VI SA/Wa 2538/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. sp. z o.o. z siedzibą w T. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi P. A. jako uprawniony do jednoosobowego działania w imieniu P. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej "spółka") w dniu 18 listopada 2015 r. (data stempla pocztowego) wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wnioskodawca wyjaśnił, że w okresie od 19 października do 30 października 2015 r. przebywał na urlopie. Z urlopu wrócił z ciężką chorobą uniemożliwiającą podjęcie mu obowiązków zawodowych. Ze względu na lekarskie zalecenia w firmie pojawił się w dniu 13 listopada 2015 r. W dniu tym dowiedział się o nieodebranej korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Korespondencja została odesłana do nadawcy. W związku z czym 16 listopada 2015 r. telefonicznie ustalił jej treść. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie uzupełnił braków formalnych w terminie ze względu na swoją chorobę, a jest jedynym członkiem zarządu spółki. Skarżący do wniosku dołączył odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (uzupełnienie braków formalnych skargi) oraz dowód uiszczenia wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 86 § 1 zdanie 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek ustanowionych w przepisach art. 86 i art. 87 p.p.s.a.: uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1), dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4). Zgodnie z dyspozycją art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie ustawodawca w art. 88 p.p.s.a. postanowił, iż spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu Sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a., a więc złożony po upływie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Fakt spóźnienia musi wyraźnie wynikać z treści wniosku. W pierwszej kolejności należało więc ustalić, czy skarżący dochował terminu skazanego w art. 87 § 1 p.p.s.a. W niniejszej sprawie za datę ustania przyczyny uchybienia terminu należy uznać 16 listopada 2015 r., kiedy Prezes Zarządy spółki telefonicznie ustalił treść wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony 18 listopada 2015 r., na co wskazuje data stempla pocztowego na kopercie. Oznacza to, że zachowany został siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Przystępując do rozpatrzenia okoliczności podnoszonych we wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Brak winy oznacza sytuację, w której wystąpiły niezależne od strony i niemożliwe do przezwyciężenia okoliczności, z powodu których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tym samym może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08 niepubl.). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny, wymagając od strony należytej staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000 r. I CKN 1261/99). W orzecznictwie sądowym wskazać można następujące przykłady okoliczności faktycznych, które mogą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu: mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004r., sygn. III SA 1983/03); obalenie domniemania doręczenia adresatowi pisma (por. postanowienie NSA z dnia 4 września 2001r., sygn. II SA/Po 2646/00); nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. wyrok NSA z dnia 3 sierpnia 2001r., sygn. I SA/Wr 676/99). Sąd zwraca uwagę, że wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W orzecznictwie przyjmuje się zgodnie, że uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy. W piśmiennictwie uprawdopodobnienie określane jest jako ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastka dowodu bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (za: M. Iżykowski, Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym, NP 1980, nr 3, s. 75). Ratio legis wprowadzenia instytucji uprawdopodobnienia do postępowania sądowoadministracyjnego, podobnie jak i do innych procedur sądowych, związane jest z charakterem spraw, w których ma ona zastosowanie, oraz funkcją, jaką w tym postępowaniu spełnia. Ma ona stanowić pomoc dla stron i dla sądów w rozstrzyganiu incydentalnych wniosków procesowych bez zbędnego przedłużania postępowania w sprawie. Uprawdopodobnienie zezwala na przyjęcie za wiarygodne istnienia faktów, z którymi określony przepis wiąże skutki prawne, na podstawie bardziej lub mniej udokumentowanych twierdzeń strony (Dauter Bogusław, Komentarz do art. 87 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Tytuł: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX, 2013). W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawca wskazał, że w okresie od 19 października do 30 października 2015 r. przebywał na urlopie. Z urlopu wrócił z ciężką chorobą uniemożliwiającą podjęcie mu obowiązków zawodowych. Ze względu na lekarskie zalecenia w firmie pojawił się w dniu 13 listopada 2015 r. W dniu tym dowiedział się o nieodebranej korespondencji z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Korespondencja została odesłana do nadawcy. W związku z czym 16 listopada 2015 r. telefonicznie ustalił jej treść. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie uzupełnił braków formalnych w terminie ze względu na chorobę, a jest jedynym członkiem zarządu spółki. Sąd stwierdza, że dopuszczalne jest przywrócenie terminu, którego uchybienie nastąpiło z powodu choroby, jednakże strona musi wykazać, iż w związku z chorobą zaistniały przeszkody, których nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Rozważając zatem samą przesłankę choroby, jako okoliczności wyłączającej winę w niedochowaniu terminu w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej z zastrzeżeniem spełnienia się określonych warunków. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub wystąpić musi nagłe pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA/Wr 676/99). Poza tym musi zostać przedstawione zaświadczenie, że stan zdrowia w danym, okresie uniemożliwiał prowadzenie spraw i dokonywanie czynności (np. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 111/08, postanowienie NSA z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OZ 246/08, postanowienie NSA z dnia 28 maja 2008 r. sygn. akt I GZ 143/08). W ocenie Sądu żadna z powyższej wskazanych sytuacji nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Wnioskodawca co prawda wskazał, że nie uzupełnił braków formalnych skargi oraz nie uiścił należnego w sprawie wpisu z uwagi na swoją chorobę, a jest jedyną osobą uprawnioną do działania w imieniu spółki. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności powinno być jednak przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie (zob. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13, z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 245/12). Tymczasem wnioskodawca nie przekazał Sądowi żadnych dokumentów lekarskich wskazujących na wystąpienie u niego opisywanych we wniosku problemów zdrowotnych, które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie, czy też skorzystanie z pomocy innych osób. W związku z powyższym Sąd uznał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił okoliczności wyłączających jego winę w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia należnego w sprawie wpisu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.