VI SA/Wa 1502/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego S. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy sfinansowania kosztów leczenia postanawia: odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi W dniu 8 czerwca 2011 r. (data stempla pocztowego) przedstawiciel ustawowy skarżącego A. S. – S. B. (nazywana dalej "przedstawicielem ustawowym") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...]. Decyzja została doręczona przedstawicielowi ustawowemu w dniu 20 kwietnia 2011 r. W skardze przedstawiciel ustawowy strony podniósł zarzuty wobec decyzji oraz zawarł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu przedstawiciel ustawowy strony podał, że od lat jest na rencie chorobowej, samotnie wychowuje małoletniego niepełnosprawnego syna (skarżącego w sprawie), który wymaga dodatkowej troski i opieki. Do codziennych obowiązków przedstawiciela ustawowego dołączyła się opieka nad chorym ojcem skarżącego, która zakłóciła życie codzienne rodziny. Do skargi dołączono kopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. z dnia [...] października 2010 r. o ponownym ustaleniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na rzecz przedstawiciela ustawowego oraz kopię zaświadczenia, że skarżący wymaga leczenia [...]. Wniosek przedstawiciela ustawowego został sprecyzowany pismem z dnia 22 sierpnia 2011 r., w odpowiedzi na zarządzenie Sędziego z dnia 8 sierpnia 2011 r. W uzasadnieniu wspomnianego pisma przedstawiciel ustawowy powtórzył argumenty podniesione w skardze, precyzując, że konieczność opieki i wsparcia śmiertelnie chorego ojca skarżącego powstała w kwietniu i była sprawowana do czerwca 2011 r. Podane obowiązki spowodowały uchybienie terminu do wniesienia skargi. Do pisma z dnia 22 sierpnia 2011 r. dołączono orzeczenie o niepełnosprawności skarżącego z dnia [...] listopada 2010 r., kolejną kopię decyzji z dnia [...] października 2010 r. o ponownym ustaleniu renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przedstawiciela ustawowego, kopię skróconego aktu zgonu T. S. (ojca skarżącego), który zmarł w dniu [...] czerwca 2011 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi z dnia 29 września 2011 r. na skargę (przesłanej w związku z zarządzeniem sędziego z dnia 14 września 2011 r.) podał, że decyzja Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2011 r. została doręczona stronie w dniu 20 kwietnia 2011 r. Ostatni dzień terminu upływał z końcem dnia 20 maja 2011 r., a to oznacza, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, powołując się na treść art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., nazywanej dalej "p.p.s.a."), uznał, że przedstawione przez stronę okoliczności uniemożliwiają ustalenie dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, skutkiem czego jest on niezasadny. Podane w uzasadnieniu wniosku okoliczności w postaci trudnej sytuacji życiowej, organ pozostawił do oceny Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Z brakiem winy mamy natomiast do czynienia tylko wówczas, gdy wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08). Jednocześnie należy zauważyć, że na podstawie pism przedstawiciela ustawowego nie można jednoznacznie ustalić daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. W tej sytuacji Sąd przystąpił do merytorycznego rozpoznania wniosku (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2009 r. sygn. akt II OZ 571/08, z dnia 2 lutego 2011 r. sygn. akt I OZ 65/11, LEX nr 741895, z dnia 5 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 517/08, LEX nr 493614). W uzasadnieniu rozpatrywanego wniosku (skarga z dnia 8 czerwca 2011 r. oraz pismo z dnia 22 sierpnia 2011 r.) jako okoliczność wyłączającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia przedstawiciel ustawowy skarżącego podał opiekę, której się podjął w okresie od kwietnia do czerwca nad śmiertelnie chorym ojcem skarżącego. Czynności z nią związane były dodatkowym obciążeniem dla przedstawiciela ustawowego strony, oprócz codziennej opieki sprawowanej nad niepełnosprawnym synem. Mając na uwadze argumenty strony należy stwierdzić, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych dopuszczalne jest przywrócenie terminu, którego uchybienie nastąpiło z powodu choroby, jednakże strona musi wykazać, iż w związku z chorobą zaistniały przeszkody, których strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Rozważając zatem samą przesłankę choroby, jako okoliczności wyłączającej winę w niedochowaniu terminu w pierwszej kolejności należy wskazać, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r. sygn. akt I SA/Wr 676/99). Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, określonym okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (np. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/08, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08, postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I GZ 143/08). W rozpatrywanej sprawie jako argument przemawiający za przywróceniem terminu powołano wsparcie i pomoc udzieloną śmiertelnie choremu człowiekowi. Tymczasem w świetle przytoczonego orzecznictwa choroba musi dotyczyć bezpośrednio osoby skarżącego lub jego pełnomocnika bądź przedstawiciela ustawowego i musi zostać wykazane, że jej przebieg wykluczał jakąkolwiek aktywność. Doceniając postawę przedstawiciela ustawowego w stosunku do ojca skarżącego, należy jednak zauważyć, że strona nie wskazała od kiedy opieka była sprawowana, nie wyjaśniła również jaki był jej charakter i zakres zważywszy, że przedstawiciel ustawowy i ojciec skarżącego nie byli małżeństwem w chwili zgonu T. S. oraz zamieszkiwali oddzielnie (v. kopia aktu zgonu, k. 15 akt sądowych). W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że przedstawiciel ustawowy skarżącego nie uprawdopodobnił okoliczności wyłączających winę w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.