V SA/Wa 97/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry postanawia: - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca Spółka zawarła w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na prawdopodobieństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji – w kontekście dalszego działania Spółki – może spowodować wystąpienie znacznej szkody oraz trudnych od odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej, z okoliczności sprawy wynika, że kapitał własny Spółki nie pokryje nałożonych na nią kar pieniężnych, a utrata płynności finansowej w istocie doprowadzi do jej upadłości. W tym zakresie wskazano, iż w roku 2014 Spółka poniosła stratę w wysokości 79.955,68 zł, przychód ze sprzedaży na dzień 31 grudnia 2014 r. wyniósł 1.378.356,09 zł, a koszty działalności gospodarczej 1.458.299,99 zł. Aktywa wynosiły 1.634.308,63 zł, a pasywa 1.634.308,63 zł. W roku 2015 sytuacja finansowa skarżącej uległa znacznemu pogorszeniu, czego dowodem są dokumenty finansowe w postaci wyciągu z rachunków bankowych, z których wynika zdaniem wnioskodawczyni, że od 1 sierpnia 2015 r. do 31 maja 2016 r. Spółka prowadzi ograniczoną aktywność finansową związaną w szczególności z bieżącym regulowaniem zobowiązań podatkowych. W konkluzji podniesiono, iż sytuacja finansowa Spółki jest niestabilna, a wszelkie zaburzenia prowadzące do podwyższenia straty spowodują nieodwracalne konsekwencje w postaci upadłości. Do wniosku załączono kopie następujących dokumentów: rachunku zysków i strat od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. wraz z informacją dodatkową do sprawozdania finansowego za rok 2014 oraz wyciągi z rachunku bankowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. zwanej dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Tym samym rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej co oznacza, że wnioskodawca, dążąc do wstrzymania wykonania aktu, musi złożyć stosowny wniosek i uprawdopodobnić, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić także należy, iż – co do zasady – nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. Natomiast za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez stronę trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13). W konsekwencji oznacza to, iż badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się tylko do oceny kondycji finansowej wnioskującej strony, a już z pewnością ocena ta nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o prawo pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie należy mylić z przesłankami jakimi należy kierować się w ramach instytucji prawa pomocy. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że sytuacja materialna wnioskodawcy jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w sferze majątkowej wnioskującej strony (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r o sygn. akt II GZ 651/15). Spółka uzasadniając swój wniosek powołała się na trudną sytuację materialną oraz ryzyko utraty płynności finansowej, a w konsekwencji możliwość ogłoszenia upadłości. Na poparcie swoich twierdzeń przedstawiła kopie następujących dokumentów: rachunek zysków i strat od 1 stycznia 2014 r. do 31 grudnia 2014 r. (k. 47 akt); informację dodatkową do sprawozdania finansowego oraz sprawozdanie finansowe za rok 2014 (k. 48-54 akt) oraz wyciąg z rachunku bankowego o [...] za rok 2015 (k. 34-43 akt). W pierwszej kolejności podnieść należy, iż w ocenie Sądu przedłożone dokumenty finansowe Spółki w postaci rachunku zysków i strat oraz sprawozdania finansowego i informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego nie uprawdopodobniają podnoszonych okoliczności, ponieważ zestawienia te są nieaktualne, dotyczą bowiem sytuacji Spółki sprzed dwóch lat. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazuje się, że dokumenty obrazujące kondycję finansową wnioskującej strony winny być aktualne w dacie składania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (por. postanowienia NSA: z dnia 19 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 699/15; z dnia 4 grudnia 2015 r. o sygn. akt II GZ 813/15; z dnia 13 stycznia 2016 r. o sygn. akt II GZ 925/15; z dnia 9 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 192/16; z dnia 28 września 2016 r. o sygn. akt II GZ 933/16). Odnosząc się z kolei do przedłożonych wyciągów z jednego rachunku bankowego Spółki, a nie jak to podniesiono w uzasadnieniu wniosku – z rachunków bankowych – zauważyć przede wszystkim należy, iż analiza operacji dokonywanych na rachunku bankowym o numerze [...], prowadzi do wniosku, iż aktywność skarżącej na przedmiotowym rachunku sprowadza się do opłat za jego prowadzenie, opłat miesięcznych za kartę, a także opłacania składek do ZUS. W konsekwencji uznać należało, iż przedłożone wyciągi również nie uprawdopodobniają podnoszonych okoliczności, bowiem nie dokumentują transakcji z tytułu prowadzonej działalności Spółki. Na ich podstawie Sąd nie miał zatem możliwości dokonania oceny argumentacji przedstawionej we wniosku dotyczącej znacznego pogorszenia się sytuacji finansowej Spółki, co tym samym czyni niewyjaśnionym faktyczny stan majątkowego posiadania skarżącej. Gdyby natomiast przyjąć, że omawiane transakcje Spółka dokonuje w formie gotówkowej, bez udziału rachunku bankowego, to stwierdzić należy, iż na tę okoliczność nie przedłożono żadnych raportów kasowych, które dokumentowałyby finansową obsługę działalności gospodarczej Spółki w takiej formie. W tym miejscu dodać należy, iż przedłożone wyciągi z rachunku bankowego są wybiórcze, bowiem dotyczą one wybranych miesięcy a nie jakiegoś ciągłego czasookresu. Ponadto nie można pominąć tej okoliczności, iż w aktach sądowych sprawy znajduje się potwierdzenie opłacenia wpisu sądowego w wysokości 720 zł – przelewem bankowym z innego rachunku bankowego o numerze [...] – w którym jako wpłacającą oznaczono skarżącą Spółkę (vide: k. 64 akt). Okoliczność ta może świadczyć o tym, iż skarżąca posiada również inny rachunek bankowy, z którego wyciągów nie przedłożono. Powyższe spostrzeżenie ma szczególne znaczenie wobec tego, iż sytuacja dotycząca posiadanych przez Spółkę środków finansowych na rachunku bankowym była już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu do postanowienia z dnia 23 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 253/16 – oddalającego zażalenie skarżącej na odmowę wstrzymania wykonania decyzji – zwrócił uwagę, że w okresie od czerwca 2015 r. do października 2015 r. na rachunek skarżącej dokonywano wpłat m. in. w wysokości 98.999,80 zł, 75.700 zł, 50.800 zł, 66.420 zł. Ponadto Sąd ten podkreślił, że nie można przyjąć, jak chciałaby tego skarżąca, przyjęcia a priori pierwszeństwa jej zobowiązań prywatnych w stosunku do kar nałożonych decyzjami ostatecznymi, podczas gdy skala wydatków przeznaczanych na te pierwsze przewyższa wysokość kar. Po drugie zaś – w ocenie NSA – nie ulega wątpliwości, że przymusowa realizacja publicznoprawnych zobowiązań pieniężnych ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, co jednak samo w sobie nie może stanowić argumentu dla wstrzymania wykonania decyzji. Stanowisko to zachowuje swoją aktualność w niniejszej sprawie i jest w pełni podzielane przez Sąd w niej orzekający. Reasumując, dla oceny rzeczywistych zdolności płatniczych oraz możliwości operowania środkami finansowymi nie jest wystarczające przedstawienie wyjściowej i końcowej w danym czasie sytuacji majątkowej i fiskalnej podmiotu. Konieczne jest również bardziej szczegółowe zobrazowanie podejmowanych operacji finansowych – ilości, wielkości i ich częstotliwości. Dopiero bowiem takie przedstawienie zdolności obrotowych pozwoli na ocenę płynności finansowej (por. także postanowienia NSA z dnia 4 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 158/16 oraz z dnia 15 marca 2016 r. o sygn. akt II GZ 213/16). Sąd przypomina, że nawet fakt ewentualnego wyegzekwowania należności pieniężnej przed rozpoznaniem skargi i ewentualne jej uwzględnienie nie skutkuje nieodwracalnymi skutkami, bowiem w takim wypadku wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie Skarżącej zwrócona. Uszczuplenie stanu finansowego nie jest wystarczającą przesłanką wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego wynikającego z zaskarżonej decyzji, nawet przy uwzględnieniu sytuacji materialnej strony, nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (zob. postanowienie NSA z dnia 17 września 2014 r., sygn. akt I OZ 737/14, LEX nr 1529107). Każda bowiem decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji można otrzymać zwrot uiszczonej kwoty (por. postanowienie NSA z dnia 29 listopada 2013 r., sygn. akt II GZ 684/13, LEX nr 1432682). Skarżąca nie wykazała, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i na mocy art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 61 § 5 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.