] maja 2014r. pojazdy, od których strona żąda zwrotu akcyzy były zarejestrowane w kraju. Zatem bezzasadne są twierdzenia strony skarżącej wskazujące o niezarejestrowaniu tych pojazdów.
Ponadto i już tylko na marginesie sąd wyjaśnia, że art. 74 ust. 2 p.r.d. wskazuje na dwa rodzaje rejestracji czasowej: z urzędu oraz na wniosek. Zgodnie z ust. 2 pkt 1 tego artykułu, rejestracji z urzędu dokonuje się w przypadku złożenia wniosku o rejestrację. Rejestracja na wniosek dopuszczalna jest w przypadku wywozu pojazdu za granicę, przejazdu pojazdu z miejsca jego zakupu lub odbioru na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w sytuacji przejazdu pojazdu związanego z koniecznością dokonania jego badania technicznego lub naprawy.
W niniejszej sprawie rejestracji czasowej dokonano w celu rejestracji pojazdu. Wynika to z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz przepisów mających zastosowanie w sprawie rejestracji. Mianowicie wszystkie sporne pojazdu posiadają nr rejestracyjny rozpoczynający się od dwóch liter, czterech cyfr i litery (np. [...] [...]). Taka tablica rejestracyjna, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz. 1322, ze zm., dalej: rozporządzenie), jest zwyczajną tablicą rejestracyjną (§ 16 pkt 1), a nie tablicą tymczasową stosowaną do oznaczania pojazdów czasowo zarejestrowanych (§ 16 pkt 4).
Potwierdzeniem tego, jest również zapis § 18 rozporządzenia, który wskazuje, że na tablicy zwyczajnej jest wytłoczony numer rejestracyjny barwy czarnej na białym tle, składający się z wyróżnika województwa, wyróżnika powiatu i wyróżnika pojazdu (§ 18 ust. 3 rozporządzenia). Natomiast na tablicy tymczasowej jest wytłoczony numer rejestracyjny barwy czerwonej na białym tle, składający się z wyróżnika województwa oraz wyróżnika pojazdu (§ 18 ust. 6 rozporządzenia).
W sprawie wydane tablice rejestracyjne posiadały zarówno wyróżnik województwa, tj. [...] – [...], jak i wyróżnik powiatu [...], tj. powiat [...].
Mając powyższe na względzie rejestracji pojazdów dokonano z urzędu, po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdów (art. 74 ust. 2 pkt 1 p.r.d.). Powodem natomiast rejestracji czasowej pojazdów nie było pozwolenie czasowe, w celu wywozu za granicę (art. 74 ust. 2 pkt 2 lit. a p.r.d.). Sąd podkreśla, że czasowa rejestracja z urzędu po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdu (art. 74 ust. 2 pkt 1 p.r.d.) jest częścią procesu rejestracji pojazdów, których celem było trwałe dopuszczenie do ruchu na terytorium kraju.
Trzeba zwrócić uwagę, że zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia rejestrując pojazd, z zastrzeżeniem ust. 2-4 i § 7, organ rejestrujący wydaje:
1) dowód rejestracyjny;
2) zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne;
3) nalepkę kontrolną.
Natomiast w myśl § 6 ust. 2 rozporządzenia w przypadku rejestracji czasowej pojazdu, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 1ustawy (rejestracja z urzędu, po złożeniu wniosku o rejestrację pojazdów – dopisek Sądu), organ rejestrujący wydaje:
1) pozwolenie czasowe;
2) zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne;
3) nalepkę kontrolną.
Porównując powyższe przepisy należy stwierdzić, że organ rejestrujący wydaje identyczne dokumenty, co wprost potwierdza, że czasowa rejestracja jest tylko częścią procesu rejestracji. Odmiennie natomiast przedstawia się kwestia wydawanych przez organ dokumentów w przypadku rejestracji czasowej pojazdu, o której mowa w art. 74 ust. 2 pkt 2 ustawy, gdyż w myśl § 6 ust. 3 rozporządzenia organ rejestrujący wydaje:
1) pozwolenie czasowe;
2) zalegalizowane tymczasowe tablice (tablicę) rejestracyjne.
W sprawie co wynika z ewidencji CEPiK wydano wszystkie dokumenty określone § 6 ust. 2 rozporządzenia. W konsekwencji należy stwierdzić, że przedmiotowe samochody zostały zarejestrowane na terytorium kraju. W ocenie sądu, ten rodzaj rejestracji czasowej wyklucza prawo domagania się zwrotu akcyzy. Skoro rejestracji czasowej dokonano w celu rejestracji tych pojazdów, to należy uznać, że te pojazdy zostały po raz pierwszy zarejestrowane na terytorium kraju w dniach 8, 13 i 14 maja 2013 r., co potwierdzają dane z CEPiK, a z tego tytułu co do zasady nie zwracany jest podatek akcyzowy. Sąd w składzie orzekającym uznaje, że niezarejestrowanie należy odczytywać, jako brak złożenia wniosku o rejestrację pojazdu. W przedmiotowej sprawie skarżąca lub podmiot od którego nabyła pojazdy wnioski takie złożyli i uzyskali z urzędu najpierw czasową rejestrację a następnie rejestrację pojazdu, na co wskazuje status pojazdu widniejący w wydruku z ewidencji CEPiK - pojazd zarejestrowany. Tym samym sąd uznaje także zarzut naruszenia art. 107 ust. 1 u.p.a. jako nieuzasadniony.
Powyższe stanowisko sądu zostało zaaprobowane w orzecznictwie NSA i tak dla przykładu w wyroku z 30 października 2014 r., sygn. akt I GSK 124/13 sąd kasacyjny wskazał, że cyt. "Ustanawiając (...) przesłanki, od kumulatywnego spełnienia których uzależnione zostało prawo zwrotu akcyzy z tytułu dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy samochodu osobowego, ustawodawca wymienił w ich katalogu również przesłankę "niezarejestrowania wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego" stanowiącego przedmiot wymienionej czynności. Fakt, że w analizowanym zakresie ustawodawca generalnie odwołał się do instytucji rejestracji zgodnie z przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym, bez wprowadzania w tej mierze jakiegokolwiek zróżnicowania - gdy chodzi o skutek prawnopodatkowy - na rejestrację czasową lub rejestrację stałą, nie może pozostawać bez wpływu na rezultat wykładni omawianego przepisu, z punktu widzenia spełniania omawianej pozytywnej przesłanki zwrotu akcyzy. Skoro z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wynika, że przesłankę tę stanowi niezarejestrowanie wcześniej na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym, samochodu osobowego, to w sytuacji, gdy przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, do której odsyła ustawa o podatku akcyzowym, stanowią o rejestracji czasowej oraz o rejestracji stałej, to przyjąć należy, że wolą racjonalnie działającego ustawodawcy było to, aby zakresem normowania wymienionego przepisu ustawy podatkowej objąć, co do zasady, fakt wcześniejszej rejestracji samochodu osobowego na terytorium kraju, i to niezależnie od tego, czy miałaby to być rejestracja czasowa, czy też stała. Oznacza to, że chodzi o wszystkie przewidziane ustawą Prawo o ruchu drogowym sposoby rejestracji samochodu osobowego (por. również wyrok NSA z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1094/07). W analizowanym zakresie podkreślić należy i to, że przepis art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym zawiera ogólną normę odnoszącą się do każdej rejestracji, a więc również i do rejestracji czasowej pojazdu, o której mowa w art. 74 tej ustawy (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1168/10). Tym samym, stwierdzić należy, że gdyby rzeczywiście zamiarem racjonalnie działającego ustawodawcy miało być zróżnicowanie określonych w art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym skutków prawnopodatkowych rejestracji stałej oraz rejestracji czasowej, to z pewnością wyraziłby swoją wolę w omawianej kwestii w zdecydowanie inny sposób, niż to uczynił".
W podobny sposób wypowiedział się także NSA w wyrokach z 25 lutego 2015r., I GSK 2035/13 - I GSK 2037/13 wskazując, iż racjonalny ustawodawca w art. 107 ust. 1 u.p.a. odnosi się do każdej rejestracji, czyli również do czasowej rejestracji pojazdu samochodowego, o jakiej mowa w art. 74 p.r.d.
W związku z powyższym sąd stoi na stanowisku, że organy podatkowe dokonały w tym zakresie prawidłowej oceny całego materiału dowodowego przewidzianego przepisami ustawy o podatku akcyzowym i przedstawionego przez podmiot wnioskujący o zwrot akcyzy, na którym ciąży obowiązek przedstawienia dowodów z dokumentów.
Sąd podziela także stanowisko Dyrektora IC, że załączone dokumenty nie potwierdzają – w odniesieniu do samochodów z poz. 1-2, że to skarżąca dokonała ich eksportu, czy też że eksport był realizowany przez inny podmiot, ale w imieniu skarżącej (która winna nabyć prawo rozporządzania samochodem jak właściciel). Z dokumentów przedłożonych przez spółkę wprost wynikają warunki dostawy, które określono jako EXW. Warunki dostawy EXW przewidują najmniejszą odpowiedzialność oraz zaangażowanie ze strony sprzedającego. Dostawa zostaje uznana za dokonaną w momencie postawienia towarów do dyspozycji kupującego w oznaczonym miejscu, bez zobligowania do dalszych czynności ze strony sprzedającego. Koszty transportu i ryzyko ponosi kupujący od momentu postawienia towaru do jego dyspozycji w wymienionym miejscu. Tak więc skoro z przedstawionej dokumentacji wynika, że strony uzgodniły warunki dostawy jako EXW, Dyrektor IC trafnie uznał, że eksport przedmiotowych samochodów nie został dokonany na zlecenie czy też w imieniu strony. Zatem zasadnie organ odwoławczy wskazał, że mimo, iż w polach nr 1 i 22 listu przewozowego CMR oraz innych dokumentach jako nadawca widnieją dane spółki, to nie można uznać, że wywozu (eksportu) dokonała sama skarżąca lub też odbył się on w jej imieniu.
W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie "nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" nie jest tożsame z pojęciem "nabycia prawa własności samochodu osobowego". Zakres podmiotowy pierwszego spośród tych pojęć jest zdecydowanie szerszy i swoim zakresem obejmuje również podmiot, który nie będąc prawnym właścicielem samochodu osobowego jest również jego posiadaczem, który na podstawie konkretnej czynności z jego udziałem uzyskał możliwość faktycznego dysponowania pojazdem w sposób i w zakresie przysługującym właścicielowi, nawet jeżeli równocześnie skutkiem tej czynności nie jest przeniesienie prawa własności. Takie rozumienie normatywnego pojęcia "nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" prawnie relewantnego z punktu widzenia oceny zasadności żądania zwrotu akcyzy wskazuje również na jego w pełni autonomiczny charakter na gruncie obowiązującej ustawy podatkowej (por. wyrok NSA z 13 grudnia 2012r., sygn. akt I GSK 493/11 – www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzecznictwie przyjmuje się także, że fakt przeniesienia prawa własności na skutek sprzedaży samochodu, co do zasady nie pozbawia dotychczasowego właściciela prawa dokonania jego dostawy wewnątrzwspólnotowej czy też eksportu osobiście bądź przez inną osobę.
Mając na względzie zgromadzony materiał dowodowy, należy uznać, że rola spółki ograniczyła się do dostarczenia pojazdów do miejsca wskazanego przez nabywcę; nie pełniła więc roli "gestora transportu" samochodów. Dokonane transakcje trzeba potraktować jako sprzedaż w kraju; dokonana zaś na terenie kraju sprzedaż samochodu osobowego kontrahentowi zagranicznemu nie jest eksportem zdefiniowanym w art. 2 pkt 6 u.p.a. (eksport - wywóz wyrobów akcyzowych lub samochodów osobowych z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej potwierdzony przez urząd celny, który nadzoruje faktyczne wyprowadzenie tych wyrobów lub samochodów poza terytorium Unii Europejskiej). Zaznaczyć również należy, że prawo do zwrotu akcyzy wiąże się nie z jej naliczeniem i zapłatą, tylko z dokonaniem we własnym imieniu dostawy wewnątrzwspólnotowej towaru akcyzowego (w tym wypadku eksportu), od którego akcyza została zapłacona w kraju (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 maja 2012 r., sygn. akt I GSK 344/11). W konsekwencji faktyczna więź zbywcy (skarżącej) z pojazdami ustała wraz z przekazaniem ich nabywcy do przetransportowania na własny koszt na terytorium innego państwa członkowskiego, co świadczy również o tym, że eksport tych samochodów osobowych dokonany był przez nabywcę we własnym imieniu.
Skoro, jak wskazano już wyżej, eksport, zgodnie z art. 2 pkt 6 u.p.a. jest fizycznym przemieszczeniem wyrobu z terytorium kraju poza terytorium Unii Europejskiej, a zwrot podatku akcyzowego zapłaconego w kraju należny jest jedynie po dowodowym wykazaniu dostarczenia samochodu osobowego poza terytorium Unii Europejskiej, to w sytuacji, gdy skarżąca nie dokonała eksportu (czy też w jej imieniu ten eksport nie został dokonany), nie przysługuje jej zwrot zapłaconego podatku akcyzowego. Sąd tym samym podziela poglądy prezentowane między innymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 6 października 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1253/09 oraz prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku: z 8 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 995/11, z 12 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 406/13 i z 23 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 943-944/13, a także w wyroku NSA z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt I GSK 720/12 (dostępne w bazie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącej, że sprzecznie z rzeczywistym stanem faktycznym wskazano w dokumencie IE599 warunki dostawy jako EXW, zamiast DDU (przy czym sprzeczność ta podyktowana była uproszczeniem procedury celnej podczas dokonywania zgłoszeń celnych wywozowych), podnieść należy, czego zdaje się nie zauważać pełnomocnik skarżącej, iż dokument IE599 ma charakter dokumentu urzędowego, gdyż został on wydany przez organ celny oraz zastępuje dotychczas stosowaną formę papierową dokumentów SAD (karta 3 SAD). Zatem treść tego dokumentu dla organów rozpoznających sprawę była wiążąca. Innymi słowy organ odwoławczy nie miał swobody w uznaniu określonych zapisów zawartych w tym dokumencie za omyłkę. Strona miała określone środki prawne, żeby dokonać skorygowania tych zapisów, jednakże z akt administracyjnych nie wynika, aby skorzystała z takiej możliwości. Dlatego też zasadnie Dyrektor IC przyjął warunki dostawy takie, które zostały wskazane w tym dokumencie. Natomiast nie budzi wątpliwości autentyczność dokumentu IE599, z racji także tego, że organ ma możliwość sprawdzenia jego autentyczności.
Wobec powyżej wskazanych racji, sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zauważyć w tym miejscu należy, że skarżąca nie przedłożyła do akt sądowych sprawy potwierdzenia odbioru pojazdów na warunkach DDU, mimo, że w śród załączników do skargi ten dowód wymienia. Co więcej o tym fakcie skarżąca została poinformowana przez sąd w piśmie z [...] sierpnia 2015r., odebranym w dniu [...] września 2015r., jednakże mimo powyższego, tego dowodu nie złożyła. Zatem brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu, gdyż taki dowód nie został złożony do akt sprawy.
Sąd natomiast nie podziela stanowiska organu odwoławczego odnośnie niezachowania rocznego terminu na złożenie wniosku o zwrot akcyzy oraz braku dowodu na dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej pojazdów z poz. 3-7, z powodu braku daty dostawy na dokumentach przewozowych. Trzeba bowiem wskazać, że termin rozpoczęcia dostawy jest niewątpliwy tj. [...] maja 2013r., skarżąca natomiast złożyła wniosek w dniu [...] maja 2014r. (data nadania), a więc zachowała termin na złożenie tego wniosku. W sprawie natomiast organ uznał, że brak jest daty dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej, tj. daty odbioru spornych pojazdów, która niewątpliwie musiała nastąpić po dacie rozpoczęcia procedury dostawy. Dlatego też są podziela zarzut strony wskazujący, że zachowała ona roczny termin na złożenie wniosku.
Brak daty na dokumencie CMR nie mógł stanowić także o zasadności twierdzenia organu odwoławczego, o braku dowodu świadczącego o zrealizowaniu dostawy (dokonaniu dostawy) w odniesieniu do tych pojazdów. W tym zakresie sąd wskazuje, na braki w uzasadnieniu decyzji, które to braki nie pozwalają na rekonstrukcję toku rozumowania organu i tym samym w tym zakresie decyzja nie poddaje się kontroli sądu. Należy bowiem zauważyć, że organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie, które wykazało, że te samochody zostały dostarczone w dniu [...] maja 2014r. (karta 51 akt administracyjnych). Organy obydwu instancji pominęły powyższe ustalenia. Zatem trudno jest na tym etapie wskazać, czy ta data została świadomie pominięta (brak wskazania w stanie faktycznym dokonania takiego ustalenia), czy też w ocenie organu była ona niewiarygodna, czy też w końcu powodem niespełnienia powyższej przesłanki był fakt niewskazania tej daty w dokumencie CMR w polu 24. Zatem, w ocenie sądu powyższe braki uzasadnienia nie pozwalają na jednoznaczne rozstrzygnięcie spełnienia, lub nie przez spółkę powyższego warunku. Nieprawidłowość ta jednak w kontekście całego uzasadnienia nie mogła doprowadzić do uchylenia decyzji, gdyż spółka nie spełniła innych przesłanek do zwrotu akcyzy.
Sąd natomiast zupełnie inaczej niż organy ocenia spełnienie przez spółkę przesłanki nabycia prawa rozporządzania jak właściciel i dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów z poz. 3-7 we własnym imieniu lub na zlecenie spółki. Organy bowiem pominęły dokumenty załączone przez przewoźnika, z których ewidentnie wynika, że to nie spółka była zleceniodawcą dokonania transportu tych samochodów, ale takim gestorem transportu był zagraniczny nabywca pojazdów. Podmiot ten bowiem, za ten przewóz pojazdów, uiścił stosowną zapłatę, a więc to on był odpowiedzialny za organizację transportu (patrz karty 54-55 akt administracyjnych).
Również sąd nie podziela argumentacji Dyrektora IC w zakresie braku dowodu zapłaty akcyzy na terytorium kraju lub faktury z wykazaną kwotą akcyzy od samochodów (samochody z pozycji 3-7). Argumentacja ta zupełnie pomija dokonane przez Naczelnika UC ustalenie wskazujące, że w ramach czynności sprawdzających stwierdzono, iż zobowiązane podmioty złożyły deklaracje AKC-U oraz zapłaciły podatek akcyzowy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowych samochodów.
Co więcej w ocenie sądu dokument z systemu e-Zefir jest również dokumentem dokumentującym zapłatę akcyzy. Dokument ten jest bowiem zgodny ze wzorem określonym w załączniku nr 1 do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2014 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wzoru dokumentów potwierdzających zapłatę akcyzy na terytorium kraju od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo lub brak obowiązku zapłaty (Dz.U. z 2014r. poz. 1676). Organ natomiast miał uprawnienie, z czego skorzystał do potwierdzenia zapłaty podatku akcyzowego od pojazdów nabytych wewnątrzwspólnotowo. W związku z powyższy oraz mając na uwadze ustalenia Naczelnika UC, to sąd podkreśla, że organ nie mógł odmówić z tej przyczyny zwrotu akcyzy w odniesieniu do tych dwóch pojazdów.
Powyższe uchybienia organu pozostają jednak bez wpływu na wynik sprawy z uwagi na fakt, że określone w art. 107 ust. 1 u.p.a. warunki zwrotu podatku akcyzowego muszą być spełnione łącznie. W realiach niniejszej sprawy sąd wykazał, że spółka wskazanych wyżej warunków nie spełniła. Niespełnienie powyższych przesłanek wyłączało możliwość zastosowania w sprawie art. 107 ust. 1 u.p.a. Wobec powyższego uchybienia Dyrektora IC nie mogły być uznane za mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Przechodząc do oceny pozostałych zarzutów należy zauważyć, że są one bezzasadne, organy celne dokonały ustaleń w oparciu o wyczerpująco zebrany i właściwie rozpatrzony materiał dowodowy, zapewniły stronie czynny udział w każdym stadium postępowania.
Należy podkreślić, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że został on wydany z naruszeniem przepisu prawa materialnego wpływającym na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 litera a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa materialnego czy procesowego na treść decyzji, a więc ukształtowanych w niej stosunków administracyjnoprawnych materialnych lub procesowych. Sąd, uchylając z tych powodów decyzję, musi zatem wykazać, że gdyby nie doszło do stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (patrz: wyrok NSA z 19 października 2011r., sygn. akt I OSK 915/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Dlatego też zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i uchylenie decyzji może nastąpić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie przepisów miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w takim wypadku rzeczą sądu jest wykazanie, że uchybienie przepisom prawa przez organ było tak istotne, że przy poprawnym ich zastosowaniu brzmienie osnowy decyzji byłoby lub mogłoby być inne.
Sąd nie stwierdził również innych, wskazywanych w treści skargi, naruszeń przepisów prawa procesowego tj. ustawy Ordynacja podatkowa.
W ocenie sądu, organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Uznać także należy, że prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187 i 191 o.p. został zebrany i rozpatrzony cały materiał dowodowy. W trakcie prowadzonego postępowania nie doszło do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych oraz zasady przekonywania.
Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.
W tym stanie rzeczy, uznając decyzję za prawidłową, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło